<\/p>\n
SK\u0104D SI\u0118 BIOR\u0104 PIENI\u0104DZE<\/strong><\/span><\/p>\n Kiedy tylko zabieramy si\u0119 za studiowanie zasad rz\u0105dz\u0105cych pieni\u0105dzem, rych\u0142o orientujemy si\u0119, jak ma\u0142o wiemy na temat prawdziwych zdarze\u0144, zwi\u0105zanych z histori\u0105 pieni\u0105dza. Ekonomia jest dyscyplin\u0105 niezwykle ograniczon\u0105 z uwagi na ogrom niesprawdzonych za\u0142o\u017ce\u0144 i nieweryfikowalnych dogmat\u00f3w. Jej najd\u0142u\u017cej utrzymuj\u0105ca si\u0119 doktryna zak\u0142ada, \u017ce istnieje co\u015b takiego, jak \u201erynek\u201d, na kt\u00f3rym operuje \u201eniewidzialna r\u0119ka\u201d, kt\u00f3ra sprawia, i\u017c wszystko dzia\u0142a tak, jak powinno.<\/span><\/p>\n <\/span><\/p>\n W rzeczywisto\u015bci, ekonomia funkcjonuje zgodnie z zasadami, wed\u0142ug kt\u00f3rych zosta\u0142a zaprojektowana i zadekretowana. Je\u015bli zosta\u0142a zaprojektowana tak, aby nape\u0142nia\u0107 bogactwem r\u0119ce monetarnych kontroler\u00f3w, temu w\u0142a\u015bnie celowi b\u0119dzie s\u0142u\u017cy\u0107 \u201erynek\u201d oraz jego \u201eniewidzialna r\u0119ka\u201d. Je\u015bli za\u015b zaprojektuje si\u0119 j\u0105 w ten spos\u00f3b, aby wspiera\u0142a \u201eog\u00f3lny dobrobyt\u201d, czyli zgodnie z preambu\u0142\u0105 Konstytucji Ameryka\u0144skiej, w\u00f3wczas \u201erynek\u201d oraz jego \u201eniewidzialna r\u0119ka\u201d b\u0119d\u0105 dzia\u0142a\u0107 w tym w\u0142a\u015bnie kierunku.<\/span><\/p>\n Niestety, kierunek naszej marszrucie nadaj\u0105 dzi\u015b monetarne elity, tak wi\u0119c one odnosz\u0105 korzy\u015bci i zgarniaj\u0105 zyski. To ich \u201eniewidzialna r\u0119ka\u201d obsypuje bogactwem \u015bwiata.<\/span><\/p>\n Dzieje si\u0119 tak na skutek procesu tworzenia kredytu przez banki. O ile w dziewi\u0119tnastym wieku wyst\u0119powa\u0142y w obiegu inne pr\u00f3cz kredytu formy pieni\u0105dza, takie jak znaczne ilo\u015bci bilonu, certyfikaty maj\u0105ce pokrycie w srebrze, czy emitowane przez rz\u0105d obligacje (greenbacks<\/em>), tak obecnie niemal wszystkie pieni\u0105dze znajduj\u0105ce si\u0119 w obrocie pochodz\u0105 z po\u017cyczek udzielanych przez instytucje finansowe osobom indywidualnym lub przedsi\u0119biorstwom.<\/span><\/p>\n Kiedy udzielana jest po\u017cyczka, ksi\u0119guje si\u0119 j\u0105 jako zobowi\u0105zanie w ksi\u0119gach banku. Gdy jest ona sp\u0142acana, zobowi\u0105zanie jest kasowane. W obecnych warunkach, gdy obs\u0142ug\u0119 bank\u00f3w prowadzi si\u0119 za pomoc\u0105 system\u00f3w komputerowych, wszystkie transakcje s\u0105 z natury rzeczy dygitalizowane. Bank zachowuje dla siebie odsetki od po\u017cyczki, pokrywaj\u0105ce \u0142\u0105czne koszty administracyjne oraz zysk. Pieni\u0105dze, kt\u00f3re s\u0105 po\u017cyczane, nie istnia\u0142y nigdy wcze\u015bniej.<\/span><\/p>\n Pieni\u0105dze stworzone jako kredyt przyjmuj\u0105 wiele form zale\u017cnych od tego, na jaki cel zosta\u0142y przeznaczone. Pewna cz\u0119\u015b\u0107 kredyt\u00f3w jest wykorzystywana przez przedsi\u0119biorstwa oraz osoby indywidualne jako \u017ar\u00f3d\u0142o inwestycji, kt\u00f3re maj\u0105 przynie\u015b\u0107 zysk przekraczaj\u0105cy to, co nale\u017cy si\u0119 bankowi z tytu\u0142u zwrotu kredytu wraz z odsetkami. Je\u015bli pieni\u0105dze s\u0105 przeznaczane na zakupy konsumpcyjne, w\u00f3wczas indywidualny konsument musi zwr\u00f3ci\u0107 po\u017cyczk\u0119 ze swoich przysz\u0142ych dochod\u00f3w. W tych przypadkach, gdy po\u017cyczkobiorca bankrutuje i nie sp\u0142aca po\u017cyczki, pieni\u0105dze te po prostu pozostaj\u0105 w obiegu, cho\u0107 zosta\u0142y wydane.<\/span><\/p>\n Na nieszcz\u0119\u015bcie, wielkie ilo\u015bci kredytu u\u017cywane s\u0105 g\u0142\u00f3wnie w celach spekulacji, a nie po to, aby zasila\u0107 sektor produkcyjny. Dotyczy to papier\u00f3w warto\u015bciowych, kupowanych pod zastaw przez fundusze gie\u0142dowe, gdzie fundusz mo\u017ce uzyskiwa\u0107 zyski nawet wtedy, gdy warto\u015b\u0107 inwestycji idzie w d\u00f3\u0142. Kredyt tworzony przez bank jest w takich wypadkach niewiele wi\u0119cej wart, ni\u017c \u017ceton w kasynie.<\/span><\/p>\n Innym rodzajem po\u017cyczek s\u0105 fundusze hipoteczne oraz r\u00f3\u017cne typy inwestycji polegaj\u0105cych na \u0142\u0105czeniu lub wykupywaniu ca\u0142ych przedsi\u0119biorstw, gdzie drapie\u017ccy niszcz\u0105 struktur\u0119 poch\u0142anianej firmy, obni\u017caj\u0105c koszty i sprzedaj\u0105c jej maj\u0105tek, a nast\u0119pnie sp\u0142acaj\u0105 bankowe po\u017cyczki przed zrzuceniem biznesu na czyje\u015b inne barki.<\/span><\/p>\n Najwa\u017cniejsz\u0105 spraw\u0105 do uchwycenia w bankowo\u015bci jest to, \u017ce pieni\u0105dze, kt\u00f3re s\u0105 wprowadzane do obrotu jako si\u0142a nabywcza, musz\u0105 w ostateczno\u015bci by\u0107 zwr\u00f3cone jako sp\u0142ata po\u017cyczki. Oto czemu miary monetarne Rezerwy Federalnej[1]<\/a> – M1, M2 i M3 – s\u0105 pozbawione znaczenia, gdy\u017c w stosunku do wi\u0119kszo\u015bci tych pieni\u0119dzy wyst\u0119puje czyje\u015b roszczenie.<\/span><\/p>\n Tak zostali\u015bmy nauczeni, \u017ce sp\u0142ata kredyt\u00f3w jest czym\u015b w\u0142a\u015bciwym. Naturalnie, je\u015bli po\u017cyczamy co\u015b, powinni\u015bmy sp\u0142aci\u0107 nasz d\u0142ug. Znamienn\u0105 rzecz\u0105 jest jednak to, i\u017c po\u017cyczone pieni\u0105dze, kt\u00f3re s\u0142u\u017c\u0105 do zap\u0142aty za prac\u0119, towary, najem itp., staj\u0105 si\u0119 sk\u0142adnikiem cen \u017c\u0105danych za towary i us\u0142ugi. Jednak, gdy pieni\u0105dze te powracaj\u0105 do banku w celu sp\u0142aty po\u017cyczki, ich si\u0142a nabywcza znika. Ani bank, ani ekonomi\u015bci nie zwr\u00f3cili nigdy uwagi na fakt, i\u017c proces ten powoduje chroniczny deficyt si\u0142y nabywczej na rynku, i \u017ce deficyt ten musi by\u0107 uzupe\u0142niony o kolejne po\u017cyczki, przynosz\u0105ce zysk bankom. Gospodarka staje si\u0119 w ten spos\u00f3b kieratem, kt\u00f3ry po\u017cyczkobiorcy musz\u0105 ci\u0105gle popycha\u0107 do przodu, aby uzyska\u0107 \u015brodki wystarczaj\u0105ce do prze\u017cycia.<\/span><\/p>\n Tak wi\u0119c system, kt\u00f3ry jest oparty na popularnym porzekadle, \u017ce nale\u017cy zwraca\u0107, co si\u0119 po\u017cyczy\u0142o, ca\u0142y jest wadliwy. Powodem wadliwo\u015bci jest to, i\u017c w wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w indywidualni konsumenci nie powinni nigdy musie\u0107 po\u017cycza\u0107. Jako\u015b nigdy nie pytamy, dlaczego przy takiej obfito\u015bci, jaka jest mo\u017cliwa dzi\u0119ki wsp\u00f3\u0142czesnej nauce i technologii, ludzie musz\u0105 po\u017cycza\u0107 pieni\u0105dze na procent dla zaspokojenia w\u0142asnych, podstawowych potrzeb \u017cyciowych – domu, samochodu, wydatk\u00f3w na gospodarstwo, edukacj\u0119 itd.<\/span><\/p>\n Konstatujemy wi\u0119c, \u017ce system finansowy dzia\u0142a wbrew temu, co powinno by\u0107 prawdziwym celem pieni\u0105dza – s\u0142u\u017ceniem ludziom jako bilet, umo\u017cliwiaj\u0105cy zakupy produkt\u00f3w niezb\u0119dnych do prze\u017cycia lub realizacji innych pragnie\u0144, gdy te podstawowe zosta\u0142y ju\u017c zaspokojone. (cdn.)<\/strong><\/span><\/p>\n Richard C. Cook<\/strong><\/span><\/p>\n T\u0142um. z j. ang. Krzysztof Lewandowski<\/strong><\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n [1]<\/sup>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Rezerwa Federalna jest bankiem centralnym USA, odpowiednikiem NBP, lecz o statusie quasi<\/em>-prywatnym [przyp. t\u0142.]<\/p>\n Richard C. Cook to autor ksi\u0105\u017cki Challenger Revealed: An Insider\u2019s Account of How the Reagan Administration Caused the Greatest Tragedy of the Space Age. <\/em>Jest emerytowanym analitykiem federalnym, a jego kariera zawodowa obejmuje posady w Komisji Spo\u0142ecznej, FDA, Bia\u0142ym Domu za prezydentury Cartera, NASA, oraz dwudziestojednoletnie zatrudnienie w ameryka\u0144skim Departamencie Skarbu. Obecnie jest pisarzem oraz konsultantem. Strona internetowa Cooka mie\u015bci si\u0119 pod adresem: <\/em>www.richardccook.com<\/a>. <\/em><\/p>\n \u00a0<\/p>\n Przypisy:<\/strong><\/p>\n