{"id":8100,"date":"2012-12-03T23:19:18","date_gmt":"2012-12-03T23:19:18","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bezjarzmowie.info.ke\/test\/?p=8100"},"modified":"2013-11-02T21:17:02","modified_gmt":"2013-11-02T20:17:02","slug":"moldawia-3-przez-zbuntowane-naddniestrze","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/moldawia-3-przez-zbuntowane-naddniestrze\/","title":{"rendered":"Mo\u0142dawia (3) \u2013 Przez zbuntowane Naddniestrze"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a><\/strong><\/span><\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

Na pierwszy rzut oka Mo\u0142dawia mo\u017ce si\u0119 wyda\u0107 zlepkiem lub mozaik\u0105 zr\u00f3\u017cnicowanych, nie pasuj\u0105cych do siebie region\u00f3w, autonomicznych jednostek administracyjnych i zbuntowanych prowincji. Przy bli\u017cszym spojrzeniu zobaczymy jednak, \u017ce tak naprawd\u0119 tworzy przedziwnie zintegrowan\u0105 ca\u0142o\u015b\u0107. Tylko integracja jest raczej oddolna, bardziej wbrew ni\u017c dzi\u0119ki w\u0142adzom centralnym w Kiszyniowie.<\/strong><\/span><\/p>\n

\u00a0<\/span><\/p>\n

\u201eJest to niezwykle fascynuj\u0105cy kraj. Wprawdzie znam wielu ludzi, kt\u00f3rzy po dwudniowym obejrzeniu Kiszyniowa i mo\u017ce paru innych miejsc wyje\u017cd\u017caj\u0105 zawiedzeni, by ju\u017c nigdy tu nie powr\u00f3ci\u0107, jednak ja nie podzielam ich opinii. (\u2026) Kraj kontrast\u00f3w, kt\u00f3ry wytwarza dobre wino, ale importuje mleko z zagranicy. Kraj, w kt\u00f3rym nawet nie mo\u017cna okre\u015bli\u0107, jakim j\u0119zykiem ludno\u015b\u0107 si\u0119 pos\u0142uguje na co dzie\u0144. Kraj, kt\u00f3ry si\u0119 szczyci dost\u0119pem do Dunaju oraz tym, \u017ce mo\u017cna nad jego brzegiem zobaczy\u0107 pelikany, ale d\u0142ugo\u015b\u0107 tego brzegu wynosi zaledwie kilkaset metr\u00f3w. Kraj, w kt\u00f3rym, \u017ceby przejecha\u0107 poci\u0105giem z jednej miejscowo\u015bci (Ocni\u0163a) do innej (Criva), trzeba przekroczy\u0107 kilka razy granic\u0119 ukrai\u0144sk\u0105. Kraj, kt\u00f3ry nie mo\u017ce si\u0119 pochwali\u0107 sukcesami gospodarczymi, a jednak jest niezwykle dynamiczny\u201d \u2013 s\u0105dzi Krzysztof Kolanowski, dyrektor unijnego Centrum Informacyjnego dla samorz\u0105d\u00f3w mo\u0142dawskich. I co\u015b w tym jest\u2026<\/span><\/p>\n

<\/span><\/p>\n

\"\"<\/span><\/p>\n

<\/strong>\u00a0<\/p>\n

Jak za\u0142atwimy spraw\u0119?<\/strong><\/span><\/p>\n

\u201eMarszrutki\u201d do Naddniestrza wyje\u017cd\u017caj\u0105 z Dworca Centralnego w Kiszyniowie, kt\u00f3ry bardziej przypomina Gariunai, ni\u017c dworzec. Jednak gdy tylko weszli\u015bmy na dworzec, obok nas pojawi\u0142o si\u0119 dw\u00f3ch osi\u0142k\u00f3w w dresach. \u201eDo Tyraspola? 50 lei, chod\u017acie z nami\u201d. Wzruszamy ramionami: 50 to 50 (r\u00f3wnowarto\u015b\u0107 12 lit\u00f3w), ale za to prywaciarz dowiezie nas szybciej do stolicy zbuntowanej prowincji lub niezale\u017cnego pa\u0144stwa, jak wol\u0105 inni. Nic bardziej mylnego, dlatego podstawowa rada dla zwiedzaj\u0105cych Mo\u0142dawi\u0119: nigdy nie warto si\u0119 zgadza\u0107 na pierwsz\u0105 ofert\u0119, nawet je\u017celi wygl\u0105da obiecuj\u0105co. Nasz kierowca Pietia jeszcze przez godzin\u0119 szuka\u0142 dodatkowych pasa\u017cer\u00f3w. Ten czas musieli\u015bmy sp\u0119dzi\u0107 na konwersacji z miejscowym popem, kt\u00f3ry t\u0119skni\u0142 za \u201eSojuzem\u201d oraz chwali\u0142 nowe w\u0142adze Naddniestrza (mieszka\u0144cy Naddniestrza po wielu latach rz\u0105d\u00f3w odsun\u0119li prezydenta Igora Smirnowa i wybrali nowego szefa – Jewgienija Szewczuka, kt\u00f3ry przed kilkoma miesi\u0105cami wznowi\u0142 rozmowy z Kiszyniowem). Przy okazji \u201ebatiuszka\u201d pr\u00f3bowa\u0142 nas nawr\u00f3ci\u0107 na jedyn\u0105 prawid\u0142ow\u0105 wiar\u0119 \u2013 prawos\u0142awn\u0105 – opowiadaj\u0105c m.in. stary kawa\u0142, \u017ce kobieta zosta\u0142a stworzona z \u017cebra m\u0119\u017cczyzny i dlatego nie ma m\u00f3zgu, wi\u0119c musi m\u0119\u017cczy\u017anie s\u0142u\u017cy\u0107. Nie wszystkim ta metoda ewangelizacji si\u0119 spodoba\u0142a\u2026<\/span><\/p>\n

Pietia nareszcie znalaz\u0142 jeszcze kilku student\u00f3w i ruszamy z kopyta. Do Tyraspola prowadzi niez\u0142a szosa, mkniemy wi\u0119c bez przeszk\u00f3d, umilaj\u0105c podr\u00f3\u017c rozmowami o Mo\u0142dawii i Naddniestrzu. Zatrzymujemy si\u0119 na g\u0142\u00f3wnym przej\u015bciu granicznym. Przed nami niedu\u017ca kolejka samochod\u00f3w, oczekuj\u0105cych na odpraw\u0119. Batiuszka proponuje jecha\u0107 przez s\u0105siednie przej\u015bcie graniczne: \u201eJed\u017amy przez Varenic\u0119. Tam nigdy nie ma kolejek!.\u201d Pietia jest niezdecydowany (jak si\u0119 okaza\u0142o p\u00f3\u017aniej Varenica to przej\u015bcie tylko dla miejscowych). Ale argument popa: \u201eTy czto, batiuszku nie s\u0142uszajesz???\u201d przewa\u017ca. W Varenicy faktycznie kolejki nie ma. Wype\u0142niamy wi\u0119c szybciutko druczki wjazdowe. Naddniestrze nie jest uznane przez \u017caden kraj na \u015bwiecie, dlatego teoretycznie granica mo\u0142dawsko-naddniestrzanska nie istnieje. Po stronie mo\u0142dawskiej nie ma \u017cadnych punkt\u00f3w granicznych. Na granicy dy\u017curuje tylko patrol policji w celu \u201ezapobie\u017cenia incydentom\u201d, jednak po stronie Naddniestrza dzia\u0142a i stra\u017c graniczna i celnicy, a poniewa\u017c nie uznana Naddniestrza\u0144ska Republika Mo\u0142dawska nie ma prawa wbija\u0107 w paszporty obcokrajowc\u00f3w \u017cadnych piecz\u0105tek \u2013 procedura przekraczania granicy zajmuje sporo czasu. Pogranicznicy musz\u0105 bowiem spisa\u0107 wszystkie dane osobowe turysty i przekaza\u0107 je do komputerowej bazy danych.<\/span><\/p>\n

\"\"<\/span><\/p>\n

Naddniestrzanie natychmiast zauwa\u017caj\u0105, \u017ce nie mamy mo\u0142dawskiego meldunku (teoretycznie ka\u017cdy obcokrajowiec powinien si\u0119 zameldowa\u0107 na policji wci\u0105gu trzech d\u00f3b od wjazdu do Mo\u0142dawii, faktycznie jest to martwy przepis; zreszt\u0105 trzy doby jeszcze nie min\u0119\u0142y). Szef zmiany, niejaki kapitan Wiktor Szestakow, natychmiast wyczuwa szans\u0119 na dodatkowy zarobek. Kr\u0119ci g\u0142ow\u0105, t\u0142umacz\u0105c, \u017ce ch\u0119tnie by nas przepu\u015bci\u0142, bo g\u2026o go obchodzi mo\u0142dawski meldunek, ale nie mo\u017ce, bo strona mo\u0142dawska nie pozwala. Bez meldunku mo\u017cemy\u2026 uciec na Ukrain\u0119 (sic<\/em>!). Solennie przyrzekamy, \u017ce nie zamierzamy jecha\u0107 na Ukrain\u0119, dzi\u015b jeszcze wr\u00f3cimy z powrotem, pokazujemy bilety powrotne. Kapitan zaprasza nas do swojej \u201ekomorki\u201d. \u201eTo jak, b\u0119dziemy za\u0142atwia\u0107 spraw\u0119?\u201d \u2013 pyta pogranicznik. \u201eNo to, kapitan, dawaj zap\u0142acimy ci od razu \u201esztraf\u201d do r\u0119ki. Ile?\u201d \u2013 nie owijamy w bawe\u0142n\u0119. \u201eTo od was powinny wychodzi\u0107 propozycje\u201d \u2013 odpowiada kapitan. \u201e150 lei\u201d \u2013 proponujemy. \u201ePo sto od osoby, czyli 300\u201d \u2013 nie zgadza si\u0119 Szestakow. \u201eNie, kapitan, 300 to za du\u017co\u201d \u2014 protestujemy. \u201eNie ustrajiwaj bazar!\u201d – oburza si\u0119 Szestakow i zgadza si\u0119 na 200 lei za trzy osoby\u2026<\/span><\/p>\n

\u00a0<\/span><\/p>\n

Problem z granic\u0105<\/span><\/strong><\/p>\n

P\u00f3\u017aniej dowiedzieli\u015bmy si\u0119, \u017ce problemy z przekroczeniem \u201enieistniej\u0105cej\u201d granicy maj\u0105 nie tylko cudzoziemcy, ale i Mo\u0142dawianie. Zreszt\u0105, jak powiedzia\u0142y osoby bardziej rozeznane w sytuacji, obecnie przekroczenie tej granicy i tak jest dziecinnie \u0142atwe w por\u00f3wnaniu z sytuacj\u0105 sprzed dw\u00f3ch lat. Kiedy\u015b celnik, czy pogranicznik m\u00f3g\u0142 przyczepi\u0107 si\u0119 nawet do guzika, aby tylko uzyska\u0107 kilka dolar\u00f3w \u0142ap\u00f3wki\u2026.<\/span><\/p>\n

Oficjalnie Mo\u0142dawia nie uznaje granicy. Po stronie mo\u0142dawskiej s\u0105 tylko tzw. mobilne patrole policyjne, kt\u00f3re dbaj\u0105 o porz\u0105dek. W rzeczywisto\u015bci bywa jednak r\u00f3\u017cnie.<\/span><\/p>\n

\"\"<\/span><\/p>\n

Produkty w Naddniestrzu s\u0105 o wiele ta\u0144sze, wi\u0119c sporo os\u00f3b wybiera si\u0119 tam na zakupy. Czasami mo\u0142dawscy policjanci zatrzymuj\u0105 powracaj\u0105ce samochody i ka\u017c\u0105 p\u0142aci\u0107 c\u0142o. \u201eChcia\u0142em si\u0119 dowiedzie\u0107, na jakiej podstawie prawnej tego \u017c\u0105daj\u0105. Bo faktycznie Mo\u0142dawia nie uznaje tej granicy. Nie mogli wyt\u0142umaczy\u0107\u201d \u2013 opowiedzia\u0142 nam Dimitri Calac z rosyjskoj\u0119zycznego pisma Ekonomiczeskoje Obozrenije<\/em>, kt\u00f3ry bada\u0142 t\u0119 spraw\u0119. Generalnie chodzi o to, \u017ce Mo\u0142dawia ma z Ukrain\u0105 umow\u0119 o ulgowych c\u0142ach, jednak obowi\u0105zuj\u0105 one, gdy si\u0119 przekracza granic\u0119 przez oficjalne przej\u015bcie graniczne, natomiast w przypadku towaru pochodz\u0105cego z Naddniestrza policjanci bior\u0105 maksymaln\u0105 stawk\u0119, tak jakby towar pochodzi\u0142 z kraju trzeciego\u2026<\/span><\/p>\n

\u00a0<\/span><\/p>\n

Powr\u00f3t do \u201eSojuza\u201d<\/strong><\/span><\/p>\n

O ile Kiszyni\u00f3w przypomina Wilno z pocz\u0105tku lat 90., to Tyraspol, a w sumie i ca\u0142e Naddniestrze, przypomina Soleczniki z lat 80. Ma w sobie r\u00f3wnie\u017c co\u015b z \u201e\u0142ukaszenkowskiego\u201d Mie\u0144ska. Tyraspol, kt\u00f3ry liczy ponad 30 tysi\u0119cy mieszka\u0144c\u00f3w, w zasadzie jest ma\u0142ym, schludnym, czystym, spokojnym miasteczkiem. Niestety, nie ma w nim chyba niczego, co mog\u0142oby stanowi\u0107 turystyczn\u0105 atrakcj\u0119. Typowe, nawet nie mo\u0142dawskie, a rosyjskie (wszystkie napisy tylko po rosyjsku) miasteczko prowincjonalne. Z ulic\u0105 Lenina, jako g\u0142\u00f3wn\u0105. Przy ulicy Lenina znajduj\u0105 si\u0119 wszystkie najwa\u017cniejsze obiekty: parlament, rz\u0105d, muzeum Kotowskiego, pomnik Suworowa, pokrzepiaj\u0105ce serca pami\u0105tkowe tablice, g\u0142osz\u0105ce, i\u017c \u201enast\u0119pne pokolenie mieszka\u0144c\u00f3w Tyraspolu b\u0119dzie ju\u017c \u017cy\u0142o w komunizmie\u201d, prezydentura i pomnik Lenina przy niej. Prawdziwymi bohaterami Naddniestrza s\u0105 jednak generalissimus Aleksandr Suwowrow (jest na ka\u017cdym banknocie naddniestrza\u0144skiej republiki) oraz bolszewicki wata\u017cka – Grigorij Kotowskij. Zreszt\u0105 pomniki tego ostatniego znajduj\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c w Kiszyniowie.<\/span><\/p>\n

\"\"<\/span><\/p>\n

\"\"<\/span><\/p>\n

Tanio zje\u015b\u0107 mo\u017cna w Pelmennaj<\/em> przy tej\u017ce ulicy Lenina. Koniak w knajpach sprzedaje si\u0119 nie po 40 g jak u nas i nawet nie po 50 g, tylko po 100 g. \u201eKoniak – to jedyna rzecz, dla kt\u00f3rej warto do tego Naddniestrza pojecha\u0107\u201d – powiedzia\u0142 nam Stas z Kiszyniowa. To czysta prawda. Naprawd\u0119 nie mo\u017cna omin\u0105\u0107 zak\u0142ad\u00f3w Kvint<\/em>, gdzie s\u0105 produkowane najlepsze koniaki w Mo\u0142dawii. Samych koniak\u00f3w Kvint<\/em> produkuje kilkana\u015bcie gatunk\u00f3w. Co ciekawe, nikt nie przejmuje si\u0119 tu faktem, i\u017c wed\u0142ug Francuz\u00f3w tylko ich produkty i to jedynie z regionu Cognac mog\u0105 nosi\u0107 tak\u0105 nazw\u0119. Po prostu uznano tutaj, \u017ce nazwa \u201e\u0138\u043e\u043d\u044c\u044f\u043a\u201d to zupe\u0142nie co innego ni\u017c \u201ekoniak\u201d nie wspominaj\u0105c ju\u017c o \u201ecognacu\u201d. Zreszt\u0105 gwoli sprawiedliwo\u015bci trzeba zauwa\u017cy\u0107, \u017ce butelki produkowane na eksport s\u0105 opatrzone ju\u017c nazw\u0105 \u201edivie\u201d, czyli brandy<\/em>…<\/span><\/p>\n

Po ca\u0142ym mie\u015bcie porozrzucane s\u0105 budki z piwem, niestety w listopadzie ju\u017c zamkni\u0119te. W Parku Kultury i Wypoczynku Pobieda<\/em> mo\u017cna by\u0142o zobaczy\u0107 spaceruj\u0105cych emeryt\u00f3w i student\u00f3w. Je\u015bli sklep to tylko Szerif<\/em> \u2013 monopolista, posiadaj\u0105cy wi\u0119kszo\u015b\u0107 sklep\u00f3w, stacji paliwowych oraz jedyn\u0105 lokaln\u0105 dru\u017cyn\u0119 pi\u0142karsk\u0105 o tej samej nazwie graj\u0105c\u0105\u2026 w mo\u0142dawskiej lidze.<\/span><\/p>\n

\"\"<\/span><\/p>\n

Ceny s\u0105 tu ni\u017csze ni\u017c w Mo\u0142dawii, ale bez przesady. Co prawda lokalny rubel jest dro\u017cszy ni\u017c mo\u0142dawski lej. Kiedy chcieli\u015bmy wyja\u015bni\u0107 na jakiej podstawie jest ustalany jego kurs, wyt\u0142umaczono nam, \u017ce to zale\u017cy od widzimisi\u0119 prezesa naddniestrza\u0144skiego banku narodowego. A propos<\/em> – w 2004 r. polska mennica wydrukowa\u0142a 8 milion\u00f3w naddniestrza\u0144skich rubli. Na tym tle dosz\u0142o do dyplomatycznego napi\u0119cia mi\u0119dzy Polsk\u0105, Ukrain\u0105 i Mo\u0142dawi\u0105. Przedstawiciele mennicy twierdzili, \u017ce zam\u00f3wiono u nich wyprodukowanie \u017ceton\u00f3w, a nie \u015brodk\u00f3w p\u0142atniczych i jest to przedsi\u0119wzi\u0119cie czysto komercyjne, a nie polityczne.<\/span><\/p>\n

Postanawiamy przy okazji wpa\u015b\u0107 do znajduj\u0105cego si\u0119 obok miasta Bendery. Z Tyraspola do Bender kursuje trolejbus za 2,5 rubla. Bilety (podobnie jak w trolejbusach i autobusach w Kiszyniowie) sprzedaje konduktorka w przepisowym fartuszku, kt\u00f3ra przez ca\u0142y kurs biega po trolejbusie w t\u0119 i z powrotem. Ju\u017c wkr\u00f3tce wehiku\u0142 wype\u0142nia si\u0119 emerytami i studentami. Ci pierwszy pozdrawiaj\u0105 jeden drugiego z okazji nadchodz\u0105cego \u015bwi\u0119ta (jutro \u2013 7. listopada, dzie\u0144 Wielkiej Rewolucji Pa\u017adziernikowej), studenci \u017cartuj\u0105 i s\u0142uchaj\u0105 Britney Spears. Po drodze mijamy nowiutki stadion pi\u0142karski Szeryfa<\/em>, na przedmie\u015bciach Tyraspola. Robi piorunuj\u0105ce wra\u017cenie na tle szarej i biednej architektury miasta. Przeje\u017cd\u017camy most przez Dniestr, chroniony przez transporter opancerzony BTR oraz gniazdo karabin\u00f3w maszynowych i wje\u017cd\u017camy do Bender. Miasto mniejsze od Tyraspola, jeszcze bardziej ciche i prowincjonalne. Atrakcj\u0105 s\u0105 tu: blokowisko lokalnego samorz\u0105du, kt\u00f3rego \u015bciany s\u0105 podziurawione kulami (pozosta\u0142o\u015bci po zaci\u0119tych walkach o miasto w lipcu 1992 r.), sob\u00f3r prawos\u0142awny i twierdza, zaj\u0119ta przez 14. Armi\u0119 Rosyjsk\u0105 na potrzeby bazy wojskowej. Ulic\u0105 Komunistyczn\u0105 idziemy w stron\u0119 dworca autobusowego. Powoli zapada zmierzch, wi\u0119c staramy si\u0119 czym pr\u0119dzej opu\u015bci\u0107 Naddniestrze. Oczywi\u015bcie na granicy mamy kolejne problemy. \u201eNie ma was w bazie danych\u201d – m\u00f3wi pogranicznik. Kurcz\u0119, no wiemy, \u017ce nie ma. \u201eKto was wpu\u015bci\u0142 do Naddniestrza?\u201d \u201eKapitan Szestakow w Varenicy\u201d. \u201eAha, to pewnie jako\u015b si\u0119 dogadali\u015bcie z Szestakowym?\u201d Fakt, \u201edogadali\u015bmy si\u0119\u201d. \u201eNo, to trzeba si\u0119 teraz dogada\u0107 ze mn\u0105\u201d. Tym razem jest taniej \u2013 50 lei w\u0119druje do kieszeni pogranicznika i mo\u017cemy jecha\u0107. Kierowca rejsowej \u201emarszrutki\u201d spluwa ze z\u0142o\u015bci\u0105: \u201eMraz\u2019, tylko i my\u015bl\u0105 darmozjady jakby u cz\u0142owieka pieni\u0105dze wy\u0142udzi\u0107. Trzeba by\u0142o go pos\u0142a\u0107\u2026\u201d Mo\u017ce i trzeba by\u0142o, ale czy warto ryzykowa\u0107 konflikt dla 3 euro? Uznajmy to za op\u0142at\u0119 wizow\u0105…<\/span><\/p>\n

\"\"<\/span><\/p>\n

\u00a0<\/span><\/p>\n

Geneza konfliktu<\/span><\/strong><\/p>\n

Naddniestrze obejmuje znajduj\u0105ce si\u0119 na lewym brzegu Dniestru tereny Mo\u0142dawii do granicy z Ukrain\u0105 oraz prawobrze\u017cne miasto Bendery (Tighina). Jest to pas ziemi o d\u0142ugo\u015bci oko\u0142o 200 km i \u015bredniej szeroko\u015bci oko\u0142o\u2026 12-15 km. \u201eProblem Naddniestrza pojawi\u0142 si\u0119 w zwi\u0105zku z j\u0119zykiem, bo kiedy si\u0119 rozpocz\u0119\u0142a walka o niepodleg\u0142o\u015b\u0107, mo\u017cna by\u0142o us\u0142ysze\u0107 takie g\u0142osy, \u017ce trzeba zamkn\u0105\u0107 rosyjskie szko\u0142y, a Rosjan wyp\u0119dzi\u0107. Popularne by\u0142o has\u0142o: \u201eWalizka \u2013 Dworzec \u2013 Rosja\u201d \u2013 wyt\u0142umaczy\u0142 genez\u0119 konfliktu Calac.<\/span><\/p>\n

W czasach sowieckich Naddniestrze by\u0142o jednym z najbardziej uprzemys\u0142owionych region\u00f3w Mo\u0142dawii. Miejscowa oligarchia s\u0105dzi\u0142a wi\u0119c, \u017ce w niepodleg\u0142ym pa\u0144stwie b\u0119dzie mia\u0142a lepiej ni\u017c pozosta\u0142a cz\u0119\u015b\u0107 Mo\u0142dawii, kt\u00f3ra wtedy ci\u0105\u017cy\u0142a do Rumunii (dla rosyjskoj\u0119zycznych mieszka\u0144c\u00f3w Mo\u0142dawii, kt\u00f3rzy nie znali i nadal nie znaj\u0105 j\u0119zyka mo\u0142dawskiego (rumu\u0144skiego) unia z Rumuni\u0105 by\u0142a najstraszniejszym koszmarem). Naddniestrze og\u0142osi\u0142o wi\u0119c niepodleg\u0142o\u015b\u0107 w 1990 r., kiedy w Mo\u0142dawii rozpocz\u0119\u0142o si\u0119 odrodzenie narodowe i dzi\u015b nosi dumn\u0105 nazw\u0119 Naddniestrza\u0144skiej Republiki Mo\u0142dawskiej, o czym przypominaj\u0105 niezliczone plakaty w ka\u017cdym naddniestrza\u0144skim mie\u015bcie. Kiszyni\u00f3w oczywi\u015bcie tej deklaracji nie uzna\u0142 i w latach 1992-1993 dosz\u0142o do krwawych walk mi\u0119dzy wojskami mo\u0142dawskimi oraz oddzia\u0142ami Naddniestrza, wspomaganymi przez ochotnik\u00f3w i Kozak\u00f3w z ca\u0142ej Rosji. Ostatecznie do konfliktu wmiesza\u0142a si\u0119 stacjonuj\u0105ca w Naddniestrzu 14. Armia Rosyjska i wymusi\u0142a na obu zwalczaj\u0105cych si\u0119 stronach zawieszenie broni. Naddniestrze obroni\u0142o swoj\u0105 faktyczn\u0105 niepodleg\u0142o\u015b\u0107, jednak nie uda\u0142o mu si\u0119 wybudowa\u0107 separatystycznego raju na Ziemi.<\/span><\/p>\n

\"\"<\/span><\/p>\n

Naddniestrze jest dzisiaj biednym krajem, uzale\u017cnionym od dostaw surowc\u00f3w z Rosji. \u017beby eksportowa\u0107 produkcj\u0119 do Europy miejscowi biznesmeni musz\u0105 dogadywa\u0107 si\u0119 z \u201ecentral\u0105\u201d w Kiszyniowie. Faktycznie wi\u0119c dwie po\u0142\u00f3wki Mo\u0142dawii – lewobrze\u017cna i prawobrze\u017cna – s\u0105 zintegrowane ro\u017cnymi legalnymi, p\u00f3\u0142legalnymi czy nielegalnymi zwi\u0105zkami. \u201eZ wielu miast Naddniestrza \u0142atwiej si\u0119 dosta\u0107 do Kiszyniowa, ni\u017c do Tyraspola. Z samego Tyraspola do Kiszyniowa \u201emarszrutki\u201d je\u017cd\u017c\u0105 co 20-30 minut, a pobyt na \u201egranicy\u201d jest dzi\u015b skr\u00f3cony do minimum\u201d \u2013 m\u00f3wi Krzysztof Kolanowski.<\/span><\/p>\n

Zdaniem Kolanowskiego problem konfliktu jest bardziej z\u0142o\u017cony, ni\u017c mo\u017ce si\u0119 wydawa\u0107 na pierwszy rzut oka. \u201eCz\u0119sto lubimy upraszcza\u0107 konflikt naddniestrza\u0144ski, sprowadzaj\u0105c go do p\u0142aszczyzny geopolitycznej, albo przynajmniej do rzekomych preferencji ludno\u015bci: jak gdyby ci ze wschodniego brzegu Dniestru ci\u0105\u017cyli ku Rosji, a ci z zachodniego \u2013 ku Rumunii, b\u0105d\u017a og\u00f3lnie m\u00f3wi\u0105c, ku Zachodowi. Jest to nie tylko uproszczenie, lecz po prostu zniekszta\u0142cenie sytuacji\u201d \u2013 zaznaczy\u0142 Kolanowski. Naddniestrze by\u0142o t\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 Mo\u0142dawii, kt\u00f3ra najwcze\u015bniej wesz\u0142a w sk\u0142ad Cesarstwa Rosyjskiego i stanowi\u0142o cz\u0119\u015b\u0107 guberni podolskiej i odeskiej. Po I wojnie \u015bwiatowej tylko miasto Tighina (Bendery) wesz\u0142o w sk\u0142ad Rumunii, za\u015b ca\u0142a reszta Naddniestrza sta\u0142a si\u0119 po 1917 roku cz\u0119\u015bci\u0105 sowieckiej Ukrainy, od 1924 r. tworz\u0105c Mo\u0142dawsk\u0105 Autonomiczn\u0105 Socjalistyczn\u0105 Republik\u0119 Radzieck\u0105, kt\u00f3ra w zamy\u015ble J\u00f3zefa Stalina by\u0142a \u201eodskoczni\u0105\u201d do zaanektowania teren\u00f3w, po\u0142o\u017conych po prawej stronie Dniestru, kt\u00f3rych w\u0142\u0105czenia do Rumunii Kreml nigdy oficjalnie nie uzna\u0142. Tak te\u017c si\u0119 sta\u0142o w 1940 r. na mocy paktu Ribbentrop-Mo\u0142otow. Naddniestrze zosta\u0142o przy\u0142\u0105czone do wschodniej Rumunii, anektowanej przez ZSSR i formalnie tworzy\u0142o jednolit\u0105 Mo\u0142dawsk\u0105 SSR. Faktycznie jednak przez ca\u0142y okres sowiecki pozostawa\u0142o osobn\u0105 jednostk\u0105, nie maj\u0105c\u0105 wiele wsp\u00f3lnego z rumu\u0144skoj\u0119zyczn\u0105 i g\u0142\u00f3wnie rolnicz\u0105 Mo\u0142dawi\u0105.<\/span><\/p>\n

\"\"<\/span><\/p>\n

W\u0142adze mo\u0142dawskie oraz w\u0142adze separatystycznego Naddniestrza zd\u0105\u017cy\u0142y si\u0119 ju\u017c kilka razy zmieni\u0107. Inna by\u0142a motywacja, gdy rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 wojna, w kt\u00f3rej zgin\u0119\u0142o kilka tysi\u0119cy ludzi, inna wtedy, gdy konflikt trwa\u0142 w postaci zamro\u017conej, a jeszcze inna jest dzi\u015b, kiedy zupe\u0142nie nowi ludzie po obu stronach wznowili negocjacje. Cz\u0119\u015b\u0107 analityk\u00f3w s\u0105dzi, \u017ce nowe \u201ew\u0142adze\u201d Naddniestrza wprowadzi\u0142y jedynie \u201ezmian\u0119 dekoracji na scenie\u201d, nadal nie my\u015bl\u0105 jednak o realnym po\u0142\u0105czeniu si\u0119 z Mo\u0142dawi\u0105. \u201eSytuacja gospodarcza po obu stronach rzeki jest nie do pozazdroszczenia, a ludzie si\u0119 przyzwyczaili do istnienia \u201eprzej\u015b\u0107 granicznych\u201d wewn\u0105trz Mo\u0142dawii, za\u015b dla Naddniestrzan wi\u0119ksze znaczenie ni\u017c to, jak sobie u\u0142o\u017cy\u0107 \u017cycie w nieuznawanym \u201epa\u0144stwie\u201d, ma raczej inna kwestia: gdzie w Moskwie znale\u017a\u0107 prac\u0119 i jak wy\u017cywi\u0107 rodzin\u0119\u201d \u2013 twierdzi Kolanowski.<\/span><\/p>\n

Trzeba pami\u0119ta\u0107, i\u017c nad Dniestrem nadal stacjonuje 14. Armia Federacji Rosyjskiej. Znaj\u0105c poczynania Rosjan w 2008 w Gruzji, z pewno\u015bci\u0105 nie b\u0119dzie ona patrzy\u0142a oboj\u0119tnie, je\u015bli Mo\u0142dawia zechce rozwi\u0105za\u0107 konflikt si\u0142\u0105. Zreszt\u0105 Moskwa ma r\u00f3wnie\u017c inne formy nacisku. \u201eJednym z pal\u0105cych problem\u00f3w jest ogromne zad\u0142u\u017cenie Mo\u0142dawii wobec Rosji za dostawy surowc\u00f3w, spowodowane w du\u017cej mierze przez region naddniestrza\u0144ski\u201d \u2013 dodaje Kolanowski.<\/span><\/p>\n

Zdaniem Dmitrija Calaca sytuacja obecnie nie zale\u017cy ani od Kiszyniowa, ani od Tyraspola, tylko od Rosji i Zachodu. \u201eMo\u0142dawia le\u017cy jakby na peryferiach du\u017cej polityki, jednak tu maj\u0105 swoje interesy Rosja, Unia oraz Stany Zjednoczone. Dop\u00f3ki wielcy nie dogadaj\u0105 si\u0119 mi\u0119dzy sob\u0105 \u2013 nic si\u0119 tu nie zmieni\u201d \u2013 o tym Calac jest przekonany. (cdn.)<\/strong><\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

Antoni & Aleksander Radczenko<\/strong><\/span><\/p>\n

Fot.: Ewelina Mokrzecka<\/strong><\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

Za: <\/strong>http:\/\/pl.delfi.lt\/kultura\/kultura\/moldawia-przez-zbuntowane-naddniestrze.d?id=60119785<\/a><\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 Na pierwszy rzut oka Mo\u0142dawia mo\u017ce si\u0119 wyda\u0107 zlepkiem lub mozaik\u0105 zr\u00f3\u017cnicowanych,<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"colormag_page_layout":"default_layout","footnotes":""},"categories":[143],"tags":[],"class_list":["post-8100","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-inne"],"yoast_head":"\nMo\u0142dawia (3) \u2013 Przez zbuntowane Naddniestrze - SI\u0118 MY\u015aLI<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/moldawia-3-przez-zbuntowane-naddniestrze\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Mo\u0142dawia (3) \u2013 Przez zbuntowane Naddniestrze - SI\u0118 MY\u015aLI\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 Na pierwszy rzut oka Mo\u0142dawia mo\u017ce si\u0119 wyda\u0107 zlepkiem lub mozaik\u0105 zr\u00f3\u017cnicowanych,\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/moldawia-3-przez-zbuntowane-naddniestrze\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"SI\u0118 MY\u015aLI\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2012-12-03T23:19:18+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2013-11-02T20:17:02+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/www.bezjarzmowie.info.ke\/test\/wp-content\/uploads\/2012\/12\/7a-300x225.jpg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"14 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/moldawia-3-przez-zbuntowane-naddniestrze\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/moldawia-3-przez-zbuntowane-naddniestrze\/\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/#\/schema\/person\/048295918d7858e90e57d1a2c2b5da74\"},\"headline\":\"Mo\u0142dawia (3) \u2013 Przez zbuntowane Naddniestrze\",\"datePublished\":\"2012-12-03T23:19:18+00:00\",\"dateModified\":\"2013-11-02T20:17:02+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/moldawia-3-przez-zbuntowane-naddniestrze\/\"},\"wordCount\":3097,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/moldawia-3-przez-zbuntowane-naddniestrze\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\/\/www.bezjarzmowie.info.ke\/test\/wp-content\/uploads\/2012\/12\/7a-300x225.jpg\",\"articleSection\":[\"Inne\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/moldawia-3-przez-zbuntowane-naddniestrze\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/moldawia-3-przez-zbuntowane-naddniestrze\/\",\"url\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/moldawia-3-przez-zbuntowane-naddniestrze\/\",\"name\":\"Mo\u0142dawia (3) \u2013 Przez zbuntowane Naddniestrze - SI\u0118 MY\u015aLI\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/moldawia-3-przez-zbuntowane-naddniestrze\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/moldawia-3-przez-zbuntowane-naddniestrze\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\/\/www.bezjarzmowie.info.ke\/test\/wp-content\/uploads\/2012\/12\/7a-300x225.jpg\",\"datePublished\":\"2012-12-03T23:19:18+00:00\",\"dateModified\":\"2013-11-02T20:17:02+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/moldawia-3-przez-zbuntowane-naddniestrze\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[[\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/moldawia-3-przez-zbuntowane-naddniestrze\/\"]]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/moldawia-3-przez-zbuntowane-naddniestrze\/#primaryimage\",\"url\":\"http:\/\/www.bezjarzmowie.info.ke\/test\/wp-content\/uploads\/2012\/12\/7a-300x225.jpg\",\"contentUrl\":\"http:\/\/www.bezjarzmowie.info.ke\/test\/wp-content\/uploads\/2012\/12\/7a-300x225.jpg\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/moldawia-3-przez-zbuntowane-naddniestrze\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Mo\u0142dawia (3) \u2013 Przez zbuntowane Naddniestrze\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/#website\",\"url\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/\",\"name\":\"SI\u0118 MY\u015aLI\",\"description\":\"\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/#organization\",\"name\":\"SI\u0118 MY\u015aLI\",\"url\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/99.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/99.png\",\"width\":270,\"height\":204,\"caption\":\"SI\u0118 MY\u015aLI\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/#\/schema\/logo\/image\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/#\/schema\/person\/048295918d7858e90e57d1a2c2b5da74\",\"name\":\"admin\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/9acf729117e1cff813c07ba085b25a76702049ffb5efe3425388cd1a019577de?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/9acf729117e1cff813c07ba085b25a76702049ffb5efe3425388cd1a019577de?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"admin\"},\"url\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/author\/admin\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Mo\u0142dawia (3) \u2013 Przez zbuntowane Naddniestrze - SI\u0118 MY\u015aLI","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/moldawia-3-przez-zbuntowane-naddniestrze\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Mo\u0142dawia (3) \u2013 Przez zbuntowane Naddniestrze - SI\u0118 MY\u015aLI","og_description":"\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 Na pierwszy rzut oka Mo\u0142dawia mo\u017ce si\u0119 wyda\u0107 zlepkiem lub mozaik\u0105 zr\u00f3\u017cnicowanych,","og_url":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/moldawia-3-przez-zbuntowane-naddniestrze\/","og_site_name":"SI\u0118 MY\u015aLI","article_published_time":"2012-12-03T23:19:18+00:00","article_modified_time":"2013-11-02T20:17:02+00:00","og_image":[{"url":"http:\/\/www.bezjarzmowie.info.ke\/test\/wp-content\/uploads\/2012\/12\/7a-300x225.jpg","type":"","width":"","height":""}],"author":"admin","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"14 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/moldawia-3-przez-zbuntowane-naddniestrze\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/moldawia-3-przez-zbuntowane-naddniestrze\/"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/#\/schema\/person\/048295918d7858e90e57d1a2c2b5da74"},"headline":"Mo\u0142dawia (3) \u2013 Przez zbuntowane Naddniestrze","datePublished":"2012-12-03T23:19:18+00:00","dateModified":"2013-11-02T20:17:02+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/moldawia-3-przez-zbuntowane-naddniestrze\/"},"wordCount":3097,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/moldawia-3-przez-zbuntowane-naddniestrze\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/www.bezjarzmowie.info.ke\/test\/wp-content\/uploads\/2012\/12\/7a-300x225.jpg","articleSection":["Inne"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/moldawia-3-przez-zbuntowane-naddniestrze\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/moldawia-3-przez-zbuntowane-naddniestrze\/","url":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/moldawia-3-przez-zbuntowane-naddniestrze\/","name":"Mo\u0142dawia (3) \u2013 Przez zbuntowane Naddniestrze - SI\u0118 MY\u015aLI","isPartOf":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/moldawia-3-przez-zbuntowane-naddniestrze\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/moldawia-3-przez-zbuntowane-naddniestrze\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/www.bezjarzmowie.info.ke\/test\/wp-content\/uploads\/2012\/12\/7a-300x225.jpg","datePublished":"2012-12-03T23:19:18+00:00","dateModified":"2013-11-02T20:17:02+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/moldawia-3-przez-zbuntowane-naddniestrze\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":[["https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/moldawia-3-przez-zbuntowane-naddniestrze\/"]]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/moldawia-3-przez-zbuntowane-naddniestrze\/#primaryimage","url":"http:\/\/www.bezjarzmowie.info.ke\/test\/wp-content\/uploads\/2012\/12\/7a-300x225.jpg","contentUrl":"http:\/\/www.bezjarzmowie.info.ke\/test\/wp-content\/uploads\/2012\/12\/7a-300x225.jpg"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/moldawia-3-przez-zbuntowane-naddniestrze\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Mo\u0142dawia (3) \u2013 Przez zbuntowane Naddniestrze"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/#website","url":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/","name":"SI\u0118 MY\u015aLI","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/#organization","name":"SI\u0118 MY\u015aLI","url":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/siemysli-ke.info\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/99.png","contentUrl":"https:\/\/siemysli-ke.info\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/99.png","width":270,"height":204,"caption":"SI\u0118 MY\u015aLI"},"image":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/#\/schema\/person\/048295918d7858e90e57d1a2c2b5da74","name":"admin","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/9acf729117e1cff813c07ba085b25a76702049ffb5efe3425388cd1a019577de?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/9acf729117e1cff813c07ba085b25a76702049ffb5efe3425388cd1a019577de?s=96&d=mm&r=g","caption":"admin"},"url":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/author\/admin\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8100","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8100"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8100\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8100"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8100"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8100"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}