Suwerenność, neutralność, kultura: Niemcy – zrujnowane przez siły zewnętrzne

30. maja w Berlinie dr Wolfgang Bittner poświęcił swoje przemówienie pytaniu, rzadko podnoszonemu w debacie publicznej: czy Niemcy są rzeczywiście suwerenne – i czy neutralność jest nadal możliwa?

30. kwietnia 2026 roku kanclerz Niemiec, Friedrich Merz, zgodził się na strategiczne partnerstwo z ukraińskim przywódcą, Wołodymyrem Zełenskim, a miesiąc później minister obrony, Boris Pistorius, przybył do Kijowa, aby omówić zacieśnienie współpracy wojskowej. Niemcy mają ponownie stać się najsilniejszą potęgą militarną w Europie i wspierać kijowską Ukrainę w jej wojnie, aż do zwycięstwa nad Rosją – kosztem własnej ludności, która w razie wojny stoi w obliczu groźby egzystencjalnej zagłady.

Jak do tego doszło? Przecież po tzw. zjednoczeniu w 1990 roku wydawało się, że obiecujące partnerstwo dla obu stron nabiera kształtu. Jednak po tym, jak rząd USA pod rządami Baracka Obamy, oświadczył, iż Rosja musi zostać zniszczona, aby otworzyć ją na zachodnie interesy kapitałowe, USA i UE nałożyły coraz surowsze sankcje. Zachodnie elity przywódcze, które początkowo stawiały opór, zostały zmuszone przez Baracka Obamę do udziału w tym przedsięwzięciu – jak ujawnił Joseph Biden w przemówieniu z 2014 roku.

To ironiczny zwrot akcji, że europejska „koalicja chętnych” kontynuuje politykę agresji wobec Rosji – narzuconą w 2014 roku – z niemal fanatyczną determinacją, mimo że straciła poparcie Stanów Zjednoczonych za rządów Trumpa. Najwyraźniej opiniotwórczy europejscy politycy i dziennikarze – z których wielu osiągnęło swoje pozycje przywódcze dzięki patronatowi amerykańskich sieci medialnych oraz administracji Obamy i Bidena – zinternalizowali swoją nienawiść do Rosji do tego stopnia, iż ​​planują nawet wojnę z Rosją. Jak to się może skończyć, jest aż nazbyt dobrze znane.

Ostatnio pojawiły się apele o przyjęcie przez Niemcy stanowiska neutralnego, co Stalin zaproponował już w 1952 roku. Zaproponował wówczas negocjacje traktatu pokojowego z Niemcami i trzema pozostałymi mocarstwami zwycięskimi w II wojnie światowej. Warunkiem była neutralność przyszłych zjednoczonych Niemiec, z wyjątkiem ziem wschodnich, oddanych pod polską administrację. Ponieważ rząd Adenauera podjął już decyzję, w tajnych negocjacjach, o dozbrojeniu i przystąpieniu do NATO, zachodni alianci zbojkotowali sowiecką propozycję. Konrad Adenauer również odrzucił ją jako frywolną „taktykę odwracania uwagi”, mającą na celu zablokowanie integracji RFN z Zachodem, a tym samym zaprzepaszczenie szansy na samostanowienie niemieckiej polityki.

Zamiast tego dwa byty niemieckie – pozbawione suwerenności przez zwycięskie mocarstwa po ich bezwarunkowej kapitulacji – pozostały pod obcą administracją, a sytuacja ta ulegała jedynie stopniowemu złagodzeniu. Zgodnie z panującą opinią Republika Federalna Niemiec, jako „podmiot prawa międzynarodowego tożsamy ​​z Rzeszą Niemiecką”, odzyskała „pełną suwerenność” na mocy Traktatu Dwa Plus Cztery z 12. września 1990 r. (art. 7 ust. 2), co – teoretycznie – umożliwiłoby osiągnięcie neutralności Niemiec już dziś.

Taki jest oficjalny stan rzeczy. Jednakże przyznanie suwerenności zostało ograniczone traktatami uzupełniającymi, takimi jak Umowa o Stacjonowaniu Wojsk, członkostwo w NATO, sojusz wojskowy na rzecz „Stałej Współpracy Strukturalnej” (PESCO), inne porozumienia wojskowe i gospodarcze, a także nadrzędne prawodawstwo UE. W szczególności zakres działania Niemiec w polityce zagranicznej jest ograniczony prawami sojuszników do zastrzeżeń i ich zdolnością do wywierania wpływu. (Cdn.)

Wolfgang Bittner,

Tłum. Andrzej Filus

Za: ForumGeopolitica

Pisarz i dziennikarz, dr Jur. Wolfgang Bittner mieszka w Getyndze. Jego najnowsza książka, wydana przez Verlag Hintergrund, nosi tytuł Geopolitics at a Glance: Germany, the U.S., the EU, and Russia, Berlin 2025. Powyższy tekst jest rękopisem przemówienia, uzupełnionym o przypisy, wygłoszonego przez Wolfganga Bittnera 30. maja 2026 roku w Berlinie z okazji konferencji, zorganizowanej przez Instytut Schillera.