Ukraina – konfrontacja z Rosją na własne życzenie! (2)

X X X

Od momentu podpisania memorandum w 1994 roku stosunki na linii Washington – Kijów nabrały innego charakteru. Amerykanie zaczęli traktować Ukrainę jako potencjalnego partnera w kształtowaniu polityki na obszarze euroazjatyckim, jako państwo, którym w przyszłości będzie się można posłużyć. USA zwiększa pomoc humanitarną oraz wydatki na reformy ekonomiczne. Do pierwszej znaczącej dostawy sprzętu wojskowego na Ukrainę doszło w 2001 roku. USA przekazały wówczas 50 pojazdów terenowych HMMWV (High Mobility Multipurpose Wheeled Vehicle), potocznie zwanych Humvee. W grudniu 2008 roku została podpisana Amerykańsko-Ukraińska Karta o Partnerstwie Strategicznym, która stanowi podstawę wojskowej współpracy USA z Ukrainą. W latach 2001–2009 roku łączna pomoc dla Ukrainy wyniosła prawie 1,8 mld (średnio 199 mln USD rocznie).

W ciągu pięciu lat przed rosyjską inwazją na Ukrainę, od 2010 do 2014 roku, pomoc Departamentu Stanu i Amerykańskiej Agencja Rozwoju Międzynarodowego (U.S. Agency for International Development – USAID) wyniosła średnio około 105 mln USD rocznie. Wsparcie militarne Ukrainy podzieliło amerykańskie elity polityczne i wojskowe. Część komentatorów była zdania, że broń dostarczana Ukrainie powinna mieć wyłącznie charakter defensywny, inni natomiast uważali, iż wsparcie to powinno obejmować również broń ofensywną. I chociaż Kongres USA wydał zgodę na jej dostarczenie, to prezydent Barack Obama zwlekał z podpisem w obawie przed napięciami w relacjach z Rosją. Ostatecznie jednak podpisał dokument Ukraine Freedom Support Act 2014, na podstawie którego Stany Zjednoczone w ciągu trzech lat (2014–2016) zobowiązały się do przekazania Ukrainie wsparcia wojskowego o wartości 350 mln USD.

W marcu 2014 roku Amerykanie przekazali Ukrainie 300 tys. wojskowych polowych racji żywnościowych ze swoich magazynów w Niemczech, a miesiąc później wyposażenie osobiste żołnierza (między innymi hełmy i kamizelki kuloodporne) oraz paliwo – całość o wartości 8 mln USD. Było to istotne wsparcie dla Kijowa, gdyż w momencie rozpoczęcia przez armię ukraińską operacji antyterrorystycznej (ATO) na terenie Donbassu, przypomnijmy – operacji militarnej, mającej na celu pacyfikację Ukraińców rosyjskiego pochodzenia – podległe jej dowództwu jednostki miały jedynie 405 kamizelek kuloodpornych. Po niespełna trzech miesiącach ukraińskie ministerstwo obrony poinformowało, że wyposażono w kamizelki 17 600 uczestników operacji, co wówczas stanowiło 67% jej stanu osobowego.

W lutym 2015 roku Stany Zjednoczone poinformowały, iż przekażą stronie ukraińskiej w formie darowizny kolejnych 230 pojazdów Humvee. W latach 2018 i 2019 Departament Obrony USA powiadomił Kongres o dwóch transakcjach sprzedaży sprzętu Ukrainie, obejmujących 360 przenośnych pocisków przeciwpancernych Javelin oraz wyrzutnie i sprzęt towarzyszący, a także szkolenie.

We wrześniu 2021 roku administracja prezydenta Joe Bidena ogłosiła plany dostarczenia nowego pakietu o wartości 60 mln USD na dodatkowe systemy przeciwpancerne Javelin oraz broń inną, defensywną i nieśmiercionośną. Pomoc wojskowa USA dla Ukrainy miała objąć również uzbrojone łodzie patrolowe Mark VI oraz łodzie patrolowe klasy Coast Guard Island. Ponadto amerykańskie wsparcie wojskowe polegało na pomocy szkoleniowej i udziale żołnierzy USA we wspólnych z Ukrainą ćwiczeniach, jak chociażby regularnie organizowanych od 1997 roku na jej terytorium morskich Sea Breeze, z udziałem sojuszników oraz partnerów NATO, Wielonarodowej Wspólnej Komisji ds. Współpracy Wojskowej i Reformy Obronnej (Multinational Joint Commision on Military Cooperation and Defence Reform – MJC), którą powołano, by wspierać reformy sektora obronnego, a także rozwijać zaawansowane programy szkolenia wojskowego dla Sił Zbrojnych Ukrainy.

W październiku 2014 roku odbyło się pierwsze posiedzenie Wspólnego Komitetu Koordynacyjnego, w 2015 roku dołączyły do niego Kanada i Wielka Brytania, a następnie Litwa i Polska. W trakcie działalności MJC udało się rozszerzyć szkolenie jednostek do poziomu brygady, zainicjować opracowanie wielu dokumentów doktrynalnych i koncepcyjnych, ustanowić pracę w 14 podkomitetach i trzech grupach roboczych oraz zwiększyć wsparcie logistyczne do 250 mln USD rocznie.

Po rosyjskiej inwazji w 2014 roku Stany Zjednoczone zwiększyły roczną pomoc dla Ukrainy. W latach 2015–2020 alokacje pomocy Departamentu Stanu i USAID (w tym zagraniczne finansowanie wojskowe – FMF) wyniosły średnio około 466 mln USD rocznie. Wniosek prezydenta USA o pomoc dla Ukrainy na rok 2022 opiewał na sumę około 459 mln USD. Informację ujawnił dziennik The New York Times. (Cdn.)

Roman Boryczko,

maj 2026