Ukraina – konfrontacja z Rosją na własne życzenie! (4)
W 2018 roku zespoły szkoleniowe, składające się z personelu Royal Navy i Royal Marines, prowadziły szkolenia na potrzeby Marynarki Wojennej Ukrainy, a w październiku 2020 roku podczas państwowej wizyty prezydenta Wołodymyra Zełenskiego w Wielkiej Brytanii oba kraje podpisały list intencyjny w sprawie współpracy obronnej, której celem będzie rozwój zdolności morskich Ukrainy. Po wybuchu konfliktu w Donbassie w 2014 roku Wielka Brytania, przeciwnie niż USA, ale podobnie jak Francja i Niemcy, odmówiła przekazania/sprzedaży uzbrojenia śmiercionośnego. W październiku 2021 roku brytyjski resort obrony jednak potwierdził zamiar sprzedaży Ukrainie rakiet typu ziemia–ziemia, w które zostałyby wyposażone kutry ukraińskiej marynarki wojennej oraz dostarczenie ukraińskim siłom powietrznym pocisków rakietowych Brimstone, które mogą zwalczać niewielkie cele ruchome.
Sojusz Wielkiej Brytanii, Ukrainy i Polski z roku 2022 nie powinien być przyjmowany z zaskoczeniem. Powołanie tego formatu miało mieć istotne znaczenie polityczne, także z punktu widzenia Polski i w kontekście jej pozycji międzynarodowej, ale przede wszystkim jest konsekwencją rozwijającej się od 2014 r. brytyjsko-ukraińskiej współpracy w zakresie bezpieczeństwa. Współpracę brytyjsko-ukraińską zintensyfikowano w ciągu kilku ostatnich lat, niemniej Wielka Brytania angażuje się na północnej i wschodniej flance NATO oraz wspiera militarnie Ukrainę od 2014 r. Od tamtej pory podpisano też szereg dokumentów, dotyczących szeroko rozumianej współpracy obronnej.
Szczególne znaczenie ma tu udział Brytyjczyków w szkoleniu Sił Zbrojnych Ukrainy oraz ich zaangażowanie w rozbudowę i modernizację ukraińskiej marynarki wojennej. Wielka Brytania przyznała Ukrainie kredyt w wysokości niemal 1,3 mld funtów na pozyskanie oraz budowę okrętów wojennych. Współpraca ta ma także wymiar technologiczny – część okrętów zostanie wybudowana w ukraińskich stoczniach. Tym samym Wielka Brytania stała się najważniejszym „morskim” partnerem Ukrainy. Od stycznia 2021 r. funkcjonuje ukraińsko-brytyjska strefa wolnego handlu – w oparciu o wcześniej negocjowaną umowę o współpracy i partnerstwie strategicznym – w związku z czym powołano wspólne instytucje ds. handlu i bezpieczeństwa. Kiedy natomiast w styczniu 2022 r. Wielka Brytania zaczęła dostarczać Ukrainie broń, na szeroką skalę i nie utrzymując tego w tajemnicy, ułatwiło to podobne działania ze strony innych państw. Wreszcie, Boris Johnson 1. lutego 2022 złożył wizytę w Kijowie, co zostało na Ukrainie odebrane jako ważny sygnał wzmocnienia brytyjsko-ukraińskiego sojuszu strategicznego. W 2021 r. powołano Trójkąt Lubelski i Trio Stowarzyszone, a także Platformę Krymską – w każdym z tych formatów Ukraina stara się odgrywać istotną rolę, współpracuje także z inicjatywą Trójmorza.
Na poziomie strategicznym koresponduje to z założeniami strategii bezpieczeństwa narodowego, zakładającymi m.in. zacieśnianie współpracy międzynarodowej w zakresie bezpieczeństwa nie tylko w formule NATO (a wśród partnerów strategicznych wymienia się właśnie m.in. Turcję, Litwę, Polskę i Wielką Brytanię). Na poziomie taktycznym Ukraina dąży do stworzenia szerokiej, formalnej lub nieformalnej, „koalicji antyputinowskiej”, która byłaby w stanie udzielić skoordynowanej i realnej pomocy Ukrainie. 12. stycznia 2024 w Kijowie premier Wielkiej Brytanii i prezydent Ukrainy podpisali porozumienie o współpracy w kwestiach bezpieczeństwa. Dokument jest pierwszą tego rodzaju umową po przyjęciu w lipcu ub.r. w Wilnie przez państwa G7 deklaracji, przewidującej rozpoczęcie dwustronnych negocjacji umów, zapewniających długofalową pomoc dla Kijowa. Porozumienie pozostaje w mocy przez 10 lat i przestanie obowiązywać w przypadku wcześniejszego przyjęcia Ukrainy do NATO. Formalizuje ono zakres wsparcia, jakiego Londyn będzie udzielać Kijowowi, m.in. w sferach wymiany informacji wywiadowczych, bezpieczeństwa cybernetycznego, szkolenia medycznego i wojskowego. Współpraca Ukrainy z NATO w zakresie wywiadu rośnie. Jak informuje Financial Times, Wielka Brytania już dzieli się swoimi informacjami z Kijowem, pomagając mu w atakach dalekiego zasięgu na terenie Rosji. USA także planują zwiększyć swoje wsparcie wywiadowcze. (Cdn.)
Roman Boryczko,
maj 2026
