STWORZYMY COŚ OD ZERA – ARGENTYNA TYLKO DLA BOGATYCH? (4)
Należy zrozumieć, że wyeliminowanie inflacji jest warunkiem koniecznym wzrostu. Nie jest warunkiem wystarczającym. To znaczy, jest ona potrzebna przede wszystkim do wyeliminowania szumu w systemie cenowym i zapewnienia prawidłowej alokacji zasobów. Ale zasadniczo to nie generuje wzrostu. Innymi słowy, stabilność monetarna i porządek makroekonomiczny w ogóle, choć niezbędne, nie są motorem wzrostu, ponieważ odziedziczyliśmy państwo, które nie tylko wymknęło się spod kontroli w kwestiach finansowych, ale także w kwestiach prawnych. Korekta PKB o 15 punktów procentowych zwiększyła oszczędności, zwracając te środki sektorowi prywatnemu, co umożliwiło finansowanie wzrostu gospodarczego. Argentyna zmierza w kierunku scenariusza niższej inflacji i wyższego wzrostu. Dlatego kolejnym jakościowym skokiem, gdy liczby się ustabilizują, jest uwolnienie rosnących zysków poprzez deregulację. Kiedy państwo przestanie być przeszkodą, firmy się powiększą, wzrośnie produktywność, a wzrost przyspieszy. Właśnie to wdrożyliśmy w ramach RIGI (Zintegrowanego Systemu Zachęt) i co pogłębimy w ramach Super RIGI, który właśnie skierowaliśmy do Kongresu.
Kwestia rosnących zysków brzmi jak kwestia techniczna i rozumiem, iż nią jest. Odnosi się ona do pewnego zjawiska wzrostu gospodarczego, zwanego „kijem hokejowym”, czyli ewolucji PKB per capita od roku zerowego w erze chrześcijańskiej do chwili obecnej. A to, co tu widzimy, to fakt, że przez te pierwsze 1800 lat, erę chrześcijańską, PKB na mieszkańca wzrósł zaledwie o 40% po odkryciu Ameryki. Oznacza to, iż gospodarka rosła w tempie 0,02% na mieszkańca. Innymi słowy, potrzebowaliśmy 3500 lat, aby podwoić PKB na mieszkańca. Ale sytuacja uległa radykalnej zmianie po rewolucji przemysłowej. Po rewolucji przemysłowej populacja świata wzrosła dziesięciokrotnie, a PKB na mieszkańca piętnastokrotnie. Innymi słowy, przeżyliśmy rewolucję w produktywności i dobrobycie, jakiej nigdy wcześniej nie widziano w historii ludzkości. Fakt, że produkcja wzrosła ponad proporcjonalnie do liczby ludności, te piętnaście razy, nazywa się rosnącymi zyskami.
Adam Smith nazwał to „fabryką szpilek”, wyjaśniając, iż podział pracy pozwolił na zwiększenie produkcji. Cóż, podział pracy, na przykład, zależy od wielkości rynku. Jak więc możemy rozszerzyć rynek? Otworzyć gospodarkę. Umowy z Unią Europejską, umowy ze Stanami Zjednoczonymi, umowy z EFTA. Będziemy kontynuować otwieranie argentyńskiej gospodarki.
Z drugiej strony, regulacje są niemal tak brutalne jak same podatki, bo to prawda… Podatki to bezpośrednia agresja, bezpośrednia kradzież, ale regulacje też, bo powiedzmy, że prowadzę firmę, wynajmującą biura w budynku, a potem jakiś naczelny – z przeprosinami dla naczelnych – przychodzi i uchwala ustawę o najmie. No dobrze, zrujnowali mój biznes; mój biznes jest potem znacznie mniej wart. Spójrz, uchwaliliśmy ustawę o najmie, liczba nieruchomości na wynajem podwoiła się, a realna cena spadła o 30%. Kto ostatecznie stanął po stronie słabszych? Liberałowie. Super RIGI, jego celem jest kontynuacja osiągnięć RIGI, zachęcanie do inwestycji, zwłaszcza w obszarach, które obecnie nie istnieją w kraju. Logika jest bardzo prosta: o wiele korzystniej jest pobierać mniej za coś niż dużo za nic. Zatem nałożenie wysokiego obciążenia podatkowego na coś, co nie istnieje, nie przynosi korzyści nikomu, podczas gdy obniżenie obciążeń podatkowych mogłoby w rzeczywistości stworzyć to coś, nie przynosząc korzyści wszystkim.
Ciekawie jest zobaczyć krążący w mediach społecznościowych klip gubernatora Neuquén, Rolo Figueroa, który mówi: „Dołączenie do RIGI kosztowało mnie 3,5 miliona dolarów zasobów i przynosi prowincji miliard dolarów inwestycji”. Rzeczywiście… właśnie dlatego Neuquén jest obecnie najszybciej rozwijającą się prowincją w Argentynie, z rocznym wzrostem na poziomie 12%.Z tego powodu ten nowy system ma próg wejścia, wynoszący co najmniej 1 miliard dolarów inwestycji, z zobowiązaniem do zainwestowania co najmniej 20% tej kwoty w ciągu pierwszych dwóch lat od przystąpienia.
Przynosi on również korzyści wtórne, ponieważ przy obecnych warunkach podatkowych RIGI i Super RIGI, będziemy świadkami konwergencji reszty gospodarki do ich wartości, aż do powstania jednolitego systemu krajowego. To również ważne: nasza koncepcja opodatkowania nie polega na tym, że podatki w RIGI powinny przypominać te, które mamy obecnie. Chodzi o to, aby podatki były zbliżone do formatu RIGI i Super RIGI. To znaczy, aby przejść do systemu o znacznie niższym obciążeniu podatkowym. I chociaż różne frakcje opozycji spędziły ostatnie kilka lat twierdząc, iż mamy dużo teorii, ale mało praktyki, już widzimy rezultaty naszych działań. Milton Friedman powiedziałby im: „Ludzie, najpierw dane”. Argentyna jest jednym z najszybciej rozwijających się krajów Ameryki Łacińskiej w 2025 roku. Według szacunków różnych organizacji, jesteśmy krajem, który odnotuje największy wzrost w nadchodzących latach, biorąc pod uwagę, że właśnie uniknęliśmy najgorszego kryzysu w naszej historii, a Argentyna nie odnotowała wzrostu gospodarczego w latach 2011–2023; widać wyraźnie, iż idee wolności działają. Co więcej, porównując to z innymi administracjami, które musiały znosić początkowe dostosowania, najlepszym rezultatem po dostosowaniu jest rząd liberalno-libertariański. (Cdn.)
Roman Boryczko,
sierpień 2026
