<\/p>\n
Wst\u0119p<\/span><\/strong><\/p>\n Zniesienie cenzury podczas przemian ustrojowych po 1989 roku w Polsce zaowocowa\u0142o boomem<\/em> wszelkiego rodzaju periodyk\u00f3w. Gazety i czasopisma wydawane by\u0142y zar\u00f3wno przez \u015brodowiska lewicowe, centrowe i prawicowe. Cho\u0107 wiele, od tamtego czasu tytu\u0142\u00f3w zgin\u0119\u0142o, w ich miejsce pojawia\u0142y si\u0119 kolejne. Obecnie p\u00f3\u0142ki salon\u00f3w prasowych uginaj\u0105 si\u0119 od wszelkiej ma\u015bci periodyk\u00f3w. Tylko dobrze zorientowani czytelnicy s\u0105 w stanie po\u0142apa\u0107 si\u0119 w tyglu wszystkich tytu\u0142\u00f3w.<\/span><\/p>\n Po 1989 roku wszystkie gazety drugiego obiegu, kt\u00f3ry funkcjonowa\u0142 w czasach PRL-u, mog\u0142y w ko\u0144cu wyj\u015b\u0107 z podziemia i ukazywa\u0107 si\u0119 oficjalnie, bez obaw o represje ze strony pa\u0144stwa. Obok wydawnictw pochodz\u0105cych z drugiego obiegu istnia\u0142a w Polsce tak\u017ce prasa trzecioobiegowa. Tworzona by\u0142a ona przez ludzi, zwi\u0105zanych ze \u015brodowiskami kontrkulturowymi: anarchistycznymi czy \u00a0pacyfistycznymi. Prasa trzecioobiegowa robiona by\u0142a prymitywnymi metodami, cz\u0119sto tworzona w ca\u0142o\u015bci r\u0119cznie. Po zniesieniu cenzury tak\u017ce i dla tych wydawnictw otworzy\u0142a si\u0119 furtka do wyj\u015bcia z podziemia. Cz\u0119\u015b\u0107 periodyk\u00f3w skorzysta\u0142a z tej szansy. Pisma wykorzysta\u0142y ow\u0105 szans\u0119 i sta\u0142y si\u0119 lepsze pod wzgl\u0119dem jako\u015bci technicznej oraz szeroko dost\u0119pne w salonach prasowych. Lecz spora cz\u0119\u015b\u0107 wydawnictw na nie chcia\u0142a do\u0142\u0105czy\u0107 do oficjalnego obiegu prasy, nadal kontestuj\u0105c now\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107, z kt\u00f3r\u0105 si\u0119 nie zgadzali. Cho\u0107 takie wydawnictwa nie s\u0105 ju\u017c zakazane, to pozostanie w obiegu nieoficjalnym zmusza wydawc\u00f3w do kontynuowania sprzeda\u017cy tak\u017ce poza obiegiem oficjalnym.<\/span><\/p>\n <\/span><\/p>\n Prasa trzecioobiegowa, og\u00f3lnie nazywana pras\u0105 alternatywn\u0105 nie jest zjawiskiem powsta\u0142ym w Polsce. Pierwszym takowym wydawnictwem by\u0142 wydany w 1955 roku w Stanach Zjednoczonych, nowojorski The Village Voice<\/em>. Prasa ta ci\u0105gle ewoluowa\u0142a i pojawia\u0142a si\u0119 w coraz to nowych zak\u0105tkach \u015bwiata. Najwi\u0119kszego jednak znaczenia nabra\u0142a ona w latach 60. i 70., kiedy powszechny, globalny sprzeciw przeciwko wojnie wietnamskiej czy polityce \u015bwiatowej w og\u00f3le, wyra\u017cany by\u0142 r\u00f3wnie\u017c na \u0142amach alternatywnych czasopism. Prasa alternatywna i g\u0142oszone w niej tre\u015bci mia\u0142y wyra\u017ca\u0107 wizj\u0119 \u015bwiata ludzi kontestuj\u0105cych otaczaj\u0105c\u0105 ich rzeczywisto\u015b\u0107 i d\u0105\u017c\u0105cych do obalenia istniej\u0105cego status quo<\/em>.<\/span><\/p>\n W przeciwie\u0144stwie jednak do sytuacji w Polsce, gdzie do 1989 roku dost\u0119p do maszyn drukarskich by\u0142 niemal\u017ce niemo\u017cliwy, a samo wydawanie pism by\u0142o aktem walki politycznej i zagro\u017cone by\u0142o represjami ze strony pa\u0144stwa, na Zachodzie prasa alternatywna by\u0142a normalnym elementem wyra\u017cania w\u0142asnego zdania. Tak\u017ce tam wydawcy nie mieli \u017cadnego problemu z dost\u0119pem do najnowszych technik i maszyn drukarskich. Dodatkowo odrzucenie oficjalnej formu\u0142y wydawania pisma, pozwala\u0142o wydawcom na swobodne tworzenie grafiki swoich periodyk\u00f3w, dzi\u0119ki czemu czytelnicy otrzymywali do r\u0105k pisma z wykorzystaniem niekonwencjonalnych technik sk\u0142adu, \u0142amania tekstu, etc. Pawe\u0142 P\u0142aneta opisuj\u0105c pras\u0119 alternatywn\u0105 o technikach sk\u0142adu pisa\u0142: \u201eTekst wyp\u0142ywa ze strony w postaci b\u0105belk\u00f3w lub wylewa si\u0119 jak fontanna. Ca\u0142a strona mieni si\u0119 kolorami. (…) pisma \u201epsychodeliczne\u201d stworzy\u0142y now\u0105 jako\u015b\u0107, przy kt\u00f3rej wygl\u0105d standardowego pisma jest tak ekscytuj\u0105cy jak strona z ksi\u0105\u017cki telefonicznej\u201d. (P\u0142aneta, 1995: 48)<\/span><\/p>\n Obecnie w dalszym ci\u0105gu periodyki alternatywne s\u0105 obecne na Polskim rynku prasowym. Cz\u0119\u015b\u0107, jak wspomnia\u0142em \u201ewysz\u0142a do ludzi\u201d z podziemnego, alternatywnego getta, sprzedaj\u0105c si\u0119 w oficjalnym obiegu wydawniczym. Cz\u0119\u015b\u0107 dalej dost\u0119pna jest jedynie poprzez prenumerat\u0119. Pojawiaj\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c efemerydy rozdawane na ulicach podczas wszelkiego rodzaju demonstracji czy protest\u00f3w. Przyk\u0142adem mo\u017ce by\u0107 Gazeta Antywojenna<\/em>, kt\u00f3ra rozdawana by\u0142a w Krakowie podczas demonstracji przeciwko wojnie w Iraku.<\/span><\/p>\n Redaktorzy owej niszowej prasy podwa\u017caj\u0105 szczero\u015b\u0107 intencji zasady wolno\u015bci s\u0142owa. Jeden z redaktor\u00f3w pisma Obywatel<\/em> uzasadniaj\u0105c sens istnienia prasy alternatywnej powo\u0142ywa\u0142 si\u0119 na s\u0142owa Georga Orwella, kt\u00f3ry pisa\u0142, \u017ce \u201e(…) scentralizowana w\u0142asno\u015b\u0107 prasy oznacza (…) w praktyce to, \u017ce niepopularne opinie mo\u017cna wyra\u017ca\u0107 wy\u0142\u0105cznie na \u0142amach ksi\u0105\u017cek oraz niskonak\u0142adowych gazet\u201d.(Obywatel<\/em>, 3(11) 2003: 69)<\/span><\/p>\n Niniejsza praca ma na celu przybli\u017cenie czytelnikom zjawiska prasy alternatywnej. Jako reprezentanta wybra\u0142em anarchistyczne pismo Ma\u0107 Pariadka<\/em>. Z tego powodu na samym pocz\u0105tku pracy przybli\u017c\u0119 czytelnikom niniejszej pracy podstawowe koncepcje anarchizmu oraz panuj\u0105ce w nim zasady i regu\u0142y. Jest to istotne, bowiem funkcjonuj\u0105ce w potocznej \u015bwiadomo\u015bci poj\u0119cie anarchizmu i anarchii jest w znacznym stopniu przek\u0142amane. Poznanie sposobu my\u015blenia anarchist\u00f3w, kt\u00f3re pokr\u00f3tce postaram si\u0119 przedstawi\u0107, jest tak\u017ce istotne dla zrozumienia pobudek, jakie kieruj\u0105 wydawcami prasy anarchistycznej i alternatywnej w og\u00f3le. Po tym sama ideologia anarchistyczna jako ruch spo\u0142eczno-polityczny jest r\u00f3wnie\u017c w du\u017cej mierze nieznana.<\/span><\/p>\n Praca sk\u0142ada si\u0119 zasadniczo z trzech cz\u0119\u015bci. Cz\u0119\u015b\u0107 pierwsza, ma na celu, co wspomnia\u0142em wy\u017cej, przybli\u017cy\u0107 ideologi\u0119 anarchistyczn\u0105, a tak\u017ce zaprezentowa\u0107 podstawowe koncepcje poszczeg\u00f3lnych klasyk\u00f3w my\u015bli wolno\u015bciowej. W dalszej cz\u0119\u015bci tego rozdzia\u0142u przybli\u017c\u0119 tworzenie si\u0119 i rozw\u00f3j polskiego anarchizmu po 1980 roku, a tak\u017ce cele, jakie \u015brodowiska anarchistyczne stawia\u0142y przed sob\u0105.<\/span><\/p>\n Druga cz\u0119\u015b\u0107 po\u015bwi\u0119cona b\u0119dzie zagadnieniu prasy alternatywnej. Przedstawi\u0119 r\u00f3\u017cne definicje owego zjawiska, a tak\u017ce jej podstawowe funkcje i wewn\u0119trzne podzia\u0142y owych wydawnictw. W dalszej cz\u0119\u015bci tego rozdzia\u0142u przedstawi\u0119 kr\u00f3tk\u0105 histori\u0119 prasy alternatywnej.<\/span><\/p>\n W ko\u0144cu rozdzia\u0142 trzeci po\u015bwi\u0119cony b\u0119dzie prezentacji konkretnego przedstawiciela prasy alternatywnej \u2013 Ma\u0107 Pariadki<\/em>. W rozdziale tym przedstawi\u0119 histori\u0119 pisma, zasady organizacji redakcji, sposobu redagowania pisma oraz przybli\u017c\u0119 podstawowe cele, kt\u00f3re redakcja stara si\u0119 realizowa\u0107. W dalszej cz\u0119\u015bci tego rozdzia\u0142u zaprezentuj\u0119 wyniki przeprowadzonej przeze mnie analizy zawarto\u015bci Ma\u0107 Pariadki.<\/em> Na podstawie moich obserwacji postaram si\u0119 opisa\u0107, jakie tre\u015bci sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 na zawarto\u015b\u0107 tego periodyku, a tak\u017ce – kt\u00f3re z temat\u00f3w dominuj\u0105 w pi\u015bmie. Ponadto postaram si\u0119 zbada\u0107, jakie gatunki dziennikarskie by\u0142y najcz\u0119\u015bciej u\u017cywane przez redakcj\u0119 pisma, a tak\u017ce zaprezentuj\u0119 \u017ar\u00f3d\u0142a, z kt\u00f3rych czerpane s\u0105 informacje. Przedstawi\u0119 tak\u017ce, z jakich element\u00f3w sk\u0142ada si\u0119 pismo. Mam tu na my\u015bli wszelkiego rodzaju dodatki, wk\u0142adki, etc.<\/span><\/p>\n Mam nadziej\u0119, \u017ce po lekturze niniejszej pracy czytelnik b\u0119dzie bogatszy o zaprezentowane w niej informacje, ale tak\u017ce zrozumie sens istnienia wydawnictw alternatywnych. Mam r\u00f3wnie\u017c nadziej\u0119, \u017ce przybli\u017cenie zawarto\u015bci takich pism, na przyk\u0142adzie zaprezentowanej tu Ma\u0107 Pariadki<\/em>, zach\u0119ci czytelnik\u00f3w niniejszej pracy do si\u0119gni\u0119cia po takie wydawnictwa i skonfrontowania pojawiaj\u0105cych si\u0119 tam tre\u015bci zar\u00f3wno z zaprezentowanymi tu s\u0142owami, jak i otaczaj\u0105c\u0105 nas rzeczywisto\u015bci\u0105. (cdn.)<\/strong><\/span><\/p>\n \u00a0<\/strong><\/span><\/p>\n Marcin Pielu\u017cek<\/strong><\/span><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Wst\u0119p Zniesienie cenzury podczas przemian ustrojowych po 1989 roku w Polsce zaowocowa\u0142o boomem wszelkiego rodzaju periodyk\u00f3w. Gazety i czasopisma<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"colormag_page_layout":"default_layout","footnotes":""},"categories":[143],"tags":[],"class_list":["post-3816","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-inne"],"yoast_head":"\n