Vijay Prashad: Walka o nowy porządek w Azji Zachodniej (2)
Statki, przepływające przez tę cieśninę, znajdują się obecnie w zasięgu rakiet i dronów należących do Ansar Allah. W odpowiedzi Arabia Saudyjska wraz z sojusznikami skierowała sto samolotów bojowych do ataków na pozycje Ansar Allah w ramach operacji Świt Jemenu (Dawn of Yemen), wznawiając tym samym interwencję wojskową przeciwko temu ruchowi, rozpoczętą jeszcze w 2015 roku.
Jeśli Ansar Allah zdoła zakłócić żeglugę przez Cieśninę Bab al-Mandab – a jednocześnie, mimo negocjacji między Iranem a Omanem, utrzymają się ograniczenia w ruchu przez Cieśninę Ormuz – handel ropą naftową na Półwyspie Arabskim zostanie poważnie zakłócony, a brama do najkrótszej drogi morskiej między Europą a Azją, prowadzącej przez Kanał Sueski, zostanie faktycznie zamknięta.
Tymczasem w rejonie Morza Czerwonego i Rogu Afryki Zjednoczone Emiraty Arabskie rozszerzają swoje strategiczne wpływy, wykorzystując do tego szereg narzędzi: rozbudowę portów i infrastruktury wojskowej, zacieśnianie relacji politycznych, wspieranie ugrupowań zbrojnych oraz uzyskiwanie dostępu do regionalnych sieci handlowych i zasobów naturalnych.
W 2015 roku ZEA utworzyły bazę wojskową w Assab (Erytrea), rozbudowując tamtejszy port oraz pobliskie lotnisko, z którego emirackie samoloty przeprowadzały ataki w Jemenie. Rok później firma DP World – należący do rządu Dubaju operator portowy i logistyczny – przejęła kontrolę nad portem w Berberze, położonym w Somalilandzie, autonomicznym terytorium, które w 1991 roku ogłosiło niepodległość od Somalii.
Obecność ZEA w Rogu Afryki jest również ściśle powiązana z konfliktami zbrojnymi: kraj ten wspiera Siły Szybkiego Wsparcia (RSF) w sudańskiej wojnie domowej oraz Libijską Armię Narodową pod dowództwem generała Chalify Haftara (który z kolei zapewnia wsparcie logistyczne dla RSF). Powiązania ZEA z tymi formacjami zbrojnymi przenikają się z regionalnymi sieciami handlu złotem, dzięki którym kruszec, kontrolowany przez RSF i inne grupy zbrojne, trafiał na rynki emirackie.
Na szczeblu regionalnym ZEA stały się kluczowym elementem amerykańskiej strategii budowy ładu bezpieczeństwa, opartego na współpracy między Izraelem a jego arabskimi partnerami. W 2015 roku Izrael ogłosił otwarcie swojej misji przy Międzynarodowej Agencji Energii Odnawialnej (IRENA) z siedzibą w Abu Zabi – była to pierwsza oficjalna placówka izraelska w ZEA.
We wrześniu 2020 roku, na mocy Porozumień Abrahamowych (Abraham Accords), Izrael i ZEA nawiązały stosunki dyplomatyczne, a dwa lata później podpisały kompleksową umowę o partnerstwie gospodarczym.
To zbliżenie wpisywało się w amerykańską koncepcję, zgodnie z którą oba państwa miały – wraz z Washingtonem – współtworzyć regionalny program strategiczny. Logika polityczna tego przedsięwzięcia zakładała integrację Izraela z otaczającym go regionem przy jednoczesnym pozostawieniu kwestii palestyńskiej bez rozwiązania.
Interesy obu stron coraz częściej zbiegają się w Rogu Afryki, zwłaszcza w odniesieniu do Somalilandu. W 2025 roku Izrael stał się jedynym państwem członkowskim ONZ, które uznało niepodległość Somalilandu. Zjednoczone Emiraty Arabskie, choć same nie zdecydowały się na oficjalne uznanie, według doniesień nakłaniają Argentynę, Eswatini, Zambię oraz Dominikanę, by poszły w ślady Izraela – krok, który mógłby zaostrzyć napięcia w relacjach z Somalią.
Obecnie jednak rosnąca niepewność co do ładu bezpieczeństwa pod egidą USA – fundamentu, na którym zbudowano te relacje – sprawia, iż Izrael musi w większym stopniu polegać na swoim najbliższym partnerze w ramach Porozumień Abrahamowych: Zjednoczonych Emiratach Arabskich. Zależność ta ma jednak swoje granice: ściślejsza współpraca z Izraelem wiąże się dla władz ZEA z kosztami politycznymi, nawet jeśli dla samego Izraela relacja ta oznacza dostęp do nowych rynków oraz wzmocnienie pozycji dyplomatycznej. (Cdn.)
Vijay Prashad
Tłum. Andrzej Filus
Tricontinental: Institute for Social Research
Za: Consortium news
Vijay Prashad to indyjski historyk, redaktor i dziennikarz. Pełni funkcję publicysty oraz głównego korespondenta w serwisie Globetrotter. Jest redaktorem w wydawnictwie LeftWord Books oraz dyrektorem instytutu badawczego Tricontinental: Institute for Social Research. Pełni również rolę starszego zewnętrznego eksperta (senior non-resident fellow) w Chongyang Institute for Financial Studies na Uniwersytecie Ludowym Chin (Renmin University of China). Jest autorem ponad 20 książek, w tym „The Darker Nations” oraz „The Poorer Nations”.
