Upadek Syrii Basszara al-Assada ma być według skrajnie islamskiej opozycji zwiastunem wolności i demokracji! (4)
Niezadowolenie przeciwników reżimu Basszara al-Assada tylko wzrosło. Wśród nich było wiele różnych grup, które nie zgadzały się z rządami Partii Baas: Syryjska Rada Narodowa, Narodowa Koalicja Syryjskich Sił Rewolucyjnych i Opozycyjnych, Front Islamski, Wolna Armia Syryjska oraz inne stowarzyszenia polityczne i wojskowe. W lutym 2011 r. policja w mieście Daraa w południowo-zachodniej Syrii zatrzymała 15 nastolatków za graffiti, krytykujące reżim. Dwa tygodnie później w całym kraju rozpoczęły się protesty przeciwko dyktaturze, wpływom wojska i monopolowi bliskich prezydenta w polityce i gospodarce. Decyzja o brutalnym stłumieniu zamieszek doprowadziła do wybuchu wojny domowej na pełną skalę. Siłom rządowym początkowo przeciwstawiała się Wolna Armia Syryjska, która pozycjonowała się jako umiarkowana część syryjskiej opozycji i działała przy wsparciu Stanów Zjednoczonych, Wielkiej Brytanii i Francji.
Kraje zachodnie nie były jedynymi pośrednimi uczestnikami wojny domowej w Syrii – Rosja stanęła po stronie Basszara al-Assada. Rozpoczęła dostawy broni dla władz syryjskich w 2012 r., a w 2015 r. rosyjskie wojsko bezpośrednio włączyło się w konflikt. Od tego czasu Rosja trzykrotnie ogłaszała, że wycofuje swoją operację w Syrii, ale nadal dostarczała broń siłom rządowym i walczyła po ich stronie. Rosja wycofuje swoje wojska z północnej Syrii, ale nie opuszcza dwóch głównych baz (bazy lotniczej Khmeimim koło Latakii i bazy marynarki wojennej w Tartusie) po upadku Basszara al-Assada. Rosja prowadzi rozmowy z nowymi władzami Syrii na temat baz.
Błyskawiczny upadek
Syryjska opozycja przeciwko Assadowi rozpoczęła ofensywę 27. listopada 2024 roku. Upadek Damaszku poprzedził zdobycie przez bojowników kilku miast w zachodniej Syrii, w tym Aleppo i Hamy. 8. grudnia 2024 r Assad jest już poszukiwany przez skrajnie islamskich rebeliantów. Gwałtowne załamanie się umocnień rządowych doprowadziło do pospiesznego wycofania sił bezpieczeństwa, które podczas odwrotu zniszczyły poufną dokumentację. Zdobycie Aleppo i Hamy dało siłom skrajnie islamskich rebeliantów kontrolę nad krytyczną infrastrukturą transportową, zwłaszcza węzłem autostradowym, łączącym Damaszek z regionem przybrzeżnym alawitów, stronników Assada. Hezbollah, sprzymierzony z Assadem, ewakuował około 150 pojazdów opancerzonych i setki bojowników. Uważano, że osłabieniu pozycji reżimu sprzyjało malejące wsparcie ze strony kluczowych sojuszników, w tym zmniejszenie zaangażowania Rosji.
Rosja i Iran, stali sojusznicy reżimu Assada, podjęli jedynie symboliczne działania w celu jego wsparcia. Na głównym placu Damaszku – Jaramana protestujący zburzyli pomnik Hafeza al-Assada. Według doniesień wyżsi urzędnicy reżimu Assada w Damaszku prowadzili rozmowy z siłami opozycji na temat potencjalnych dezercji. Inwazja opozycji na Damaszek nastąpiła przy minimalnym oporze dotychczasowych władz. Według dwóch wyższych urzędników armii syryjskiej, w obliczu szybko pogarszających się warunków bezpieczeństwa w stolicy, 8. grudnia wczesnym rankiem prezydent Assad wraz z rodziną udał się do rosyjskiej bazy lotniczej Khmeimim w mufazie Latakia, a stamtąd do Moskwy, gdzie Rosja udzieliła mu azylu.
Uczestnicy zamieszek wezwali policję i władze cywilne do pozostania na miejscu do czasu utworzenia rządu. Wprowadzono godzinę policyjną, co powstrzymało napady. Pomimo tego, że większość rebeliantów to sunnici, ogłoszono ochronę wszystkich mniejszości narodowych i religijnych. Oprócz sunnitów w kraju istnieją inne niezależne siły zbrojne: Kurdowie na północnym wschodzie, jednostki wspierane przez Jordanię na południu (w tym druzowie) i alawici, dawniej najbardziej lojalni wobec Assada, na wybrzeżu. Główną przyczyną upadku reżimu Basszara al-Assada był brak politycznego rozwiązania wewnętrznego konfliktu syryjskiego. Rząd w Syrii kontrolował jedynie 65 procent terytorium kraju, odmawiając dialogu nie tylko z HTS i Syryjską Armią Narodową, ale także z Syryjskimi Siłami Demokratycznymi w północno-wschodniej części kraju. W Syrii nie przeprowadzono niezbędnych reform i nie podjęto wystarczających prób włączenia innych sił politycznych do systemu rządów i utworzenia inkluzywnego rządu. Jednocześnie utrzymała się dość ostra retoryka wobec przeciwników politycznych. (Cdn.)
Roman Boryczko,
25.12.2024 r.
