{"id":7211,"date":"2012-10-30T20:03:23","date_gmt":"2012-10-30T20:03:23","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bezjarzmowie.info.ke\/test\/?p=7211"},"modified":"2013-11-02T21:18:01","modified_gmt":"2013-11-02T20:18:01","slug":"alternatywne-ruchy-mlodziezowe-wobec-zmian-spoleczno-politycznych-konca-lat-80-zarys-problematyki-ze-szczegolnym-uwzglednieniem-obszaru-pomorza-zachodniego","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/alternatywne-ruchy-mlodziezowe-wobec-zmian-spoleczno-politycznych-konca-lat-80-zarys-problematyki-ze-szczegolnym-uwzglednieniem-obszaru-pomorza-zachodniego\/","title":{"rendered":"Alternatywne ruchy m\u0142odzie\u017cowe wobec zmian spo\u0142eczno-politycznych ko\u0144ca lat 80. \u2013 zarys problematyki ze szczeg\u00f3lnym uwzgl\u0119dnieniem obszaru Pomorza Zachodniego"},"content":{"rendered":"

Kolejne pokolenia m\u0142odzie\u017cy staraj\u0105 si\u0119 opisa\u0107 zastany \u015bwiat w odmienny spos\u00f3b. To bana\u0142, kt\u00f3ry mo\u017cna jednak w ciekawy spos\u00f3b prze\u0142o\u017cy\u0107 na j\u0119zyk nauki. Po pierwsze, przynale\u017cno\u015b\u0107 do tej grupy spo\u0142ecznej jest czasowa, po drugie, charakteryzuje si\u0119 du\u017c\u0105 zmienno\u015bci\u0105 postaw i zachowa\u0144. Rzecz trzecia, czego\u015b takiego jak pokolenie dajmy na to rocznika 1955 czy 1977 – nie znajdziemy. Ka\u017cde bowiem podzielone jest \u015brodowiskowo. Nie przez przypadek jedno z najbardziej znanych dzie\u0142 polskiej socjologii nosi tytu\u0142 \u201eM\u0142ode pokolenie ch\u0142op\u00f3w polskich\u201d[1]<\/a>. Mo\u017cna zbada\u0107 kolejne roczniki m\u0142odzie\u017cy, wywodz\u0105cej si\u0119 z inteligencji, co ze znakomitym skutkiem robi\u0142a i robi do dzi\u015b Hanna \u015awida-Ziemba[2]<\/a>, mo\u017cna wreszcie bada\u0107 kolejne pokolenia m\u0142odzie\u017cy robotniczej i ch\u0142opskiej, nigdy jednak nie powiemy, \u017ce uformowane zosta\u0142y przez ten sam typ do\u015bwiadcze\u0144. I sprawa ostatnia – w\u015br\u00f3d m\u0142odzie\u017cy w bardzo ograniczonej formie wyst\u0119puje zjawisko kumulacji do\u015bwiadcze\u0144 i dostosowywania postaw oraz metod post\u0119powania do tego w\u0142a\u015bnie czynnika. Wymienione elementy warunkuj\u0105 konieczno\u015b\u0107 przyj\u0119cia okre\u015blonej metodologii, kt\u00f3rej cech\u0105 g\u0142\u00f3wn\u0105 b\u0119dzie zastosowanie znacznie kr\u00f3tszego horyzontu czasowego, ni\u017c ma to miejsce w przypadku badania innych grup spo\u0142ecznych. Jest przeto wiele cech, kt\u00f3re s\u0105 wsp\u00f3lne dla niemal wszystkich pokole\u0144 m\u0142odzie\u017cy \u2013 dychotomiczny obraz \u015bwiata, impulsywno\u015b\u0107, otwarto\u015b\u0107, nonkonformizm[3]<\/a>.<\/span><\/p>\n

<\/span><\/p>\n

To wsp\u00f3lny mianownik, kt\u00f3ry daje mo\u017cliwo\u015b\u0107 dokonania syntezy. Chcia\u0142bym go tu jednak pomin\u0105\u0107. Wychodz\u0119 z za\u0142o\u017cenia, \u017ce m\u0142odzie\u017c, kt\u00f3r\u0105 si\u0119 teraz zajmuj\u0119, jest zasadniczo inna od tej, kt\u00f3ra w kwietniu 1946 r. skandowa\u0142a has\u0142a poparcia dla wicepremiera Miko\u0142ajczyka. Inna by\u0142a r\u00f3wnie\u017c od tych grup m\u0142odzie\u017cy, kt\u00f3re bra\u0142y udzia\u0142 w szczeci\u0144skich zaj\u015bciach w grudniu 1970 r. Tak sformu\u0142owane za\u0142o\u017cenia pozwalaj\u0105 na zarysowanie g\u0142\u00f3wnego tematu mego tekstu. Zaznaczy\u0107 chcia\u0142bym przy tym, i\u017c nie jest moim zamiarem danie syntetycznego obrazu m\u0142odzie\u017cy, skupionej w ruchach alternatywnych, ale pewien zarys problematyki, kt\u00f3ra dotychczas na gruncie szczeci\u0144skiej historiografii nie doczeka\u0142a si\u0119 w\u0142a\u015bciwie jakichkolwiek wzmianek. Zarys, doda\u0107 warto, w kt\u00f3rym skupi\u0107 si\u0119 chcia\u0142bym w znacznej mierze na materiale powsta\u0142ym lub(i) odnosz\u0105cym si\u0119 do obszaru Pomorza Zachodniego.<\/span><\/p>\n

Co rozumiem przez termin alternatywne ruchy m\u0142odzie\u017cowe? Definicj\u0119 warunkuje w tym wypadku okre\u015blenie \u201ealternatywny\u201d. \u201eAlternatywny\u201d, a wi\u0119c, w zgodzie z definicj\u0105 s\u0142ownikow\u0105, daj\u0105cy mo\u017cno\u015b\u0107 wyboru mi\u0119dzy dwiema mo\u017cliwo\u015bciami<\/em>[4]<\/a>. I tu pojawia si\u0119 problem, bowiem termin ten przyj\u0119\u0142o si\u0119 stosowa\u0107 do tak r\u00f3\u017cnych form dzia\u0142ania jak Pomara\u0144czowa Alternatywa, Federacja M\u0142odzie\u017cy Walcz\u0105cej (FMW), Ruch Spo\u0142ecze\u0144stwa Alternatywnego (RSA) czy Ruch Wolno\u015b\u0107 i Pok\u00f3j (WiP). Ich postrzeganie wy\u0142\u0105cznie z punktu widzenia kontestacji w\u0142adzy komunistycznej <\/strong>zaciemnia obraz. W tym miejscu panowa\u0142a wszechstronna zgoda \u2013 wr\u00f3g by\u0142 jeden. \u201eAlternatywny\u201d rozumiany w ten spos\u00f3b, oznacza\u0142 inny ni\u017c oficjalny, inny ni\u017c (m\u00f3wi\u0105c j\u0119zykiem tamtego czasu) \u201eczerwony\u201d. Takie uj\u0119cie definicji by\u0142oby jednak nieuprawnione. Spr\u00f3buj\u0119 to zilustrowa\u0107 cytatem z epoki. W wywiadzie zamieszczonym na \u0142amach czwartego numeru szczeci\u0144skiego \u201ePisma Ruchu Wolno\u015b\u0107 i Pok\u00f3j\u201d czytamy: Generalnie wszyscy s\u0105 przeciw (\u2026). Cinkciarze i prostytutki s\u0105 tak\u017ce przeciw, ale to nie stanowi o niczym. To nie jest alternatywa. U nas po prostu nie da si\u0119 \u017cy\u0107 inaczej, jak tylko przeciw<\/em>[5]<\/a>. <\/em>Posuwaj\u0105c rzecz do absurdu, ruchami alternatywnymi okre\u015bli\u0107 mo\u017cemy r\u00f3wnie\u017c m\u0142odzie\u017c skupion\u0105 w przyparafialnych ruchach oazowych czy coraz pr\u0119\u017cniej dzia\u0142aj\u0105ca od po\u0142owy lat 80. subkultur\u0119 skinhead\u00f3w. Znale\u017a\u0107 nale\u017cy zatem inn\u0105, mniej pojemn\u0105 formu\u0142\u0119.<\/span><\/p>\n

Wyznacza j\u0105 w moim przekonaniu kontestacja wzgl\u0119dem ju\u017c nie tylko uk\u0142adu w\u0142adzy, ale tak\u017ce przeciwko opozycji, reprezentowanej g\u0142\u00f3wnie przez \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d i Ko\u015bci\u00f3\u0142. Kontestacja ta dotyczy\u0142a w mniejszym zakresie celu \u2013 w tym miejscu rozbie\u017cno\u015bci pojawi\u0105 si\u0119 dopiero w 1989 r. \u2013 ale metod, kt\u00f3rymi si\u0119 pos\u0142ugiwano. Tu dochodzimy do sprawy najistotniejszej. Metody stosowane przez ruchy alternatywne inspirowane by\u0142y w najwi\u0119kszym stopniu przez aktywno\u015b\u0107 zachodniej kontrkultury lat 60-tych i 70-tych Ich recepcja na gruncie polskim zapocz\u0105tkowana zosta\u0142a w drugiej po\u0142owie lat 70-tych. Po\u015bwiadcza to jeden z tw\u00f3rc\u00f3w alternatywnego \u015brodowiska w Gda\u0144sku, Janusz Waluszko, kt\u00f3ry w broszurze o RSA tak pisa\u0142 o swych inspiracjach: Jaka\u015b hipisowska ulotka (grupy m\u0142odzie\u017cy na rzecz spo\u0142ecze\u0144stwa alternatywnego) oraz publikacje w rocznic\u0119 maja \u201968 popchn\u0119\u0142y nas ku neoanarchizmowi (lewacko-kontrkulturowemu)<\/em>[6]<\/a>. W innych publikacjach, wychodz\u0105cych z kr\u0119g\u00f3w m\u0142odzie\u017cowej alternatywy r\u00f3wnie\u017c znajdziemy wiele odwo\u0142a\u0144 do idea\u0142\u00f3w roku 1968. Wraz z zagadnieniami dotycz\u0105cymi \u201enowej kultury\u201d pojawi\u0142y si\u0119 odniesienia do zagadnie\u0144\u00a0 stricte <\/em>politycznych. Inspiracji zacz\u0119to szuka\u0107 w ideologii tzw. Nowej Lewicy. By\u0142a to jednak fascynacja bardzo nask\u00f3rkowa, co w najwi\u0119kszym stopniu warunkowa\u0142 brak t\u0142umacze\u0144 literatury obcej, s\u0142aba znajomo\u015b\u0107 j\u0119zyk\u00f3w obcych i, nie ma co ukrywa\u0107, zbyt m\u0142ody wiek kontestator\u00f3w. Cytowana wy\u017cej wypowied\u017a Waluszki jest tego namacalnym dowodem. \u201eAlternatywne\u201d znaczy\u0142o w tym przypadku kontrkulturowe, ze spor\u0105 domieszk\u0105 anarchizmu, przy czym anarchizm ten by\u0142 bardziej intuicyjny ni\u017c ideologiczny. O Bakuninie, Kropotkinie, Abramowskim czy Machajskim raczej si\u0119 nie rozmawia\u0142o \u2013 \u201eotrzaskanie\u201d w dziedzinie historii idei to czasy du\u017co p\u00f3\u017aniejsze. Tak sformu\u0142owana definicja ogranicza nasze rozwa\u017ca\u0144 na gruncie szczeci\u0144skim w\u0142a\u015bciwe do dw\u00f3ch grup – RSA i WiP.<\/span><\/p>\n

M\u00f3wi\u0105c o m\u0142odzie\u017cy ko\u0144ca lat 80-tych nie mo\u017cna pomin\u0105\u0107 t\u0142a historycznego. Szukaj\u0105c \u017ar\u00f3de\u0142 dla jego opisu, odwo\u0142a\u0107 si\u0119 chcia\u0142bym do tekst\u00f3w nietypowych. Wydaje si\u0119, \u017ce g\u0142osem zbuntowanego pokolenia tamtych lat by\u0142a muzyka rockowa. Potwierdzenie tego pogl\u0105du znale\u017a\u0107 mo\u017cna w jednym z artyku\u0142\u00f3w z prasy podziemnej. Od wielu lat rock jest podstawowym \u015brodkiem komunikacji w\u015br\u00f3d m\u0142odzie\u017cy –<\/em> pisa\u0142 Miros\u0142aw Witkowski – Muzyka wydaje si\u0119 pierwszym trybem w maszynie poruszaj\u0105cej kultur\u0119 XX wieku.<\/em> Odzwierciedla to czasy, niekiedy w krzywym zwierciadle. (\u2026) Muzyka sta\u0142a si\u0119 krytyczn\u0105 publicystyk\u0105 otaczaj\u0105cej rzeczywisto\u015bci, tym samym sterowa\u0142a kierunkiem kontestacji<\/em>[7]<\/a>.<\/em> Zauwa\u017cy\u0107 przy tym trzeba, \u017ce rock mia\u0142 r\u00f3\u017cne oblicza i nie by\u0142 aprobowany przez m\u0142odzie\u017c en bloc.<\/em> M\u0142odzi skupieni w RSA czy WiP z drwin\u0105 patrzyli na takich tuz\u00f3w polskiej sceny jak Perfect<\/em>, Maanam<\/em> czy Lady Pank<\/em>. W ich opinii zespo\u0142y te by\u0142y cz\u0119\u015bci\u0105 systemu, a ich rebelia by\u0142a pozorowana. Nie przez przypadek punkowy Dezerter<\/em> \u015bpiewa\u0142 w piosence \u201eCzterdziestoletnia m\u0142odzie\u017c\u201d: Dinozaury atakuj\u0105, na tym si\u0119 bogac\u0105 \/ \u017be udaj\u0105 m\u0142odzie\u017c i za to im p\u0142ac\u0105<\/em>[8]<\/a>. W takim podej\u015bciu czu\u0142o si\u0119 jednocze\u015bnie ma\u0142o skrywany dystans w stosunku do \u201ekombatant\u00f3w\u201d stanu wojennego, kt\u00f3rych emocje stara\u0142y si\u0119 wyrazi\u0107 w\u0142a\u015bnie wymienione wcze\u015bniej zespo\u0142y. Co interesuj\u0105ce, sp\u00f3r zapocz\u0105tkowany w latach 80-tych trwa do dzi\u015b. Znajduj\u0119 go w kilku niedawnych felietonach Jacka Podsiad\u0142y w \u201eTygodniku Powszechnym\u201d, kt\u00f3ry z wielkim zaanga\u017cowaniem polemizowa\u0142 z wokalist\u0105 zespo\u0142u Perfect<\/em>, Grzegorzem Markowskim, wspominaj\u0105cym swe zaanga\u017cowanie w walce z komunizmem[9]<\/a>. Doda\u0107 mo\u017cna, \u017ce poeta by\u0142, w interesuj\u0105cym nas tu okresie, blisko zwi\u0105zany z WiP-em (cho\u0107 jest daleki od eksponowania swojej roli[10]<\/a>), a jego wiersze pojawia\u0142y si\u0119 m.in. w szczeci\u0144skiej prasie, wydawanej przez ten ruch.<\/span><\/p>\n

Zerknijmy zatem w poetyk\u0119 tekst\u00f3w rockowych. Jeden z zespo\u0142\u00f3w \u015bpiewa\u0142 (cho\u0107 precyzyjniejszym okre\u015bleniem by\u0142oby, wykrzykiwa\u0142) w utworze \u201ePoroniona generacja\u201d nast\u0119puj\u0105ce s\u0142owa: \u017badnej satysfakcji za du\u017co frustracji \/ Oto obraz mojej generacji \/ \u017badnego celu, \u017cadnej przysz\u0142o\u015bci \/ \u017badnej nadziei, \u017cadnej wolno\u015bci \/ Poroniona generacja<\/em>[11]<\/a>. Poczucie beznadziejno\u015bci g\u00f3rowa\u0142o nad wszystkim. Uwaga podstawowa \u2013 to nie by\u0142a moda, nie nale\u017cy bra\u0107 tego za proste, a raczej bezwiedne, t\u0142umaczenie angielskiego \u201eno future\u201d, pod kt\u00f3rym zbiera\u0142a si\u0119 punkowa generacja ko\u0144ca lat 70-tych. Spojrzenie na sytuacj\u0119, w jakiej znalaz\u0142a si\u0119 \u00f3wczesna m\u0142odzie\u017c polska \u2013 perspektywa mieszka\u0144 za kilkana\u015bcie lat, brak ciekawych perspektyw \u017cyciowych, poczucie wszechogarniaj\u0105cego uk\u0142adu, przy jednoczesnej \u015bwiadomo\u015bci tego, \u017ce na Zachodzie \u017cycie wygl\u0105da zupe\u0142nie inaczej \u2013 nie pozostawia w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce frustracja by\u0142a odczuciem prawdziwym. Marazm rodzi\u0142 zamkni\u0119cie na \u015bwiat. M\u0142odzi w t\u0142umie byli razem, ale w rzeczywisto\u015bci osobno. Wspominany ju\u017c zesp\u00f3\u0142 Dezerter<\/em> w tek\u015bcie \u201eSzara rzeczywisto\u015b\u0107\u201d deklarowa\u0142: Nie potrzebuj\u0119 was \/ Chc\u0119 by\u0107 sam \/ Zostawcie mnie \/ Odczepcie si\u0119 ! \/ Mam to co mam \/ Chc\u0119 czego chc\u0119 \/ Zostawcie mnie \/ Odczepcie si\u0119!<\/em>[12]<\/a>. Przyzna\u0107 trzeba, \u017ce tak sformu\u0142owany program by\u0142 rozwi\u0105zaniem skrajnym. Eskapizm m\u0142odzie\u017cy przyjmowa\u0142 bowiem bardziej kreatywne formy. Indywidualizm rodzi\u0142 wi\u0119ksze skupienie na zagadnieniach egzystencjalnych, na samodoskonaleniu siebie, w tekstach im po\u015bwi\u0119conych natkn\u0105\u0107 pojawia si\u0119 termin \u201ewewn\u0119trznej samotno\u015bci cz\u0142owieka\u201d. Hanna \u015awida-Ziemba m\u00f3wi pokoleniu, zadaj\u0105cym sobie pytania fundamentalne, kt\u00f3rych w latach nast\u0119pnych m\u0142odzie\u017c ju\u017c stawia\u0107 nie b\u0119dzie[13]<\/a>. Ci indywiduali\u015bci tworzy\u0107 te\u017c b\u0119d\u0105 \u015brodowiska RSA czy WiP. Nie przez przypadek grupy te nie przyjm\u0105 nigdy zwartych form organizacyjnych. Odpowiada\u0107 im b\u0119dzie formu\u0142a ruchu – bardziej pojemna, wolna i przystosowana do spontanicznych dzia\u0142a\u0144, kt\u00f3re stan\u0105 si\u0119 ich wizyt\u00f3wk\u0105. Ruch b\u0119dzie jednocze\u015bnie form\u0105 sprzeciwu dla dzia\u0142a\u0144 solidarno\u015bciowej opozycji – dla powstania swoistego dworu wok\u00f3\u0142 Lecha Wa\u0142\u0119sy i odej\u015bcia od form znanych i wypracowanych w trakcie sierpniowego zrywu w 1980 r.<\/span><\/p>\n

Podczas g\u0142o\u015bnej manifestacji RSA w Gda\u0144sku, 1. maja 1985 r. i p\u00f3\u017aniej na terenie ca\u0142ego kraju kolportowana by\u0142a ulotka, z kt\u00f3rej zacytowa\u0107 chcia\u0142bym kilka zda\u0144: \u017byjesz w \u015bwiecie zniewolonym\u2026 Jeste\u015b obywatelem pa\u0144stwa rz\u0105dzonego przez zbrodniarzy, kt\u00f3rych celem jest zniszczenie ca\u0142kowitej indywidualno\u015bci cz\u0142owieka\u2026 Tak trudno jest zachowa\u0107 w\u0142asn\u0105 osobowo\u015b\u0107, b\u0119d\u0105c pod wp\u0142ywem szko\u0142y, wojska, policji i propagandy\u2026(\u2026) Trudno jest by\u0107 sob\u0105\u00a0 w pa\u0144stwie, w kt\u00f3rym obowi\u0105zuje kara \u015bmierci, w kt\u00f3rym w\u0142adza stoi ponad w przez siebie ustanowionym pa\u0144stwie, w kt\u00f3rym panuje tania rozrywka i wyniszczaj\u0105ce na\u0142ogi. By\u0107 mo\u017ce TY taki nie jeste\u015b, ale na pewno znasz ludzi, kt\u00f3rzy gotowi s\u0105 k\u0142ama\u0107, upadla\u0107 siebie i innych byle nie wyr\u00f3\u017cni\u0107 si\u0119 z t\u0142umu, nie narazi\u0107 si\u0119 w\u0142adzy, kolegom, opinii publicznej. (\u2026) Oczywi\u015bcie istnieje te\u017c opozycja, Solidarno\u015b\u0107, Wa\u0142\u0119sa, Ko\u015bci\u00f3\u0142. Ale, niestety, odpowiedzi\u0105 na totalitaryzm pa\u0144stwa jest cz\u0119sto nie mniejszy totalitaryzm opozycji: tworzy si\u0119 \u201ejedynie s\u0142uszne\u201d wzory Polaka katolika, wielu dzia\u0142aczy przekszta\u0142ca si\u0119 w zawodowych rewolucjonist\u00f3w. (\u2026) Dlatego te\u017c stworzyli\u015bmy ugrupowanie anarchistyczne \u2013 RSA. Droga, kt\u00f3r\u0105 obrali\u015bmy, wiedzie poprzez aktywno\u015b\u0107 do niezale\u017cno\u015bci, niezale\u017cno\u015bci jako mo\u017cliwo\u015bci zaspokajania wszelkich potrzeb z pozapa\u0144stwowych, wolnych od jakichkolwiek form przymusu \u017ar\u00f3de\u0142<\/em>[14]<\/a>. <\/em>Ulotka wymienia r\u00f3wnie\u017c plan akcji bie\u017c\u0105cych, w kt\u00f3rym znalaz\u0142y si\u0119 ochrona \u015brodowiska naturalnego i walka z przymusow\u0105 s\u0142u\u017cb\u0105 wojskow\u0105. Z pewno\u015bci\u0105 notatk\u0119 t\u0119 uzna\u0107 mo\u017cna za tekst programowy. Wyja\u015bnia\u0142a w skr\u00f3cie ide\u0119 powo\u0142ania ruchu i jego cele. Rzeczywisto\u015b\u0107 jednak niekiedy odbiega\u0142a nieco od program\u00f3w. To, co brzmia\u0142o bardzo jasno w deklaracjach w \u017cyciu codziennym wygl\u0105da\u0142o inaczej. Wida\u0107 to w wypowiedziach przedstawicieli szczeci\u0144skiej RSA Tomasza Andrysiaka, Wojciecha Le\u015bniewskiego i Bartosza Sawickiego.<\/span><\/p>\n

Wszyscy oni, nim powo\u0142ano do \u017cycia RSA, dzia\u0142ali w Federacji M\u0142odzie\u017cy Walcz\u0105cej[15]<\/a>, kt\u00f3rej program zasadniczo r\u00f3\u017cni\u0142 si\u0119 od tego, kt\u00f3ry g\u0142osili anarchi\u015bci. Wystarczy wzi\u0105\u0107 do r\u0119ki szczeci\u0144skie pismo FMW \u201eLustro\u201d, w kt\u00f3rym stosunek do opozycji jest jak najbardziej pozytywny, a jej patriotyzm by\u0142 patriotyzmem typu tradycyjnego. Wspominali o tym po latach Andrysiak i Le\u015bniewski: Na pocz\u0105tku dzia\u0142ali\u015bmy w Federacji M\u0142odzie\u017cy Walcz\u0105cej, ale trzeba powiedzie\u0107 tutaj, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 os\u00f3b z FMW to my\u015bla\u0142a kategoriami: B\u00f3g, Honor, Ojczyzna. My wtedy r\u00f3wnie\u017c co niedziel\u0119 chodzili\u015bmy o 11-tej do ko\u015bcio\u0142a na msze, tylko \u017ce nas postrzegano w tym ko\u015bciele troch\u0119 inaczej, bo mieli\u015bmy podniesione w\u0142osy, glany… Ale nam chodzi\u0142o o co\u015b innego – o to, \u017ce oni mieli sztamp\u0119, uwa\u017cali pa\u0144stwo za co\u015b dobrego, a nas to wszystko \u015bmieszy\u0142o. Zas\u0142uchani byli\u015bmy wtedy w \u201eDezertera\u201d, my\u015bleli\u015bmy o tym, \u017ce wizja obu stron, tzn. i opozycji, i w\u0142adz komunistycznych nam nie odpowiada. Wtedy jeszcze czynnie uczestniczyli\u015bmy w FMW, tworzyli\u015bmy tzw. grupy wykonawcze. Praktycznie 50 procent stanu osobowego grup wykonawczych, tych twardych, \u015bcis\u0142ego rdzenia, to stanowili\u015bmy my z kumplami. Tak naprawd\u0119 to nigdy si\u0119 nie uto\u017csamiali\u015bmy z tym ca\u0142ym Ko\u015bcio\u0142em, opozycyjnym bagienkiem i tak to si\u0119 w\u0142a\u015bnie u nas zacz\u0119\u0142o<\/em>[16]<\/a>.<\/strong>Ich anarchizm by\u0142 raczej anarchizmem uczu\u0107 ni\u017c intelektu. Ci nastoletni w\u00f3wczas ch\u0142opcy wybierali po prostu ciekawsz\u0105 form\u0119 dzia\u0142ania. Form\u0119, kt\u00f3ra dawa\u0142a im wi\u0119ksz\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 wyra\u017cenia swego \u201eja\u201d, gin\u0105cego, w ich przekonaniu, w ca\u0142ym tym oficjalnym opozycyjnym sztafa\u017cu. Nie przeszkadza\u0142o im to jednocze\u015bnie wsp\u00f3\u0142pracowa\u0107 z innymi grupami. Zreszt\u0105 ulotki RSA podpisywane by\u0142y d\u0142ugo w formie dwucz\u0142onowej FMW-RSA. Wydaje si\u0119, \u017ce nazwy mia\u0142y mniejsze znaczenie ni\u017c osoby, kt\u00f3re w danych \u015brodowiskach wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142y. St\u0105d powa\u017cne r\u00f3\u017cnice mi\u0119dzy grupami dzia\u0142aj\u0105cymi w kraju pod t\u0105 sam\u0105 nazw\u0105. Umo\u017cliwia\u0142a to przede wszystkim formu\u0142a ruchu.\u00a0\u00a0(cdn.)<\/strong><\/span><\/p>\n

<\/strong>\u00a0<\/p>\n

Eryk Krasucki<\/strong><\/span><\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

Przypisy:<\/strong><\/p>\n

\n
\n

[1]<\/a> J. Cha\u0142asi\u0144ski, M\u0142ode pokolenie ch\u0142op\u00f3w polskich. Procesy i zagadnienia kszta\u0142towania si\u0119 warstwy ch\u0142opskiej w Polsce<\/em>, Warszawa 1938;<\/p>\n

[2]<\/a> Spo\u015br\u00f3d prac Hanny \u015awidy-Ziemby, w kt\u00f3rych podejmowane s\u0105 zagadnienia pokoleniowej zmiany czy charakteru poszczeg\u00f3lnych grup m\u0142odzie\u017cowych wskaza\u0107 warto: Warto\u015bci egzystencjalne m\u0142odzie\u017cy lat dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105tych<\/em>, Warszawa 1998; M\u0142odzie\u017c ko\u0144ca tysi\u0105clecia. Obraz \u015bwiata i bycia w \u015bwiecie<\/em>, Warszawa 2000; Urwany lot. Pokolenie inteligencji m\u0142odzie\u017cy powojennej w \u015bwietle list\u00f3w i pami\u0119tnik\u00f3w z lat 1945-1948<\/em>, Krak\u00f3w 2003; a ostatnio M\u0142odzi w nowym \u015bwiecie<\/em>, Krak\u00f3w 2003;<\/p>\n<\/div>\n

\n

[3]<\/a> \u0141. Kami\u0144ski, M\u0142odzie\u017c w ruchach opozycyjnych 1980-1989<\/em>, [w:] M\u0142ode pokolenie Polski<\/em>, pod red. B. Rogowskiej, Wroc\u0142aw 2000, s. 31;<\/p>\n<\/div>\n

\n

[4]<\/a> Nowy s\u0142ownik j\u0119zyka polskiego<\/em>, pod red. E. Sobol, Warszawa 2002, s. 11;<\/p>\n<\/div>\n

\n

[5]<\/a> Sto rozm\u00f3w o alternatywie<\/em>, [w:] Pismo Ruchu Wolno\u015b\u0107 i Pok\u00f3j 1989, nr 4, s. 32. Rozmowa przeprowadzona zosta\u0142a znacznie wcze\u015bniej, bo 18. grudnia 1987 r.;<\/p>\n<\/div>\n

\n

[6]<\/a> J.P. Waluszko, Ruch Spo\u0142ecze\u0144stwa Alternatywnego<\/em>, Pozna\u0144 1999, ss. 3-4;<\/p>\n<\/div>\n

\n

[7]<\/a> M. Witkowski, Alternatywa i co dalej\u2026<\/em>, [w:] Pismo Ruchu Wolno\u015b\u0107 i Pok\u00f3j 1989, nr 4, s. 33;<\/p>\n<\/div>\n

\n

[8]<\/a> Utw\u00f3r znajduje si\u0119 na p\u0142ycie Jak powstrzyma\u0142em III wojn\u0119 \u015bwiatow\u0105, czyli nieznana historia Dezertera<\/em>, wydanej przez Metal Mind Production w 2002 r. Pe\u0142ny tekst piosenki znale\u017a\u0107 mo\u017cna na stronie internetowej: www.dezerter.art.pl. W tym miejscu chc\u0119 jednocze\u015bnie podkre\u015bli\u0107, \u017ce nie uto\u017csamiam ruch\u00f3w alternatywnych z subkultur\u0105 punkow\u0105 – to dwie r\u00f3\u017cne sprawy. Nie ulega przeto w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce muzyka punkowa by\u0142a bardzo popularna po\u015br\u00f3d uczestnik\u00f3w opisywanych tu grup, a jej teksty wyra\u017ca\u0142y cz\u0119sto odczucia zbuntowanego pokolenia ko\u0144c\u00f3wki lat 80. Uwag\u0119 t\u0119 dodaj\u0119, poniewa\u017c po opublikowaniu artyku\u0142u na internetowym forum RSA jeden z jego dyskutant\u00f3w, a jednocze\u015bnie uczestnik opisywanych wydarze\u0144, napisa\u0142, i\u017c autor nas z punkami miesza<\/em>. Za informacj\u0119 o dyskusji, jak r\u00f3wnie\u017c za wielk\u0105 pomoc w dotarciu do materia\u0142u \u017ar\u00f3d\u0142owego niezb\u0119dnego do napisanie tego szkicu, dzi\u0119kuj\u0119 Micha\u0142owi Przyborowskiemu;<\/p>\n<\/div>\n

\n

[9]<\/a> J. Podsiad\u0142o, Do Grzegorza Markowskiego<\/em> [w:] Tygodnik Powszechny 2005, nr 40; ten\u017ce, Do Jaros\u0142awa Pawlaka<\/em>, [w:] Tygodnik Powszechny 2005, nr 42; ten\u017ce, Do kasety \u201eStilon\u201d i magnetofonu \u201eKasprzak\u201d<\/em>, [w:] Tygodnik Powszechny 2005, nr 43. W nawi\u0105zaniu do zastrze\u017ce\u0144 poety przytoczy\u0107 mo\u017cna fragment tekstu zespo\u0142u WC, kt\u00f3ry \u015bpiewa\u0142 o Zbigniewie Ho\u0142dysie, liderze zespo\u0142u Perfect<\/em>: Mimo swoich stu lat \/ On dla ciebie gra \/ I wci\u0105\u017c gniewa si\u0119 \/ Gdy tu z tob\u0105 jest \/ Trzy paluszki z\u0142\u00f3\u017c \/ Kochaj, albo burz \/ Ho\u0142dys gniewa si\u0119 \/ I pieni\u0105\u017ck\u00f3w chce.<\/em> (WC, Archiwum, wyd. Jimmy Jazz 2005,\u00a0 tekst piosenki dost\u0119pny na www.wc.art.pl<\/a>);\u00a0<\/p>\n<\/div>\n

\n

[10]<\/a> W jednym ze swoich felieton\u00f3w Posiad\u0142o pisa\u0142: Wiem, \u017ce kto\u015b o mnie napisa\u0142, \u017ce by\u0142em w uczestnikiem ruchu \u201eWolno\u015b\u0107 i Pok\u00f3j\u201d i potem w r\u00f3\u017cnych notatkach zacz\u0119to to powiela\u0107, to przy ka\u017cdej nadarzaj\u0105cej si\u0119 okazji zaprzeczam temu, bardziej zreszt\u0105 z szacunku dla odwagi prawdziwych dzia\u0142aczy tego ruchu ni\u017c z jakiej\u015b skromno\u015bci w\u0142asnej. (J. Podsiad\u0142o, Do Jaros\u0142awa Pawlaka\u2026<\/em>);<\/p>\n<\/div>\n

\n

[11]<\/a> Dezerter, Jak powstrzyma\u0142em III wojn\u0119 \u015bwiatow\u0105\u2026<\/em>;<\/p>\n<\/div>\n

\n

[12]<\/a> Dezerter, Underground Out of Poland<\/em>, Pop Noise 2005, tekst: www.dezerter.art.pl<\/a>;<\/p>\n<\/div>\n

\n

[13]<\/a> M\u0142odo\u015b\u0107 razy osiem<\/em>, z Hann\u0105 \u015awid\u0105-Ziemb\u0105 rozmawia Anna Bikont [w:] Gazeta Wyborcza 2005, nr 269;<\/p>\n<\/div>\n

\n

[14]<\/a> Ulotka kolportowana by\u0142a w niemal niezmienionej wersji w ca\u0142ym kraju. W Szczecinie wydrukowano j\u0105 z dat\u0105 19. marca 1987 r. i dopiskiem, godz. 10. Tego dnia, w porozumieniu z innymi grupami \u2013 przede wszystkim WiP-em, planowano zorganizowanie manifestacji przeciwko zatruwaniu \u015brodowiska naturalnego przez Zak\u0142ady Chemiczne \u201ePolice\u201d i zak\u0142ady w Mi\u0119dzyrzeczu oraz przeciwko budowie elektrowni atomowej w \u017barnowcu. Manifestacja rzeczywi\u015bcie si\u0119 odby\u0142a, ale w dniu nast\u0119pnym o godzinie 15. (Archiwum Instytutu Pami\u0119ci Narodowej Oddzia\u0142 w Szczecinie (dalej: AIPNSz), sygnatura tymczasowa: IPN Po 174\/683 mikr., Meldunek uzupe\u0142niaj\u0105cy nr 110\/87 z dnia 23. marca 1987 r.);<\/p>\n<\/div>\n

[15]<\/a> Na temat Federacji M\u0142odzie\u017cy Walcz\u0105cej zob. B. Licbarski, Federacja M\u0142odzie\u017cy walcz\u0105cej w latach 1984-1990, [w:] Niezale\u017cny ruch m\u0142odzie\u017cowy w Polsce po drugiej wojnie \u015bwiatowej, pod red. R. Sudzie\u0144skiego, Toru\u0144 2005, ss. 129-171; J. W\u0105sowicz, Federacja M\u0142odzie\u017cy Walcz\u0105cej w Gda\u0144sku w latach 1984-1990<\/em>, [w:] Niezale\u017cny ruch m\u0142odzie\u017cowy w Polsce\u2026<\/em>, ss. 173-204;<\/div>\n
\n

[16]<\/a> Rozmowa z Tomaszem Andrysiakiem i Wojciechem Le\u015bniewskim przeprowadzona dnia 3. pa\u017adziernika 2003 r. przez Micha\u0142a Przyborowskiego (zapis rozmowy w zbiorach autora).<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Kolejne pokolenia m\u0142odzie\u017cy staraj\u0105 si\u0119 opisa\u0107 zastany \u015bwiat w odmienny spos\u00f3b. To bana\u0142, kt\u00f3ry mo\u017cna jednak w ciekawy spos\u00f3b prze\u0142o\u017cy\u0107<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"colormag_page_layout":"default_layout","footnotes":""},"categories":[143],"tags":[],"class_list":["post-7211","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-inne"],"yoast_head":"\nAlternatywne ruchy m\u0142odzie\u017cowe wobec zmian spo\u0142eczno-politycznych ko\u0144ca lat 80. \u2013 zarys problematyki ze szczeg\u00f3lnym uwzgl\u0119dnieniem obszaru Pomorza Zachodniego - SI\u0118 MY\u015aLI<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/alternatywne-ruchy-mlodziezowe-wobec-zmian-spoleczno-politycznych-konca-lat-80-zarys-problematyki-ze-szczegolnym-uwzglednieniem-obszaru-pomorza-zachodniego\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Alternatywne ruchy m\u0142odzie\u017cowe wobec zmian spo\u0142eczno-politycznych ko\u0144ca lat 80. \u2013 zarys problematyki ze szczeg\u00f3lnym uwzgl\u0119dnieniem obszaru Pomorza Zachodniego - SI\u0118 MY\u015aLI\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Kolejne pokolenia m\u0142odzie\u017cy staraj\u0105 si\u0119 opisa\u0107 zastany \u015bwiat w odmienny spos\u00f3b. To bana\u0142, kt\u00f3ry mo\u017cna jednak w ciekawy spos\u00f3b prze\u0142o\u017cy\u0107\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/alternatywne-ruchy-mlodziezowe-wobec-zmian-spoleczno-politycznych-konca-lat-80-zarys-problematyki-ze-szczegolnym-uwzglednieniem-obszaru-pomorza-zachodniego\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"SI\u0118 MY\u015aLI\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2012-10-30T20:03:23+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2013-11-02T20:18:01+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"15 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/alternatywne-ruchy-mlodziezowe-wobec-zmian-spoleczno-politycznych-konca-lat-80-zarys-problematyki-ze-szczegolnym-uwzglednieniem-obszaru-pomorza-zachodniego\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/alternatywne-ruchy-mlodziezowe-wobec-zmian-spoleczno-politycznych-konca-lat-80-zarys-problematyki-ze-szczegolnym-uwzglednieniem-obszaru-pomorza-zachodniego\/\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/#\/schema\/person\/048295918d7858e90e57d1a2c2b5da74\"},\"headline\":\"Alternatywne ruchy m\u0142odzie\u017cowe wobec zmian spo\u0142eczno-politycznych ko\u0144ca lat 80. \u2013 zarys problematyki ze szczeg\u00f3lnym uwzgl\u0119dnieniem obszaru Pomorza Zachodniego\",\"datePublished\":\"2012-10-30T20:03:23+00:00\",\"dateModified\":\"2013-11-02T20:18:01+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/alternatywne-ruchy-mlodziezowe-wobec-zmian-spoleczno-politycznych-konca-lat-80-zarys-problematyki-ze-szczegolnym-uwzglednieniem-obszaru-pomorza-zachodniego\/\"},\"wordCount\":3031,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/#organization\"},\"articleSection\":[\"Inne\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/alternatywne-ruchy-mlodziezowe-wobec-zmian-spoleczno-politycznych-konca-lat-80-zarys-problematyki-ze-szczegolnym-uwzglednieniem-obszaru-pomorza-zachodniego\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/alternatywne-ruchy-mlodziezowe-wobec-zmian-spoleczno-politycznych-konca-lat-80-zarys-problematyki-ze-szczegolnym-uwzglednieniem-obszaru-pomorza-zachodniego\/\",\"url\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/alternatywne-ruchy-mlodziezowe-wobec-zmian-spoleczno-politycznych-konca-lat-80-zarys-problematyki-ze-szczegolnym-uwzglednieniem-obszaru-pomorza-zachodniego\/\",\"name\":\"Alternatywne ruchy m\u0142odzie\u017cowe wobec zmian spo\u0142eczno-politycznych ko\u0144ca lat 80. \u2013 zarys problematyki ze szczeg\u00f3lnym uwzgl\u0119dnieniem obszaru Pomorza Zachodniego - SI\u0118 MY\u015aLI\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/#website\"},\"datePublished\":\"2012-10-30T20:03:23+00:00\",\"dateModified\":\"2013-11-02T20:18:01+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/alternatywne-ruchy-mlodziezowe-wobec-zmian-spoleczno-politycznych-konca-lat-80-zarys-problematyki-ze-szczegolnym-uwzglednieniem-obszaru-pomorza-zachodniego\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[[\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/alternatywne-ruchy-mlodziezowe-wobec-zmian-spoleczno-politycznych-konca-lat-80-zarys-problematyki-ze-szczegolnym-uwzglednieniem-obszaru-pomorza-zachodniego\/\"]]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/alternatywne-ruchy-mlodziezowe-wobec-zmian-spoleczno-politycznych-konca-lat-80-zarys-problematyki-ze-szczegolnym-uwzglednieniem-obszaru-pomorza-zachodniego\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Alternatywne ruchy m\u0142odzie\u017cowe wobec zmian spo\u0142eczno-politycznych ko\u0144ca lat 80. \u2013 zarys problematyki ze szczeg\u00f3lnym uwzgl\u0119dnieniem obszaru Pomorza Zachodniego\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/#website\",\"url\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/\",\"name\":\"SI\u0118 MY\u015aLI\",\"description\":\"\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/#organization\",\"name\":\"SI\u0118 MY\u015aLI\",\"url\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/99.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/99.png\",\"width\":270,\"height\":204,\"caption\":\"SI\u0118 MY\u015aLI\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/#\/schema\/logo\/image\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/#\/schema\/person\/048295918d7858e90e57d1a2c2b5da74\",\"name\":\"admin\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/9acf729117e1cff813c07ba085b25a76702049ffb5efe3425388cd1a019577de?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/9acf729117e1cff813c07ba085b25a76702049ffb5efe3425388cd1a019577de?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"admin\"},\"url\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/author\/admin\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Alternatywne ruchy m\u0142odzie\u017cowe wobec zmian spo\u0142eczno-politycznych ko\u0144ca lat 80. \u2013 zarys problematyki ze szczeg\u00f3lnym uwzgl\u0119dnieniem obszaru Pomorza Zachodniego - SI\u0118 MY\u015aLI","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/alternatywne-ruchy-mlodziezowe-wobec-zmian-spoleczno-politycznych-konca-lat-80-zarys-problematyki-ze-szczegolnym-uwzglednieniem-obszaru-pomorza-zachodniego\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Alternatywne ruchy m\u0142odzie\u017cowe wobec zmian spo\u0142eczno-politycznych ko\u0144ca lat 80. \u2013 zarys problematyki ze szczeg\u00f3lnym uwzgl\u0119dnieniem obszaru Pomorza Zachodniego - SI\u0118 MY\u015aLI","og_description":"Kolejne pokolenia m\u0142odzie\u017cy staraj\u0105 si\u0119 opisa\u0107 zastany \u015bwiat w odmienny spos\u00f3b. To bana\u0142, kt\u00f3ry mo\u017cna jednak w ciekawy spos\u00f3b prze\u0142o\u017cy\u0107","og_url":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/alternatywne-ruchy-mlodziezowe-wobec-zmian-spoleczno-politycznych-konca-lat-80-zarys-problematyki-ze-szczegolnym-uwzglednieniem-obszaru-pomorza-zachodniego\/","og_site_name":"SI\u0118 MY\u015aLI","article_published_time":"2012-10-30T20:03:23+00:00","article_modified_time":"2013-11-02T20:18:01+00:00","author":"admin","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"15 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/alternatywne-ruchy-mlodziezowe-wobec-zmian-spoleczno-politycznych-konca-lat-80-zarys-problematyki-ze-szczegolnym-uwzglednieniem-obszaru-pomorza-zachodniego\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/alternatywne-ruchy-mlodziezowe-wobec-zmian-spoleczno-politycznych-konca-lat-80-zarys-problematyki-ze-szczegolnym-uwzglednieniem-obszaru-pomorza-zachodniego\/"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/#\/schema\/person\/048295918d7858e90e57d1a2c2b5da74"},"headline":"Alternatywne ruchy m\u0142odzie\u017cowe wobec zmian spo\u0142eczno-politycznych ko\u0144ca lat 80. \u2013 zarys problematyki ze szczeg\u00f3lnym uwzgl\u0119dnieniem obszaru Pomorza Zachodniego","datePublished":"2012-10-30T20:03:23+00:00","dateModified":"2013-11-02T20:18:01+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/alternatywne-ruchy-mlodziezowe-wobec-zmian-spoleczno-politycznych-konca-lat-80-zarys-problematyki-ze-szczegolnym-uwzglednieniem-obszaru-pomorza-zachodniego\/"},"wordCount":3031,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/#organization"},"articleSection":["Inne"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/alternatywne-ruchy-mlodziezowe-wobec-zmian-spoleczno-politycznych-konca-lat-80-zarys-problematyki-ze-szczegolnym-uwzglednieniem-obszaru-pomorza-zachodniego\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/alternatywne-ruchy-mlodziezowe-wobec-zmian-spoleczno-politycznych-konca-lat-80-zarys-problematyki-ze-szczegolnym-uwzglednieniem-obszaru-pomorza-zachodniego\/","url":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/alternatywne-ruchy-mlodziezowe-wobec-zmian-spoleczno-politycznych-konca-lat-80-zarys-problematyki-ze-szczegolnym-uwzglednieniem-obszaru-pomorza-zachodniego\/","name":"Alternatywne ruchy m\u0142odzie\u017cowe wobec zmian spo\u0142eczno-politycznych ko\u0144ca lat 80. \u2013 zarys problematyki ze szczeg\u00f3lnym uwzgl\u0119dnieniem obszaru Pomorza Zachodniego - SI\u0118 MY\u015aLI","isPartOf":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/#website"},"datePublished":"2012-10-30T20:03:23+00:00","dateModified":"2013-11-02T20:18:01+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/alternatywne-ruchy-mlodziezowe-wobec-zmian-spoleczno-politycznych-konca-lat-80-zarys-problematyki-ze-szczegolnym-uwzglednieniem-obszaru-pomorza-zachodniego\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":[["https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/alternatywne-ruchy-mlodziezowe-wobec-zmian-spoleczno-politycznych-konca-lat-80-zarys-problematyki-ze-szczegolnym-uwzglednieniem-obszaru-pomorza-zachodniego\/"]]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/alternatywne-ruchy-mlodziezowe-wobec-zmian-spoleczno-politycznych-konca-lat-80-zarys-problematyki-ze-szczegolnym-uwzglednieniem-obszaru-pomorza-zachodniego\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Alternatywne ruchy m\u0142odzie\u017cowe wobec zmian spo\u0142eczno-politycznych ko\u0144ca lat 80. \u2013 zarys problematyki ze szczeg\u00f3lnym uwzgl\u0119dnieniem obszaru Pomorza Zachodniego"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/#website","url":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/","name":"SI\u0118 MY\u015aLI","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/#organization","name":"SI\u0118 MY\u015aLI","url":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/siemysli-ke.info\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/99.png","contentUrl":"https:\/\/siemysli-ke.info\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/99.png","width":270,"height":204,"caption":"SI\u0118 MY\u015aLI"},"image":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/#\/schema\/person\/048295918d7858e90e57d1a2c2b5da74","name":"admin","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/9acf729117e1cff813c07ba085b25a76702049ffb5efe3425388cd1a019577de?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/9acf729117e1cff813c07ba085b25a76702049ffb5efe3425388cd1a019577de?s=96&d=mm&r=g","caption":"admin"},"url":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/author\/admin\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7211","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7211"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7211\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7211"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7211"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7211"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}