{"id":815,"date":"2011-11-20T11:36:49","date_gmt":"2011-11-20T11:36:49","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bezjarzmowie.info.ke\/test\/?p=815"},"modified":"2013-11-13T23:53:17","modified_gmt":"2013-11-13T22:53:17","slug":"kreuzberg-zuerst","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/kreuzberg-zuerst\/","title":{"rendered":"KREUZBERG ZUERST!"},"content":{"rendered":"

Kreuzberg Zuerst!,<\/em> czyli Najpierw Kreuzberg!,<\/em> tak zatytu\u0142owana jest jedna z piosenek niemieckiej punkowej kapeli Terrorgruppe<\/em>, po\u015bwi\u0119cona tej blisko 200-tysi\u0119cznej dzielnicy Berlina. Miejscu, o kt\u00f3rym po raz pierwszy \u015bwiadomie us\u0142ysza\u0142em w maju 1989 roku. W\u0142a\u015bnie wtedy PAP (dla nie wtajemniczonych: Pa\u0144stwowa Agencja Prasowa) w nieistniej\u0105cym ju\u017c Echu Krakowa<\/em> (wychodzi jako wk\u0142adka do Gazety Krakowskiej<\/em>), wyczyta\u0142em, \u017ce grupy lewackiej m\u0142odzie\u017cy z tej zachodnioberli\u0144skiej dzielnicy ca\u0142\u0105 noc z 1\/2. maja \u015bciera\u0142y si\u0119 z policyjnymi formacjami niemieckiej prewencji. Oko\u0142o 300 niemieckich policjant\u00f3w zosta\u0142o rannych. Jako 17-latek bardzo zazdro\u015bci\u0142em m\u0142odym Niemcom, bo bilans naszych krakowskich demonstracji z 16\u201318. maja by\u0142o du\u017co gorszy. Uda\u0142o si\u0119 tylko wyeliminowa\u0107 nieca\u0142ych 50 milicjant\u00f3w z ZOMO. Tak w\u0142a\u015bnie po raz pierwszy us\u0142ysza\u0142em o niemieckim Kreuzbergu. <\/em><\/span><\/p>\n

Po latach w\u0142\u00f3czy\u0142em si\u0119 po zau\u0142kach Kreuzbergu<\/em>. Poznawa\u0142em dusz\u0119 tej dzielnicy, jak i innych mniej znanych miejsc Berlina. Stara\u0142em si\u0119 ogarn\u0105\u0107 i zrozumie\u0107 to wielkie i barwne miasto. Odkry\u0107 jego tajemnic\u0119. Maj\u0105c za motto s\u0142owa Josifa Brodskiego, \u017ce: uciekaj\u0105c ku peryferiom, oddalasz si\u0119 od wszystkiego i trafiasz na \u015bwiat autentyczny,<\/em> ruszy\u0142em na spotkanie prawdziwej rzeczywisto\u015bci. Dlatego np. reprezentacyjna Unter den Linden<\/em> znajdowa\u0142a si\u0119 na mojej drodze, tylko wtedy – gdy musia\u0142a.<\/span><\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Ca\u0142a wyprawa do Berlina o ma\u0142o nie dosz\u0142a do skutku. Na moich oczach zwia\u0142 mi poci\u0105g. Szlag trafi\u0142 miejsc\u00f3wki i pojawi\u0142o si\u0119 retoryczne pytanie: co dalej? Jak zwykle trzeba by\u0142o dzia\u0142a\u0107, a nie my\u015ble\u0107. Ostatecznie poprzez Gubin i Frankfurt nad Odr\u0105 dotar\u0142em do Berlina. By\u0142a ju\u017c p\u00f3\u0142noc, kiedy wysiad\u0142em na dworcu Berlin \u2013 Friedrichstrasse<\/em>. Zadzwoni\u0142em do znajomej, aby j\u0105 uspokoi\u0107. Kiedy pili\u015bmy wieczorn\u0105, a w\u0142a\u015bciwie nocn\u0105 herbat\u0119 wyzna\u0142a mi, \u017ce zaniepokojona, i\u017c nie wysiad\u0142em z oczekiwanego poci\u0105gu, zawiadomi\u0142a wszystkie wa\u017cniejsze berli\u0144skie dworce. Pono\u0107 og\u0142aszano przez g\u0142o\u015bniki, \u017ce jestem poszukiwany (ciekawe jak wypowiadali moje nazwisko?). Przynajmniej wi\u0119c przez minut\u0119 by\u0142em w centrum uwagi tego kilku milionowego miasta. Na dalszy plan zesz\u0142y jego g\u0142\u00f3wne problemy. Cho\u0107by ogromne zad\u0142u\u017cenie. Za przyczyn\u0105 mego permanentnego braku punktualno\u015bci nazwisko Kasprzycki zosta\u0142o na trwa\u0142e zapisane w historii Berlina.<\/span><\/p>\n

Berlin posiada dziesi\u0105tki muze\u00f3w, co ciekawe spora ich cz\u0119\u015b\u0107 jest po\u015bwi\u0119cona staro\u017cytno\u015bci, albo wczesnemu \u015bredniowieczu. Zaczynaj\u0105c od najbardziej znanego Pergamon Museum<\/em>, a sko\u0144czywszy na sieci muze\u00f3w zlokalizowanych w okolicach pa\u0142acu Charlottenburg.<\/em> Mo\u017cna si\u0119 poczu\u0107 jak w obr\u0119bie Morza \u015ar\u00f3dziemnego. Zobaczy\u0107 to, co panowie archeolodzy z XIX- wiecznych Niemiec razem ze swoimi kolegami z Anglii i Francji nakradli w Grecji, Persji czy Egipcie. Mnie najbardziej fascynowa\u0142 fakt, \u017ce tyle tego przetrwa\u0142o, mimo zjawienia si\u0119 w 1945 Armii Czerwonej. Widocznie Czerwonoarmist\u00f3w interesowa\u0142y bardziej przyziemne rzeczy: czasy i wielosipiedy<\/em>. Przez\u00a0 wszystkie wystawy po\u015bwi\u0119cone staro\u017cytno\u015bci przep\u0142yn\u0105\u0142em niczym w piosence \u015awietlickiego. Raczej snobistycznie zaliczy\u0142em, ni\u017c zwiedzi\u0142em. Jednak podobnym snobom chcia\u0142em podpowiedzie\u0107, \u017ce najlepiej powy\u017csze muzea zwiedza\u0107 w czwartki, bo wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich ma wtedy gratisowy wst\u0119p.<\/span><\/p>\n

Warto natomiast wybra\u0107 si\u0119 do muzeum, po\u015bwi\u0119conego II wojnie \u015bwiatowej, kt\u00f3re mie\u015bci si\u0119 w historycznym budynku, gdzie przyw\u00f3dcy III Rzeszy podpisywali z aliantami majow\u0105 kapitulacj\u0119 w 1945. Bardzo fajna jest makieta po\u015bwi\u0119cona walkom o Berlin w 1945 roku. W jednej za\u015b z gablot mo\u017cna sobie poogl\u0105da\u0107 galowy mundur marsza\u0142ka \u017bukowa. Muzeum to znajduje si\u0119 w Karlshorscie<\/em>, wschodniej cz\u0119\u015bci Berlina. Kolejn\u0105 ciekaw\u0105 propozycj\u0105 do zobaczenia jest moim zdaniem Hohensch\u00f6nhausen<\/em>, wi\u0119zienie STASI. Ekspozycja uzmys\u0142awia, jak daleko w NRD zbudowano pa\u0144stwo policyjne. Aparaty telefoniczne z pods\u0142uchem, pluskwy wk\u0142adane wsz\u0119dzie, gdzie to mo\u017cliwe. Inwigilacja obywatela doprowadzona do perfekcji. Zwracaj\u0105 r\u00f3wnie\u017c uwag\u0119 dokumenty STASI z przes\u0142uchucha\u0144 kilku student\u00f3w z Drezna, kt\u00f3rzy w 1968 roku mieli odwag\u0119 rozlepia\u0107 ulotki w prote\u015bcie przeciwko inwazji wojsk Uk\u0142adu Warszawskiego na Czechos\u0142owacj\u0119. Zap\u0142acili za to wysok\u0105 cen\u0119. Dostali kilkuletnie wyroki wi\u0119zienia. Do w\u0105tku dysydenckiego jeszcze powr\u00f3c\u0119. Co do niemieckich muze\u00f3w, to spore wra\u017cenie zrobi\u0142a na mnie wystawa w Deutsches Historisches<\/em> Museum, <\/em>po\u015bwi\u0119cona pierwszej wojnie \u015bwiatowej. Ukazano na niej konsekwencje tej wojny. \u0141\u0105cznie z 1939 rokiem. Znalaz\u0142 si\u0119 tutaj w\u0105tek polski. Plakaty plebiscytowe z 1920 roku i ciekawe popiersie Pi\u0142sudskiego.<\/span><\/p>\n

Potem przysz\u0142a kolej na Kreuzberg.<\/em> Dzielnic\u0119 poznawan\u0105 o r\u00f3\u017cnych porach dnia i nocy. Przy r\u00f3\u017cnej pogodzie. W s\u0142o\u0144cu i upale, w deszczu i przy grzmotach burzy. Miejsce o r\u00f3\u017cnych barwach.<\/span><\/p>\n

Jak przysta\u0142o na staro\u015bwieckiego kryptopunka po 30\u2013tce, zwiedzanie fascynuj\u0105cego miejsca rozpocz\u0105\u0142em od zagadni\u0119cia kilku 20\u2013latk\u00f3w w podartych d\u017cinsach z naszywkami Nazis Raus<\/em> o muzyczne sklepy z punkow\u0105 muzyk\u0105. Popatrzyli na mnie jak na idiot\u0119. Jak na pytaj\u0105cego w lesie o grzyby. Wyja\u015bnili mi, \u017ce takich miejsc jest tutaj sporo. Tylko trzeba poszuka\u0107. Zapu\u015bci\u0142em si\u0119 wi\u0119c w Kreuzberg… Szed\u0142em sobie bocznymi ulicami. Ogl\u0105da\u0142em plakaty i napisy polityczne na murach kamienic. Wreszcie przy Gneisenaustrasse<\/em> moja punkowa peregrynacja osi\u0105gn\u0119\u0142a sw\u00f3j pierwszy przystanek. Nad wej\u015bciem do rockowego sklepu powiewa\u0142a piracka flaga. Na progu siedzia\u0142o kilku osobowe punkowe bractwo i powoli, melancholijnie s\u0105czy\u0142o piwo w butelkach. Ze sklepu dolecia\u0142a mnie muzyczka, kt\u00f3ra nie pozwoli\u0142a pozosta\u0107 u wej\u015bcia. W \u015brodku przywita\u0142o mnie bardzo fajne wyposa\u017cenie sklepu i zgromadzone du\u017ce ilo\u015bci ostrej, rockowej muzyki z ca\u0142ego \u015bwiata. Na \u015bcianach plakaty, kopie archiwalnych zdj\u0119\u0107 z zadym. Sporo r\u00f3\u017cnych koszulek, anarchistycznej prasy, rozmaitych zin\u00f3w i naklejek. Zagadn\u0105\u0142em sprzedawc\u0119 o legend\u0119 niemieckiej punkowej grupy. 40-kilkuletniemu go\u015bciowi bez z\u0119ba na przedzie zaiskrzy\u0142y oczy. Si\u0119gn\u0105\u0142 po CD zespo\u0142u Slime<\/em>. Pomy\u015bla\u0142em, \u017ce chyba dobrze pami\u0119ta pocz\u0105tki ch\u0142opak\u00f3w z Hamburga, z ko\u0144ca lat 70\u2013tych. Pop\u0142yn\u0119\u0142y utwory: We don\u2019t need the Army<\/em>, Hey Punk<\/em>, czy A.C.A.B<\/em>. Przy tym kawa\u0142ku nieoczekiwanie pojawi\u0142 si\u0119 strumie\u0144 \u015bwiadomo\u015bci. O\u015bwieci\u0142o mnie, \u017ce g\u0142upie Ziomale z mojej Wiochy Zabitej Dresiarzami (jak nazywam moj\u0105 drog\u0105 [naprawd\u0119 drog\u0105!] Now\u0105 Hut\u0119), co to popisa\u0142y mur mego \u015bmietnika CHWDP \u2013 KSC<\/em> (Ha! Ha! Jak to w Wiosze Zabitej Dresiarzami si\u0119 szybko zmienia. Niedawno Bia\u0142a Gwiazda, teraz Pasy!?), w swoich hip\u2013hopowych zwidach nie by\u0142y pierwsze. Bo ju\u017c dawno by\u0142o A.C.A.B<\/em> (dla nie wtajemniczonych: All cops are bastards <\/em>[W wersji ocenzurowanej: Wszyscy gliniarze s\u0105 gnojkami<\/em>.) a CHWDP<\/em> to jaki\u015b pseudoliteracki plagiat \u0142ysych cymba\u0142\u00f3w w dresach i szerokich portkach. I zrobi\u0142o si\u0119 tak fajnie, \u017ce a\u017c trudno mi by\u0142o wyj\u015b\u0107 z muzyczno-duchowego przybytku. Patrz\u0105c na europejskie ceny p\u0142yt, w mojej typowo polskiej g\u0142owie zrodzi\u0142 si\u0119 pewien plan. Zaproponowa\u0142em jednemu kolesiowi z irokezem (tak na oko w moim wieku, czyli przecie\u017c dobry rocznik!) muzyczn\u0105 wymian\u0119 naszych rockowych archiw\u00f3w. Mikro, bo tak si\u0119 nazywa\u0142, do\u015b\u0107 ch\u0119tnie przysta\u0142 na propozycj\u0119. Wymienili\u015bmy adresy. Na koniec zrobili\u015bmy sobie zdj\u0119cie przed sklepem. Nie wiem, czemu to wszystko wprawi\u0142o mnie zaraz w dobry humor. Nie zepsu\u0142o mi go nawet, jak Turek u kt\u00f3rego kupi\u0142em kebab, niemi\u0142osiernie nabija\u0142 si\u0119 z mojej niemczyzny, powtarzaj\u0105c: dobzie m\u00f3wi\u017a, dobzie…<\/em> Tak oto up\u0142yn\u0105\u0142 m\u00f3j pierwszy dzie\u0144 spotkania z Kreuzbergiem. <\/em><\/span><\/p>\n

Kiedy wieczorem w rozmowie z moj\u0105 berli\u0144sk\u0105 gospodyni\u0105 ekscytowa\u0142em si\u0119 na temat Kreuzbergu,<\/em> stwierdzi\u0142a, \u017ce ta dzielnica i tak straci\u0142a sw\u00f3j stary urok. Wed\u0142ug niej zatraci\u0142 si\u0119 klimat dawnej, artystycznej bohemy, a miejsce to zdominowa\u0142 wyrafinowany snobizm. Dawny duch Kruzbergu <\/em>przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 do Prenzlauerbergu,<\/em> by\u0142ej dzielnicy wschodniego Berlina. Miejsca gdzie mieszka\u0142o najwi\u0119cej dysydent\u00f3w, opozycjonist\u00f3w doby NRD. W\u0142a\u015bnie tutaj istnieje autentyczne, artystyczne \u017cycie Berlina. Z Kreuzbergu <\/em>przenios\u0142o si\u0119 sporo miejscowej bohemy. Znacznie ch\u0119tniej przesiaduje si\u0119 tutaj w kawiarnianych ogr\u00f3dkach ni\u017c w s\u0142awnej dzielnicy Berlina Zachodniego. Co najwa\u017cniejsze wszystko jest ta\u0144sze. Je\u017celi chodzi o odkrywanie na nowo, cz\u0119sto starych dzielnic miast, to dzieje si\u0119 tak w ca\u0142ym \u015bwiecie. Oczywi\u015bcie kieruj\u0105 tym nie tyle zwykli ludzie, co raczej zmanierowana \u015bmietanka tzw. artyst\u00f3w. To oni kreuj\u0105 mod\u0119 i tak np. Nowy Jork odkry\u0142 Harlem, a u nas Warszawa Prag\u0119, czy Krak\u00f3w Kazimierz. Mo\u017ce podobnie jest z Berlinem?<\/span><\/p>\n

Aby wyrobi\u0107 sobie zdanie o tych dw\u00f3ch zak\u0105tkach Berlina, moja znajoma \u201eporwa\u0142a mnie\u201d na nocn\u0105 wycieczk\u0119 po owych dzielnicach niemieckiej stolicy. Na pocz\u0105tku wyl\u0105dowali\u015bmy na najbardziej zakr\u0119conej gie\u0142dzie staroci, na jakiej by\u0142o mi dane by\u0107 w \u017cyciu. W jednym z budynk\u00f3w przy Oranienstrasse<\/em> odbywa\u0142a si\u0119 wieczorowo \u2013 nocna sprzeda\u017c wszystkiego, czego dusza zapragnie: stare analogowe p\u0142yty, ksi\u0105\u017cki, ubrania, zegarki etc. Na ma\u0142ej scenie jaka\u015b rockowa grupa gra\u0142a ostre kawa\u0142ki. Wszystko podzia\u0142a\u0142o na mnie tak, \u017ce na pami\u0105tk\u0119 zakupi\u0142em ma\u0142\u0105 plakietk\u0119 The Clash<\/em>. Potem spacerowali\u015bmy jeszcze d\u0142ugo po nocnym Kreuzbergu.<\/em> Wsz\u0119dzie kawiarnie by\u0142y pe\u0142ne ludzi, z wn\u0119trza dobiega\u0142a przer\u00f3\u017cna muzyka. By\u0142o tak fajnie, \u017ce zapragn\u0105\u0142em przyj\u015b\u0107 tu znowu. Ale jeszcze tej nocy przemkn\u0119li\u015bmy przez Prenzlauerberg. <\/em><\/span><\/p>\n

Sprawdzi\u0142o si\u0119. Kolejnego dnia ponownie w\u0142\u00f3czy\u0142em si\u0119 po Kreuzbergu.<\/em> Spacerowa\u0142em po bocznych uliczkach. By\u0142o duszno. Zanosi\u0142o si\u0119 na burz\u0119. Ko\u0142o przystanku metra Kottbusser Tor<\/em> kto\u015b zagadn\u0105\u0142 mnie, czy nie potrzebuj\u0119 haszyszu. U\u015bmiechn\u0105\u0142em si\u0119 i poszed\u0142em dalej. Opr\u00f3cz urokliwych kawiarenek, w tej dzielnicy podoba\u0142y mi si\u0119 liczne ksi\u0119garenki, kt\u00f3re maj\u0105 bardzo kameralny wymiar. Co najwa\u017cniejsze mo\u017cna w nich znale\u017a\u0107 sporo ksi\u0105\u017cek i album\u00f3w zwi\u0105zanych z histori\u0105 Berlina, jak i samego Kreuzbergu<\/em>. W kilku z nich by\u0142 te\u017c dzia\u0142 z alternatywnymi zinami, le\u017ca\u0142y ulotki i plakaty, wzywaj\u0105ce na demonstracje (kt\u00f3rych w Berlinie nie brakuje). Zabra\u0142em kilka na pami\u0105tk\u0119. W delikatesach kupi\u0142em ciastka i karton mleka (staram si\u0119 degustowa\u0107 mleko we wszystkich miejscach, gdzie rzuc\u0105 mnie tu\u0142acze losy) i usiad\u0142em przy Oranienplatz.<\/em> W tym miejscu zaczynaj\u0105 si\u0119 wszystkie wa\u017cniejsze demonstracje. Spotykaj\u0105 si\u0119 wszyscy my\u015bl\u0105cy inaczej, ni\u017c przewiduj\u0105 ustawy. By\u0142o do\u015b\u0107 pusto, a nawet cicho. Tylko dalekie pomruki burzy zwiastowa\u0142y, \u017ce wiecz\u00f3r mo\u017ce nie by\u0107 zbyt pogodny. Naprzeciwko, na \u0142awkach, siedzia\u0142y niem\u0142ode i grube Turczynki. Rozmawia\u0142y o czym\u015b zawzi\u0119cie. Patrzy\u0142y na mnie podejrzliwie i zarazem lito\u015bciwie. Doskonale wype\u0142nia\u0142em krajobraz okolicznych starych alkoholik\u00f3w z tanimi winami. Turczynki spluwa\u0142y na ziemi\u0119. Jaki\u015b go\u015b\u0107 sika\u0142 pod drzewem. Coraz bardziej mi si\u0119 podoba\u0142o. Kiedy nast\u0119pnego dnia przy mo\u015bcie Kottbusser<\/em> zobaczy\u0142em tureckich handlarzy, sprzedaj\u0105cych r\u00f3\u017cnej ma\u015bci tandet\u0119 zrozumia\u0142em, \u017ce naprawd\u0119 \u017cyjemy w globalnej wiosce. Tylko dlaczego potrzebny by\u0142 ten cyrk z wej\u015bciem do Unii Europejskiej? Przecie\u017c krakowskie bazary wygl\u0105da\u0142y ju\u017c tak z 20 lat wcze\u015bniej. By\u0142y o wiele wcze\u015bniej we wsp\u00f3lnej europejskiej Ojczy\u017anie. Jednak ju\u017c tego burzowego popo\u0142udnia, czy raczej wieczora, bo zaczyna\u0142o zmierzcha\u0107, Kreuzberg<\/em> wyda\u0142 mi si\u0119 niezmiernie swojski. Wed\u0142ug niekt\u00f3rych Berli\u0144czyk\u00f3w ta dzielnica ze wzgl\u0119du na Braci z Anatolii, nazywana jest Ma\u0142ym Stambu\u0142em. Grzmoty nadci\u0105gaj\u0105cej burzy stawa\u0142y si\u0119 coraz bli\u017csze. Turczynki opu\u015bci\u0142y \u0142awki. Te\u017c ruszy\u0142em dalej, ale wtedy zagadn\u0105\u0142 mnie podpity, ale sympatyczny facet w okularach. Pami\u0119tam, \u017ce mia\u0142 bardzo zniszczone d\u0142onie. W sekundzie wyrecytowa\u0142em:<\/span><\/p>\n

– Ich bin aus Polen. Ich habe keine Geld<\/em>. Go\u015b\u0107 jednak powiedzia\u0142, \u017ce nie potrzebuje forsy. Wzruszony rzek\u0142, \u017ce Papst ist O.K.<\/em> Walensa ist O.K<\/em>. Jako\u015b mnie to uj\u0119\u0142o i znowu przysiedli\u015bmy na \u0142aweczce przy Oranienplatz.<\/em> Niemiec si\u0119 rozgada\u0142 si\u0119 o swojej autobiografii. Opowiedzia\u0142 mi, \u017ce w czasach NRD by\u0142 dysydentem. Jego pocz\u0105tkowy sprzeciw wobec komunistycznego re\u017cimu polega\u0142 na parodiowaniu przem\u00f3wie\u0144 towarzysza Honeckera. Za to trafi\u0142 na psychiatryczne badania, a potem, kiedy jeszcze bli\u017cej zwi\u0105za\u0142 si\u0119 z formaln\u0105 opozycj\u0105, pow\u0119drowa\u0142 ju\u017c do wi\u0119zienia. Nie pozwolono mu sko\u0144czy\u0107 studi\u00f3w. By\u0142 nawet przeniesiony do innego miasta. Potem pracowa\u0142 jako \u015blusarz, ci\u0105gle nawiedzali go smutni panowie ze STASI.<\/em> P\u00f3\u017aniej za\u015b nadszed\u0142 cudowny rok 1989. I nagle wyp\u0142yn\u0119li na powierzchni\u0119 ci, co siedzieli najbardziej cicho. Go\u015b\u0107 odjecha\u0142 na boczne tory. Nie za\u0142apa\u0142 si\u0119. Potem pracowa\u0142 dalej jako \u015blusarz, ale go zwolnili. Mia\u0142 troch\u0119 szcz\u0119\u015bcia, odszed\u0142 na wcze\u015bniejsz\u0105, os\u0142onow\u0105 rent\u0119. Zawsze umia\u0142 dobrze gotowa\u0107, wi\u0119c zacz\u0105\u0142 dorabia\u0107 w knajpach. Rozpi\u0142 si\u0119. Czy w to wszystko mo\u017cna uwierzy\u0107? Historia bardzo podobna do tysi\u0119cy zbli\u017conych, w naszym pi\u0119knym kraju.<\/span><\/p>\n

Wreszcie przyjecha\u0142em po\u017cegna\u0107 si\u0119 z Kreuzbergiem.<\/em> By\u0142o wczesne po\u0142udnie. Szed\u0142em patrz\u0105c po ludziach, domach, placach. Min\u0105\u0142em zakochan\u0105, trzymaj\u0105c\u0105 si\u0119 za d\u0142onie, par\u0119 gej\u00f3w. Wysokiego jasnow\u0142osego Niemca i mniejszego, sko\u015bnookiego Azjat\u0119. Przypomnia\u0142o mi si\u0119, jak dzie\u0144 wcze\u015bniej widzia\u0142em ich gruchaj\u0105cych do siebie w jednej z kawiarni przy Oranienstrasse<\/em>. Zacz\u0105\u0142 wia\u0107 ch\u0142odny wiatr. Pod dachem jednej z kamienic na skrzy\u017cowaniu K\u00f6penickerstrasse<\/em> i Engeldamm <\/em>kto\u015b napisa\u0142 wielkimi literami: Die Grenze verl\u00e4uft nicht zwischen den V\u00f6lkern, sondern zwischen Oben und Unter<\/em> (Granice nie przebiegaj\u0105 mi\u0119dzy lud\u017ami, lecz mi\u0119dzy g\u00f3r\u0105 a do\u0142em<\/em>). Spodoba\u0142o mi si\u0119.<\/span><\/p>\n

Wst\u0105pi\u0142em do jednego z pustych i smutnych berli\u0144skich ko\u015bcio\u0142\u00f3w. Kl\u0119kn\u0105\u0142em. Pomy\u015bla\u0142em sobie, czy B\u00f3g w Berlinie jest inny ni\u017c w Krakowie, czy Wroc\u0142awiu? Chyba jednak by\u0142 taki sam. Prze\u017cegna\u0142em si\u0119. Wyszed\u0142em. Opu\u015bci\u0142em Kreuzberg,<\/em> a potem stolic\u0119 Niemiec.<\/span><\/p>\n

\u00a0<\/span>\u00a0<\/span><\/p>\n

Remigiusz Kasprzycki<\/span><\/strong><\/p>\n

\u00a0<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Kreuzberg Zuerst!, czyli Najpierw Kreuzberg!, tak zatytu\u0142owana jest jedna z piosenek niemieckiej punkowej kapeli Terrorgruppe, po\u015bwi\u0119cona tej blisko 200-tysi\u0119cznej dzielnicy<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"colormag_page_layout":"default_layout","footnotes":""},"categories":[3,6],"tags":[388,395,399,394,398,389,392,393,397,396,391,387,207,390],"class_list":["post-815","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kultura","category-ue","tag-berlin","tag-deutsches-historisches-museum","tag-echo-krakowa","tag-inwigilacja-obywateli","tag-kopenickerstrasse","tag-kreuzberg","tag-marszalek-zukow","tag-nrdddr","tag-oranienstrasse","tag-remigiusz-kasprzycki","tag-stasi","tag-terrorgruppe","tag-unia-europejska","tag-zomo"],"yoast_head":"\nKREUZBERG ZUERST! - SI\u0118 MY\u015aLI<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/kreuzberg-zuerst\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"KREUZBERG ZUERST! - SI\u0118 MY\u015aLI\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Kreuzberg Zuerst!, czyli Najpierw Kreuzberg!, tak zatytu\u0142owana jest jedna z piosenek niemieckiej punkowej kapeli Terrorgruppe, po\u015bwi\u0119cona tej blisko 200-tysi\u0119cznej dzielnicy\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/kreuzberg-zuerst\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"SI\u0118 MY\u015aLI\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2011-11-20T11:36:49+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2013-11-13T22:53:17+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"12 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/kreuzberg-zuerst\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/kreuzberg-zuerst\/\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/#\/schema\/person\/048295918d7858e90e57d1a2c2b5da74\"},\"headline\":\"KREUZBERG ZUERST!\",\"datePublished\":\"2011-11-20T11:36:49+00:00\",\"dateModified\":\"2013-11-13T22:53:17+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/kreuzberg-zuerst\/\"},\"wordCount\":2334,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/#organization\"},\"keywords\":[\"Berlin\",\"Deutsches Historisches Museum\",\"Echo Krakowa\",\"Inwigilacja obywateli\",\"K\u00f6penickerstrasse\",\"Kreuzberg\",\"marsza\u0142ek \u017bukow\",\"NRD\/DDR\",\"Oranienstrasse\",\"Remigiusz Kasprzycki\",\"STASI\",\"Terrorgruppe\",\"Unia Europejska\",\"ZOMO\"],\"articleSection\":[\"Kultura\",\"Unia Europejska\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/kreuzberg-zuerst\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/kreuzberg-zuerst\/\",\"url\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/kreuzberg-zuerst\/\",\"name\":\"KREUZBERG ZUERST! - SI\u0118 MY\u015aLI\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/#website\"},\"datePublished\":\"2011-11-20T11:36:49+00:00\",\"dateModified\":\"2013-11-13T22:53:17+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/kreuzberg-zuerst\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[[\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/kreuzberg-zuerst\/\"]]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/kreuzberg-zuerst\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"KREUZBERG ZUERST!\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/#website\",\"url\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/\",\"name\":\"SI\u0118 MY\u015aLI\",\"description\":\"\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/#organization\",\"name\":\"SI\u0118 MY\u015aLI\",\"url\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/99.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/99.png\",\"width\":270,\"height\":204,\"caption\":\"SI\u0118 MY\u015aLI\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/#\/schema\/logo\/image\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/#\/schema\/person\/048295918d7858e90e57d1a2c2b5da74\",\"name\":\"admin\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/9acf729117e1cff813c07ba085b25a76702049ffb5efe3425388cd1a019577de?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/9acf729117e1cff813c07ba085b25a76702049ffb5efe3425388cd1a019577de?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"admin\"},\"url\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/author\/admin\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"KREUZBERG ZUERST! - SI\u0118 MY\u015aLI","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/kreuzberg-zuerst\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"KREUZBERG ZUERST! - SI\u0118 MY\u015aLI","og_description":"Kreuzberg Zuerst!, czyli Najpierw Kreuzberg!, tak zatytu\u0142owana jest jedna z piosenek niemieckiej punkowej kapeli Terrorgruppe, po\u015bwi\u0119cona tej blisko 200-tysi\u0119cznej dzielnicy","og_url":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/kreuzberg-zuerst\/","og_site_name":"SI\u0118 MY\u015aLI","article_published_time":"2011-11-20T11:36:49+00:00","article_modified_time":"2013-11-13T22:53:17+00:00","author":"admin","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"12 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/kreuzberg-zuerst\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/kreuzberg-zuerst\/"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/#\/schema\/person\/048295918d7858e90e57d1a2c2b5da74"},"headline":"KREUZBERG ZUERST!","datePublished":"2011-11-20T11:36:49+00:00","dateModified":"2013-11-13T22:53:17+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/kreuzberg-zuerst\/"},"wordCount":2334,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/#organization"},"keywords":["Berlin","Deutsches Historisches Museum","Echo Krakowa","Inwigilacja obywateli","K\u00f6penickerstrasse","Kreuzberg","marsza\u0142ek \u017bukow","NRD\/DDR","Oranienstrasse","Remigiusz Kasprzycki","STASI","Terrorgruppe","Unia Europejska","ZOMO"],"articleSection":["Kultura","Unia Europejska"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/kreuzberg-zuerst\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/kreuzberg-zuerst\/","url":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/kreuzberg-zuerst\/","name":"KREUZBERG ZUERST! - SI\u0118 MY\u015aLI","isPartOf":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/#website"},"datePublished":"2011-11-20T11:36:49+00:00","dateModified":"2013-11-13T22:53:17+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/kreuzberg-zuerst\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":[["https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/kreuzberg-zuerst\/"]]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/kreuzberg-zuerst\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"KREUZBERG ZUERST!"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/#website","url":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/","name":"SI\u0118 MY\u015aLI","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/#organization","name":"SI\u0118 MY\u015aLI","url":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/siemysli-ke.info\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/99.png","contentUrl":"https:\/\/siemysli-ke.info\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/99.png","width":270,"height":204,"caption":"SI\u0118 MY\u015aLI"},"image":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/#\/schema\/person\/048295918d7858e90e57d1a2c2b5da74","name":"admin","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/9acf729117e1cff813c07ba085b25a76702049ffb5efe3425388cd1a019577de?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/9acf729117e1cff813c07ba085b25a76702049ffb5efe3425388cd1a019577de?s=96&d=mm&r=g","caption":"admin"},"url":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/author\/admin\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/815","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=815"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/815\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=815"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=815"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=815"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}