AZOW 2026 – taki jest „nowoczesny ukraiński nacjonalizm”! (3)

X X X

W czerwcu 2024 roku Stany Zjednoczone zniosły zakaz przekazywania broni, szkoleń i innej pomocy wojskowej dla Azowa, który obowiązywał od 2017 roku. Azow przeszedł weryfikację zgodnie z amerykańskim prawem, przeprowadzaną przez Departament Stanu. Weryfikacja została przeprowadzona na mocy ustawy Leahy’ego, która zabrania udzielania pomocy wojskowej zagranicznym jednostkom, wobec których istnieją wiarygodne dowody na popełnianie poważnych naruszeń praw człowieka. W ten sposób Stany Zjednoczone uznały, że żołnierze Azowa nie popełnili zbrodni wojennych, o które oskarża ich rosyjska propaganda.

W czerwcu 2024 roku ambasador Ukrainy w Stanach Zjednoczonych, Oksana Makarowa, poinformowała, iż The Cener for International Security and Cooperation Uniwersytetu Stanforda usunął Azow z listy grup ekstremistycznych, tworzonej w ramach internetowego projektu Mapping Militants Project. Następuje cały szereg zdarzeń o charakterze ocieplania wizerunku tego kontrowersyjnego ukraińskiego projektu militarnego. Rodziny bojowników Azowa dwukrotnie spotkały się z papieżem Franciszkiem. 11. maja 2022 roku, kiedy trwała obrona Azowstalu, żona dowódcy Azowa – Denysa Redisa Prokopienki, przewodnicząca Stowarzyszenia Rodzin Obrońców Azowstalu, Kateryna Prokopenko oraz żona oficera Azowa, Arsenija Fiedosiuka, wiceprzewodnicząca tego stowarzyszenia – Julia Fiedosiuk, spotkały się z papieżem Franciszkiem, aby zaapelować o pomoc dla obrońców Mariupola i przekazały papieżowi fotografie rannych żołnierzy Azowstalu.

Papież odpowiedział, że Watykan był gotów stać się mediatorem w sprawie ewakuacji garnizonu mariupolskiego. „Z powodu bólu w kolanie papież Franciszek siedział, witając się z osobami, które podchodziły do niego na końcu audiencji, ale kiedy zbliżyły się Julia i Kateryna, wstał i poświęcił im około pięciu minut” – informował portal Vatican News. 26. czerwca 2024 roku papież Franciszek spotkał się z rodzinami nielegalnie skazanych przez Rosjan jeńców wojennych z Azowa. Wizyta odbyła się na zaproszenie arcybiskupa Wiesława Kulbokasa – apostolskiego nuncjusza na Ukrainie. Papieżowi Franciszkowi przekazano broszurę, zawierającą podstawowe informacje, dotyczące jeńców Azowstalu, w tym informacje o zamachu w Oleniwce, przeprowadzonym przez Rosjan w nocy z 29. na 30. lipca 2022 roku. Tatiana, Tamara, Alla i Wioletta, które walczą o uwolnienie swoich bliskich, po zakończeniu audiencji ogólnej, przedstawiły papieżowi swoje historie, ból i nadzieje.

W lipcu 2024 roku francuski filozof, reżyser dokumentalny i dziennikarz Bernard-Henri Lévy odwiedził jedną z baz treningowych Azowa, gdzie spotkał się z dowódcą brygady, pułkownikiem Denysem Redisem Prokopenko. Lévy w swoim poście na X (Twitter) wspomniał, że po raz pierwszy spotkał się z Redisem w Mariupolu już w 2020 roku.

4. września 2024 roku, żołnierz Azowa, starszy sierżant Mykoła Alfi Hradnow-Sawytskyj, który stracił obie dolne kończyny na wojnie, odwiedził Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Wenecji razem z zespołem dokumentalnego filmu „Pieśni ziemi, która powoli płonie”. Mykoła Alfi Hradnow-Sawytskyj to aktor Teatru Dzikości, który w 2022 roku dołączył do Azowa i został operatorem dronów. Poważne rany odniósł w marcu 2024 roku. Na czerwonym dywanie 81. Międzynarodowego Festiwalu Filmowego w Wenecji, Alfi Hradnow-Sawytskyj oraz zespół twórców filmu pojawili się w odzieży z haftem, który przedstawiał odległości od wyspy Lido do ośmiu miejsc pozbawienia wolności, gdzie Rosjanie przetrzymują ukraińskich jeńców wojennych. Na haftowanej odzieży żołnierza Azowa widniał napis „1943 km. Kolonia Oleniwka. 29.07.2022” — data i miejsce, gdzie w lipcu 2022 roku Rosjanie wysadzili barak z jeńcami azowskimi, w wyniku czego zginęło 53 jeńców, a ponad 130 zostało rannych. Peter Todd, który został nazwany Satoshim Nakamoto w filmie dokumentalnym HBO, uznał Azow za bohaterów.

W październiku 2024 roku przedstawiciele 12. Brygady Azow odbyli spotkania w siedzibie NATO, poświęcone ukraińskim jeńcom wojennym. Delegacja spotkała się z Zastępczynią Sekretarza Generalnego NATO ds. Publicznej Dyplomacji, Mari-Doa Bezanseno, szefem działu współpracy z Ukrainą oraz transformacji w Departamencie Operacji NATO, Francisem Welsem, przedstawicielami Departamentu Publicznej Dyplomacji NATO oraz przedstawicielem działu ds. bezpieczeństwa ludzi w Biurze Sekretarza Generalnego NATO, Danielem Byte.

Żołnierze 12. brygady Azow przeprowadzili szereg spotkań z przedstawicielami instytucji europejskich w Brukseli. Ponadto delegacja wzięła udział w dyskusji Justice for Ukrainian POWs & the Path to Freedom, zorganizowanej przez European Policy Centre. Dyskusja odbyła się z udziałem Prokuratora Generalnego Ukrainy, Andrija Kostina, wiceprzewodniczącej programu Europa w świecie, Amandy Pol oraz doradcy Misji Norwegii przy UE, Inge Tyguesena.

W październiku 2024 roku delegacja wojskowych 12. Brygady Specjalnego Przeznaczenia Azow Narodowej Gwardii Ukrainy, w składzie przewodniczącej działu międzynarodowego Azowa, Julii Fiedosiuk, sierżanta Walentyna Dzubenko oraz młodszego sierżanta Włodzimierza Wernihory wzięła udział w corocznej konferencji ryskiej. Organizatorem wydarzenia była Łotewska Organizacja Transatlantycka (LATO), Ministerstwo Obrony Łotwy oraz Ministerstwo Spraw Zagranicznych Łotwy. Julia Fiedosiuk i Walentyn Dzubenko wystąpili jako prelegenci w panelowej dyskusji pt. Lekcje dla Zachodu w walce z wrogimi operacjami informacyjnymi, moderowanej przez starszego pracownika naukowego Atlantic Council, Briana Witmora. Przedstawiciele brygady opowiedzieli o metodach, których Rosjanie używają przez dziesięć lat podczas ataków informacyjnych na jednostkę, oraz po raz pierwszy publicznie podzielili się doświadczeniem Azowa w walce z rosyjską propagandą na arenie międzynarodowej, prezentując niektóre projekty kontr-propagandowe Azowa. Podczas konferencji delegacja 12. Brygady rozmawiała z byłym dowódcą armii USA w Europie, generałem broni w stanie spoczynku, Benem Hodgesem .Ponadto przedstawiciele brygady Azow odwiedzili Łotewską Narodową Akademię Obrony, gdzie opowiedzieli o unikalnym doświadczeniu Azowa w przeciwdziałaniu rosyjskiej dezinformacji oraz odpowiedzieli na pytania łotewskich żołnierzy. Dodatkowo, azowcy przeprowadzili robocze spotkanie w sztabie 1. Ryckiej Brygady Narodowej Gwardii Łotwy (Zemessardze) z dowódcą brygady, pułkownikiem Normundsem Baranovsem i jego zespołem. (Cdn.)

Roman Boryczko,

 kwiecień 2026