Rozdeptany wenezuelski sen i zdrada lewicowych ideałów (2)

Ta sytuacja jest na tyle dziwna i szokująca, ponieważ rządy Maduro znacznie różnią się od rządów jego poprzednika. „Widzimy ogólne zubożenie ludności; eliminacja demokracji, której bronił Chávez; stłumienie klasy robotniczej i jej uzasadnionych protestów; zniszczenie sił zbrojnych; niszczenie gospodarki przez nepotyzm i korupcję pod fałszywą narracją embarga gringos”.

Lud mimo wszystko trzyma się kurczowo ideałów, wykutych przez Cháveza, mimo dramatycznych dzisiejszych wskaźników makroekonomicznych Wenezueli. Wielu Wenezuelczyków, zwłaszcza przedstawicieli warstw ubogich, wysoko oceniło skutki rządów przywódcy rewolucji bolivariańskiej. W 1999 r. PKB w bieżących cenach rynkowych wyniósł 97,2 mld USD, a w 2012 r. 331,4 mld USD (dane z rocznych raportów OPEC). Eksport wzrósł z 20,9 mld USD do 97,9 mld USD, a stopa bezrobocia spadła z 14,5% do 8%. Hugo Chávez nie stracił popularności w kraju. Według najnowszych sondaży pozytywnie ocenia go 56% Wenezuelczyków, podczas gdy obecnego prezydenta Maduro tylko 22%.

Pod rządami Hugo Cháveza władze wydawały dużo pieniędzy na programy społeczne (w szczególności w dziedzinie edukacji, medycyny i budownictwa mieszkaniowego). W 2013 roku takich misji było 34. Ludzie, którzy opuścili Wenezuelę w latach chavizmu, to w większości wysoko wykwalifikowani, prozachodni profesjonaliści. Tak więc w jednym z badań z 2014 roku stwierdzono, że 90% tych, którzy uciekli z Wenezueli Cháveza, ma wykształcenie wyższe, z czego 40% ma tytuł magistra, a 12% ukończyło studia podyplomowe. Osoby te są przedstawicielami najaktywniejszej (zarówno ekonomicznie, jak i politycznie) części społeczeństwa. Osoby te były również dla socjalistycznej Wenezueli kulą u nogi. Sam Nicolás Maduro w każdym ze swoich wystąpień wspominał (wielokrotnie) swojego mentora. „Nie jestem Chávezem, jeśli oceniamy ściśle po umyśle, charyzmie, sile historycznej… Jestem synem Cháveza, tak się czuję. I nigdy nie myślałem, że nałoży na mnie taką odpowiedzialność” – powiedział m.in. I nawet w swoim zwycięskim przemówieniu w 2013 roku, gdy tylko wszedł na scenę, natychmiast oświadczył: „Misja wykonana, Comandante Chávez! Zostawiłeś syna, a twój syn jest teraz prezydentem Wenezueli”.

Niestety, kontynuacja rządów Chaveza ma niewiele wspólnego z pierwowzorem. Według rocznych raportów OPEC, PKB w obecnych cenach rynkowych spadł z 331,5 mld USD w 2012 roku do 46,5 mld USD w 2021 roku. Hiperinflacja w rekordowym 2018 roku sięgnęła 130 060% (według szacunków Banku Centralnego Wenezueli), 1 370 000% (jak wyliczył Międzynarodowy Fundusz Walutowy) czy ogólnie 1 698 844% (a takie są szacunki wenezuelskiej opozycji). Stopa ubóstwa, jak wynika z ogólnokrajowego badania ENCOVI, sięgnęła 94,5% do 2021 roku (chodziło o samoocenę respondentów). Urzędnicy służby cywilnej, jak zauważył Reuters, zarabiali 14 dolarów miesięcznie. Trzy czwarte Wenezuelczyków żyło za mniej niż 1,9 dolara dziennie. Płaca minimalna wynosi 130 bolivarów (mniej niż 6 dolarów) miesięcznie. (Cdn.)

Roman Boryczko,

14.05.2023