![\"\"](\"http:\/\/www.bezjarzmowie.info.ke\/test\/wp-content\/uploads\/2012\/01\/mgb10_02_Samtkleid_LISTEQUER-221x300.jpg\")
<\/p>\n\u00a0<\/p>\n
<\/strong>\u00a0<\/p>\n B\u00f3l, cia\u0142o, mi\u0142o\u015b\u0107, nami\u0119tno\u015b\u0107, rewolucja, polityka i historia \u2013 oto klucze do sztuki meksyka\u0144skiej malarki, Fridy Kahlo. Ta autorka przedziwnych, introspektywnych autoportret\u00f3w, osadzonych w iluzorycznej scenerii, \u017cy\u0142a w otoczeniu luster. Ma\u0142e i du\u017ce, mo\u017cna by\u0142o znale\u017a\u0107 w jej domu wsz\u0119dzie: na sto\u0142ach, pod\u0142ogach, \u015bcianach i szafach, a nawet – pod baldachimem \u0142\u00f3\u017cka. Wiele zdj\u0119\u0107, na kt\u00f3rych malarka przegl\u0105da si\u0119 w lustrze, zrobi\u0142a jej zaufana przyjaci\u00f3\u0142ka, meksyka\u0144ska fotografka – Lola Alvarez Bravo. – \u201eChcia\u0142am ukaza\u0107 jej \u017cycie wewn\u0119trzne i pomy\u015bla\u0142am o obrazie Dwie Fridy<\/em> – powiedzia\u0142a. – Wygl\u0105da\u0142, jakby inna osoba przegl\u0105da\u0142a si\u0119 w tym samym lustrze\u201d<\/strong>. <\/strong><\/p>\n \u00a0<\/p>\n Frida Kahlo uchodzi za skandalistk\u0119. Wedle stereotyp\u00f3w, ta femme-fatale<\/em>, kt\u00f3rej \u201eznakiem rozpoznawczym\u201d sta\u0142y si\u0119 zro\u015bni\u0119te brwi, ma\u0142e w\u0105siki oraz etniczny ubi\u00f3r, pali\u0142a cygara i oddawa\u0142a si\u0119 alkoholowym libacjom. Przebieraj\u0105c si\u0119 w m\u0119skie stroje, narusza\u0142a \u00f3wczesne obyczajowe tabu. Biseksualna, kocha\u0142a si\u0119 z kobietami i m\u0119\u017cczyznami. Cho\u0107 pokocha\u0142a j\u0105 wsp\u00f3\u0142czesna pop<\/em>-kultura, od scenarzyst\u00f3w \u0142zawych film\u00f3w biograficznych, przez producent\u00f3w pami\u0105tek turystycznych, po stylist\u00f3w mody i wn\u0119trz – jednak wymyka si\u0119 \u0142atwemu szufladkowaniu. Magdalena Carmen Frieda Kahlo Calderon, gdy\u017c tak naprawd\u0119 si\u0119 nazywa\u0142a, urodzi\u0142a si\u0119 6. lipca 1907 r. w Coyoacan, na dawnym przedmie\u015bciu Mexico City, w rodzinie w\u0119gierskich \u017byd\u00f3w \u2013 potomk\u00f3w sefardyjskich uchod\u017ac\u00f3w z Hiszpanii. By\u0142a trzeci\u0105 z czterech c\u00f3rek Matyldy i Guillerma Kahlo. W jej \u017cy\u0142ach p\u0142yn\u0119\u0142a te\u017c krew meksyka\u0144ska i niemiecka. Kilka miesi\u0119cy p\u00f3\u017aniej narodziny m\u0142odszej siostry Christiny odbior\u0105 Fridzie matk\u0119. Dziewczynk\u0119, kt\u00f3r\u0105 nie mog\u0142a ona wykarmi\u0107 piersi\u0105, oddano pod opiek\u0119 india\u0144skiej mamki. Poszukuj\u0105c zerwanej wi\u0119zi z\u00a0matk\u0105, osierocona Frida b\u0119dzie rywalizowa\u0107 z siostr\u0105 przez ca\u0142e \u017cycie. \u017by\u0142a ona w rytm wielkiej historii XX wieku. Na jej uboczu rozegra\u0142a si\u0119 te\u017c krwawa rewolucja meksyka\u0144ska (1910-1920). \u201eNa w\u0142asne oczy widzia\u0142am Zapatyst\u00f3w walcz\u0105cych przeciw Carrancistas<\/em>\u201d – wspomina wydarzenia Decena Tragica<\/em>, czyli \u201e10 tragicznych dni\u201d z lutego 1913 r. w Dzienniku<\/em>, pisanym w latach 40. Z wydarzeniami rewolucji meksyka\u0144skiej uto\u017csamia\u0142a si\u0119 tak silnie, \u017ce jako dat\u0119 swego urodzenia podawa\u0142a 1910 rok, oznaczaj\u0105cy koniec ery kolonializmu i 30-letniej dyktatury genera\u0142a Porfirio Diaza. Faktycznie sta\u0142o si\u0119 to 3 lata wcze\u015bniej, ale najwyra\u017aniej Frida zadecydowa\u0142a, \u017ce ona i nowy Meksyk mia\u0142y si\u0119 narodzi\u0107 w tym samym czasie.<\/span><\/p>\n Meksyka\u0144ski pisarz Carlos Fuentes por\u00f3wna\u0142 j\u0105 do przeszytego strza\u0142ami \u015bw. Sebastiana. Jak napisa\u0142, jest te\u017c ona \u201etragicznym uosobieniem my\u015bli Platona o ciele, kt\u00f3re wi\u0119zi dusz\u0119\u201d. Jej biografi\u0119 zdominowa\u0142o 29 lat nieustannego b\u00f3lu, przek\u0142adanego na j\u0119zyk sztuki. Artystka ca\u0142e \u017cycie sp\u0119dzi\u0142a otoczona chloroformami, banda\u017cami, ig\u0142ami, skalpelami oraz gorsetami ortopedycznymi. Znios\u0142a 32 operacje. Przezywano j\u0105 Kutern\u00f3\u017ck\u0105<\/em>, gdy\u017c od dzieci\u0144stwa cierpia\u0142a na polio<\/em>. Sw\u0105 wysuszon\u0105 przez chorob\u0119 nog\u0119 oraz po\u0142aman\u0105 stop\u0119 b\u0119dzie zawsze maskowa\u0107 strojem: z pocz\u0105tku \u2013 m\u0119skimi spodniami, a potem \u2013 okre\u015blaj\u0105cymi jej to\u017csamo\u015b\u0107 – d\u0142ugimi, malowniczymi, india\u0144skimi sp\u00f3dnicami. Jednak 17. wrze\u015bnia 1925 r. zdarzy\u0142 si\u0119 wypadek, kt\u00f3ry odmieni\u0142 jej \u017cycie. Wracaj\u0105c ze szko\u0142y do domu, Frida i jej przyjaciel Alejandro Gomez Arias wsiedli do autobusu, zmierzaj\u0105cego w stron\u0119 Coyoacan, lecz wkr\u00f3tce uderzy\u0142 we\u0144 tramwaj i przebi\u0142 jej \u0142ono. Namaluje to p\u00f3\u017anej na obrazie Wypadek<\/em> z 1926 r. Kilku ludzi zgin\u0119\u0142o na miejscu. Straszliwie poraniona Frida Kahlo kaza\u0142a lekarzom w\u0105tpi\u0107, czy prze\u017cy\u0142a. Nie dawali jej ju\u017c nadziei, \u017ce kiedykolwiek b\u0119dzie chodzi\u0107. Przebicia kr\u0119gos\u0142upa i miednicy sta\u0142y si\u0119 przyczyn\u0105 uporczywych, przeszywaj\u0105cych cia\u0142o bole\u015bci, kt\u00f3re nie opuszcz\u0105 artystki do ko\u0144ca \u017cycia. Nigdy nie urodzi te\u017c upragnionego dziecka, a w 1930 r., z powod\u00f3w medycznych, podda si\u0119 przymusowej aborcji.<\/span><\/p>\n Walcz\u0105c z nud\u0105, przykuta do \u0142\u00f3\u017cka, Kahlo zacz\u0119\u0142a malowa\u0107. \u0141\u00f3\u017cko zaopatrzono w baldachim z wmontowanym od spodu lustrem\u2013plafonem, tak, \u017ce le\u017c\u0105ca Frida sta\u0142a si\u0119 dla siebie jedyn\u0105 modelk\u0105. Nieustannie studiuj\u0105c swe lustrzane odbicie, ca\u0142ymi chwilami zg\u0142\u0119bia\u0142a tajemnice w\u0142asnej twarzy. Poznaj\u0105c si\u0119, dociera\u0142a do coraz g\u0142\u0119bszych pok\u0142ad\u00f3w w\u0142asnej \u015bwiadomo\u015bci. \u201eMia\u0142am przed oczyma tylko sw\u00f3j obraz i nic poza tym\u201d \u2013 napisze p\u00f3\u017aniej w swym Dzienniku<\/em>. – \u201eMaluj\u0119 siebie, poniewa\u017c tak cz\u0119sto samotna, jestem jedynym, znanym sobie najlepiej przedmiotem\u201d. Zg\u0142\u0119bianie w\u0142asnej psyche<\/em> zaowocuje seri\u0105 autoportret\u00f3w, kt\u00f3re zdominuj\u0105 jej tw\u00f3rczo\u015b\u0107. Ale trapiona cierpieniem Frida nie wi\u0119d\u0142a, lecz rozkwita\u0142a. Swoje storturowane cia\u0142o i ortopedyczne gorsety ukrywa\u0142a pod malowniczymi ozdobami, wk\u0142adanymi przez meksyka\u0144skie ch\u0142opki na wielkie fiestas<\/em>: koronkami, wst\u0105\u017ckami, galonami, sp\u00f3dnicami i szeleszcz\u0105cymi pelerynami. \u201eTwarz jest \u015bwi\u0105tyni\u0105 cia\u0142a. A kiedy cia\u0142o przemija, dusza nie ma innej \u015bwi\u0105tyni poza twarz\u0105.\u201d \u2013 napisa\u0142 Carlos Fuentes we wst\u0119pie do angielskiego wydania jej Dziennika<\/em> (wyd. Bloomsbury, Londyn 1995). Podziwia\u0142 on jej przepaski do w\u0142os\u00f3w i \u201efryzury okalaj\u0105ce twarz niczym dwa czarne skrzyd\u0142a motyla\u201d. Przedstawiaj\u0105c na obrazach w\u0142asn\u0105 autobiografi\u0119, Kahlo wskazuje na korzenie swej samotno\u015bci oraz poczucia \u201eniekompletno\u015bci\u201d. Oto seria jej autoportret\u00f3w, kt\u00f3re otoczona lustrami Frida malowa\u0142a przez ca\u0142e \u017cycie: ten najwcze\u015bniejszy ma w sobie jeszcze wiele \u017cycia \u2013 skierowan\u0105 frontalnie twarz dziewczynki ujmuje wieniec rozwichrzonych, czarnych lok\u00f3w. Arystokratyczna poza z Autoportretu w aksamitnej sukience<\/em> (1926) oddaje zainteresowanie Kahlo malarstwem renesansowym i powr\u00f3t do dzie\u0142 Parmigianina i Amadeo Modiglianiego. Na p\u00f3\u017aniejszych obrazach pojawia si\u0119 posta\u0107 o g\u0142adkich, eksponuj\u0105cych czo\u0142o, zebranych do ty\u0142u lub rozpuszczonych w\u0142osach. Kontrastuj\u0105 one ze znieruchomia\u0142\u0105, owaln\u0105 twarz\u0105 o migda\u0142owatych oczach, zro\u015bni\u0119tych brwiach i zaci\u015bni\u0119tych ustach. Artystka r\u00f3\u017cnicuje szczeg\u00f3\u0142y t\u0142a (ro\u015bliny, ska\u0142y i obejmuj\u0105ce jej szyj\u0119 zwierz\u0119ta o przypisanej im symbolice) oraz zdobi\u0105ce j\u0105 precjoza, tj. srebrne kolczyki i korale z jadeitowych kulek. Na najp\u00f3\u017aniejszym Autoportrecie<\/em> z 1948 r. twarz Fridy, okolona koronkow\u0105 krez\u0105, zlewa si\u0119 z t\u0142em.<\/span><\/p>\n Pierwszym jej nauczycielem by\u0142 ojciec, Guillermo Kahlo, fotograf pochodzenia w\u0119giersko\u2013\u017cydowskiego. Jego prace przypominaj\u0105 surowe w wyrazie, XIX-wieczne, pozowane portrety. Meksyka\u0144ski grafik Jose Gadelupa Posada wywi\u00f3d\u0142 jej wyobra\u017ani\u0119 z dziedzictwa artystycznego Goi – Hiszpana \u0142\u0105cz\u0105cego ekscentryczno\u015b\u0107 z prowincjonalizmem oraz Breughla, kt\u00f3ry \u017cycie potoczne przek\u0142ada\u0142 na pe\u0142ne kolor\u00f3w, drobiazgowe detale. Bosch i Magritte nauczyli Frid\u0119 tego, \u017ce fantazja domaga si\u0119 realistycznego p\u0119dzla. Podobnie jak Rembrandt i van Gogh opowiada ona swoj\u0105 autobiografi\u0119 poprzez autoportrety. Uwieczniane stany pasji, nami\u0119tno\u015bci, niewinno\u015bci, a w ko\u0144cu \u2013 cierpienia – widzimy zar\u00f3wno na obrazach Meksykanki, jak i dw\u00f3ch wielkich Holendr\u00f3w. W 1923 r. Adolf Best Maugard napisa\u0142 traktat na temat odrodzenia sztuki meksyka\u0144skiej. Ksi\u0105\u017cka ta wywar\u0142a g\u0142\u0119boki wp\u0142yw na malarstwo m\u0142odej Fridy Kahlo. Natomiast aura dziwno\u015bci scenerii obraz\u00f3w oraz umieszczanych na nich przedmiot\u00f3w, jak r\u00f3wnie\u017c spontaniczna irracjonalno\u015b\u0107, pozwoli j\u0105 \u0142\u0105czy\u0107 z surrealizmem. Wst\u0105piwszy w 1928 r. do Komunistycznej Partii Meksyku (PCM), Kahlo przy\u0142\u0105czy\u0142a si\u0119 do kr\u0119gu m\u0142odych, meksyka\u0144skich intelektualist\u00f3w i artyst\u00f3w. Germain de Campo, kolega z lat szkolnych, przedstawi\u0142 j\u0105 grupie skupionej wok\u00f3\u0142 kuba\u0144skiego uchod\u017acy \u2013 komunisty, Julio Antonia Melli. By\u0142 on kochankiem romansuj\u0105cej z Frid\u0105 fotograficzki, Tiny Modotti. Dzi\u0119ki nim pozna\u0142a Diego River\u0119, starszego o 21 lat malarza \u2013 muralist\u0119 i skrajnego lewicowca. Ten autor fresku z Rockefeler Centre<\/em> w Detroit, podobnie, jak jego koledzy – Jose Clemente Orozco i David Siqueiros – domaga\u0142 si\u0119 niezale\u017cnej, narodowej sztuki meksyka\u0144skiej. Dlatego podobnie, jak inni intelektuali\u015bci, Kahlo wraz z River\u0105 z upodobaniem zbiera\u0142a ludowe meble i przedmioty z laki. Kolekcjonowa\u0142a maski, przypominaj\u0105ce szkielety figurki Judaszy z papier \u2013 march\u00e9<\/em> oraz metalowe ex-vota<\/em>, wyrzucone podczas rewolucji z zamykanych ko\u015bcio\u0142\u00f3w. Ikonografi\u0119 chrze\u015bcija\u0144skich \u015bwi\u0119tych i m\u0119czennik\u00f3w splot\u0142a w swym malarstwie z prekolumbijsk\u0105 mitologi\u0105 india\u0144sk\u0105. Tw\u00f3rczo wykorzysta\u0142a naiwn\u0105 poetyk\u0119 malowanych ex-vot\u00f3w<\/em>. Poprawno\u015b\u0107 proporcji zarzuci\u0142a na rzecz scenicznej dramatyzacji. Zatar\u0142a granice pomi\u0119dzy realno\u015bci\u0105, a irracjonaln\u0105 wyobra\u017ani\u0105. Z jej obraz\u00f3w wy\u0142oni\u0142 si\u0119 przedziwny \u015bwiat symboli, wyj\u0119tych z india\u0144skich, azteckich wierze\u0144. Wype\u0142ni\u0142a je flora i fauna Meksyku: kaktusy, tropikalne ro\u015bliny, wulkaniczne ska\u0142y oraz trzymane w domu papugi, jelenie, ma\u0142py i psy itzcuinti, kt\u00f3re pojawia\u0142y si\u0119 na obrazach jako towarzysze jej samotno\u015bci.<\/span><\/p>\n Burzliwy, nami\u0119tny zwi\u0105zek \u0142\u0105cz\u0105cy Kahlo z po\u015blubionym w 1929 r. River\u0105, by\u0142 zwi\u0105zkiem dw\u00f3ch przeciwnych \u017cywio\u0142\u00f3w. On malowa\u0142 monumentaln\u0105 histori\u0119 Meksyku ukorzonego u st\u00f3p pl\u0105druj\u0105cych go oligarch\u00f3w oraz obcych armii, ona \u2013 indywidualistka \u2013 uwiecznia\u0142a p\u0142ody ziemi oraz proste pi\u0119kno, zdominowane przez kolor i form\u0119. Obydwoje byli tak r\u00f3\u017cni, jak \u201ego\u0142\u0119bica\u201d i \u201es\u0142o\u0144\u201d, niczym \u017cywotny, pe\u0142en energii byk, kt\u00f3ry po\u015blubi\u0142 s\u0142abego, zmys\u0142owego motyla. \u201eZdarzy\u0142y mi si\u0119 dwa wypadki: autobus i Diego\u201d \u2013 mawia\u0142a Frida. Dla artystki m\u0105\u017c znaczy\u0142 wi\u0119cej, ni\u017c jej nienarodzone dziecko. \u201eDiego \u2013 malarz, Diego \u2013 m\u00f3j kochanek, Diego \u2013 m\u00f3j m\u0105\u017c, Diego \u2013 m\u00f3j przyjaciel, Diego \u2013 m\u00f3j ojciec, Diego \u2013 moja matka, Diego \u2013 ja, Diego \u2013 wszech\u015bwiat\u201d \u2013 napisze Frida w swym Dzienniku<\/em>. \u0179le im by\u0142o osobno, ale i \u017ale razem. Ci\u0105gle si\u0119 ranili. Oddalali si\u0119 od siebie oraz ku sobie zbli\u017cali. Uwik\u0142ana w skandalizuj\u0105ce zwi\u0105zki z \u00f3wczesn\u0105 bohem\u0105<\/em>, nieustannie zdradzana Frida, m\u015bci\u0142a si\u0119 na Riverze, odbieraj\u0105c mu wszystkie kochanki. W 1935 r. pozna\u0142a japo\u0144skiego rze\u017abiarza, Isamu Noguchi, kt\u00f3ry przebywa\u0142 w Meksyku na stypendium Muzeum Guggenheima. Zdradzana przez m\u0119\u017ca z w\u0142asn\u0105 siostr\u0105 Christin\u0105, od 1938 r. romansowa\u0142a z fotografem, Nicolasem Murrayem. Przyja\u017ani\u0142a si\u0119 te\u017c z Lwem Trockim. Jako uchod\u017aca polityczny 9. stycznia 1937 r. wraz z Natali\u0105 Sedov\u0105 osiedli\u0142 si\u0119 on w Tempilo. Tam pozna\u0142 Frid\u0119, kt\u00f3ra zamieszka\u0142a w Casa Azul<\/em> \u2013 B\u0142\u0119kitnym Domu<\/em> rodziny Kahlo w Coyacan. Dwie pary sp\u0119dza\u0142y ze sob\u0105 wiele czasu, a Trockiego i Frid\u0119 po\u0142\u0105czy\u0142a przelotna mi\u0142o\u015b\u0107. Tu zachwyci\u0142 si\u0119 te\u017c jej sztuk\u0105 mieszkaj\u0105cy w Meksyku Andr\u00e9 Breton \u2013 \u201epapie\u017c surrealizmu\u201d. W 1939 r. Kahlo rozsta\u0142a si\u0119 z River\u0105. \u201eCo mu powiem? \u2013 M\u00f3j Diego, nigdy, przenigdy nie b\u0119dzie nale\u017ce\u0107 do mnie. Nale\u017cy do siebie\u201d \u2013 napisa\u0142a pod koniec\u00a0\u017cycia. Tu\u017c po rozwodzie odrzuca atrybuty kobieco\u015bci: obcina w\u0142osy i wk\u0142ada m\u0119ski garnitur. Dwoisto\u015b\u0107 jej natury ujawnia obraz Dwie Fridy<\/em> (1939) – podw\u00f3jny autoportret artystki: w stroju m\u0119skim i kobiecym.<\/span><\/p>\n Frida Kahlo zbudowa\u0142a w\u0142asn\u0105 mitologi\u0119, malarski j\u0119zyk symboli. \u201eMy\u015bleli, \u017ce jestem surrealistk\u0105, ale nigdy ni\u0105 nie by\u0142am. Nie malowa\u0142am sn\u00f3w, lecz swoj\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107\u201d \u2013 wyzna\u0142a. Jej obrazy od pocz\u0105tku docenili kolekcjonerzy. Autoportret Rama<\/em>, w 1939 r. sprowadzony przez Andr\u00e9 Bretona na wystaw\u0119 sztuki meksyka\u0144skiej – sta\u0142 si\u0119 jej pierwsz\u0105, XX-wieczn\u0105 prac\u0105, kt\u00f3ra trafi\u0142a do zbior\u00f3w Luwru. Breton postrzega\u0142 Meksyk jako symbol surrealizmu. Uwa\u017ca\u0142, \u017ce podobnie, jak dramatyczna, niesp\u00f3jna w sobie jego kultura, uciele\u015bnieniem tego kierunku s\u0105 te\u017c prace Fridy. W istocie nie jest ona malark\u0105 sn\u00f3w, lecz codzienno\u015bci. W \u017cadnej z prac nie ucieka od realno\u015bci. Duszny freudyzm i mroczne, neurotyczne symbole \u2013 typowe dla g\u0142\u00f3wnego nurtu surrealizmu – porzuci\u0142a dla malarstwa, przyprawionego szczypt\u0105 dowcipu. Jak napisa\u0142 Rivera w latach 50., Kahlo by\u0142a \u201epierwsz\u0105 kobiet\u0105 w historii sztuki, kt\u00f3ra z absolutn\u0105 i bezkompromisow\u0105 uczciwo\u015bci\u0105 i niewzruszonym okrucie\u0144stwem dotyka\u0142a spraw kobiet\u201d. Przedmiotem swego malarstwa uczyni\u0142a w\u0142asn\u0105 seksualno\u015b\u0107, a egzotyczne ro\u015bliny lubi\u0142a przekszta\u0142ca\u0107 w m\u0119skie i \u017ce\u0144skie genitalia. Jej prowokacyjne obrazy wyr\u00f3\u017cniaj\u0105 si\u0119 niezwyk\u0142\u0105 agresj\u0105 i bezkompromisowo\u015bci\u0105 – zar\u00f3wno pod wzgl\u0119dem tematyki, jak i wymowy samego przedstawienia. Przed Frid\u0105 Kahlo w \u201ewysokiej\u201d sztuce zachodniej nikt nie podejmowa\u0142 takich temat\u00f3w, jak: narodziny, poronienie, autoportrety podw\u00f3jne, z wyeksponowanymi organami wewn\u0119trznymi lub w przebraniu. W 1942 r. malarka rozpocz\u0119\u0142a pisa\u0107 sw\u00f3j Dziennik<\/em>, dzi\u015b – jeden z najwa\u017cniejszych kluczy do odczytania jej obraz\u00f3w, my\u015bli i uczu\u0107. Na tle typowych szkicownik\u00f3w artyst\u00f3w, w kt\u00f3rym ma\u0142e\u00a0rysunki wst\u0119pne s\u0142u\u017c\u0105 do stworzenia gotowych, wielkoformatowych prac, Dziennik<\/em> Fridy to dzie\u0142o wyj\u0105tkowe. Nale\u017c\u0105cy do gatunku \u201edziennika intymnego\u201d (journal intime)<\/em>, jest relacj\u0105 kobiety, kt\u00f3r\u0105 spisa\u0142a j\u0105 sobie samej. Obok zapisu aktualnych wydarze\u0144 Kahlo zwraca si\u0119 w nim ku swemu dzieci\u0144stwu i m\u0142odo\u015bci. Zg\u0142\u0119bia r\u00f3wnie\u017c takie tematy, jak: w\u0142asna seksualno\u015b\u0107 i p\u0142odno\u015b\u0107, magia, ezoteryka, duchowe i fizyczne cierpienie. Swe rozwa\u017cania ilustruje akwarelami i gwaszami. Kre\u015bli sw\u00f3j portret, mieszaj\u0105c proz\u0119 z poezj\u0105.<\/span><\/p>\n Pod koniec \u017cycia Frida Kahlo zosta\u0142a skazana na fotel na k\u00f3\u0142kach. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 czasu sp\u0119dza\u0142a w domu. Od 1944 r. by\u0142a zmuszona nosi\u0107 kolejno osiem gorset\u00f3w ortopedycznych. W 1950 r. sp\u0119dzi\u0142a 9 miesi\u0119cy po operacji w szpitalu ABC<\/em> w Meksyku. Zwi\u0105zek z River\u0105 okaza\u0142 si\u0119 bli\u017cszy ni\u017c kiedykolwiek. Po operacji nogi i kr\u0119gos\u0142upa malowa\u0142a, le\u017c\u0105c w \u0142\u00f3\u017cku przy specjalnej sztaludze i pracuj\u0105c zwykle 4-5 godzin dziennie. W ostatnich latach swego \u017cycia stworzy\u0142a kilka portret\u00f3w, ale by\u0142y to przede wszystkim martwe natury. Portretuj\u0105c Lenina i Stalina jako \u015bwi\u0119tych, artystka objawia sw\u0105 religijn\u0105, niemal\u017ce ba\u0142wochwalcz\u0105 wiar\u0119 w komunizm. W jej ikonografii pojawiaj\u0105 si\u0119 oni r\u00f3wnie cz\u0119sto, co Chrystus, Dziewica i \u015bwi\u0119ci. Obraz Frida i Stalin<\/em> przypomina obraz wotywny. Tak, jak na Autoportrecie z portretem Doktora Ferville<\/em>, gdzie wyst\u0119puje on jako zbawiciel, Stalin wciela si\u0119 w rol\u0119 \u015bwi\u0119tego. \u201eMoje malarstwo nie jest rewolucyjne\u201d \u2013 gwa\u0142townie zaprzeczy\u0142a artystka. Jednak b\u00f3l w prawej nodze zainfekowanej gangren\u0105 okazuje si\u0119 nie do zniesienia. W sierpniu 1953 r. lekarze zadecydowali o jej amputacji powy\u017cej kolana. Operacja ta wp\u0119dzi\u0142a Frid\u0119 w g\u0142\u0119bok\u0105 depresj\u0119. Jak twierdzi\u0142 Rivera, straci\u0142a ona ch\u0119\u0107 do \u017cycia. Wbrew zaleceniom lekarzy ostatni raz pokaza\u0142a si\u0119 publicznie w 1954 r., bior\u0105c udzia\u0142 w demonstracji przeciwko obaleniu przez CIA demokratycznego rz\u0105du i prezydenta, Jacobo Abrama Guzmana. Frida Kahlo, ci\u0119\u017cko chora na zapalenie p\u0142uc, zmar\u0142a w Casa Azul<\/em> noc\u0105, z 12. na 13. lipca 1954 r., 7 dni po swych 47. urodzinach. Rok po jej \u015bmierci Diego Rivera zapisa\u0142 B\u0142\u0119kitny Dom<\/em> narodowi meksyka\u0144skiemu. Po\u015bwi\u0119cony artystce, zosta\u0142 otwarty 12. lipca 1958 r. jako Museo Frida Kahlo, a jej wyrazista osobowo\u015b\u0107 ci\u0105gle wype\u0142nia jego mury.<\/span><\/p>\n \u00a0<\/span><\/p>\n \u00a0Agnieszka Maria Wasiec<\/span>zko<\/span><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" \u00a0 \u00a0 B\u00f3l, cia\u0142o, mi\u0142o\u015b\u0107, nami\u0119tno\u015b\u0107, rewolucja, polityka i historia \u2013 oto klucze do sztuki meksyka\u0144skiej malarki, Fridy Kahlo. Ta<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"colormag_page_layout":"default_layout","footnotes":""},"categories":[143],"tags":[],"class_list":["post-1961","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-inne"],"yoast_head":"\n