{"id":4035,"date":"2012-03-23T11:06:09","date_gmt":"2012-03-23T11:06:09","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bezjarzmowie.info.ke\/test\/?p=4035"},"modified":"2013-11-02T20:56:02","modified_gmt":"2013-11-02T19:56:02","slug":"ze-strugackianow-5","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/ze-strugackianow-5\/","title":{"rendered":"Ze strugackian\u00f3w (5)"},"content":{"rendered":"

 <\/p>\n

Par\u0119 s\u0142\u00f3w o Naszej biografii<\/em> (wspomnienie)<\/strong>[1]<\/a><\/strong><\/span><\/p>\n

Jakie\u015b dwa miesi\u0105ce temu na oficjalnej stronie Arkadija i Borisa Strugackich – http:\/\/www.rusf.ru\/abs\/books\/bns-11.htm<\/a> – (odk\u0105d mam dost\u0119p do Internetu, odwiedzam j\u0105 cz\u0119sto, by od\u015bwie\u017cy\u0107 wspomnienia) ukaza\u0142 si\u0119 tekst Nasza biografia<\/em>, poprzedzony wst\u0119pem Borisa Strugackiego. Napomyka On o tym, \u017ce \u00f3w tekst, kiedy\u015b zaginiony, odszuka\u0142em w jednym z polskich wydawnictw.<\/span><\/p>\n

Tak mniej wi\u0119cej by\u0142o i wi\u0105\u017ce si\u0119 z tym historia – warta, moim zdaniem, opowiedzenia.<\/span><\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Ot\u00f3\u017c otrzyma\u0142em go \u2013 jak pami\u0119tam – od J\u00f3zefa Rudalskiego, redaktora wydawnictwa TPPR \u2013 Wsp\u00f3\u0142praca<\/em> b\u0105d\u017a pod koniec 1986 roku, b\u0105d\u017a na pocz\u0105tku nast\u0119pnego. W\u0142a\u015bciciel oficyny, TPPR (Towarzystwo Przyja\u017ani Polsko \u2013 Radzieckiej), by\u0142 organizacj\u0105, s\u0142usznie uwa\u017can\u0105 w tych czasach za ostoj\u0119 partyjnych konserwatyst\u00f3w, nie \u017cycz\u0105cych sobie w Polsce zmian, ale sama Wsp\u00f3\u0142praca<\/em> musia\u0142a zastosowa\u0107 si\u0119 do nie\u015bmia\u0142ych reform gospodarczych, zarz\u0105dzonych przez genera\u0142a Jaruzelskiego i zadba\u0107 o rynkowe powodzenie wydawanych ksi\u0105\u017cek. Poniewa\u017c z racji swojego statutu i zada\u0144 mog\u0142a publikowa\u0107 tylko ksi\u0105\u017cki rosyjskie i radzieckie, kt\u00f3rych w Polsce wtedy prawie nie kupowano \u2013 wyj\u015bcie by\u0142o jedno: publikowa\u0107 Strugackich. Bo Strugackich rozchwytywano \u201ena pniu\u201d. Polacy chcieli ich czyta\u0107.<\/span><\/p>\n

Redaktor Rudalski postanowi\u0142 wyda\u0107 w Polsce Dzie\u0142a zebrane<\/em> Arkadija i Borisa Strugackich, gromadz\u0105ce ca\u0142o\u015b\u0107 znanego w\u00f3wczas ich dorobku, razem z utworami jeszcze nie przet\u0142umaczonymi na j\u0119zyk polski (a by\u0142o wtedy ich sporo). Maszynopis Naszej biografii <\/em>mia\u0142 z pocz\u0105tku by\u0107 wst\u0119pem do edycji, ale napatoczy\u0142em si\u0119 ja, przygotowa\u0142em konspekt (chyba czterotomowego) wydania, a przeds\u0142owie obieca\u0142em napisa\u0107 samemu.<\/span><\/p>\n

Z planowan\u0105 edycj\u0105 by\u0142 jednak problem. Redakcja, dowodzona przez Rudalskiego posiada\u0142a prawa tylko do wydania Sta\u017cyst\u00f3w<\/em>, kt\u00f3rych wyda\u0107 pojedynczo si\u0119 nie zdecydowa\u0142a. Natomiast wi\u0119kszo\u015b\u0107 przek\u0142ad\u00f3w utwor\u00f3w ABS sporz\u0105dzi\u0142a Irena Lewandowska i mia\u0142a do tych przek\u0142ad\u00f3w prawa autorskie. Nie chcia\u0142a drukowa\u0107 we Wsp\u00f3\u0142pracy<\/em>, nie pomog\u0142a nawet obietnica nadzwyczaj sutego honorarium. Mo\u017cna by\u0142o co prawda zam\u00f3wi\u0107 t\u0142umaczenia u kogo\u015b innego, ale inne oficyny Strugackich w Polsce wydaj\u0105ce (np. Iskry<\/em>, Alfa<\/em>, Wydawnictwo Literackie<\/em>) w trosce o swoje zyski gremialnie uda\u0142y si\u0119 ze skarg\u0105 do Ministerstwa Kultury, \u017ce oto Wsp\u00f3\u0142praca<\/em> chce \u017cy\u0107 na ich koszt, nieuczciwie konkuruje etc. No i Rudalski, dostawszy w Departamencie Ksi\u0105\u017cki ostr\u0105 reprymend\u0119, zrezygnowa\u0142.<\/span><\/p>\n

Zreszt\u0105 Wsp\u00f3\u0142praca<\/em> istnia\u0142a jeszcze tylko 4 lata. Uda\u0142o jej si\u0119 opublikowa\u0107 Dzie\u0142a wybrane<\/em> Kira Bu\u0142yczowa, cykl \u015aniegowa, planowano wyda\u0107 Storo\u017c bratu mojemu<\/em> Michaj\u0142owa (t\u0119 wydawnicz\u0105 rzadko\u015b\u0107 odszuka\u0142 w rosyjskiej, wojskowej bibliotece w NRD m\u0142ody wsp\u00f3\u0142pracownik Rudalskiego), ale po zmianie w\u0142adz i politycznej orientacji Polski – w 1989 roku znik\u0142y i TPPR i Wsp\u00f3\u0142praca<\/em>. A wydanie Dzie\u0142 wybranych<\/em> ABS w Polsce odwlok\u0142o si\u0119 do 1995 roku, kiedy rozpocz\u0119\u0142o t\u0119 edycj\u0119 warszawskie Wydawnictwo SR<\/em>. Kontynuuje ono owo przedsi\u0119wzi\u0119cie, cho\u0107 na bardzo popularnym, moim zdaniem, poziomie edytorskim.<\/span><\/p>\n

\u00a0Wydarzenia powy\u017csze pami\u0119tam dobrze jeszcze dlatego, gdy\u017c mi\u0119dzy innymi dzi\u0119ki tej ca\u0142ej awanturze mia\u0142em okazj\u0119 spotka\u0107 si\u0119 w Moskwie i chwil\u0119 porozmawia\u0107 z Arkadijem Strugackim, do kt\u00f3rego Wsp\u00f3\u0142praca<\/em> pos\u0142a\u0142a mnie \u201ez poselstwem\u201d, w sprawie zezwolenia na przek\u0142ady. Ale to ju\u017c nieco inna historia.<\/span><\/p>\n

\u00a0<\/span>\u00a0<\/span><\/p>\n

O rozprawie A\u0142\u0142y Ku\u017aniecowej[2]<\/a><\/span><\/h1>\n

Krak\u00f3w 30.01.2004 <\/em><\/span><\/p>\n

\u00a0<\/span><\/p>\n

Rosyjski Pa\u0144stwowy Uniwersytet Humanistyczny w Moskwie, Katedra Historii Literatury Rosyjskiej, Sekretarz Naukowy Rady Dysertacyjnej, doktor nauk filologicznych, profesor D. M. Magomiedowa<\/span><\/p>\n

\u00a0<\/span><\/p>\n

Dzi\u0119kuj\u0119 Pani Profesor i Radzie Dysertacyjnej za zaproszenie w charakterze recenzenta na obron\u0119 pracy kandydackiej A\u0142\u0142y W\u0142adimirowny Ku\u017aniecowej pt.: Recepcja tw\u00f3rczo\u015bci braci Strugackich w krytyce i<\/em> literaturoznawstwie lat 1950-2000<\/em>. Poniewa\u017c jednak ze wzgl\u0119du na odleg\u0142o\u015b\u0107 mi\u0119dzy Moskw\u0105 i Krakowem nie jestem w stanie osobi\u015bcie wzi\u0105\u0107 udzia\u0142u w tej obronie, prosz\u0119 o ewentualne odczytanie poni\u017cszego tekstu i w\u0142\u0105czenie go do protoko\u0142u.<\/span><\/p>\n

Rozprawa A\u0142\u0142y Ku\u017aniecowej sprawi\u0142a na mnie bardzo dobre wra\u017cenie przede wszystkim ze wzgl\u0119du na swe nowatorstwo. Wedle mojej wiedzy, literaturoznawstwo niecz\u0119sto zajmuje si\u0119 recepcj\u0105 utwor\u00f3w pisarza wsp\u00f3\u0142czesnego na terenie jego literatury narodowej. Najcz\u0119\u015bciej spotyka si\u0119 prace historyczne, rekonstruuj\u0105ce \u015bwiadomo\u015b\u0107 literack\u0105 w odleg\u0142ej czasowo epoce, lub po\u015bwi\u0119cone recepcji dzie\u0142 danego pisarza na terenie literatur obcych (typu: Dostojewski w Polsce<\/em> lub Conrad w Rosji<\/em>). Badaczka napisa\u0142a prac\u0119 historycznoliterack\u0105, b\u0119d\u0105c\u0105 pionierskim rozpoznaniem nowego terenu bada\u0144 tak\u017ce dlatego, gdy\u017c opar\u0142a si\u0119 na tych informacjach nt. radzieckiej polityki wydawniczej, dotycz\u0105cej fantastyki og\u00f3lnie (a dzie\u0142 Strugackich –\u00a0 w szczeg\u00f3lno\u015bci), kt\u00f3re wysz\u0142y na jaw dopiero w ostatnim czasie.<\/span><\/p>\n

G\u0142\u00f3wn\u0105 trudno\u015bci\u0105, kt\u00f3r\u0105 musia\u0142a przy tym pokona\u0107, by\u0142 problem nadmiaru \u017ar\u00f3de\u0142, charakterystyczny dla filologicznych bada\u0144 wsp\u00f3\u0142czesno\u015bci. Jak skonstruowa\u0107 wizj\u0119 recepcji tw\u00f3rczo\u015bci pisarzy, odbywaj\u0105cej si\u0119 w wydawnictwach, na terenie czasopi\u015bmiennictwa oraz literaturoznawstwa krajowego i zagranicznego tak, aby wskaza\u0107 na mechanizmy tej recepcji, przedstawi\u0107 reprezentatywne jej przyk\u0142ady – a jednocze\u015bnie napisa\u0107 prac\u0119 czyteln\u0105, o rozs\u0105dnej obj\u0119to\u015bci? Tak zalety, jak i niedostatki rozprawy bior\u0105 si\u0119 z bardziej lub mniej udanych pr\u00f3b rozwi\u0105zania tej sprzeczno\u015bci.\u00a0\u00a0<\/span><\/p>\n

I tak, najbardziej podstawowy poziom \u201eodczytywania\u201d dzie\u0142, spos\u00f3b w jaki \u201eczyta\u0142a\u201d je cenzura i wchodz\u0105cy w jej kompetencje redaktorzy przedstawiony zasta\u0142 ciekawie, jako sk\u0142adaj\u0105cy si\u0119 na histori\u0119 wr\u0119cz sensacyjn\u0105. Autorka nie mia\u0142a te\u017c trudno\u015bci z doborem przyk\u0142ad\u00f3w ingerencji redaktorskich \u2013 wskaza\u0142a zw\u0142aszcza na te, najistotniej zmieniaj\u0105ce pierwotny zamys\u0142 tw\u00f3rczy. Natomiast mechanizmy, rz\u0105dz\u0105ce polityk\u0105 wydawnicz\u0105, przedstawiono w spos\u00f3b bardziej lub mniej pe\u0142ny. Najprecyzyjniej opisano wewn\u0119trzne tarcia w \u015brodowisku tw\u00f3rc\u00f3w fantastyki oraz te elementy polityki kulturalnej w\u0142adz, kt\u00f3re bezpo\u015brednio na rozw\u00f3j radzieckiej SF wp\u0142ywa\u0142y. Osobi\u015bcie zabrak\u0142o mi zarysowania szerszego t\u0142a politycznego, opisu przedsi\u0119wzi\u0119\u0107, kt\u00f3re rozw\u00f3j fantastyki w ZSRR prawdopodobnie warunkowa\u0142y (jak np. Chruszczowowski program budowy komunizmu), cho\u0107 nie zawsze znajdowa\u0142y bezpo\u015brednie odbicie w cenzorskich zapisach, takie jak np. p\u00f3\u017aniejsza \u201ewalka z religi\u0105\u201d.<\/span><\/p>\n

Brak opisu t\u0142a szerszego, dalszego odbi\u0142 si\u0119 tak\u017ce na realizacji drugiego zmierzenia aspirantki \u2013 tj. na zrelacjonowaniu sposobu, w jaki odczytywali dzie\u0142a Strugackich krytycy (nazwa\u0142bym ich \u201egazetowymi\u201d), zainteresowani tylko ideologiczno-polityczn\u0105 wymow\u0105 utwor\u00f3w. Do istotnych, wymagaj\u0105cych wielkiej pracy osi\u0105gni\u0119\u0107 rozprawy zaliczy\u0142bym rekonstrukcj\u0119 \u015bwiadomo\u015bci gatunkowej tej krytyki i og\u00f3lnego zarysu jej szczeg\u00f3lnej \u201emetodologii\u201d post\u0119powania z dzie\u0142em.<\/span><\/p>\n

Zapewne musz\u0105c z czego\u015b zrezygnowa\u0107 \u2013 badaczka zrezygnowa\u0142a z opisu przyczyn utrzymywania si\u0119 tej \u2013 niekiedy zupe\u0142nie archaicznej nawet w latach sze\u015b\u0107dziesi\u0105tych – \u015bwiadomo\u015bci i metodologii. Wed\u0142ug mnie, takimi przyczynami by\u0142y zar\u00f3wno propagandowe akcje w\u0142adz (nie s\u0105dz\u0119, aby bez Chruszczowowskich plan\u00f3w krytyka tak uparcie dyskutowa\u0142a np. o b\u0142\u0119dach Strugackich w przedstawianiu \u201eludzi komunistycznej przysz\u0142o\u015bci\u201d), jak i og\u00f3lne zasady socrealizmu, kt\u00f3re po pierwsze kaza\u0142y krytykom zachowywa\u0107 si\u0119 jak \u201eliteracka policja\u201d, a po drugie (pobie\u017cnie przyswojone) czyni\u0142y ich niezdolnymi do zrozumienia specyfiki literatury nierealistycznej, a zw\u0142aszcza jej gatunkowych przemian. Nie wykluczam przy tym, \u017ce jako cudzoziemiec widz\u0119 niedostatki w opisie spraw, kt\u00f3rych Ku\u017aniecowa nie opisywa\u0142a, gdy\u017c s\u0105 dla Rosjanina oczywiste.<\/span><\/p>\n

W tym miejscu wspomn\u0119 jeszcze, \u017ce te zasady mia\u0142y te\u017c prawdopodobnie donios\u0142y wp\u0142yw na redakcyjne ingerowanie w teksty, o kt\u00f3rym wy\u017cej by\u0142a ju\u017c mowa. Mog\u0119 si\u0119 myli\u0107, ale na pewno niejeden fragment maszynopisu usuni\u0119to Strugackim, bo np. \u201eby\u0142 niezrozumia\u0142y\u201d.<\/span><\/p>\n

Zapewne najwi\u0119ksze trudno\u015bci musia\u0142a pokona\u0107 autorka rozprawy, pisz\u0105c rozdzia\u0142 ostatni. Jak sklasyfikowa\u0107 prace, pos\u0142uguj\u0105ce si\u0119 niejednokrotnie – jak mo\u017cna przypu\u015bci\u0107 \u2013 ca\u0142kowicie odmiennymi metodami badawczymi? Aspirantka wybra\u0142a wyj\u015bcie Salomonowe, porz\u0105dkuj\u0105c liczne i r\u00f3\u017cnorodne publikacje naukowe nie pod\u0142ug ich metodologii, lecz pos\u0142uguj\u0105c si\u0119 kryteriami formalnymi: jak wiele prac Strugackich zasta\u0142o w nich om\u00f3wione i jak wiele przyj\u0119to w opisie punkt\u00f3w widzenia. S\u0105dz\u0119, \u017ce takiemu podzia\u0142owi mo\u017cna sporo zarzuci\u0107, ale te\u017c trudno znale\u017a\u0107 inn\u0105, wsp\u00f3ln\u0105 formu\u0142\u0119, dogodn\u0105 dla przedstawienia prac tak r\u00f3\u017cnorodnych.<\/span><\/p>\n

Mo\u017ce znalaz\u0142aby j\u0105 aspirantka, szerzej opisuj\u0105c np. przyj\u0119te na Zachodzie i w Rosji literaturoznawcze definicje fantastyki (zw\u0142aszcza zabrak\u0142o mi odwo\u0142a\u0144 do popularnych w literaturoznawstwie zachodnim rozr\u00f3\u017cnie\u0144 gatunkowych Rogera Callois, oraz do wybitnej – moim zdaniem – pracy Tatiany Czernyszewej \u2013 Natura fantastyki<\/em>) \u2013 ale trudno by\u0107 pewnym, i\u017c tak by si\u0119 sta\u0142o.<\/span><\/p>\n

W sumie uwa\u017cam, \u017ce Recepcja tw\u00f3rczo\u015bci braci Strugackich w krytyce i literaturoznawstwie lat 1950-2000<\/em> A\u0142\u0142y W\u0142adimirowny Ku\u017aniecowej to w spos\u00f3b zdyscyplinowany skomponowana, bardzo dobra praca historycznoliteracka, b\u0119d\u0105ca pionierskim rozpoznaniem nowego terenu bada\u0144. Z pewno\u015bci\u0105 spe\u0142nia ona wszelkie wymagania stawiane rozprawie na stopie\u0144 kandydata nauk, zas\u0142uguje r\u00f3wnie\u017c na wydanie, np. w formie poszerzonego wst\u0119pu do \u015bwiatowej bibliografii dzie\u0142 Strugackich, r\u00f3wnie\u017c przez autork\u0119 sporz\u0105dzonej.<\/span><\/p>\n

Mo\u017cna oczywi\u015bcie aspirantk\u0119 namawia\u0107, aby \u2013 przygotowuj\u0105c prac\u0119 do druku – poszerzy\u0142a zainteresowania. Aby om\u00f3wi\u0142a swoiste sposoby odczytywania dzie\u0142 Strugackich, widoczne nie tylko w obcoj\u0119zycznych rozprawach literaturoznawczych \u2013 ale i w angielskoj\u0119zycznej, polskiej (i koniecznie: niemieckiej) krytyce literackiej, pokaza\u0142a na dobranych przyk\u0142adach, w jaki spos\u00f3b \u201eczytaj\u0105\u201d dzie\u0142a Strugackich t\u0142umacze, jak ustosunkowuj\u0105 si\u0119 do nich inni pisarze SF (rosyjscy i nie tylko). Nawet jednak, je\u015bli A\u0142\u0142a Ku\u017aniecowa tego wszystkiego nie zrobi \u2013 jej praca i tak pozostanie cennym otwarciem nowego frontu badawczego.<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

dr Wojciech Kajtoch<\/span><\/strong>,<\/p>\n

adiunkt Instytutu Dziennikarstwa i Komunikacji Spo\u0142ecznej Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego (cdn.)<\/strong><\/p>\n

 <\/p>\n

Przypisy:<\/strong><\/p>\n

<\/p>\n
\n

[1]<\/a> Pierwodruk: Poniedzielnik<\/em> nr 17 (23. lipca 2003);<\/p>\n<\/div>\n

\n

[2]<\/a> Pierwodruk: Poniedielnik<\/em> nr 30 (16. marca 2004). Jest to tekst oficjalnej recenzji pracy kandydackiej, z tego te\u017c wzgl\u0119du zachowuj\u0119 tytu\u0142owy adres, dat\u0119 i podpis.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

  Par\u0119 s\u0142\u00f3w o Naszej biografii (wspomnienie)[1] Jakie\u015b dwa miesi\u0105ce temu na oficjalnej stronie Arkadija i Borisa Strugackich – http:\/\/www.rusf.ru\/abs\/books\/bns-11.htm<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"colormag_page_layout":"default_layout","footnotes":""},"categories":[143],"tags":[],"class_list":["post-4035","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-inne"],"yoast_head":"\nZe strugackian\u00f3w (5) - SI\u0118 MY\u015aLI<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/ze-strugackianow-5\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Ze strugackian\u00f3w (5) - SI\u0118 MY\u015aLI\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"  Par\u0119 s\u0142\u00f3w o Naszej biografii (wspomnienie)[1] Jakie\u015b dwa miesi\u0105ce temu na oficjalnej stronie Arkadija i Borisa Strugackich – http:\/\/www.rusf.ru\/abs\/books\/bns-11.htm\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/ze-strugackianow-5\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"SI\u0118 MY\u015aLI\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2012-03-23T11:06:09+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2013-11-02T19:56:02+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"8 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/ze-strugackianow-5\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/ze-strugackianow-5\/\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/#\/schema\/person\/048295918d7858e90e57d1a2c2b5da74\"},\"headline\":\"Ze strugackian\u00f3w (5)\",\"datePublished\":\"2012-03-23T11:06:09+00:00\",\"dateModified\":\"2013-11-02T19:56:02+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/ze-strugackianow-5\/\"},\"wordCount\":1668,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/#organization\"},\"articleSection\":[\"Inne\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/ze-strugackianow-5\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/ze-strugackianow-5\/\",\"url\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/ze-strugackianow-5\/\",\"name\":\"Ze strugackian\u00f3w (5) - SI\u0118 MY\u015aLI\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/#website\"},\"datePublished\":\"2012-03-23T11:06:09+00:00\",\"dateModified\":\"2013-11-02T19:56:02+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/ze-strugackianow-5\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[[\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/ze-strugackianow-5\/\"]]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/ze-strugackianow-5\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Ze strugackian\u00f3w (5)\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/#website\",\"url\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/\",\"name\":\"SI\u0118 MY\u015aLI\",\"description\":\"\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/#organization\",\"name\":\"SI\u0118 MY\u015aLI\",\"url\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/99.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/99.png\",\"width\":270,\"height\":204,\"caption\":\"SI\u0118 MY\u015aLI\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/#\/schema\/logo\/image\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/#\/schema\/person\/048295918d7858e90e57d1a2c2b5da74\",\"name\":\"admin\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/9acf729117e1cff813c07ba085b25a76702049ffb5efe3425388cd1a019577de?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/9acf729117e1cff813c07ba085b25a76702049ffb5efe3425388cd1a019577de?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"admin\"},\"url\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/author\/admin\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Ze strugackian\u00f3w (5) - SI\u0118 MY\u015aLI","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/ze-strugackianow-5\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Ze strugackian\u00f3w (5) - SI\u0118 MY\u015aLI","og_description":"  Par\u0119 s\u0142\u00f3w o Naszej biografii (wspomnienie)[1] Jakie\u015b dwa miesi\u0105ce temu na oficjalnej stronie Arkadija i Borisa Strugackich – http:\/\/www.rusf.ru\/abs\/books\/bns-11.htm","og_url":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/ze-strugackianow-5\/","og_site_name":"SI\u0118 MY\u015aLI","article_published_time":"2012-03-23T11:06:09+00:00","article_modified_time":"2013-11-02T19:56:02+00:00","author":"admin","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"8 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/ze-strugackianow-5\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/ze-strugackianow-5\/"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/#\/schema\/person\/048295918d7858e90e57d1a2c2b5da74"},"headline":"Ze strugackian\u00f3w (5)","datePublished":"2012-03-23T11:06:09+00:00","dateModified":"2013-11-02T19:56:02+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/ze-strugackianow-5\/"},"wordCount":1668,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/#organization"},"articleSection":["Inne"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/ze-strugackianow-5\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/ze-strugackianow-5\/","url":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/ze-strugackianow-5\/","name":"Ze strugackian\u00f3w (5) - SI\u0118 MY\u015aLI","isPartOf":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/#website"},"datePublished":"2012-03-23T11:06:09+00:00","dateModified":"2013-11-02T19:56:02+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/ze-strugackianow-5\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":[["https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/ze-strugackianow-5\/"]]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/ze-strugackianow-5\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Ze strugackian\u00f3w (5)"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/#website","url":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/","name":"SI\u0118 MY\u015aLI","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/#organization","name":"SI\u0118 MY\u015aLI","url":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/siemysli-ke.info\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/99.png","contentUrl":"https:\/\/siemysli-ke.info\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/99.png","width":270,"height":204,"caption":"SI\u0118 MY\u015aLI"},"image":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/#\/schema\/person\/048295918d7858e90e57d1a2c2b5da74","name":"admin","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/9acf729117e1cff813c07ba085b25a76702049ffb5efe3425388cd1a019577de?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/9acf729117e1cff813c07ba085b25a76702049ffb5efe3425388cd1a019577de?s=96&d=mm&r=g","caption":"admin"},"url":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/author\/admin\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4035","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4035"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4035\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4035"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4035"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4035"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}