<\/p>\n
Spo\u015br\u00f3d wielu definicji funkcjonuj\u0105cych w praktyce, na uwag\u0119 zas\u0142uguj\u0105 definicje traktuj\u0105ce \u201ebezpiecze\u0144stwo\u201d w spos\u00f3b kompleksowy, a mianowicie:<\/span><\/p>\n a) bezpiecze\u0144stwo narodowe jako cel dzia\u0142ania pa\u0144stwa i rz\u0105du,<\/span><\/p>\n b) bezpiecze\u0144stwo narodowe tworzone na co dzie\u0144 przez ca\u0142y nar\u00f3d.<\/span><\/p>\n Uog\u00f3lniaj\u0105c mo\u017cna stwierdzi\u0107, \u017ce \u201ebezpiecze\u0144stwo narodowe\u201d jest nie tylko ochron\u0105 naszego narodu i terytorium przed fizyczn\u0105 napa\u015bci\u0105, lecz r\u00f3wnie\u017c ochron\u0105 \u2013 za pomoc\u0105 r\u00f3\u017cnych \u015brodk\u00f3w \u2013 \u017cywotnych interes\u00f3w ekonomicznych i politycznych, kt\u00f3rych utrata zagrozi\u0142aby podstawowym interesom pa\u0144stwa.<\/span><\/p>\n <\/span><\/p>\n Bezpiecze\u0144stwo narodowe jest najwy\u017csz\u0105 potrzeb\u0105 i warto\u015bci\u0105 narodu oraz g\u0142\u00f3wnym celem dzia\u0142ania pa\u0144stwa. Okre\u015bla si\u0119 je, jako og\u00f3\u0142 warunk\u00f3w i instytucji, chroni\u0105cych suwerenno\u015b\u0107 pa\u0144stwa, \u017cycie i zdrowie obywateli oraz mienie i maj\u0105tek narodowy.<\/span><\/p>\n Zasadniczym kierunkiem naszej polityki bezpiecze\u0144stwa jest wsp\u00f3\u0142praca regionalna <\/span>(w tym tzw. Grupa Wyszehradzka) oraz dobre stosunki ze wszystkimi s\u0105siadami.<\/span><\/p>\n Nowe warunki i nowa rola RP po wej\u015bciu do NATO wymaga\u0142y opracowania nowej strategii bezpiecze\u0144stwa pa\u0144stwa. Rada Ministr\u00f3w przyj\u0119\u0142a 4. stycznia 2000 r. \u201eStrategi\u0119 Bezpiecze\u0144stwa RP\u201d[1]<\/a>. Ministrem Spraw Zagranicznych by\u0142 w\u00f3wczas polityk Unii Wolno\u015bci \u2013 Bronis\u0142aw Geremek.<\/span><\/p>\n W opracowanej strategii bezpiecze\u0144stwa pa\u0144stwa zawarte s\u0105 strategiczne cele i podstawowe zasady polskiej polityki bezpiecze\u0144stwa.<\/span><\/p>\n Podstawowe cele polityki bezpiecze\u0144stwa naszego RP s\u0105 niezmiennie zwi\u0105zane z:<\/span><\/p>\n \u00a0<\/span><\/p>\n – ochron\u0105 suwerenno\u015bci i niezawis\u0142o\u015bci Rzeczypospolitej;<\/span><\/p>\n – utrzymaniem nienaruszalno\u015bci granic i integralno\u015bci terytorialnej kraju.<\/span><\/p>\n Polityka pa\u0144stwa s\u0142u\u017cy:<\/span><\/p>\n \u00a0<\/span><\/p>\n – zapewnieniu bezpiecze\u0144stwa obywateli Polski;<\/span><\/p>\n – praw cz\u0142owieka i podstawowych wolno\u015bci;<\/span><\/p>\n – demokratycznego porz\u0105dku w kraju;<\/span><\/p>\n – stworzeniu niezak\u0142\u00f3conych warunk\u00f3w do cywilizacyjnego i gospodarczego rozwoju Polski;<\/span><\/p>\n – wzrostowi dobrobytu obywateli;<\/span><\/p>\n – ochronie dziedzictwa narodowego i to\u017csamo\u015bci narodowej;<\/span><\/p>\n – realizacji zobowi\u0105za\u0144 sojuszniczych;<\/span><\/p>\n – obronie i promowaniu interes\u00f3w pa\u0144stwa polskiego.<\/span><\/p>\n Zagro\u017ceniem bezpiecze\u0144stwa pa\u0144stwa b\u0119dzie taki splot zdarze\u0144 wewn\u0119trznych lub w stosunkach mi\u0119dzynarodowych, w kt\u00f3rym z du\u017cym prawdopodobie\u0144stwem mo\u017ce nast\u0105pi\u0107 ograniczenie lub utrata warunk\u00f3w do niezak\u0142\u00f3conego bytu i rozwoju wewn\u0119trznego b\u0105d\u017a naruszenie lub utrata suwerenno\u015bci pa\u0144stwa oraz jego partnerskiego traktowania w stosunkach mi\u0119dzynarodowych \u2013 w wyniku stosowania przemocy politycznej, psychologicznej, ekonomicznej, militarnej.<\/span><\/p>\n Wedle wspomnianej \u201eStrategii…\u201d[2]<\/a> typologia zagro\u017ce\u0144 bezpiecze\u0144stwa narodowego da si\u0119 przedstawi\u0107 nast\u0119puj\u0105co:<\/span><\/p>\n \u2022 polityczne;<\/span><\/p>\n \u2022 militarne;<\/span><\/p>\n \u2022 gospodarcze;<\/span><\/p>\n \u2022 spo\u0142eczne (spo\u0142eczno \u2013 kulturowe);<\/span><\/p>\n \u2022 ekologiczne.<\/span><\/p>\n Zagro\u017cenia ka\u017cdego z wy\u017cej wymienionych typ\u00f3w mog\u0105 mie\u0107 charakter wewn\u0119trzny i zewn\u0119trzny. Polska znajduje si\u0119 w na tyle dobrej sytuacji, i\u017c nie istniej\u0105 realne (poza mo\u017ce przest\u0119pczo\u015bci\u0105 zorganizowan\u0105, coraz lepiej zreszt\u0105, dzi\u0119ki nowoczesnym technologiom) zagro\u017cenia wewn\u0119trzne poza tymi, kt\u00f3re przewidzie\u0107 si\u0119 w \u017caden spos\u00f3b nie dadz\u0105, czyli zagro\u017ceniami, zwi\u0105zanymi ze stanem \u015brodowiska naturalnego.<\/span><\/p>\n Pokaza\u0142y to tegoroczne fale powodziowe. Gdyby wszyscy i na ca\u0142ym przebiegu rzek byliby do nich przygotowani, straty z pewno\u015bci\u0105 by\u0142yby mniejsze. Ale i tak by\u0142yby ogromne, bowiem woda nie jest wci\u0105\u017c \u017cywio\u0142em, nad jakim umiemy panowa\u0107.<\/span><\/p>\n Z zagro\u017ce\u0144 zewn\u0119trznych, mi\u0119dzynarodowych, niepokoi\u0107 mo\u017ce mieszka\u0144c\u00f3w i polityk\u00f3w RP niestabilno\u015b\u0107 silnego s\u0105siada, jakim jest Ukraina.<\/span><\/p>\n Z jednej strony wyra\u017ane s\u0105 tam naciski Moskwy, by nie dopu\u015bci\u0107 do rozpadu tego nieokrzep\u0142ego jeszcze kraju, z drugiej silne tendencje od\u015brodkowe, zw\u0142aszcza ze strony licznych grup ukrai\u0144skich nacjonalist\u00f3w, kt\u00f3rym popierany przez Polsk\u0119 poprzedni prezydent, Wiktor Juszczenko, wyra\u017anie sprzyja\u0142, czego dowodem cho\u0107by po\u017cegnalny dekret, dotycz\u0105cy Stepana Bandery.<\/span><\/p>\n Stabilno\u015b\u0107 Ukrainy mog\u0105 przynie\u015b\u0107 wy\u0142\u0105cznie wzmo\u017cone starania tak Unii Europejskiej, jak Rosji. Podzia\u0142\u00f3w w spo\u0142ecze\u0144stwie naszego wschodniego s\u0105siada wi\u0119cej bowiem, ni\u017c gdziekolwiek indziej. Dotyczy to tak kwestii politycznych, nier\u00f3wnomiernego rozwoju kraju (\u201enowoczesny\u201d wsch\u00f3d i \u201ezap\u00f3\u017aniony\u201d zach\u00f3d), rozleg\u0142ej skali przest\u0119pczo\u015bci mafijnej czy nawet kwestii j\u0119zykowych. Wielu Ukrai\u0144c\u00f3w pos\u0142uguje si\u0119 na co dzie\u0144 j\u0119zykiem rosyjskim, zw\u0142aszcza na wschodzie republiki.<\/span><\/p>\n Sytuacja na Ukrainie komplikuje przy okazji bezpiecze\u0144stwo energetyczne Polski i innych kraj\u00f3w Unii Europejskiej, zale\u017cnych w du\u017cej mierze od dostaw rosyjskiego gazu. Kradzie\u017c na ogromn\u0105 skal\u0119 i brak regularnych rozlicze\u0144 powoduj\u0105, zw\u0142aszcza w energoch\u0142onnym okresie zimowym, realne niebezpiecze\u0144stwo zmniejszenia lub przerwania dostaw.<\/span><\/p>\n Pozosta\u0142e pa\u0144stwa s\u0105siedzkie nam nie zagra\u017caj\u0105 \u2013 sytuacja na Bia\u0142orusi jest mo\u017ce kompromitacj\u0105 europejskiego modelu demokracji, ale prezydent \u0141ukaszenka do konfrontacji z nikim bynajmniej nie d\u0105\u017cy. Nachalna nagonka prasowa na Bia\u0142oru\u015b jako relikt socjalizmu po pierwsze nie odpowiada prawdzie, po drugie szkodzi bardziej stosunkom polsko-bia\u0142oruskim, ni\u017c samemu \u201ew\u0142adcy Mie\u0144ska\u201d.<\/span><\/p>\n Stosunki z Czechami uk\u0142adaj\u0105 si\u0119 nie\u017ale, niemal wzorcowa jest wsp\u00f3\u0142praca z Niemcami. Nasze interesy wobec S\u0142owacji na po\u0142udniu i Obwodu Kaliningradzkiego \u2013 nie s\u0105 zbyt wielkie, ale absolutnie poprawne. Najgorzej jest z Litw\u0105, gdzie obustronny nacjonalizm i brak zainteresowania Warszawy losami tamtejszych Polak\u00f3w, powoduj\u0105 fal\u0119 agresji wobec nich, na kt\u00f3r\u0105 nie reaguje ani rz\u0105d premiera Tuska ani struktury UE.<\/span><\/p>\n Zbli\u017cenie, a potem cz\u0142onkostwo Unii Europejskiej stawia Polsk\u0119 w roli wsp\u00f3\u0142decydenta o losach Starego Kontynentu. Niestety, wsp\u00f3\u0142decydenta drugiej kategorii, co wydaje si\u0119 polskiej dyplomacji absolutnie wystarcza\u0107.<\/span><\/p>\n Militarnie, z chwil\u0105 wej\u015bcia do NATO, RP zapewni\u0142a sobie stabilno\u015b\u0107 w regionie. Wymaga\u0142o to sporego wysi\u0142ku logistycznego i finansowego, ale zdecydowanie przynios\u0142o korzy\u015bci. Jednocze\u015bnie jednak narazi\u0142o j\u0105 na potencjalne akty terroru ze strony bojownik\u00f3w islamskich, dla kt\u00f3rych udzia\u0142 naszych wojsk w operacjach w Iraku i Afganistanie jest r\u00f3wnoznaczny z wypowiedzeniem d\u017cihadu<\/em>, czyli \u015bwi\u0119tej wojny.<\/span><\/p>\n Dla islamist\u00f3w tak ka\u017cde pa\u0144stwo, zaanga\u017cowane militarnie w konflikt na Bliskim Wschodzie, jak i poszczeg\u00f3lni jego obywatele, stali si\u0119 wrogami, tote\u017c od polskich s\u0142u\u017cb specjalnych sytuacja wymaga wzmo\u017conej gotowo\u015bci. Jak dot\u0105d bojownicy ledwie kilkukrotnie posuwali si\u0119 do gr\u00f3\u017ab, ale znaj\u0105c ich nieobliczalno\u015b\u0107 nie mo\u017cna tego zagro\u017cenia zlekcewa\u017cy\u0107.<\/span><\/p>\n Gospodarczo wci\u0105\u017c najbardziej szkodzi Polsce op\u00f3\u017anienie technologiczne. Zlikwidowano co prawda wiele nierentownych – a przy tym wielkich i energoch\u0142onnych \u2013 zak\u0142ad\u00f3w, ale wci\u0105\u017c zale\u017cni jeste\u015bmy od nabywania licencji. Z drugiej strony \u017caden rz\u0105d nie usi\u0142owa\u0142 nawet powstrzyma\u0107 fali m\u0142odych emigrant\u00f3w (zw\u0142aszcza po wej\u015bciu Polski w struktury unijne), co zuba\u017ca RP o setki wysoko wykwalifikowanych in\u017cynier\u00f3w i informatyk\u00f3w, bez kt\u00f3rych post\u0119p techniczny nie jest mo\u017cliwy ju\u017c nigdzie.<\/span><\/p>\n Problemem staje si\u0119 energetyka, odchodzenie od w\u0119gla kamiennego zdaje si\u0119 tu by\u0107 polityk\u0105 kr\u00f3tkowzroczn\u0105, obliczon\u0105 na efekty dora\u017ane \u2013 zmniejszenie zatrudnienia. Przy zastosowaniu wsp\u00f3\u0142czesnych, a dost\u0119pnych ju\u017c technologii, zw\u0142aszcza SDS, prof. Bogdana \u017bakiewicza[3]<\/a>, kandydata do Nagroda Nobla i to z dwu dziedzin, pozby\u0107 si\u0119 mo\u017cna uci\u0105\u017cliwej (i drogiej) emisji dwutlenku w\u0119gla, przestawiaj\u0105c energetyk\u0119 na elektrownie wodorowe.<\/span><\/p>\n Budowa jednej czy dwu elektrowni j\u0105drowych nie rozwi\u0105\u017ce \u017cadnych problem\u00f3w, narazi za to kraj na niebezpiecze\u0144stwo awarii, dodatkowe koszta (jak dotychczas ka\u017cda nowa EJ kosztuje zawsze o 100% wi\u0119cej, ni\u017c zak\u0142adali projektanci) i k\u0142opoty z odpadami radioaktywnymi.<\/span><\/p>\n Pewnym zabezpieczeniem mia\u0142 by\u0107 terminal gazowy, projektowany w \u015awinouj\u015bciu, ale nie wiadomo, czy dojdzie do jego budowy, gdy\u017c podmorski ruroci\u0105g z Rosji do Niemiec mo\u017ce uniemo\u017cliwi\u0107 gazowcom dotarcie do terminalu, ze wzgl\u0119du na ich du\u017ce zanurzenie.<\/span><\/p>\n Niestety, \u017caden rz\u0105d po roku 1989 nie rozwa\u017ca\u0142 serio sytuacji tzw. samowystarczalno\u015bci energetycznej kraju. \u201eStopniowo tracili\u015bmy samowystarczalno\u015b\u0107 energetyczn\u0105: w roku 1960 wynosi\u0142a ona 118%, w 1975 \u2013 113%, w 2000 \u2013 85%, a na rok 2010 zak\u0142ada si\u0119 60% (Soko\u0142owski, Zimny, Koz\u0142owski, 2005).\u201d[4]<\/a><\/span><\/p>\n Brak te\u017c dostatecznego zr\u00f3\u017cnicowania kierunk\u00f3w dostaw gazu, czyli tzw. dywersyfikacji. Da\u0142oby to nie tylko korzy\u015bci wymierne (kierunkami mog\u0105 tu by\u0107 np. Algieria czy Norwegia[5]<\/a>), ale te\u017c pozwoli na zaj\u0119cie lepszej pozycji przetargowej wobec Rosji, kt\u00f3ra i tak pozostanie g\u0142\u00f3wnym dostawc\u0105 w\u0119glowodor\u00f3w na tereny RP.<\/span><\/p>\n Niebezpiecze\u0144stwa spo\u0142eczno-kulturowe na d\u0142ugie lata odsun\u0105\u0142 od Polski koniec II wojny \u015bwiatowej. Wraz ze zmian\u0105 granic i masowymi wysiedleniami (niekiedy faktycznie dokonywanymi brutalnie) zanik\u0142y problemy wielu niech\u0119tnych Rzeczypospolitej obywateli narodowo\u015bci niemieckiej czy ukrai\u0144skiej.<\/span><\/p>\n Kraj nabra\u0142 jednolitego etnicznie charakteru, podobnie sta\u0142o si\u0119 z kwesti\u0105 wyznania. Prawos\u0142awie i protestantyzm straci\u0142y wielu wyznawc\u00f3w, Polska sta\u0142a si\u0119 niemal monolitycznie katolicka.<\/span><\/p>\n Obecnie jednak wiele pa\u0144stw Unii Europejskiej stoi wobec problemu ogromnej ekspansji islamu. Dotyczy to g\u0142\u00f3wnie Niemiec, Wielkiej Brytanii i Francji. W Polsce tak\u017ce przybywa mahometan, acz s\u0105 to raczej nie cudzoziemcy (jak w w\/w krajach, a m\u0142odzi Polacy, szukaj\u0105cy innej religii). Ze wzgl\u0119du jednak na powi\u0105zania islamu ze \u015brodowiskami terrorystycznymi \u2013 kwestia ta \u2013 dzi\u015b niemal pozorna, mo\u017ce si\u0119 w przysz\u0142o\u015bci okaza\u0107 no\u015bnikiem zagro\u017cenia.<\/span><\/p>\n Polityka UE, oparta na tolerancji i poszanowaniu tak lokalno\u015bci, jak odr\u0119bno\u015bci etnicznej, sprzyja polikulturowo\u015bci. Bruksela wie dobrze, i\u017c b\u0119dzie si\u0119 ona zwi\u0119ksza\u0107 wobec nap\u0142ywu do bogatej Europy obywateli pa\u0144stw Afryki czy Azji. Ale te\u017c dba\u0107 musi o zachowanie demokracji i prawa, tote\u017c z pewno\u015bci\u0105 nie pozwoli na agresywne przejawy narzucania mieszka\u0144com kontynentu \u017cadnych form kulturowo-religijnego ekstremizmu.<\/span><\/p>\n Ze wzgl\u0119du na to, i\u017c jeste\u015bmy jednym z biedniejszych kraj\u00f3w UE i tak Afrykanie i Azjaci d\u0142ugo jeszcze wybiera\u0107 b\u0119d\u0105 do osiedlania si\u0119 pa\u0144stwa \u201estarej Unii\u201d, tym niemniej na problemy, jakie wraz z nimi si\u0119 pojawi\u0105, powinni\u015bmy by\u0107 przygotowani. Wyznawcy islamu dowiedli w Holandii czy w Niemczech, i\u017c nie d\u0105\u017c\u0105 do asymilacji, a przeciwnie \u2013 staraj\u0105 si\u0119 rozprzestrzenia\u0107 wy\u0142\u0105cznie w\u0142asny system warto\u015bci.<\/span><\/p>\n Je\u015bli chodzi o bezpiecze\u0144stwo ekologiczne, to niew\u0105tpliwie najwi\u0119kszym problemem jest tu ju\u017c istniej\u0105ce zanieczyszczenie \u015brodowiska naturalnego \u2013 tak, gdy chodzi o gleb\u0119, jak wody i powietrze.<\/span><\/p>\n Systematyczne ocieplanie klimatu mo\u017ce mie\u0107 r\u00f3\u017cne przyczyny, do dzi\u015b trudno ustali\u0107, na ile win\u0119 ponosi tu wi\u0119ksza aktywno\u015b\u0107 s\u0142oneczna, a na ile dzia\u0142alno\u015b\u0107 cywilizacyjna cz\u0142owieka.<\/span><\/p>\n Niew\u0105tpliwie ludzie ponosz\u0105 jak\u0105\u015b cz\u0119\u015b\u0107 odpowiedzialno\u015bci za stan rzeczy, tym niemniej Protok\u00f3\u0142 z Kioto<\/em>, wymieniaj\u0105cy jako gazy cieplarniane:<\/span><\/p>\n a)\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0dwutlenek w\u0119gla;<\/span><\/p>\n b)\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0metan;<\/span><\/p>\n c)\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0podtlenek azotu;<\/span><\/p>\n d)\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0fluorow\u0119glowodory;<\/span><\/p>\n e)\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0perfluorokarbony oraz<\/span><\/p>\n f)\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0sze\u015bciofluorek siarki<\/span><\/p>\n zapomina o gazie najwa\u017cniejszym.<\/span><\/p>\n \u201eNajwa\u017cniejszym gazem cieplarnianym jest para wodna, na kt\u00f3r\u0105 przypada od 96 do 99% efektu ocieplenia si\u0119 atmosfery. Ostatnie badania wskazuj\u0105, \u017ce ca\u0142y zawarty w atmosferze CO2 <\/sub>odpowiedzialny jest za 1 do 5% efektu cieplarnianego. Pozosta\u0142e gazy cieplarniane maj\u0105 jeszcze mniejszy udzia\u0142.\u201d[6]<\/a><\/span><\/p>\n Polska, na skutek przemian gospodarczych i upadku wielu fabryk przesta\u0142a by\u0107 trucicielem \u015brodowiska na du\u017c\u0105 skal\u0119. Dotyczy to wszystkiego rodzaju zanieczyszcze\u0144, bo nawet rolnictwo, zu\u017cywaj\u0105ce mniej nawoz\u00f3w sztucznych nie ska\u017ca ju\u017c tak gleby i w\u00f3d gruntowych. Ze wzgl\u0119du na przemiany na terenie by\u0142ej NRD sko\u0144czy\u0142y si\u0119 te\u017c transmigracje graniczne py\u0142\u00f3w i gaz\u00f3w z przestarza\u0142ych fabryk dawnych Niemiec Wschodnich, a i Czesi zacz\u0119li przebudowywa\u0107 sw\u00f3j przemys\u0142.<\/span><\/p>\n Tym niemniej gro\u017c\u0105 nam nadal si\u0142y natury i awarie elektrowni atomowych, niewielkie wprawdzie, ale liczne, tak we Francji, Wielkiej Brytanii czy w Niemczech. Fukushima udowodni\u0142a nieprzydatno\u015b\u0107 stosowania energetyki atomowej. Przynajmniej ludziom my\u015bl\u0105cym.<\/span><\/p>\n Obecno\u015b\u0107 Polski w strukturach UE powinna przyczyni\u0107 si\u0119 wczesnego (bo wsp\u00f3lnego) dostrze\u017cenia zagro\u017ce\u0144 i likwidowania ich, nim nabior\u0105 mocy.<\/span><\/p>\n \u00a0<\/span><\/p>\n Klara Woli\u0144ska<\/strong><\/span><\/p>\n <\/p>\n [1]<\/a> www.msz.gov.pl\/…bezpieczenstwa\/…\/strategia_bezp_nar_2007.pdf<\/a>;<\/p>\n
\n