Szczyt w Rio de Janeiro: Wzmocnienie multilateralizmu w obliczu presji ze strony USA

Niedawny szczyt BRICS podkreśla zaangażowanie organizacji w rozwój, pomimo różnorodności ideologicznej jej członków, podkreślając zaangażowanie grupy w zmianę niesprawiedliwego, jednostronnego porządku świata.

Brazylijski opór wobec rosnącej presji ze strony USA

Brazylia była gospodarzem 17. szczytu BRICS w Rio de Janeiro. Prezydent Brazylii, Luiz Inácio Lula da Silva, przewodniczył szczytowi pomimo drastycznych środków karnych ze strony Stanów Zjednoczonych, które zostały spowodowane jego propozycją wprowadzenia odrębnej waluty BRICS w 2023 roku. Brazylia stoi w obliczu poważnych wyzwań gospodarczych z powodu barier handlowych, narzuconych przez USA. Administracja Trumpa deportowała dziesiątki obywateli Brazylii, co doprowadziło do znacznego spadku przekazów pieniężnych, co negatywnie odbiło się na życiu społecznym i finansowym niezliczonych rodzin w całym kraju. Pomimo tych ograniczeń Brazylia nadal jest zdecydowana odgrywać fundamentalną rolę w zobowiązaniu organizacji do zastąpienia jednostronnego porządku światowego inkluzywnym i egalitarnym systemem globalnym.

Globalne Południe jest gotowe zerwać kajdany hegemonii Zachodu

Stany Zjednoczone ogłosiły liczne środki protekcjonistyczne, aby przeciwdziałać bezprecedensowemu wzrostowi BRICS. Nałożyła surowe cła na państwa członkowskie ze względu na ich zobowiązanie do zastąpienia dolara nową walutą BRICS. Niedawno prezydent USA, Donald Trump, zagroził „nieamerykańskim” państwom BRICS 10-procentowymi cłami. Wszystkie państwa członkowskie potępiły we wspólnym oświadczeniu „wzrost nieuzasadnionych jednostronnych środków protekcjonistycznych” i „bezładne podwyższanie” amerykańskich ceł. Wiodący negocjator RPA, ambasador Xolisa Mabhongo, oświadczył, że wszyscy członkowie są zdania, iż „(cła) nie są dobre dla światowej gospodarki. Nie są dobre dla rozwoju”.

Równowaga dyplomatyczna i rola Indii jako lidera

Pomimo protekcjonistycznej polityki USA i środków karnych wobec państw BRICS, grupa potwierdziła swoje zaangażowanie we wzmacnianie multilateralizmu. Indie są najbliższym południowoazjatyckim sojusznikiem Stanów Zjednoczonych. Jednak Washington zdradził je podczas niedawnej wojny indyjsko-pakistańskiej ze względu na wiodącą rolę w BRICS i zmieniającą się dynamikę regionalną. New Delhi potrzebuje silnego sojuszu ze Stanami Zjednoczonymi ze względu na dynamicznie zmieniający się krajobraz regionalny i globalny. Mimo to, podtrzymuje swoje silne zaangażowanie w agendę multilateralizmu BRICS.

Premier Indii, Narendra Modi, objął przewodnictwo w BRICS na szczycie w 2026 roku, podkreślając stałe zaangażowanie Indii w realizację celów bloku. Podkreślił również, że siła organizacji tkwi w jej różnorodności i wzajemnym zaangażowaniu w wielobiegunowy porządek świata. Indie zaproponowały również współpracę między państwami członkowskimi w kluczowych sektorach, w tym w dostępie do edukacji cyfrowej i rolnictwie, poprzez utworzenie Repozytorium Nauki i Badań BRICS. Zaapelowały również do grupy o przyjęcie polityki opartej na popycie, aby zagwarantować długoterminową stabilność finansową projektów BRICS.

Rosja, Chiny i ekspansja nowego globalnego bloku

Rosja i Chiny, jako największe mocarstwa na świecie, odgrywają kluczową rolę w BRICS. Siła militarna, dyplomatyczna i finansowa tych dwóch państw odegrała kluczową rolę w bezprecedensowym wzroście i ekspansji organizacji. Te dwa kraje stanowią główną motywację krajów trzeciego świata do uzyskania członkostwa w BRICS. Rosja była gospodarzem szczytu BRICS w Kazaniu w 2024 roku. Podczas szczytu w Kazaniu utworzono odrębną kategorię państw partnerskich BRICS.

Rosja zaproponowała również utworzenie nowej platformy inwestycyjnej BRICS, która umożliwiłaby państwom członkowskim wzajemny rozwój. Pomysł ten położył również podwaliny pod potencjalną współpracę i koordynację w obszarze Globalnego Południa i Globalnego Wschodu. Szczyt w Kazaniu zaowocował licznymi nowymi sugestiami i propozycjami. Ponadto Rosja będzie gospodarzem Intervision, znanego międzynarodowego konkursu piosenki telewizyjnej. Wielu wykonawców z państw członkowskich i partnerskich BRICS wyraziło chęć udziału w tym konkursie. Prawdziwym celem konkursu jest promowanie wspólnych wartości kulturowych, duchowych i rodzinnych państw członkowskich.

Premier Chin, Li Qiang również wziął udział w szczycie w Rio de Janeiro. Podobnie jak inni członkowie, Chiny dążyły do rozszerzenia współpracy między państwami członkowskimi w różnych sektorach, takich jak zielona gospodarka, gospodarka cyfrowa, lotnictwo i kosmonautyka oraz innowacje naukowo-techniczne. Chiny zasygnalizowały gotowość do pogłębienia współpracy dwustronnej i wielostronnej z państwami członkowskimi BRICS. Premier Chin podkreślił również znaczenie współpracy BRICS na innych forach wielostronnych, takich jak G20, Eurazja, Organizacja Narodów Zjednoczonych, Wspólnota Państw Ameryki Łacińskiej i Karaibów oraz Unia Afrykańska.

Włączenie Indonezji jako nowego państwa członkowskiego oraz Boliwii, Białorusi, Kuby, Kazachstanu, Nigerii, Malezji, Tajlandii, Ugandy, Wietnamu i Uzbekistanu jako państw partnerskich, sugeruje rosnącą popularność i szybką ekspansję BRICS. Odrzuca to również zachodnią propagandę przeciwko tej organizacji. Co więcej, sugeruje, że Globalne Południe jest gotowe zerwać kajdany zachodniej hegemonii. 126-punktowa wspólna deklaracja, podpisana na zakończenie szczytu, oficjalnie przekazała przewodnictwo BRICS Indiom, torując drogę premierowi Narendrze Modiemu do organizacji 18. Szczytu BRICS. Dokument uznał znaczenie wzajemnej współpracy dla promowania pokoju, bezpieczeństwa i stabilności międzynarodowej, walki ze zmianami klimatu, promowania zrównoważonego rozwoju, zapewnienia rozwoju społecznego, ludzkiego i kulturalnego, umacniania multilateralizmu i reformowania globalnego zarządzania oraz wzmacniania międzynarodowej współpracy handlowej, gospodarczej i finansowej. Sukces szczytu jest postrzegany jako poważne wyzwanie dla hegemonii Stanów Zjednoczonych i panującego jednostronnego porządku świata.

Abbas Hashemite,

Tłum. Andrzej Filus

Abbas Hashemite – jest obserwatorem politycznym i analitykiem badawczym zajmującym się regionalnymi i globalnymi zagadnieniami geopolitycznymi. Obecnie pracuje jako niezależny badacz i dziennikarz.

Za: NEO