<\/span><\/p>\n R\u00f3wnocze\u015bnie przysz\u0142y mi na my\u015bl r\u00f3\u017cnice w sposobie traktowania podr\u00f3\u017cy i podr\u00f3\u017cowania przez najbardziej popularnych reprezentant\u00f3w naszej klasyki powie\u015bciowej. Sienkiewicz na przyk\u0142ad by\u0142 pasjonatem podr\u00f3\u017cy, nigdzie nie m\u00f3g\u0142 zagrza\u0107 miejsca i wr\u0119cz nosi\u0142o go po \u015bwiecie, a stukot k\u00f3\u0142 poci\u0105gu, jak r\u00f3wnie\u017c zmiana miejsca \u201epostoju\u201d, wp\u0142ywa\u0142y szczeg\u00f3lnie dopinguj\u0105co na jego pisanie. Prus za\u015b cierpia\u0142 na l\u0119k przestrzeni i unika\u0142 poruszania si\u0119 nawet po Warszawie, nie m\u00f3wi\u0105c o kraju. Gdy jednak przysz\u0142o mu jednak odwiedzi\u0107 Pary\u017c, rozchorowa\u0142 si\u0119. Niewiele te\u017c tam do\u015bwiadczy\u0142 i jeszcze mniej zobaczy\u0142, gdy\u017c omdlewa\u0142, kiedy przysz\u0142o mu na my\u015bl, \u017ce b\u0119dzie musia\u0142 – z racji usytuowania hotelu – przej\u015b\u0107 most, \u0142\u0105cz\u0105cy jego dzielnic\u0119 z centrum miasta. Faktem jest jednak, \u017ce agorafobia nie sparali\u017cowa\u0142a ani jego \u0142\u0105czno\u015bci ze \u015bwiatem, ani nie wytr\u0105ci\u0142a mu z d\u0142oni pi\u00f3ra. Jego wiedzy o \u017cyciu i \u015bwiecie nie podobna by\u0142oby pomniejsza\u0107 na rzecz obie\u017cy\u015bwiata, kt\u00f3ry odwiedzi\u0142 i Ameryk\u0119 (m.in. po to, by w\u0142a\u015bnie stamt\u0105d s\u0142a\u0107 do kraju opowiadania i nowele z rodzimej niwy, i Afryk\u0119, i przemierzy\u0142 ca\u0142\u0105 Europ\u0119, by d\u0142u\u017cej popasa\u0107 w Italii. Mo\u017cna by\u0142o bowiem napisa\u0107 nawet wielk\u0105 powie\u015b\u0107 o \u017cyciu dawnego Egiptu, nie odwiedziwszy Kairu i jego okolic. Tu \u015bw. Augustyn, je\u015bli jego my\u015bl traktuje si\u0119 literalnie, nie za\u015b metaforycznie, nie musia\u0142 mie\u0107 racji. Ali\u015bci odzwierciedla\u0142 okoliczno\u015bci w\u0142a\u015bciwe epoce o bardzo ograniczonych \u015brodkach komunikacji. Kto chcia\u0142 wiedzie\u0107, co dzieje si\u0119 w \u015bwiecie lub mia\u0142 do spe\u0142nienia jak\u0105\u015b wa\u017cniejsz\u0105, ponad\u015brodowiskow\u0105 misj\u0119, musia\u0142 z mitr\u0119g\u0105 przenosi\u0107 si\u0119 z miejsca na miejsce, nara\u017caj\u0105c si\u0119 na rozliczne niebezpiecze\u0144stwa i przygody. Tak by\u0142o z aposto\u0142ami Paw\u0142em, Piotrem, Janem i Jud\u0105.<\/span><\/p>\n Rozw\u00f3j komunikacji w XX wieku ogromnie u\u0142atwi\u0142 podr\u00f3\u017ce, za\u015b wsp\u00f3\u0142czesna \u0142\u0105czno\u015b\u0107 internetowa praktycznie znosi ju\u017c potrzeb\u0119 peregrynacji, co nie znaczy, by idea podr\u00f3\u017cy mia\u0142a zej\u015b\u0107 do lamusa. \u017badna z dziedzin dzia\u0142alno\u015bci publicznej nie znios\u0142a potrzeby przemieszczania si\u0119 w przestrzeni, za\u015b niebywa\u0142y rozw\u00f3j lotnictwa pasa\u017cerskiego <\/span> Od wiek\u00f3w, a nawet od tysi\u0119cy lat, podr\u00f3\u017cowanie dostarczaj\u0105ce przyg\u00f3d oraz wiedzy o \u015bwiecie przekraczaj\u0105cym nasz horyzont, by\u0142o podstawowym tematem tw\u00f3rczo\u015bci literackiej. Bo i nie s\u0142ab\u0142o zainteresowanie dla takiej tw\u00f3rczo\u015bci. Zawsze te\u017c wysoka by\u0142a pozycja opowiadaczy, narrator\u00f3w relacjonuj\u0105cych zjawiska i fakty (b\u0105d\u017a autentyczne, b\u0105d\u017a urojone) z podr\u00f3\u017cy, eskapad czy wypraw, np. wojennych. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 tekst\u00f3w literatury \u015bwiatowej, poczynaj\u0105c od poemat\u00f3w homeryckich, przez Eneid\u0119<\/em> Wergilego, Pie\u015b\u0144 o Rolandzie<\/em>, S\u0142owo o wyprawie Igora<\/em>, Don Kichota<\/em> czy Podr\u00f3\u017ce Guliwera<\/em> – by na tym poprzesta\u0107 – korzysta z archetypu podr\u00f3\u017cy, uzasadnionego natur\u0105 odbiorcy, zawsze otwartego na to, co gdzie indziej i nieznane. To\u0107 nie by\u0142oby ani Robinsona Kruzoe<\/em>, ani przekrojowego i krytycznego obrazu Rosji ogl\u0105danej oczami Radiszczewa (Podr\u00f3\u017c z Petersburga do<\/em> Moskwy<\/em>), ani wi\u0119kszo\u015bci dzie\u0142 S\u0142owackiego – w tym Podr\u00f3\u017cy do Ziemi \u015awi\u0119tej z Neapolu<\/em> czy Beniowskiego<\/em>, ani pod tym samym tytu\u0142em powie\u015bci Sieroszewskiego, gdyby nie umi\u0142owanie podr\u00f3\u017cy. Ba – zwyk\u0142a regionalna i ma\u0142o znacz\u0105ca\u00a0 podr\u00f3\u017c pana Czorli\u0144sciego, \u201eco do Pucka po sece \/sieci\/ jacho\u0142\u201d (powie\u015b\u0107 J. Derdowskiego) staje si\u0119 pretekstem do spe\u0142nienia w tym zakresie oczekiwa\u0144 odbiorc\u00f3w, nie m\u00f3wi\u0105c ju\u017c o popularnej i ogromnie znacz\u0105cej w skali \u015bwiatowej tw\u00f3rczo\u015bci Verne\u2019a, May\u2019a czy Curwooda. Bo o postaci Janka (tak\u017ce \u201ew\u0119drowniczka\u201d) Konopnickiej\u00a0 czy \u201eszwendaczy\u201d Makuszy\u0144skiego ju\u017c nie m\u00f3wi\u0119.<\/span><\/p>\n Trzeba doda\u0107, i\u017c w wieku XVIII w jawnej opozycji przeciwko sarmackiej nieruchawo\u015bci i programowej niech\u0119ci do szerokiego \u015bwiata pojawia si\u0119 zjawisko \u201epodr\u00f3\u017comanii\u201d, tj. trwonienia odziedziczonych zasob\u00f3w materialnych na modne, ale nic nie daj\u0105ce podr\u00f3\u017ce. Reali\u015bci i krzewiciele rozs\u0105dnych tako\u017c\u00a0 dobrych obyczaj\u00f3w od pocz\u0105tku rozprawiaj\u0105 si\u0119 z tymi obyczajami lekkoduch\u00f3w i utracjuszy (Miko\u0142aja Do\u015bwiadczy\u0144skiego przypadki<\/em>), wygrywaj\u0105c na strunie bliskiej jeszcze Kochanowskiemu. Ten bowiem, jak wiadomo, nad wszelkie ryzyko podr\u00f3\u017cy, \u201egdzie cz\u0142owieka wicher p\u0119dzi, a \u015bmier\u0107 bli\u017cej ni\u017c na pi\u0119dzi\u201d, przedk\u0142ada\u0142 skromny \u017cywot ziemianina-hreczkosieja, kt\u00f3remu dane jest \u201epobo\u017cne staranie a bezpieczne nabywanie\u201d. Ali\u015bci faktem jest, \u017ce nawet i sarmaccy ideologowie \u201ewsi spokojnej\u201d oraz \u017cycia statecznego, osiad\u0142ego i wolnego od hazardu, akceptowali te\u017c przywilej m\u0142odo\u015bci, kt\u00f3ry pozwala\u0142 na burzliwe do\u015bwiadczenia, zanim rozpocznie si\u0119 \u017cywot ziemianina jako \u201ecz\u0142owieka poczciwego\u201d (vide<\/em>: losy Chryzostoma Paska).<\/span><\/p>\n W opozycji do literatury czerpi\u0105cej tre\u015bci z materia\u0142u podr\u00f3\u017cy oraz zu\u017cytkowuj\u0105cej motyw podr\u00f3\u017cy czy w\u0119dr\u00f3wki, znajduj\u0119 tw\u00f3rczo\u015b\u0107 genetycznie usytuowan\u0105 w tzw. \u201eszopkach ludowych\u201d. Jej dramaturgia tkwi nie w zmianach wynikaj\u0105cych z przemieszczania si\u0119 bohater\u00f3w, ale w do\u015bwiadczaniu os\u00f3b, figur, zdarze\u0144 przewalaj\u0105cych si\u0119 przez statyczne lokum. Klasycznym utworem o takiej konstrukcji jest oczywi\u015bcie Wesele<\/em> Wyspia\u0144skiego. R\u00f3wnie absorbuj\u0105ce jak W\u0119dr\u00f3wki Childe Harolda<\/em> s\u0105 prezentacje nieraz nader rygorystycznie zacie\u015bniaj\u0105ce obraz do jednego lokum (np. filmy Czerwona ober\u017ca<\/em> czy Okno na podw\u00f3rze<\/em>). Rzek\u0142bym, i\u017c ta druga posta\u0107 relacji jest chronologicznie p\u00f3\u017aniejsza, bardziej wsp\u00f3\u0142czesna, nie\u017ale jednak ju\u017c zadomowiona i mocno po\u017c\u0105dana. W szczeg\u00f3lnych preferencjach – \u017ce poddam si\u0119 skojarzeniu – powie\u015b\u0107 wyzwolon\u0105 z elementu podr\u00f3\u017cy i przygody mia\u0142a teoria i praktyka powie\u015bci tzw. realizmu socjalistycznego, kt\u00f3ra – co dzi\u015b powszechnie wiadomo – usi\u0142owa\u0142a z premedytacj\u0105 u\u015bmierca\u0107 \u017c\u0105dz\u0119 przyg\u00f3d i podr\u00f3\u017cy u ludzi skazanych na izolacj\u0119 przed Europ\u0105 oraz na wieczyste przypisanie do miejsca pracy.<\/span><\/p>\n Jako \u201ebli\u017csz\u0105\u201d w\u0142asnemu do\u015bwiadczeniu na og\u00f3\u0142 traktuj\u0105 t\u0119 drug\u0105 posta\u0107 narracji odbiorcy poszukuj\u0105cy \u201eobraz\u00f3w z \u017cycia\u201d, nie odstaj\u0105cych zbytnio od ich w\u0142asnych do\u015bwiadcze\u0144. Ten rodzaj relacji zyska\u0142 za\u015b wysok\u0105 nobilitacj\u0119 ju\u017c w prozie realistycznej XIX wieku, dzi\u0119ki m.in. tw\u00f3rczo\u015bci Balzaka, p\u00f3\u017aniej za\u015b naturalist\u00f3w. W pe\u0142ni oswoi\u0142a z ni\u0105 odbiorc\u00f3w literatura psychologiczna i psychologistyczna XX wieku, tw\u00f3rczo\u015b\u0107 \u201ebez zdarze\u0144\u201d, wzgl\u0119dnie eksponuj\u0105ca egzystencjalny dramat cz\u0142owieka, kt\u00f3ry odkrywa piek\u0142o jak i \u017ar\u00f3d\u0142a dynamiczno\u015bci w sobie. Ju\u017c bohaterowie Dostojewskiego nie musz\u0105 podr\u00f3\u017cowa\u0107, by do\u015bwiadcza\u0107 \u017cycia, jako \u017ce \u017ar\u00f3d\u0142a ich przyg\u00f3d (tzn. dramat\u00f3w), cz\u0119sto mentalnych, tkwi\u0105 nie w zmianach miejsca, ale w podr\u00f3\u017cowaniu do \u201ej\u0105dra ciemno\u015bci\u201d (J. Conrad), wzgl\u0119dnie jasno\u015bci znajduj\u0105cej si\u0119 w najg\u0142\u0119bszych pok\u0142adach pod\u015bwiadomo\u015bci, w \u015bciganiu \u201estraconego czasu\u201d czy skomplikowanych autoanalizach (powie\u015bci James Joyce\u2019a).<\/span><\/p>\n Jak si\u0119 zdaje, \u00f3w rodzaj podr\u00f3\u017cowania, kt\u00f3rego afirmacj\u0119 wyg\u0142osi\u0142 \u015bw. Augustyn, nie jest dzi\u015b bezwzgl\u0119dnie konieczny dla zrealizowania idea\u0142u \u017cycia pe\u0142nego, za\u015b literatur\u0119 opart\u0105 na dramaturgii przyg\u00f3d i do\u015bwiadcze\u0144 wynikaj\u0105cych ze zmiany miejsca dano zdystansowa\u0142a dzi\u015b ju\u017c niezast\u0105piona relacja reporterska czy pami\u0119tnikarska. Co nie znaczy, by nie nale\u017ca\u0142o ceni\u0107 podr\u00f3\u017cy jako \u017ar\u00f3d\u0142a rozwoju, i umacniania wiedzy o \u015bwiecie, ani kwestionowa\u0107 has\u0142a, \u017ce podr\u00f3\u017ce przecie\u017c kszta\u0142c\u0105…<\/span><\/p>\n \u00a0\u00a0<\/p>\n * * *<\/em><\/span><\/p>\n Refleksje, uruchomione cytatem ze \u015bw. Augustyna wiod\u0142em, co oczywiste, w ciszy poddasza, nie wci\u0105gaj\u0105c nikogo w tok sk\u0142adanego w my\u015blach felietonu. By\u0142 czas obiadowania. Na zdanie pierwsze, kt\u00f3rym istotnie zwierzy\u0142em si\u0119 ze spostrze\u017cenia na wystawie ksi\u0119garni sentencji z \u015bw. Augustyna, nie zareagowano. I nic dziwnego, wszak letnie obiady na tarasie domostwa \u201eczwartkowymi\u201d nie by\u0142y. Nawet Witek, ch\u0119tnie podejmuj\u0105cy dyskursa na tematy \u201eoderwane\u201d czy filozoficzne i ostatnio zawzi\u0119cie wypisuj\u0105cy cytaty z Pascala, zbyt zaj\u0119ty by\u0142 karmieniem Bo\u017cenki, by pochwyci\u0107 temat. Poza tym, mimo \u017ce korzystali\u015bmy z cienistego tarasu, zbyt dokucza\u0142 upa\u0142, mnie za\u015b nie \u015bni\u0142o si\u0119 narzuca\u0107 wios\u0142uj\u0105cym z talerzy klimatu seminaryjno-dyskusyjnego. By\u0142o zatem normalnie, bezbarwnie i zwyczajowo. Bo nawet okoliczno\u015bci, \u017ce kto\u015b tam rozla\u0142 co\u015b na stole czy nie zdo\u0142a\u0142 na czas skroi\u0107 koperku, ju\u017c to \u017ce si\u0119 zakrztusi\u0142 albo i zosta\u0142 zbesztany przez Ma\u0142gosi\u0119 za nieposkromione inklinacje w kierunku alkoholu – stanowi\u0142y niezmienn\u0105, trwa\u0142\u0105 i nudn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 repertuaru.<\/em><\/span><\/p>\n Gdy jednak ju\u017c si\u0119 przerzedzi\u0142o i odjecha\u0142y ze sto\u0142u talerze, a w czelu\u015bci domu znik\u0142 nawet senior dziewi\u0119\u0107dziesi\u0119ciolatek, by uci\u0105\u0107 sobie przedkolacyjn\u0105 drzemk\u0119, spojrza\u0142 mi w oczy\u00a0 profesor Rozpadlina:<\/em><\/span><\/p>\n C\u00f3\u017c? – zacz\u0105\u0142. – \u015arednia wieku ca\u0142ej naszej jedenastki, obijaj\u0105cej w\u0142a\u015bnie te k\u0105ty, wynosi oko\u0142o sze\u015b\u0107dziesi\u0119ciu pi\u0119ciu lat. Najm\u0142odszym za\u015b – 36-latek Gucio. W tym wieku u nas si\u0119 ju\u017c raczej nie podr\u00f3\u017cuje. M\u00f3wi\u0119 \u201eu nas\u201d, bo merytowani reprezentanci np. ameryka\u0144skich klas \u015brednich, do\u015b\u0107 energicznie poruszaj\u0105 si\u0119 po \u015bwiecie, nadrabiaj\u0105c tym sposobem zaleg\u0142o\u015bci z czas\u00f3w m\u0142odo\u015bci i szastaj\u0105c pieni\u0119dzmi w tym celu uciu\u0142anymi.<\/em><\/span><\/p>\n – Nie musz\u0105 szasta\u0107 – ozwa\u0142 si\u0119 Jurek, kt\u00f3ry ca\u0142e swe zawodowe \u017cycie pianisty sp\u0119dzi\u0142 na luksusowych statkach pasa\u017cerskich, kursuj\u0105cych dla relaksu po Karaibach, Bermudach i gdzie nie tylko. – Na miesi\u0119czne biwakowanie na takim statku wystarczy tylko jedna emerytura.<\/em><\/span><\/p>\n – Tylko, \u017ce trudno nazwa\u0107 to podr\u00f3\u017c\u0105 – wtr\u0105ci\u0142 profesor. – Raczej wyrafinowan\u0105 form\u0105 bezruchu, w\u0142a\u015bciw\u0105 rentierom form\u0105 le\u017cakowania i tycia. S\u0142ysza\u0142em od znajomego, \u017ce skorzystawszy kiedy\u015b z takiej trzytygodniowej przeja\u017cd\u017cki, prawie nosa z kajuty nie wychyli\u0142, gdy\u017c skumawszy si\u0119 z kilkoma przygodnymi kompanami rozegra\u0142 si\u0119 w bryd\u017ca i rozpi\u0142 whisky. Od czasu do czasu tylko wspina\u0142 si\u0119 na pok\u0142ad dla rozprostowania n\u00f3g i sprawdzenia, zali to noc, zali dzie\u0144. No wi\u0119c w tym wieku z rozlicznych powod\u00f3w u nas si\u0119 ju\u017c nie podr\u00f3\u017cuje. Oczywi\u015bcie s\u0105 i wyj\u0105tki mi\u0119dzy nami. Na przyk\u0142ad senior dziewi\u0119\u0107dziesi\u0119ciolatek, nieprzerwanie kursuj\u0105cy mi\u0119dzy rozlicznymi rodzimymi miastami, gdzie ma krewniak\u00f3w i nie umiej\u0105cy ani p\u00f3\u0142 dnia wysiedzie\u0107 w swej elbl\u0105skiej kawalerce, k\u0119dy nie ma do kogo si\u0119 odezwa\u0107.<\/em><\/span><\/p>\n – Jak ju\u017c kiedy\u015b si\u0119 zauwa\u017cy\u0142o – wtr\u0105ci\u0142em – w tym nieustannym \u201ekr\u0119tuw\u0119tu\u201d seniora, zwanego st\u0105d \u201ekursorem\u201d, tkwi pod\u015bwiadome umykanie przed – powiedzmy – \u201eostateczno\u015bci\u0105\u201d. Senior zdaje si\u0119 mie\u0107 nadziej\u0119, \u017ce osobnika znajduj\u0105cego si\u0119 w nieustannym ruchu \u015amiertka nie zdo\u0142a namierzy\u0107. Wszak statystyki potwierdzaj\u0105, \u017ce tylko znikomy odsetek odchodz\u0105cych z \u017cywota stanowi\u0105 znajduj\u0105cy si\u0119 w drodze, to jest podr\u00f3\u017cuj\u0105cy.<\/em><\/span><\/p>\n – Uwzgl\u0119dnijmy jeszcze – rzek\u0142 Rozpadlina – twoj\u0105 siostr\u0119 z Guciem, kt\u00f3ra mimo pod\u0142ego stanu zdrowia znajduje si\u0119 w nieustannych podr\u00f3\u017cach mi\u0119dzy Getyng\u0105 a Polsk\u0105.<\/em><\/span><\/p>\n – Guciowi nie podobna si\u0119 dziwi\u0107. Wszak w por\u00f3wnaniu z nami to jeszcze dziecko. Wola u\u017cywania \u017cycia, do\u015bwiadczania, poszukiwania jakiej\u015b szansy, okazji i w og\u00f3le czego\u015b tam…<\/em><\/span><\/p>\n – Diabli wiedz\u0105 czego – dorzuci\u0142em.<\/em><\/span><\/p>\n – …mniejsza o to – a\u017c go rozpiera. My\u015bl\u0119 jednak, \u017ce z jego matk\u0105 jest podobnie jak z seniorem. Podobno zawsze by\u0142a ogromnie \u017cywotna. By\u0142oby logiczne, by \u017cywotno\u015b\u0107 t\u0119 demonstrowa\u0142a tym silniej, im bardziej czuje si\u0119 schorowana. Nie tkwi\u0107 w miejscu, rusza\u0107 si\u0119, do\u015bwiadcza\u0107 niewyg\u00f3d podr\u00f3\u017cy – oto – my\u015bl\u0119 jej autoterapia.<\/em><\/span><\/p>\n – W ka\u017cdym razie si\u0119gn\u0119li\u015bmy ju\u017c wieku ludzi nie podr\u00f3\u017cuj\u0105cych, bo o niedostatku \u015brodk\u00f3w, kt\u00f3rych u nas podr\u00f3\u017cowanie wymaga, ju\u017c nie m\u00f3wi\u0119. C\u00f3\u017c? – Oremus. Jest czas podr\u00f3\u017cowania i czas przyjmowania podr\u00f3\u017cuj\u0105cych, czas odwiedzin.<\/em><\/span><\/p>\n – Niestety, niestety – konkludowa\u0142 profesor. –\u00a0 By\u0142oby jednak niedobrze, gdyby\u015bmy z okoliczno\u015bci, i\u017c szron na g\u0142owach na wiele rzeczy ju\u017c nie pozwala, wyprowadzali wniosek o przewadze walor\u00f3w naszego wi\u0119dn\u0105cego egzystenka nad obyczajem ko\u0142atania si\u0119 po \u015bwiecie. <\/em><\/span><\/p>\n Pykn\u0105wszy za\u015b z fajeczki, ci\u0105gn\u0105\u0142 dalej:<\/em><\/span><\/p>\n – Wygodniej oczywi\u015bcie jest nie podr\u00f3\u017cowa\u0107, nie nara\u017ca\u0107 si\u0119 na niebezpiecze\u0144stwa i niefortunne przypadki podr\u00f3\u017cy. Ale to tak samo, jak wygodniej jest nic nie robi\u0107 dla nie pope\u0142niania b\u0142\u0119d\u00f3w. Nie piszmy ewangelii emeryt\u00f3w li tylko dlatego, \u017ce ten pu\u0142ap w\u0142a\u015bnie osi\u0105gn\u0119li\u015bmy i \u017ce statystycznie starzejemy si\u0119, gdy\u017c ludzi w naszym wieku coraz wi\u0119cej.<\/em><\/span><\/p>\n – Przecie\u017c jednak – podj\u0105\u0142em ju\u017c nie tyle z przekonania, co z ch\u0119ci stonowania optymizmu Rozpadliny – jaka\u015b awersja do podr\u00f3\u017cowania…<\/em><\/span><\/p>\n – Awersja do podr\u00f3\u017cowania? – \u017cachn\u0105\u0142 si\u0119 profesor – Ale\u017c to bzdura, m\u00f3j drogi… Zanadto obiektywizujesz do\u015bwiadczenia w\u0142asne, wynikaj\u0105ce z intensywnego starzenia si\u0119.<\/em><\/span><\/p>\n – My\u015bl\u0119 – nie dawa\u0142em za wygran\u0105 – \u017ce sk\u0142onno\u015b\u0107 do podr\u00f3\u017cowania wynika zar\u00f3wno z ciekawo\u015bci jak i nadziei, \u017ce gdzie indziej znajdziemy co\u015b szczeg\u00f3lnego, osobliwego, czy zdob\u0119dziemy do\u015bwiadczenia nieosi\u0105galne przy tkwieniu w jednym miejscu. Tymczasem niejeden ze szwendaj\u0105cych si\u0119 po \u015bwiecie globtroter\u00f3w, cz\u0119sto uwiedzionych jak\u0105\u015b t\u0119sknot\u0105 do czego\u015b, czego w pobli\u017cu nie ma – a obserwacje dowodz\u0105 tego, \u017ce tak w\u0142a\u015bnie jest – zaczyna z czasem pojmowa\u0107, \u017ce na dobr\u0105 spraw\u0119 wsz\u0119dzie jest jednako. \u017be zamiast \u201ez\u0142otego runa po kt\u00f3re wyruszy\u0142 pod chor\u0105gwiami argonaut\u00f3w, przywi\u00f3z\u0142 tylko rozczarowania i ca\u0142e tobo\u0142y rozbitych z\u0142udze\u0144…<\/em><\/span><\/p>\n Rozpadlina ziewn\u0105\u0142 i tym razem nie mia\u0142em mu tego za z\u0142e. Wszak wa\u0142kowany na \u017cywca felieton tr\u0105ci\u0142 ju\u017c bana\u0142em i ja\u0142owizn\u0105. Moj\u0105 za\u015b uwag\u0119 zaj\u0119\u0142a liszka mozolnie i z trudem przemieszczaj\u0105ca si\u0119 (PODR\u00d3\u017bUJ\u0104CA!) po belce d\u017awigaj\u0105cej zadaszenie tarasu, z samej za\u015b belki odezwa\u0142 si\u0119 kornik, tak\u017ce na sw\u00f3j spos\u00f3b podr\u00f3\u017cuj\u0105cy w\u015br\u00f3d mi\u0105\u017cszu drewna sosnowego.<\/em><\/span><\/em><\/p>\n \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/p>\n Ryszard Tomczyk<\/span><\/strong><\/p>\n \u00a0<\/p>\n Na zdj\u0119ciach: \u201eTomczyk\u00f3wka\u201d w Lin\u00f3wku – rok 2001. Dom zmieni\u0142 ostatnio w\u0142a\u015bciciela i z letniego azylu polskich tw\u00f3rc\u00f3w stanie si\u0119 czym\u015b zupe\u0142nie innym… <\/em>Fot.: Lech L. Przychodzki<\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n W witrynie jednej z elbl\u0105skich ksi\u0119gar\u0144 wywieszono napis. By\u0142 to cytat ze \u015bw. Augustyna, brzmi\u0105cy: \u201e\u017bycie jest ksi\u0119g\u0105. Kto<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"colormag_page_layout":"default_layout","footnotes":""},"categories":[143],"tags":[],"class_list":["post-2424","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-inne"],"yoast_head":"\n
\ni przemys\u0142u samochodowego tylko ogromnie u\u0142atwi\u0142 takie podr\u00f3\u017cowanie i upro\u015bci\u0142. Nie maj\u0105ce precedensu podr\u00f3\u017cowanie sta\u0142o si\u0119 jak wiadomo powo\u0142aniem misyjnym i obyczajem pielgrzyma nad pielgrzymami, czyli Jana Paw\u0142a II. Likwidacja \u201e\u017celaznej kurtyny\u201d, zbieg\u0142szy si\u0119 z wyzwoleniem i wzrostem popularno\u015bci samochodu osobowego, sprawi\u0142a, \u017ce ogromnie na g\u0142ow\u0119 wzros\u0142a ilo\u015b\u0107 zaliczanego kilometra\u017cu. Kt\u00f3\u017c z posiadaczy samochodu nie korzysta z mo\u017cliwo\u015bci eskapady za granic\u0119 cho\u0107by raz w roku, bo o ukszta\u0142towaniu si\u0119 warstwy podr\u00f3\u017cuj\u0105cych ustawicznie i \u201eza interesami\u201d, wi\u0119c zawodowo ju\u017c i nie m\u00f3wi\u0119. To samo dotyczy tzw. prowincjonalnych \u015brodowisk, \u015bwiatk\u00f3w przys\u0142owiowo \u201ezabitych deskami\u201d, jak cho\u0107by bliski mi od kilkudziesi\u0119ciu lat Lin\u00f3wek w g\u0142\u0119bi Bor\u00f3w Tucholskich. Pami\u0119tam jeszcze wypowiedzi leciwych gospodarzy sprzed dwudziestu lat. Niekt\u00f3rzy przez ca\u0142e \u017cycie mieli co opowiada\u0107, zaliczywszy dwukrotnie w czasach swej m\u0142odo\u015bci wypad furmank\u0105 do odleg\u0142ego st\u0105d nieca\u0142e 50 km Starogardu. Ale byli i tacy, dla kt\u00f3rych \u015bwiat ko\u0144czy\u0142 si\u0119 na gminnych \u015aliwicach (7 km). Dzi\u015b za\u015b nie ma tu gospodarza, cho\u0107 wie\u015b nale\u017cy do ubo\u017cszych, kt\u00f3ry by nie dysponowa\u0142 w\u0142asnym rz\u0119chem – a bywa i tak, \u017ce s\u0105 to maszyny budz\u0105ce podziw na autostradach. Dodam, \u017ce przez wie\u015b biegnie droga wylana asfaltem, a g\u0119sto\u015b\u0107 przemykaj\u0105cych przez ni\u0105 pojazd\u00f3w nie jest dzi\u015b mniejsza, ni\u017c na ulicach powiatowej Tucholi – powiedzmy przed trzydziestu laty.<\/span><\/p>\n![\"\"](\"http:\/\/www.bezjarzmowie.info.ke\/test\/wp-content\/uploads\/2012\/02\/230.-Lato-01-Lin\u00f3wek.-Dom-Ryszarda-Kacper-i-Dago1.jpg\")
<\/a>![\"\"](\"http:\/\/www.bezjarzmowie.info.ke\/test\/wp-content\/uploads\/2012\/02\/234.-Dom-Ryszarda-Kacper-lustro-i-obraz.jpg\")
<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"