Globalistów sny o przyszłości Ukrainy (5)
X X X
Państwo może zlecić świadczenie różnych usług prywatnym firmom. Na przykład rząd może zawrzeć umowę na utrzymanie dróg z prywatną firmą, która będzie pobierać za to opłatę. Porty morskie mogą być koncesjonowane, aby konkurować z różnymi szlakami handlowymi i uwalniać zasoby do innych zastosowań. Projekty partnerstwa publiczno-prywatnego mogą odciążyć budżet państwa.
Łatwo sobie wyobrazić, ile schematyzmu, faworyzowania i przekupstwa zawiera się w takim charakterze interakcji między państwem a biznesem. Zamiast zdecydowanego, szybkiego kursu prywatyzacji autorzy Raportu CEPR proponują zachowanie przez państwo zarówno statusu wielkiego właściciela, jak i funkcji kreatora przyszłej struktury gospodarki. Komu, ile i na jakie projekty dawać dotacje, zapewniać korzyści, z kim dzielić się zasobami państwowymi. Tak autorzy Raportu widzą rolę państwa w odbudowie zasobów mieszkaniowych i infrastruktury. Procesem tym powinna zarządzać Agencja Restrukturyzacji. Oto, czym musi ona zarządzać:
1) pieniądze od darczyńców międzynarodowych,
2) środki, które będą stanowić rekompensatę za straty wyrządzone przez Rosję;
3) wpływy podatkowe.
Właściciele domów są zachęcani do otrzymywania rekompensat za pomocą bonów. Proponuje się, aby duże projekty infrastrukturalne i przemysłowe, w tym całkowicie prywatne, były budowane wspólnie z państwem. Proponowane są również preferencyjne pożyczki zamienne (najlepiej wraz z zachętami do zielonej transformacji). Przed nami propozycja, która jest bardzo niebezpieczna dla przyszłej gospodarki Ukrainy. Koncentracja ogromnych środków w rękach urzędników Agencji Restrukturyzacji grozi rozwinięciem się w kolejną reinkarnację modelu oligarchii. Zamiast dawać „żywe” pieniądze ludziom, którzy stracili domy i inne nieruchomości w czasie wojny, eksperci CEPR proponują skoncentrowanie środków finansowych na swoistej neo-gosstroj.
X X X
Autorzy Raportu CEPR zwracają uwagę na znaczącą obecność państwa w gospodarce. Cztery z pięciu największych banków są własnością państwa. Praktyka wspierania nierentownych przedsiębiorstw państwowych trwa. Na przykład w 2022 r. straty netto Naftohazu wyniosły 1,1 miliarda dolarów. „Przedsiębiorstwa państwowe nadal marnują zasoby państwowe i sprzyjają korupcji ”. W czasie wojny rząd znacjonalizował wiele majątków, przejął majątek, związany z agresorem lub jego ukraińskimi kolaborantami. Zarządza nimi ARiMR (Agencja Poszukiwania i Zarządzania Aktywami). „Aby przedsiębiorstwa państwowe nie stwarzały ryzyka quasi-fiskalnego, rząd powinien skupić się na ich prywatyzacji lub (jeśli prywatyzacja nie jest możliwa) poprawie jakości ładu korporacyjnego”.
Twórcy Raportu uważają, że po wojnie prywatyzacja powinna stać się ważnym źródłem dochodów państwa. Apelują o to, by była ona prowadzona uczciwie, przejrzyście i sprawiedliwie. Autorzy Raportu CEPR słusznie proponują rozpoczęcie przygotowań do prywatyzacji już w czasie wojny. Jednocześnie uważają, iż w przeciwieństwie do początku lat 90. nie ma pilnej potrzeby jak najszybszej prywatyzacji majątku narodowego (jak w Polsce). Dlatego ważne jest przygotowanie podstaw legislacyjnych i organizacyjnych dla tego procesu. Agencja renowacji powinna otrzymać pomoc techniczną, ekspertyzę od Komisji Europejskiej. Prywatyzacja małych przedsiębiorstw państwowych może odbywać się za pośrednictwem platformy ProZorro. Prywatyzacja dużych aktywów, takich jak Privatbank, powinna podążać ścieżką poszukiwania inwestorów strategicznych. W procesie tym ważne jest unikanie tworzenia konglomeratów o znacznej sile monopolistycznej.
Niewątpliwie konieczna jest zmiana systemu gospodarowania zasobami/mieniem publicznym. Fundusz Mienia Państwowego Ukrainy (FDMU) czy Agencja Poszukiwania i Zarządzania Aktywami (ARiMR) wyraźnie sobie nie radzą. „Być może przedsiębiorstwa państwowe mogłyby zostać włączone do państwowego funduszu (z odpowiednim zarządem i personelem), który zarządzałby wszystkimi aktywami państwowymi”. Okazuje się, że konieczne jest stworzenie kolejnej potężnej struktury państwowej, która połączy funkcje administracji państwowej i funduszu komercyjnego. Łatwo powiedzieć, iż na czele takiej struktury powinni stać ludzie o nieskazitelnej reputacji. Doświadczenie włączenia cudzoziemców do zarządów państwowych struktur handlowych na Ukrainie już było. Jego wyniki są niejednoznaczne, a w niektórych przypadkach negatywne (ukraiński biznesmen miał wręczyć 575 tys. dol. i 70 tys. euro łapówek Sławomirowi Nowakowi, jako ówczesnemu szefowi Ukrawtodoru).
.
X X X
Podsumujmy więc. W wyniku proponowanych przez ekspertów CEPR reform (w zakresie zarządzania zasobami i majątkiem) wielkość wydatków rządowych na Ukrainie co najwyżej powróci do poziomu sprzed wojny (43-45% PKB), a w najgorszym przypadku przekroczy 50% PKB przez wiele lat. Jest to poziom obecności państwa, gwarantujący reprodukcję korupcji w ramach modelu oligarchii. Ludzie nieusuwalni pozostaną u steru najbardziej atrakcyjnych, lukratywnych aktywów handlowych w kraju. Nie ma powodu sądzić, iż obciążenia regulacyjne zostaną w jakikolwiek sposób zmniejszone, że w kraju powstanie reżim uczciwej, otwartej konkurencji. Tak więc test programu CEPR – Wolność jest aksjomatem sukcesu – kończy się fiaskiem.
Za:
Jarosław Komańczuk dla https://hvylya.net/
Architektura makroekonomiczna Ukrainy po wojnie. Majątek państwowy i prywatyzacja.
Roman Boryczko,
sierpień 2023

