\u00a0<\/p>\n
Rozw\u00f3j i ewolucja pisma<\/strong><\/span><\/p>\n W historii Ma\u0107 Pariadki<\/em> mo\u017cna wyr\u00f3\u017cni\u0107 cztery okresy jej rozwoju. Owego podzia\u0142u dokona\u0142em na podstawie kilka czynnik\u00f3w, do kt\u00f3rych nale\u017c\u0105: cz\u0119stotliwo\u015b\u0107 ukazywania si\u0119 pisma, charakterystyczne zmiany graficzne, roszady personalne, w ko\u0144cu wstrzymanie i ponowne wznowienie wydawania pisma.<\/span><\/p>\n Pierwszy z czterech okres\u00f3w, to czas powstawania i krystalizowania si\u0119 charakteru pisma. Zaliczy\u0107 tutaj mo\u017cna pierwsze jedena\u015bcie numer\u00f3w Maci<\/em>, plus dwa, wychodz\u0105ce niezale\u017cnie od niej Wolne Magazyny<\/em>. W tym pocz\u0105tkowym dla pisma okresie redakcja boryka\u0142a si\u0119 z brakiem funduszy na wydanie kolejnego numeru. Ma\u0107<\/em> pojawia\u0142a si\u0119 zatem okazjonalnie. Pierwsze sze\u015b\u0107 numer\u00f3w wydanych zosta\u0142o w przeci\u0105gu dw\u00f3ch lat.<\/span><\/p>\n <\/span><\/p>\n Pierwszy numer Ma\u0107 Pariadki<\/em> ukaza\u0142 si\u0119 w nak\u0142adzie 1000 egzemplarzy w kwietniu 1990 roku. By\u0142 formatu B4 i posiada\u0142 dwukolorow\u0105 ok\u0142adk\u0119. Pieni\u0105dze na pierwszy numer zosta\u0142y zebrane dzi\u0119ki sprzeda\u017cy koszulek na anarchistycznym zje\u017adzie w Trie\u015bcie we W\u0142oszech. Koszulki te zrobione by\u0142y przez samych za\u0142o\u017cycieli. Zebrano wtedy 200$, do kt\u00f3rych do\u0142o\u017cono pieni\u0105dze z w\u0142asnej kieszeni i dzi\u0119ki temu, jak przyznaj\u0105 za\u0142o\u017cyciele, uda\u0142o si\u0119 zap\u0142aci\u0107 za druk pisma. Pierwszy numer by\u0142 klejony r\u0119cznie oraz makietowany. Sk\u0142ad pisma by\u0142 komputerowy. Uda\u0142o si\u0119 to dzi\u0119ki wsp\u00f3\u0142pracy z Piotrem Ikonowiczem, kt\u00f3ry u\u017cyczy\u0142 redakcji Ma\u0107 Pariadki<\/em> swojego komputera i tajnego w\u00f3wczas lokalu PPS-Rewolucja Demokratyczna. (MP, 72:1\/99:3)<\/span><\/p>\n W pierwszym wst\u0119pniaku powstanie pisma redakcja uzasadnia\u0142a w nast\u0119puj\u0105cy spos\u00f3b: \u201eJeszcze jedno pisemko, jeszcze jedna \u201eagitka\u201d, ale to chyba normalne, \u017ce je\u015bli tworzy si\u0119 jaka\u015b grupa (w tym wypadku CZARNY ALIANS) chce si\u0119 artyku\u0142owa\u0107 rzeczy dla niej wa\u017cne – mie\u0107 w\u0142asn\u0105 trybun\u0119. Ten numer jest numerem penetracyjnym; rozmawiamy o alternatywie – bo sami jej szukamy, i w poszukiwaniu optymalnej formu\u0142y dla naszej gazetki przedstawiamy pisemka, kt\u00f3re czytamy, i kt\u00f3re (w jaki\u015b tam spos\u00f3b) s\u0105 nam bliskie. Je\u015bli kto\u015b lubi klasyfikowa\u0107 i szufladkowa\u0107, to \u201eideologicznie\u201d reagujemy na s\u0142owo anarchizm. Reagujemy bez polucji i \u015blinotoku, ale z ogromn\u0105 \u017cyczliwo\u015bci\u0105 i zainteresowaniem\u201d (MP1\/90:2).<\/em><\/span><\/p>\n Pierwsze sze\u015b\u0107 numer\u00f3w by\u0142o utrzymane w podobnej stylistyce. Ka\u017cdy z tych numer\u00f3w wydawany by\u0142 jednak w r\u00f3\u017cnym formacie, a tak\u017ce, o czym ju\u017c wspomina\u0142em, z r\u00f3\u017cn\u0105 cz\u0119stotliwo\u015bci\u0105.<\/span><\/p>\n Anna Nied\u017awiecka, charakteryzuj\u0105c pierwsze numery pisma, stwierdza, \u017ce artyku\u0142y by\u0142y w\u00f3wczas stosunkowo kr\u00f3tkie i porusza\u0142y r\u00f3\u017cnorodn\u0105 problematyk\u0119. Sporo by\u0142o tak\u017ce komiks\u00f3w, a ca\u0142o\u015b\u0107 mia\u0142o jeszcze do\u015b\u0107 lu\u017an\u0105 formu\u0142\u0119. Podkre\u015bla jednocze\u015bnie, i\u017c sporadyczno\u015b\u0107 ukazywania si\u0119 pisma w owym okresie spowodowana by\u0142a przede wszystkim brakiem pieni\u0119dzy na wydanie kolejnych numer\u00f3w.<\/span><\/p>\n Od numeru si\u00f3dmego Ma\u0107 Pariadka<\/em> zmniejszy\u0142a sw\u00f3j format to rozmiaru B6. Poruszane by\u0142y powa\u017cniejsze sprawy, a teksty sta\u0142y si\u0119 bardziej ideologiczne. Pismo wychodzi\u0142o wtedy jeszcze do\u015b\u0107 nieregularnie. Mi\u0119dzy si\u00f3dmym a dwunastym numerem ze wzgl\u0119du na brak finans\u00f3w ca\u0142kowicie zrezygnowano z grafiki, przez co, zdaniem Nied\u017awieckiej, pismo straci\u0142o pewn\u0105 dynamiczno\u015b\u0107.[1]<\/a><\/span><\/p>\n Drugi, wyr\u00f3\u017cniony przeze mnie, charakterystyczny dla Maci<\/em> okres rozpoczyna si\u0119 wraz z 1994 rokiem, kiedy pismo zaczyna wychodzi\u0107 w cyklu miesi\u0119cznym. By\u0142o to mo\u017cliwe dzi\u0119ki, wspomnianej wy\u017cej, mo\u017cliwo\u015bci sprzeda\u017cy pisma na stacji podmiejskiej kolei w Tr\u00f3jmie\u015bcie, co oznacza\u0142o sta\u0142e wp\u0142ywy do maciowego<\/em> bud\u017cetu. Od tego roku, przez najbli\u017csze cztery lata Ma\u0107<\/em> ukazywa\u0142a si\u0119 w miar\u0119 regularnie, cho\u0107 w 1997 roku cykliczno\u015b\u0107 wydawania pisma zosta\u0142a zak\u0142\u00f3cona. Sta\u0142o si\u0119 tak na skutek ponownych problem\u00f3w finansowych pisma.<\/span><\/p>\n Rok 1994 jest jeszcze prze\u0142omowy ze wzgl\u0119du na inne kwestie. W tym\u017ce roku nast\u0119puje legalizacja pisma, a tym samym Ma\u0107<\/em> otrzymuje numer ISSN.<\/span><\/p>\n Dodatkowo od tego roku w Ma\u0107 Pariadce<\/em> pojawia si\u0119 muzyczny dodatek – \u017b\u00f3\u0142te Papiery<\/em>, kt\u00f3re nieprzerwanie towarzysz\u0105 pismu do dnia dzisiejszego. Poszerzy\u0142a si\u0119 tym samym redakcja pisma, cho\u0107 oficjalne w\u0142\u0105czenie ludzi, tworz\u0105cych \u017b\u00f3\u0142te<\/em>, nast\u0105pi\u0142o dopiero dwa lata p\u00f3\u017aniej \u2013 w 1996 roku.<\/span><\/p>\n W ko\u0144cu, po czterech latach ukazywania si\u0119 Maci <\/em>na anarchistycznym rynku, redakcja nabra\u0142a ju\u017c pewnego do\u015bwiadczenia. Wy\u0142oni\u0142a si\u0119 tak\u017ce konkretna wizja, jakim czasopismem ma by\u0107 Ma\u0107 Pariadka<\/em>. Nast\u0105pi\u0142o okre\u015blenie pewnych za\u0142o\u017ce\u0144 i wyznaczenie cel\u00f3w, kt\u00f3re redakcja pr\u00f3bowa\u0142a osi\u0105ga\u0107.<\/span><\/p>\n Od dwunastego numeru przez cztery kolejne lata Ma\u0107 Pariadka<\/em> wychodzi\u0142a co miesi\u0105c. Wraz z tym numerem po raz kolejny zmieni\u0142a sw\u00f3j rozmiar, zwi\u0119kszaj\u0105c go do formatu A5. Ma\u0107<\/em> \u2013 jak podkre\u015bla Anna Nied\u017awiecka – jako pierwsze pismo \u015brodowiska anarchistycznego mog\u0142o pochwali\u0107 si\u0119 tak\u0105 cz\u0119stotliwo\u015bci\u0105 ukazywania si\u0119[2]<\/a>. W dodatku w tym okresie pismo zacz\u0119\u0142o wychodzi\u0107 z kolorow\u0105 ok\u0142adk\u0105. Stanowi\u0142o to jej zdaniem wielki ewenement w tym \u015brodowisku.<\/span><\/p>\n Materia\u0142y na ok\u0142adki redakcja zdobywa\u0142a r\u00f3\u017cnymi sposobami. \u201e- Kiedy\u015b mieli\u015bmy ca\u0142\u0105 serie takich kola\u017cy, kt\u00f3re zrobi\u0142a moja przyjaci\u00f3\u0142ka Katalonka. Szuka\u0142a w Polsce miejsca, gdzie mog\u0142aby wydrukowa\u0107 poczt\u00f3wki ze swoimi kola\u017cami i my jej to zrobili\u015bmy. Dzi\u0119ki temu dostali\u015bmy klisze rozbarwieniowe, co by\u0142o dla nas bardzo cenne, bowiem rozbarwienia s\u0105 bardzo drogie. To uratowa\u0142o nam kilka numer\u00f3w. Innym razem mieli\u015bmy na ok\u0142adkach prace tr\u00f3jmiejskiego artysty, niejakiego Zi\u00f3\u0142kowskiego. Kiedy\u015b mia\u0142 on wystaw\u0119 swoich prac, po czym wyda\u0142 z niej album. Gali\u0144ski obejrza\u0142 go, poszed\u0142 do niego do domu i wy\u017cebra\u0142 od niego te rozbarwienia. Tak wi\u0119c w wi\u0119kszo\u015bci mieli\u015bmy gotowe ok\u0142adki. Czasami zlecali\u015bmy komu\u015b, by co\u015b nam namalowa\u0142\u201d[3]<\/a>– <\/em>przyznaje Anna Nied\u017awiecka. <\/em><\/span><\/p>\n W 1994 roku do pisma do\u0142\u0105czono muzyczny dodatek \u017b\u00f3\u0142te Papiery<\/em>. By\u0142a to de facto<\/em> kontynuacja zina Truj\u0105ca Fala<\/em>, robionego Filipa Majchrzakowskiego oraz pisma Patia<\/em>, tworzonego przez p\u00f3\u017aniejsze ma\u0142\u017ce\u0144stwo Magd\u0119 i Przemka Guld\u0119[4]<\/a>. Zdaniem Anny Nied\u017cwieckiej \u017b\u00f3\u0142te Papiery<\/em> znalaz\u0142y si\u0119 w Maci<\/em> po cz\u0119\u015bci po to, by urozmaici\u0107 pismo, ale r\u00f3wnie\u017c, by gazeta sta\u0142a si\u0119 l\u017cejsza i przesta\u0142a by\u0107 stricte<\/em> polityczna. Przy okazji, jak zastrzega, by\u0142o to jedyne odst\u0119pstwo od zak\u0142adanej formu\u0142y Ma\u0107 Pariadki<\/em>.<\/span><\/p>\n W 1996 roku redakcja porzuci\u0142a nazw\u0119 Czarny Alians<\/em>, staj\u0105c si\u0119 \u201ekolektywem redaktorsko-wydawniczym\u201d. Dodatkowo poszerzono sk\u0142ad redakcji. Redaktorzy \u017b\u00f3\u0142tych Papier\u00f3w <\/em>zostali formalnie w\u0142\u0105czeni w sk\u0142ad redakcji. Jany Waluszko twierdzi, \u017ce wraz z odm\u0142odzon\u0105 \u201eekip\u0105\u201d \u201eMa\u0107<\/em> posz\u0142a w kierunku pop-u, czasem nawet udanego, promuj\u0105cego w oficjalnym obiegu \u2013 mi\u0119dzy innymi w Empikach – sprawy tam nieznane, ale w stylu nam, wewn\u0105trz ruchu, znane na o wiele wy\u017cszym poziomie\u201d[5]<\/a>. Anna Nied\u017awiecka potwierdza, \u017ce pismo sta\u0142o si\u0119 w owym okresie \u201el\u017cejsze\u201d. Jej zdaniem by\u0142y w owym momencie plany, by Ma\u0107<\/em> posz\u0142a w kierunku anarchistyczno-alternatywnej Machin<\/em>y, ale jak przyznaje nigdy tego nie zrealizowano, bowiem zabrak\u0142o przekonania do tego pomys\u0142u. Pojawienie si\u0119 w redakcji\u00a0 Ma\u0107 Pariadki<\/em> m\u0142odszej ekipy nie wp\u0142yn\u0119\u0142o w spos\u00f3b znacz\u0105cy na charakter pisma. Pojawia\u0142y si\u0119 pr\u00f3by urozmaicenia, odm\u0142odzenia pisma, ale zdaniem Nied\u017awieckiej jedynym odst\u0119pstwem od linii pisma by\u0142a muzyczna wk\u0142adka \u017b\u00f3\u0142te Papiery<\/em>.<\/span><\/p>\n Krzysztof Gali\u0144ski by\u0142 zdania, \u017ce wej\u015bcie pisma do oficjalnego obiegu sprzeda\u017cy wymaga\u0142o tak\u017ce zmiany charakteru Maci<\/em>, ku bardziej oficjalnemu. Jego zdaniem nie by\u0142o to proste. \u201eWydawa\u0142o mi si\u0119, \u017ce maj\u0105c do\u015bwiadczenie w robieniu zina – mam r\u00f3wnie\u017c do\u015bwiadczenie w robieniu pisma \u2013 przyznaje Gali\u0144ski. – A to by\u0142 b\u0142\u0105d, bo to nie to samo. Osi\u0105gaj\u0105c nak\u0142ad 3 tys. i sprzedaj\u0105c si\u0119 w sieci EMPIK-\u00f3w w ca\u0142ym kraju przestali\u015bmy by\u0107 publikacj\u0105 \u015brodowiskow\u0105. By robi\u0107 prawdziwe pismo, nale\u017ca\u0142o wi\u0119c zada\u0107 sobie pytanie Z CZYM, JAK I PO CO chcemy wyj\u015b\u0107 do ludzi. Pismo maj\u0105ce kilkutysi\u0119czny nak\u0142ad, reklamy, wreszcie \u2013 co najwa\u017cniejsze \u2013 pismo za kt\u00f3re trzeba zap\u0142aci\u0107 w sieci og\u00f3lnopolskiej dystrybucji prasy, a to wa\u017cne, bo taka gazetka staje si\u0119 takim samym towarem, jak tysi\u0105ce gazetek obok, musi funkcjonowa\u0107 ju\u017c na innych zasadach ni\u017c wydawnictwo pojedyncze\u201d[6]<\/a>.<\/span><\/p>\n * * *\u00a0<\/span><\/p>\n<\/div>\n Anna Nied\u017awiecka uwa\u017ca, \u017ce pismo nie przechodzi\u0142o a\u017c tak wielkich przeobra\u017ce\u0144 na drodze od zina do gazety. Jej zdaniem do zina nawi\u0105zywa\u0142 pierwszy okres ukazywania si\u0119 Ma\u0107 Pariadki<\/em>, kiedy wychodzi\u0142a ona nieregularnie. Podkre\u015bla, \u017ce zawsze starano si\u0119, by ka\u017cdy numer wydawany by\u0142 do\u015b\u0107 profesjonalnie. Tradycja ta wyniesiona zosta\u0142a jeszcze z redakcji A’Cappelli<\/em>. \u201e- Chcieli\u015bmy by to wygl\u0105da\u0142o \u0142adnie i zgrabnie i da\u0142o si\u0119 czyta\u0107, i w og\u00f3le \u017ceby by\u0142o przyjemne\u201d[7]<\/a>. <\/em>Przyk\u0142adano, jej zdaniem du\u017c\u0105 rol\u0119 do tego, by to osi\u0105gn\u0105\u0107. Ma\u0107<\/em> najbardziej zbli\u017cy\u0142a si\u0119 do pisma profesjonalnego, kiedy osi\u0105gn\u0119\u0142a miesi\u0119czny cykl wydawniczy. Nied\u017awiecka uwa\u017ca, \u017ce w tym okresie pismo sta\u0142o si\u0119 bardziej opiniotw\u00f3rcze, bowiem mog\u0142o na bie\u017c\u0105co komentowa\u0107 wszelkie wydarzenia, czego nie uda\u0142o si\u0119 ju\u017c osi\u0105gn\u0105\u0107 p\u00f3\u017aniej. Obecnie profesjonalizm polega przede wszystkim na tym, \u017ce jest ona sprzedawana w komercyjnych sieciach oraz fakcie posiadania numeru ISSN. \u201e- Je\u017celi by\u0142y jednak jakie\u015b zmiany to bardziej formy ni\u017c tre\u015bci, co mo\u017cna pozna\u0107 po ok\u0142adkach\u201d[8]<\/a>\u2013 konkluduje Nied\u017awiecka.<\/span><\/p>\n W 1997 roku zak\u0142\u00f3cona zosta\u0142a cykliczno\u015b\u0107 ukazywania si\u0119 Ma\u0107 Pariadki<\/em>. Zacz\u0119\u0142a ona wychodzi\u0107 z r\u00f3\u017cnymi przerwami, ale rzadsze wydawanie pisma by\u0142o, zdaniem autor\u00f3w rekompensowane wi\u0119ksz\u0105 ilo\u015bci\u0105 stron. Taka mo\u017cliwo\u015b\u0107 nast\u0105pi\u0142a w momencie, kiedy Ma\u0107<\/em> zacz\u0119\u0142a by\u0107 klejona, dzi\u0119ki czemu mo\u017cna by\u0142o wpina\u0107 do jej \u015brodka wi\u0119ksz\u0105 ilo\u015b\u0107 stron. By\u0142a to jednak tylko pozorna rekompensata. Ukazuj\u0105ce si\u0119 numery, pomimo wi\u0119kszej ilo\u015bci stron, by\u0142y bowiem podw\u00f3jne, a czasami nawet potr\u00f3jne.<\/span><\/p>\n Trzeci okres w historii Ma\u0107 Pariadki<\/em> to czas od 1998 roku, a\u017c do zawieszenia pisma w 2001 roku. Pod koniec 1998 roku zmieniona zosta\u0142a szata graficzna pisma, a tak\u017ce jego format, kt\u00f3ry zosta\u0142 zwi\u0119kszony do wielko\u015bci A4. Nieregularno\u015b\u0107 ukazywania si\u0119 pisma uniemo\u017cliwi\u0142a komentowanie i reagowanie na bie\u017c\u0105ce wydarzenia. Zmieni\u0142 si\u0119 zatem charakter pisma, kt\u00f3ry sta\u0142 si\u0119 w wi\u0119kszym stopniu, ni\u017c dotychczas, periodykiem publicystycznym. Cho\u0107 do tej pory publicystyki w Maci<\/em> nie brakowa\u0142o. W dodatku oficjalnie og\u0142oszono, \u017ce pismo ukazywa\u0107 si\u0119 b\u0119dzie jako kwartalnik. Przynajmniej w za\u0142o\u017ceniach redakcji.<\/span><\/p>\n Przeobra\u017cenia zar\u00f3wno techniczne, jak i merytoryczne pisma zaowocowa\u0142y bardziej lu\u017anymi tekstami, a tak\u017ce publikacjami, pochodz\u0105cymi spoza \u015bcis\u0142ego \u201e\u015bwiata\u201d anarchistycznego. By unikn\u0105\u0107 zarzut\u00f3w, pochodz\u0105cych od anarchistycznych ortodoks\u00f3w, o sprzedanie si\u0119 Ma\u0107 Pariadki<\/em>, redakcja zdecydowa\u0142a si\u0119 na zmian\u0119 podtytu\u0142u z Anarchistycznego Magazynu Autor\u00f3w<\/em> na Wolny Magazyn Autor\u00f3w<\/em>.<\/span><\/p>\n Wysoki poziom publikacji pozosta\u0142 bez zmian. Nadal w sw\u00f3j k\u0105cik w Maci<\/em> mia\u0142y \u017b\u00f3\u0142te Papiery<\/em>, cho\u0107 znik\u0142o wiele innych dzia\u0142\u00f3w, takich jak zlewy, listy, info z kraju i ze \u015bwiata. W takim kszta\u0142cie pismo funkcjonowa\u0142o do czasu jego zawieszenia w 2002 roku.<\/span><\/p>\n \u00a0<\/p>\n Marcin Pielu\u017cek<\/span><\/strong><\/p>\n \u00a0<\/p>\n Przypisy:<\/strong><\/p>\n [1]<\/a> W rozmowie z autorem;<\/p>\n<\/div>\n [2]<\/a> Jany Waluszko zauwa\u017ca jednak, \u017ce wydawane przez niego pozycje ukazywa\u0142y si\u0119 cz\u0119\u015bciej ni\u017c co miesi\u0105c. Podkre\u015bla, \u017ce NIErz\u0105d<\/em> przez dwa miesi\u0105ce 1993 roku by\u0142 dziennikiem, a Homek<\/em> przez pewien czas ukazywa\u0142 si\u0119 jako tygodnik \u2013 w rozmowie z autorem;<\/p>\n<\/div>\n [3]<\/a> W rozmowie z utorem. Dzi\u0119ki ok\u0142adce do numeru drugiego z 2002 roku Ma\u0107 Pariadka<\/em> zosta\u0142a zrecenzowana w Hustlerze<\/em>. Sta\u0142o si\u0119 tak za spraw\u0105 rysunku, przedstawiaj\u0105cego wagin\u0119, wystylizowan\u0105 na kwiat. Pomys\u0142odawc\u0105 jej by\u0142a Anna Nied\u017awiecka;<\/p>\n<\/div>\n