SYRYJSKIE PIEKŁO (2)

W 2013 r. amerykański departament stanu wpisał al-Dżaulaniego na listę terrorystów, wyznaczając 10 mln dol. nagrody za pomoc w ujęciu go. Nadal na niej widnieje. W 2017 r. al-Dżaulani zerwał z Al-Khaidą i zmienił nazwę Frontu Al-Nusra na Hajat Tahrir al-Szam (Organizacja Wyzwolenia Lewantu, HTS). „To, co teraz mówi al-Dżaulani, to jedynie deklaracje. Nie wiemy, co wyłoni się w Syrii. Powinniśmy patrzeć mu na ręce i sprawdzać, czy zerwał z dżihadyzmem, zanim podejmiemy decyzje o zniesieniu sankcji. Obszary, którym szczególnie powinniśmy się przyglądać, to jego gotowość do dzielenia się władzą czy sposób traktowania mniejszości” – Julien Barnes-Dacey, szef Programu Bliskiego Wschodu i Afryki Północnej w European Council on Foreign Relations (ECFR).

„Po dojściu do władzy Ahmad Al-Sharaa (znany również jako Abu Muhammad al-Dżulani) ogłosił „Syrię dla wszystkich”, spotkał się z przywódcami wyznań religijnych, przyjął europejskich polityków i ogólnie rzecz biorąc – zrobił wszystko, co mógł, aby wykreować wizerunek umiarkowanej postaci politycznej, która odeszła od swojej islamistycznej przeszłości”. „Jednak sprzeczności między różnymi grupami etniczno-wyznaniowymi w Syrii nie zniknęły i teraz widzimy ponownie, do czego prowadzą podczas wstrząsów politycznych” – ekspert ds. wojskowości, David Gendelman.

X X X

Radykalni sunnici, którzy doszli do władzy w wyniku obalenia byłego prezydenta, Basszara al-Assada, zaczęli rozliczać się z mieszkańcami nadmorskich regionów (muhafaz) Latakii i Tartusu. W latach dwudziestych XX wieku francuscy kolonizatorzy wybrali na swoją bazę w Syrii ludność z mniejszości alawitów, plemię o orientacji europejskiej, jako najbardziej zjednoczone i zorganizowane. To właśnie alawici zostali wysłani do Francji, aby studiować sprawy wojskowe. Po powrocie zajmowali kierownicze stanowiska oficerskie w wojsku i agencjach ścigania. Liczba alawitów w sztabie generalnym i korpusie oficerskim osiągnęła 80 procent. W rezultacie stanęli na czele junty wojskowej, która przejęła władzę. Alawici stanowili trzon starego reżimu, szczególnie w siłach bezpieczeństwa, a natychmiast po obaleniu Basszara al-Assada zwycięscy sunniccy islamiści zaczęli ich prześladować, pomimo zapewnień Ahmada al-Sharaa o tolerancji. Ogółem alawici stanowią około 10 procent całkowitej liczby Syryjczyków.

Według jednej z hipotez, alawitów sprowokowano ze strony Iranu obietnicą pomocy. 6. marca 2025 roku wybuchła kolejna fala protestów przeciwko nowemu rządowi, co przerodziło się w zamieszki, a następnie w walki. Przedstawiciele rządzącej krajem organizacji HTS są zdania, że alawici w różnych miastach zaplanowali i zorganizowali swoje demonstracje z wyprzedzeniem.

Przeciwnicy nowego rządu zajęli budynki administracyjne. W Internecie pojawił się manifest, proklamujący utworzenie Wojskowej Rady Wyzwolenia Syrii i początek powstania przeciwko reżimowi Al-Sharaa. Na dokumencie widnieje podpis generała Ghiyatha al-Dali, byłego dowódcy brygady 4. Dywizji Pancernej Syryjskiej Armii Arabskiej Assada. Niektóre kolumny posiłkowe HTS od Damaszku, Hamy i Aleppo do Latakii i Tartusu padły ofiarą zasadzki. „Alawici najwyraźniej zaczęli urządzać zasadzki na policję i jednostki HTS. Zginęło od 15 do 30 sunnitów spośród islamskich bojowników.” (Cdn.)

Roman Boryczko,

 19.03.2025