7 krajów w 5 lat – czy zmiana reżimu w Iranie już wkrótce?

Wczesnym rankiem w zeszłą niedzielę doszło do sejsmicznej zmiany geopolitycznej, gdy 24-letnia prezydentura Basszara al-Assada w Syrii w sposób  dramatyczny dobiegła końca.

Rozpoczęta zaledwie jedenaście dni wcześniej ofensywa, prowadzona przez wspieraną przez atlantów grupę Hay’at Tahrir al-Sham (HTS) doprowadziła do zajęcia ogromnych połaci terytorium kontrolowanego przez rząd, w tym, być może najbardziej znaczącego, kluczowego miasta Aleppo. Jedno z pierwszych dużych miast, które zostały zdobyte przez grupy opozycyjne na początku konfliktu, Aleppo zostało wyzwolone w grudniu 2016 r. w ofensywie Syryjskiej Armii Arabskiej, przy czym rosyjskie naloty odegrały kluczową rolę we wsparciu. Tak więc ponowne wpadnięcie miasta w ręce powstańców było złym znakiem.

Gdy bojownicy zaczęli zbliżać się do stolicy Damaszku, wkrótce stało się jasne, że los Assada został przesądzony. Opuszczając kraj wraz z rodziną czarterowym lotem wkrótce potem, były prezydent Syrii otrzymał azyl w Moskwie, kończąc 13-letnią skoordynowaną próbę obalenia jego rządu przez różne mocarstwa.

W marcu 2011 r., po tym, jak Assad dwa lata wcześniej odmówił zgody sojusznikowi USA ,Katarowi na budowę rurociągu przez jego kraj, powołując się na swoje stosunki z Rosją jako czynnik, wprowadzono w życie plan odsunięcia prezydenta Syrii od władzy. Pośród szerszych protestów Arabskiej Wiosny, które miały miejsce w tym czasie, CIA i MI6 rozpoczęły tajną operację, mającą na celu uzbrojenie i wyszkolenie salafickich bojowników, sprzeciwiających się świeckim rządom Assada. Do Washingtonu i Londynu w tym przedsięwzięciu dołączyłyby Arabia Saudyjska i Katar, które byłyby punktami wyjścia dla proponowanego rurociągu, Turcja, która byłaby jego punktem wejścia do Europy oraz Izrael, ze względu na przynależność Syrii do Osi Oporu i jej kluczową rolę jako kanału między Iranem a Hezbollahem.

Rzeczywiście, dwa lata po rozpoczęciu wojny zastępczej w Syrii, zarówno Iran, jak i Hezbollah rozpoczęły żądaną interwencję w nadziei na zachowanie rządu Assada, podobnie jak Rosja dwa lata później, również na prośbę Damaszku. Chociaż obie interwencje niewątpliwie odegrały kluczową rolę w przedłużeniu rządów Assada o wiele dłużej, niż gdyby działał w izolacji na początku konfliktu, ostatecznie to bojownicy, skupieni w twierdzy w północno-zachodnim mieście Idlib, odnieśli zwycięstwo w zeszłą niedzielę, co doprowadziło do sytuacji, która historycznie nie wróży dobrze ani Syrii, ani szerszemu regionowi.

W 2003 roku, po inwazji USA i Anglików na Irak i późniejszym obaleniu Saddama Husseina, kraj pogrążył się w chaosie, tworząc próżnię władzy, która w połączeniu z późniejszą destabilizacją sąsiedniej Syrii ostatecznie doprowadziłaby do powstania ISIS w 2013 roku. W 2011 roku, w tym samym czasie, co operacja zmiany reżimu w Syrii, podobna operacja miała miejsce w Libii, z powodu proponowanej przez Muammara Kaddafiego waluty złotego dinara. Oprócz podobnego atlantyckiego wsparcia dla grup bojowników, rywalizujących o obalenie rządów Kaddafiego, NATO narzuciło również strefę zakazu lotów Trypolisowi, powodując upadek Libijskiej Arabskiej Dżamahiriji, niegdyś najzamożniejszego państwa w Afryce, w ciągu ośmiu miesięcy. Podobnie jak Irak, Libia również pogrążyła się w chaosie, a kryzys uchodźczy znacznie się zaostrzył. Syria, kolejne państwo arabskie, które dołącza do listy państw, których władca został siłą usunięty przez interesy atlantów. Teraz wygląda na to, że czeka ją podobny los skrajnej niestabilności i konfliktów religijnych. Jedyną zauważalną różnicą jest to, że Assad nie poniósł podobnego losu jak jego iracki i libijski odpowiednik – Hussein został powieszony w Bagdadzie w grudniu 2006 r., a Kaddafi został zlinczowany na libijskiej ulicy w październiku 2011 r. (Cdn.)

Gavin O’Reilly

Tłum. Andrzej Filus

Źródło: Theinteldrop