<\/p>\n
Siedem lat temu napisa\u0142em tekst pt. Lukrowana samorz\u0105dno\u015b\u0107<\/em>, w kt\u00f3rym spr\u00f3bowa\u0142em spojrze\u0107 na samorz\u0105dno\u015b\u0107 i decentralizacj\u0119 z perspektywy anarchistycznej. Jednak nie od strony plus\u00f3w (kt\u00f3re dla anarchisty s\u0105 oczywiste), ale ze strony zagro\u017ce\u0144, jakie mog\u0105 one nie\u015b\u0107 wolno\u015bci (co w \u015brodowiskach wolno\u015bciowych jest zazwyczaj przemilczane). Konkludowa\u0142em mi\u0119dzy innymi: \u201eGminy po obj\u0119ciu w\u0142adzy przez samorz\u0105dy stan\u0105 si\u0119 mikropa\u0144stwami, mikroorganizmami, ze swoimi prawami, ze swoimi podzia\u0142ami oraz ze swoj\u0105 hierarchi\u0105 warto\u015bci\u201d oraz \u201eludzie w swojej wi\u0119kszo\u015bci s\u0105 bardzo konserwatywni, nie lubi\u0105cy zmian i wszelkich odchyle\u0144. Ludzie lubi\u0105 komfort\u201d. W\u00f3wczas pisa\u0142em jednak bardziej pod wp\u0142ywem emocji, og\u00f3lnych refleksji – ni\u017c popartych faktami obserwacji. Obecnie, po do\u015bwiadczeniach pewnych wydarze\u0144 w Europie Zachodniej i na Litwie, postanowi\u0142em powr\u00f3ci\u0107 do omawianego tematu.<\/span><\/p>\n \u00a0<\/span><\/p>\n Pedofilie i muzu\u0142manie <\/strong><\/span><\/p>\n 11. listopada 2009 r. Szwajcarzy w og\u00f3lnonarodowym referendum, zainicjowanym przez prawic\u0119 ze Szwajcarskiej Partii Ludowej<\/em>, zakazali budowy w tym kraju minaret\u00f3w. Podstawowym argumentem pomys\u0142odawc\u00f3w zakazu by\u0142o to, i\u017c minaret jest symbolem sprzeciwu wobec szwajcarskiego \u0142adu prawnego oraz post\u0119puj\u0105cej islamizacji kraju. Wyniki referendum wywo\u0142a\u0142y oburzenie w\u015br\u00f3d organizacji broni\u0105cych praw cz\u0142owieka, kt\u00f3re oskar\u017cy\u0142y Szwajcar\u00f3w o szerzenie ksenofobii oraz konflikt\u00f3w na tle religijno-narodowo\u015bciowym.<\/strong><\/span><\/p>\n Referendum w Szwajcarii zbieg\u0142o si\u0119 w czasie z podobnymi inicjatywami w innych krajach europejskich. Belgia, Francja, a za nimi Hiszpania, postanowi\u0142y ustawowo zakaza\u0107 muzu\u0142mankom noszenia burek, czyli rodzaju nieprzezroczystego nakrycia g\u0142owy, zas\u0142aniaj\u0105cego j\u0105 ca\u0142\u0105 opr\u00f3cz ma\u0142ego obszaru wok\u00f3\u0142 oczu. Argumentacja by\u0142a podobna do tej, u\u017cywanej w Szwajcarii: burka nie jest symbolem religijnym, tylko elementem aktu politycznego. Spo\u0142ecze\u0144stwa tych kraj\u00f3w – nie patrz\u0105c na ca\u0142\u0105 sw\u0105 post\u0119powo\u015b\u0107, liberalizm i polityczn\u0105 poprawno\u015b\u0107 – popar\u0142y \u017c\u0105dania swoich polityk\u00f3w.<\/span><\/p>\n Na miesi\u0105c przed szwajcarskim referendum, 5. pa\u017adziernika 2009 r. na Litwie, w Kownie, zosta\u0142 zastrzelony s\u0119dzia s\u0105du okr\u0119gowego – Jonas Furmanavi\u010dius. Kilka godzin p\u00f3\u017aniej dokonano egzekucji na Violete Naru\u0161evi\u010diene. Domniemanym zab\u00f3jc\u0105 w obu wypadkach by\u0142 Dr\u0105sius Kedys, miejscowy biznesmen, kt\u00f3ry oskar\u017ca\u0142 ich wcze\u015bniej o seksualne molestowanie jego nieletniej c\u00f3rki. Kilka miesi\u0119cy po zaj\u015bciu w podkowie\u0144skim lesie znaleziono martwe cia\u0142o \u201em\u015bciciela\u201d. Jak wykaza\u0142a ekspertyza s\u0105dowa, denat udusi\u0142 si\u0119 w\u0142asnymi rzygowinami. W jego krwi znaleziono za\u015b du\u017co promili alkoholu. Spis \u201eoskar\u017conych\u201d przez Kedysa o pedofili\u0119 by\u0142 o wiele d\u0142u\u017cszy. O gwa\u0142t na w\u0142asnej c\u00f3rce oskar\u017ca\u0142 on by\u0142\u0105 konkubin\u0119 (mia\u0142a oddawa\u0107 w\u0142asn\u0105 c\u00f3rk\u0119 do dyspozycji pedofil\u00f3w) oraz znanego polityka i biznesmena Andriusa \u016asasa, kt\u00f3ry w czerwcu br. r\u00f3wnie\u017c zgin\u0105\u0142 w wypadku motocyklowym, w niezupe\u0142nie wyja\u015bnionych okoliczno\u015bciach. W jego krwi tak\u017ce znaleziono spor\u0105 dawk\u0119 alkoholu…<\/span><\/p>\n Opisane zaj\u015bcia wywo\u0142a\u0142y prawdziw\u0105 burz\u0119 w litewskim \u017cyciu spo\u0142ecznym i politycznym. Posypa\u0142y si\u0119 oskar\u017cenia pod adresem rz\u0105dz\u0105cych o to, \u017ce nie potrafi\u0105 zabezpieczy\u0107 podstawowych praw obywatelskich, w tym tak wa\u017cnych, jak prawa dziecka. Powsta\u0142y r\u00f3\u017cne teorie spiskowe o mitycznym \u201eklanie pedofil\u00f3w\u201d, kt\u00f3ry op\u0119ta\u0142 wszystkie struktury Litwy od prokuratury, po s\u0105dy, na Sejmie ko\u0144cz\u0105c. Nie jestem zwolennikiem spiskowych teorii, ale trudno odm\u00f3wi\u0107 w tym wypadku pewnej konsekwencji ich autorom. Obaj podejrzani – zar\u00f3wno Dr\u0105sius Kedys jak i Andrius \u016asas zgin\u0119li w tajemniczych okoliczno\u015bciach \u2013 i sprawa de facto<\/em> si\u0119 rozsypa\u0142a.<\/span><\/p>\n Dr\u0105sius Kedys zosta\u0142 uznany przez spor\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 litewskiego spo\u0142ecze\u0144stwa za bohatera ludowego, samotnie walcz\u0105cego z \u201emafi\u0105 pedofilsko-rz\u0105dow\u0105\u201d. Ludzie \u017c\u0105dali od s\u0105d\u00f3w i prokuratury szybkiej reakcji i ukarania \u201ewinowajc\u00f3w\u201d. Praktycznie by\u0142o to \u017c\u0105danie \u201es\u0105du Lyncha\u201d, bo w opinii publicznej zar\u00f3wno \u016asas jak i ex-konkubina Kedysa zostali zaocznie uznani za winnych i \u017caden wyrok, poza ich skazaniem, nie by\u0142 w stanie zadowoli\u0107 zwyk\u0142ych obywateli.<\/span><\/p>\n T\u0142um ludzi, podjudzany przez media (w\u0119sz\u0105ce sensacj\u0119) i cz\u0119\u015b\u0107 polityk\u00f3w (szukaj\u0105cych kolejnych punkt\u00f3w wyborczych) de facto<\/em> zablokowa\u0142 wykonanie decyzji s\u0105du o przekazaniu praw rodzicielskich matce dziecka Kedysa (s\u0105d nie znalaz\u0142 dowod\u00f3w na jej win\u0119), nie dopuszczaj\u0105c komornika, kt\u00f3ry mia\u0142 wykona\u0107 wyrok s\u0105du. Policja nie interweniowa\u0142a. S\u0105d wy\u017cszej instancji, w trybie pilnym, nie wdaj\u0105c si\u0119 w szczeg\u00f3\u0142y sprawy, zmieni\u0142 decyzj\u0119. Dziecko zosta\u0142o przy babci i siostrze Kedysa, a\u017c do czasu rozwik\u0142ania sprawy \u201epedofilskiej\u201d. T\u0142um odni\u00f3s\u0142 zwyci\u0119stwo.<\/span><\/p>\n \u00a0<\/span><\/p>\n Ruch oddolny: wr\u00f3g czy sojusznik<\/strong><\/span><\/p>\n Na pierwszy rzut oka obie sprawy nie maj\u0105 za wiele wsp\u00f3lnego. Na wst\u0119pie chc\u0119 zaznaczy\u0107, \u017ce tematem tego artyku\u0142u nie b\u0119d\u0105 dywagacje na temat: czy Szwajcarzy mieli racj\u0119, czy te\u017c jej nie mieli, zakazuj\u0105c budowy minaret\u00f3w. Czy zakaz budowy minaret\u00f3w jest s\u0142uszn\u0105 obron\u0105 przed inwazj\u0105 fundamentalizmu islamskiego, czy te\u017c dyskryminacj\u0105 okre\u015blonej grupy spo\u0142ecznej? Czy minaret oraz burka s\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 religii, czy tylko manifestacj\u0105 polityczn\u0105? Faktycznie w Koranie nie ma mowy o burce. Dla mnie osobi\u015bcie taka argumentacja jest jednak co najmniej chybiona. Czy\u017cby liberalni europejscy politycy stali na stra\u017cy czysto\u015bci przestrzegania prawa koranicznego? Nawet, je\u015bli przyjmiemy punkt widzenia niekt\u00f3rych belgijskich i francuskich dzia\u0142aczy, \u017ce burka jest tylko i wy\u0142\u0105cznie manifestacj\u0105 polityczn\u0105, to czy manifestacja polityczna jest czym\u015b gorszym od manifestacji religijnej? Tym bardziej, i\u017c prawa do g\u0142oszenia swoich pogl\u0105d\u00f3w jeszcze nikt nie zakaza\u0142. Trudno ponadto oskar\u017ca\u0107 tych kilka tysi\u0119cy kobiet o zamiary terrorystyczne! Politycy ewidentnie pracuj\u0105 pod publiczk\u0119, kt\u00f3ra ju\u017c na poziomie pod\u015bwiadomo\u015bci jest wrogo nastawiona wobec wszystkiego, co \u201eobce\u201d. Obecnie za\u015b tym \u201eobcym\u201d s\u0105 przedstawiciele europejskiego islamu.<\/span><\/p>\n Nie b\u0119d\u0119 te\u017c docieka\u0142, czy Dr\u0105sius Kedys mia\u0142 racj\u0119, na w\u0142asn\u0105 r\u0119k\u0119 wymierzaj\u0105c sprawiedliwo\u015b\u0107 (o ile tego dokona\u0142 on, bo przez pras\u0119 przewin\u0119\u0142o si\u0119 jeszcze kilka wersji tych wydarze\u0144) krzywdzicielom w\u0142asnej c\u00f3rki? Ani, czy robienie bohatera narodowego z cz\u0142owieka, morduj\u0105cego innych ludzi – nawet w s\u0142usznej sprawie – maj\u0105c do swojej dyspozycji tylko materia\u0142 poszlakowy, jest usprawiedliwione i sensowne.<\/span><\/p>\n W obu sprawach ciekawi mnie przede wszystkim aspekt spo\u0142eczny oraz to, jaki ewentualny wp\u0142yw te wydarzenia mog\u0105 mie\u0107 na ruch i dzia\u0142alno\u015b\u0107 anarchistyczn\u0105. I w Szwajcarii i na Litwie mamy do czynienia z inicjatyw\u0105 oddoln\u0105. Ludzie, widz\u0105c luki i niedoskona\u0142o\u015b\u0107 obecnego systemu, kt\u00f3ry ich zdaniem narusza obywatelskie interesy, postanowili si\u0119 samoorganizowa\u0107 i wzi\u0105\u0107 sprawy w swoje r\u0119ce. Oczywi\u015bcie – opr\u00f3cz podobie\u0144stw – w obu przypadkach istniej\u0105 du\u017ce rozbie\u017cno\u015bci. O ile na Litwie dosz\u0142o do jawnego naruszenia istniej\u0105cego porz\u0105dku prawnego (nie pozwolono wykona\u0107 decyzji s\u0105dowej), o tyle w Szwajcarii werdykt referendum jest wynikiem ca\u0142kowicie legalnego procesu. Szwajcarskie prawo nadal jest najbardziej liberalne, dopuszczaj\u0105ce do g\u0142osu szerokie masy spo\u0142eczne. Tym niemniej nar\u00f3d\/obywatele powiedzieli swoje stanowcze \u201enie\u201d i odnie\u015bli zwyci\u0119stwo.<\/span><\/p>\n Anarchi\u015bci od dawna postuluj\u0105 swoje poparcie dla wszelkich (by\u0107 mo\u017ce nie dla wszystkich<\/strong>) inicjatyw i ruch\u00f3w oddolnych. S\u0142usznie widz\u0105 w tym szans\u0119 i namiastk\u0119 przysz\u0142ego spo\u0142ecze\u0144stwa bezpa\u0144stwowego i samorz\u0105dnego, decyduj\u0105cego wed\u0142ug w\u0142asnego uznania o w\u0142asnym losie. Jak mantra przez wolno\u015bciow\u0105 publicystyk\u0119 przewijaj\u0105 si\u0119 te same przyk\u0142ady: \u201eautonomiczny\u201d Chiapas, rady mieszka\u0144c\u00f3w w Brazylii, pierwsza Solidarno\u015b\u0107<\/em> czy \u201ewolna republika bat\u2019ki Machno\u201d. Z drugiej strony – anarchi\u015bci zawsze wspierali i solidaryzowali si\u0119 z wszelkimi \u201ebiednymi i poni\u017canymi\u201d, z tymi, kt\u00f3rzy ze wzgl\u0119du na swoj\u0105 ras\u0119, narodowo\u015b\u0107 czy orientacj\u0119 seksualn\u0105 doznawali dyskryminacji ze strony wi\u0119kszo\u015bci. Dlatego ruch anarchistyczny i wolno\u015bciowy popiera\u0142 zar\u00f3wno walk\u0119 gej\u00f3w i feministek, jak d\u0105\u017cenia niepodleg\u0142o\u015bciowe Palesty\u0144czyk\u00f3w, Czeczen\u00f3w czy Tybeta\u0144czyk\u00f3w. W wielu przypadkach wspierane przez wolno\u015bciowc\u00f3w grupy czy idee wi\u0119cej dzieli ni\u017c \u0142\u0105czy. Trudno sobie wyobrazi\u0107 gejowsk\u0105 manif\u0119 w Strefie Gazy czy w wolnej Iczkerii, gdzie prym wiod\u0105 konserwatywni muzu\u0142manie, raczej wrogo nastawieni wobec wszelkich mniejszo\u015bci i odchyle\u0144 seksualnych. Mimo istnienia pewnych sprzeczno\u015bci, nie kolidowa\u0142o to jednak z podstawow\u0105 zasad\u0105 anarchistycznej my\u015bli, czyli powszechn\u0105 wolno\u015bci\u0105 dla ka\u017cdej jednostki czy te\u017c grupy.<\/span><\/p>\n Patrz\u0105c z boku na oba wypadki mo\u017cna stwierdzi\u0107, \u017ce anarchi\u015bci powinni przyklasn\u0105\u0107 obu inicjatywom: c\u00f3\u017c bardziej pi\u0119knego ni\u017c oddolny, samorz\u0105dny ruch, maj\u0105cy realny wp\u0142yw na \u017cycie spo\u0142ecze\u0144stwa? Czy jednak na pewno? Z jednej strony mamy dyskryminowanych muzu\u0142man\u00f3w, kt\u00f3rym wprowadza si\u0119 swoisty dress code<\/em>: co wolno, a czego nie wolno nosi\u0107 w miejscach publicznych. Nikomu przecie\u017c nie przychodzi do g\u0142owy (przynajmniej obecnie) zabrania\u0107 irokeza, porwanych jeans\u00f3w<\/em>, czy chodzenia w \u017ce\u0144skim\/m\u0119skim przebraniu – chocia\u017c to r\u00f3wnie\u017c swoista manifestacja, wymierzona w panuj\u0105cy system. Kultura europejska to kultura kompromisu, od co najmniej dwustu lat istniej\u0105cego pomi\u0119dzy wi\u0119kszo\u015bci\u0105 a poszczeg\u00f3lnymi mniejszo\u015bciami. Kompromisu nie unikniemy nawet w spo\u0142ecze\u0144stwie anarchistycznym, poniewa\u017c tam, gdzie istniej\u0105 oddzielne jednostki, tam zawsze pojawi\u0105 si\u0119 konflikty.<\/span><\/p>\n Ka\u017cdy kompromis ma jednak swoje granice. Powstaje pytanie: gdzie ta granica ma przebiega\u0107? Nie spos\u00f3b nie przyzna\u0107 chocia\u017cby cz\u0119\u015bciowej racji Europejczykom, w wi\u0119kszo\u015bci swej – konserwatywnym i ksenofobicznym, gdy twierdz\u0105, \u017ce kobiety zak\u0142adaj\u0105ce burk\u0119 nie robi\u0105 tego dobrowolnie, ale pod siln\u0105 presj\u0105 \u015brodowiska, w kt\u00f3rym funkcjonuj\u0105. Czy mog\u0105 dobrowolnie zdj\u0105\u0107 t\u0119 cz\u0119\u015b\u0107 garderoby bez nara\u017cania \u017cycia i zdrowia w wyniku reakcji ze strony swoich rodzin i wsp\u00f3\u0142wyznawc\u00f3w? Kto jest dla nas wa\u017cniejszy: dyskryminowana mniejszo\u015b\u0107 muzu\u0142ma\u0144ska, czy dyskryminowane (w tym wypadku podw\u00f3jnie) muzu\u0142ma\u0144skie kobiety? Po kt\u00f3rej stronie mamy stan\u0105\u0107, kiedy wolno\u015b\u0107 pewnej grupy, czy kategorii spo\u0142ecznej jest sprzeczna z wolno\u015bci\u0105 jednostki?<\/span><\/p>\n Podobne pytania pojawiaj\u0105 si\u0119 i po zaj\u015bciach na Litwie. Z jednej strony mamy do czynienia ze wspania\u0142\u0105, oddoln\u0105 inicjatyw\u0105, blokuj\u0105c\u0105 dzia\u0142ania podstawowych jednostek pa\u0144stwowych: policji i s\u0105d\u00f3w. Nieistotnym w tym wypadku s\u0105 insynuacje i domys\u0142y, czy w rzekomym \u201ebuncie\u201d \u201emacza\u0142a palce\u201d kowie\u0144ska mafia, czy nie (gdyby w ludziach nie by\u0142o tyle z\u0142o\u015bci, sprawa nie mia\u0142aby takiego rozg\u0142osu). Z drugiej strony, gdy bli\u017cej przyjrzymy si\u0119 ludziom, kt\u00f3rzy wiod\u0105 prym w\u015br\u00f3d \u201ekedofil\u00f3w\u201d (tak prasa nazwa\u0142a zwolennik\u00f3w zmar\u0142ego Dr\u0105siusa Kedysa): Visvaldas Ma\u017eonas – ultrakonserwatysta, antysemita, niejednokrotnie \u017c\u0105daj\u0105cy wprowadzenia dyktatury, Mindaugas Murza – lider nazioli z Szawel czy Gintaras Songaila – pose\u0142 na Sejm Republiki Litewskiej, znany przede wszystkim ze swoich antypolskich wypowiedzi\u2026 Nawet, o ile zgodzimy si\u0119, \u017ce obecnie dzia\u0142aj\u0105 w s\u0142usznej sprawie (mam co do tego pewne w\u0105tpliwo\u015bci) – to czy w przysz\u0142o\u015bci nie zmanipuluj\u0105 ludzi (a takich wypadk\u00f3w mamy mn\u00f3stwo w historii) i nie skieruj\u0105 ich nie przeciwko mitycznemu \u201eklanowi pedofil\u00f3w\u201d, ale przeciwko konkretnym: \u017bydom, Polakom, gejom, libera\u0142om czy anarchistom, prowadz\u0105c nas ku jakiej\u015b formie dyktatury, czy rz\u0105d\u00f3w autorytarnych? Czy nie dojdzie do paranoicznej sytuacji, kiedy oddolny ruch doprowadzi nie – do unicestwienia pa\u0144stwa – a do jego wzmocnienia?<\/span><\/p>\n Gdy przyjrzymy si\u0119 zmianom, kt\u00f3re zasz\u0142y w ci\u0105gu ostatnich dziesi\u0119cioleci, czy ostatniego stulecia – chodzi mi przede wszystkim o tak zwane prawa cz\u0142owieka –\u00a0 to zobaczymy, \u017ce zmiany wolno\u015bciowe w tym zakresie zazwyczaj by\u0142y wprowadzane przez \u201eg\u00f3r\u0119\u201d pod wp\u0142ywem \u201eg\u0142o\u015bnej\u201d mniejszo\u015bci, czy to feministycznej czy narodowej, czy te\u017c seksualnej, ale na pewno nie pod presj\u0105 szerokich mas spo\u0142ecznych.<\/span><\/p>\n \u00a0<\/span><\/p>\n Trzy drogi: pytania bez odpowiedzi<\/strong><\/span><\/p>\n Celem mojego artyku\u0142u nie jest, jakby to si\u0119 mog\u0142o wydawa\u0107, dyskredytowanie idei decentralizacji i ruch\u00f3w oddolnych. Nadal jestem zdania, \u017ce oddolna samoorganizacja grup, narod\u00f3w i region\u00f3w, jest najlepszym wyj\u015bciem dla ludzko\u015bci. Przekonanie to bierze si\u0119 nie z ch\u0119ci zwyk\u0142ego buntu czy z potrzeby walki z czyim\u015b uci\u0105\u017cliwym po\u0142o\u017ceniem socjalnym. Obecnie, w czasach panowania tzw. demokracji liberalnych, \u017cycie poszczeg\u00f3lnych jednostek nie jest strasznie uci\u0105\u017cliwe, czy to pod wzgl\u0119dem materialnym, indywidualnym czy socjalnym. Moje poparcie dla idei anarchistycznej bierze si\u0119 z obserwacji nieudolnych poczyna\u0144 struktur pa\u0144stwowych, nie mog\u0105cych zapewni\u0107 podstawowych praw obywateli, a \u201eprzy okazji\u201d poch\u0142aniaj\u0105cych ogromne fundusze z tych\u017ce obywateli kieszeni. Celem moim jest zasygnalizowanie problem\u00f3w, kt\u00f3re mog\u0105 nie\u015b\u0107 oddolne, samorz\u0105dne ruchy i pr\u0105dy spo\u0142eczne.<\/span><\/p>\n Z grubsza rzecz ujmuj\u0105c – w obu przypadkach mamy dwa wyj\u015bcia. Pierwsze: popieramy wszelkie ruchy oddolne, zdaj\u0105c sobie spraw\u0119, i\u017c w wielu wypadkach b\u0119d\u0105 nam obce ideologicznie. Kierujemy si\u0119 tu zasad\u0105, \u017ce im wi\u0119cej punkt\u00f3w zapalnych, tym gorzej dla systemu, im gorzej dla systemu, tym lepiej dla anarchist\u00f3w. Robimy to wierz\u0105c, i\u017c pogl\u0105dy ludzkie uda si\u0119 zmieni\u0107 pod wp\u0142ywem naszej propagandy. Czy jednak, gdy wspieramy, chocia\u017cby po\u015brednio, radyka\u0142\u00f3w – nie przekre\u015blamy swoich dotychczasowym idei i dzia\u0142a\u0144? Czy godz\u0105c si\u0119 na pewne ust\u0119pstwa, kt\u00f3re w konkretnych wypadkach mog\u0105 mie\u0107 gro\u017ane skutki, wspomagamy nie progres, a regres stosunk\u00f3w spo\u0142ecznych? Nawet, je\u015bli uda si\u0119 zwi\u0119kszy\u0107 samorz\u0105dno\u015b\u0107 (a has\u0142a samorz\u0105dno\u015bci ostatnio s\u0105 popularne r\u00f3wnie\u017c w\u015br\u00f3d prawicy), czy nie b\u0119dziemy w mniejszo\u015bci? W takim przypadku na szczeblu lokalnym b\u0119d\u0105 wiedli prym (wiod\u0105 go i dzi\u015b, ale nie maj\u0105 takiej si\u0142y oddzia\u0142ywania spo\u0142ecznego ze wzgl\u0119du na s\u0142abo\u015b\u0107 samorz\u0105d\u00f3w) r\u00f3\u017cnej ma\u015bci \u201ema\u017eonasy i murzy\u201d?<\/span><\/p>\n Obecnie na \u015bwiecie istnieje kilka inicjatyw – projekt\u00f3w spo\u0142ecznych – kt\u00f3re z jednej strony maj\u0105 cechy anarchistyczne takie jak samorz\u0105dno\u015b\u0107, bezpo\u015brednio\u015b\u0107, demokratyzm, z drugiej s\u0105 rasistowskie i ksenofobiczne. Dobrym przyk\u0142adem jest samorz\u0105dne miasto Orania w Po\u0142udniowej Afryce. W roku 1990, tu\u017c po oficjalnym zniesieniu apartheidu<\/em>, 40 afrykanerskich rodzin wykupi\u0142o od rz\u0105du grunt, na kt\u00f3rym zbudowa\u0142y one swoist\u0105 \u201esamorz\u0105dow\u0105 utopi\u0119\u201d, na wz\u00f3r by\u0142ych republik burskich. Orania – chocia\u017c respektuje prawo krajowe RPA – ma w\u0142asn\u0105 flag\u0119, samorz\u0105d oraz prawo lokalne, kt\u00f3re stanowi, \u017ce na terenie Oranii mog\u0105 na stale mieszka\u0107 i pracowa\u0107 tylko ludzie biali. Wi\u0119cej – wy\u0142\u0105cznie Afrykanerzy. To \u201equasi<\/em> pa\u0144stewko\u201d jest tolerowane przez rz\u0105d RPA, swego czasu go\u015bci\u0142 w nim nawet sam Nelson Mandela. Niby wszystko jest w porz\u0105dku (to taka prawicowa odmiana Chiapas, gdzie, je\u015bli si\u0119 lepiej przyjrzymy te\u017c nie jest tak r\u00f3\u017cowo – ziemia nale\u017cy do wsp\u00f3lnoty, ale co b\u0119dzie, je\u015bli kto\u015b zechce z niej wyst\u0105pi\u0107?), dwie spo\u0142eczno\u015bci – bia\u0142a i czarna – mieszkaj\u0105ce na jednym obszarze i raczej za sob\u0105 nie przepadaj\u0105ce, stworzy\u0142y pewien model wsp\u00f3\u0142\u017cycia \u201erazem, ale osobno\u201d. Czy jednak wychowanie ludzi w ideologii rasistowskiej – i nie wa\u017cne czy rasizm jest bia\u0142y, czy czarny – odpowiada naszej wizji spo\u0142ecze\u0144stwa anarchistycznego?<\/span><\/p>\n Drugim wyj\u015bciem jest \u201eswoisty\u201d kompromis z systemem. Wspieranie pewnych inicjatyw pa\u0144stwowych, wiod\u0105cych do cz\u0119\u015bciowej poprawy bytu spo\u0142ecznego, sytuacji mniejszo\u015bci, czy rozwoju samorz\u0105dno\u015bci. Przecie\u017c trzeba pami\u0119ta\u0107, \u017ce Afro-amerykanie w USA wywalczyli swoje prawa nie tylko dzi\u0119ki takim ludziom jak Martin Luther King, czy Malcolm X, ale r\u00f3wnie\u017c dzi\u0119ki elicie waszyngto\u0144skiej, kt\u00f3ra popar\u0142a murzy\u0144sk\u0105 mniejszo\u015b\u0107 wbrew bia\u0142ej wi\u0119kszo\u015bci, rozumiej\u0105c, \u017ce segregacja rasowa w drugiej po\u0142owie XX w. jest czystym anachronizmem. Podobnie by\u0142o z feministkami, czy mniejszo\u015bciami narodowymi. Czy jednak godz\u0105c si\u0119 na \u201ewsp\u00f3\u0142prac\u0119\u201d z pa\u0144stwem i przeciwstawiaj\u0105c si\u0119 wi\u0119kszo\u015bci (anarchizm zawsze podkre\u015bla\u0142 sw\u00f3j demokratyzm) nadal jeste\u015bmy anarchistami? Czy p\u00f3j\u015bcie na pewien kompromis nie zniech\u0119ci do dalszego dzia\u0142ania proanarchistycznego?<\/span><\/p>\n Oczywi\u015bcie jest trzecia droga, obieraj\u0105c kt\u00f3r\u0105 negujemy obie poprzednie, czyli \u201eani jedni, ani drudzy\u201d. Jej zwolennicy g\u0142osz\u0105, i\u017c anarchista nie mo\u017ce i\u015b\u0107 na kompromis ani z liberalnym pa\u0144stwem, ani z ksenofobicznym spo\u0142ecze\u0144stwem, ale powinien konsekwentnie robi\u0107 swoje. Obecnie taki pogl\u0105d przewa\u017ca, bo z braku realnego wp\u0142ywu na spo\u0142ecze\u0144stwo jest chyba naj\u0142atwiejszy ze wszystkich, wymaga bowiem tylko radykalnych deklaracji. Z jednej strony ma si\u0119 czyste sumienie, z drugiej znikomy wp\u0142yw na rzeczywisto\u015b\u0107. Czy zatem wybieraj\u0105c drog\u0119 izolacji spo\u0142ecznej, nie rezygnujemy jednak na zawsze z mo\u017cliwo\u015bci przynajmniej cz\u0119\u015bciowej realizacji anarchistycznej utopii?<\/span><\/p>\n Rozumiem, \u017ce m\u00f3j artyku\u0142 stawia wi\u0119cej pyta\u0144 ni\u017c udziela odpowiedzi, a raczej stawia same pytania. Jednak s\u0105dz\u0119, \u017ce problemy te s\u0105 wa\u017cne, wr\u0119cz fundamentalne dla ruchu. Je\u015bli \u201ezamieciemy pod dywan\u201d wszelkie sprawy trudne i niejednoznaczne, b\u0119dzie to posuni\u0119cie skierowane w spos\u00f3b jednoznaczny przeciwko ruchowi.<\/span><\/p>\n \u00a0<\/strong><\/p>\n Antoni Pacuk Radczenko<\/span><\/strong><\/em><\/p>\n Pierwodruk: Inny \u015awiat nr 33<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Siedem lat temu napisa\u0142em tekst pt. Lukrowana samorz\u0105dno\u015b\u0107, w kt\u00f3rym spr\u00f3bowa\u0142em spojrze\u0107 na samorz\u0105dno\u015b\u0107 i decentralizacj\u0119 z perspektywy anarchistycznej.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"colormag_page_layout":"default_layout","footnotes":""},"categories":[143],"tags":[],"class_list":["post-3126","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-inne"],"yoast_head":"\n