\u00a0<\/p>\n
Jan Tuczkowski stwierdza, \u017ce autorzy przychylnych opinii zar\u00f3wno jak i negatywnych absolutnie nie maj\u0105 zielonego poj\u0119cia, czym jest \u00f3w \u201eChaos\u201d, nie rozumiej\u0105 koncepcji pisma<\/em>[1]<\/a> i t\u0142umaczy to tym, \u017ce jedni zarzucaj\u0105 im \u201epropagowanie narkotyk\u00f3w\u201d, drudzy \u2013 \u201edewiacje seksualne\u201d, jeszcze inni \u2013 \u201ebrutalizm, wulgaryzm, pesymizm\u201d. Kto\u015b por\u00f3wnuje publikowane wiersze \u201edo wypchanych tanim j\u0119zykiem i anowatorstwem walizkowych toreb\u201d, kto\u015b zarzuca \u201enierewolucyjn\u0105 aktuali\u0119 utwor\u00f3w\u201d, kto\u015b stwierdza, i\u017c pismo oferuje \u201eprzyklasycystycznione wypociny przewa\u017cnie \u017ce\u0144skiego rodzaju\u201d, kto\u015b potrzebuje \u201em\u0142otobitnych koncepcji artystycznych, \u015bwie\u017co\u015bci\u201d, (na co redaktor naczelny w Naszym Czasie<\/em> odpowiedzia\u0142 – tym radz\u0119 kupi\u0107 jaki\u015b tani dezodorant<\/em>), a kto\u015b po prostu m\u00f3wi: Jeste\u015bcie odlotowi. Takich jak wy musi by\u0107 wi\u0119cej<\/em>. <\/span><\/p>\n <\/em><\/span><\/p>\n W zasadzie redaktorzy pisma starali si\u0119 nie cenzurowa\u0107 nadsy\u0142anej produkcji literackiej, odrzucaj\u0105c jedynie najbardziej grafoma\u0144skie pozycje. St\u0105d nier\u00f3wny poziom utwor\u00f3w, zarzuty i krytyka ze strony cz\u0119\u015bci starszego pokolenia miejscowych Polak\u00f3w i na przyk\u0142ad anonimowego artyku\u0142u niejakiej Beaty S. w stylu Moda na chamstwo?<\/em>:<\/span><\/p>\n \u00a0(…) Trafi\u0142o mi do r\u0105k co\u015b w rodzaju gazetki pod tytu\u0142em \u201eChaos\u201d… Czy to nowy polski tytu\u0142 prasowy ukaza\u0142 si\u0119 na rynku wile\u0144skim? Co to w og\u00f3le jest? Przewertowa\u0142am, co prawda, tylko jeden numer (Maj 2001 Nr 3 (6). Pr\u00f3bowa\u0142am czyta\u0107 i z g\u0142upi\u0105 nadziej\u0105, usi\u0142owa\u0142am znale\u017a\u0107 tam co\u015b \u201ez \u017cycia, my\u015bli czy czynu\u201d… Nadaremnie… Powodzenia wi\u0119c, panowie\u2013nowatorzy. Szkoda, \u017ce nie potraficie mnie jednak dokszta\u0142ci\u0107 na sw\u00f3j \u0142ad. Obawiam si\u0119, \u017ce wi\u0119cej ju\u017c takiej okazji mie\u0107 nie b\u0119dziecie, bo b\u0119d\u0119 si\u0119 brzydzi\u0142a po raz drugi wzi\u0105\u0107 do r\u0105k to wasze \u201edzie\u0142o\u201d. A tak by si\u0119 chcia\u0142o na zako\u0144czenie odes\u0142a\u0107 was razem z waszymi \u201edobrodziejami\u201d gdzie\u015b jak najdalej, u\u017cywaj\u0105c kilka \u201e\u0142adnych\u201d s\u0142\u00f3w z waszego s\u0142ownictwa (…)[2]<\/a><\/em><\/span><\/p>\n Na co J. Tuczkowski odpowiedzia\u0142: Pole do popisu, piszcie. Skoro chcemy by\u0107 na szczycie, sami musimy si\u0119 na\u0144 dosta\u0107\u201d,<\/em> a w 10 numerze Chaosu<\/em> doda\u0142: \u201eDla w\u015bcibskich chcia\u0142bym zaznaczy\u0107, \u017ce nigdy nie unikali\u015bmy podatk\u00f3w, poniewa\u017c \u201eChaos\u201d nigdy na \u017cadnym rynku tak naprawd\u0119 nie istnia\u0142. By\u0142 pismem bezp\u0142atnym, a wi\u0119c z natury rzeczy skazanym na hojno\u015b\u0107 sponsor\u00f3w. Cz\u0119sto te\u017c dok\u0142adali\u015bmy z w\u0142asnej kieszeni. Jako pismo drugiego, a mo\u017ce trzeciego obiegu \u201eChaos\u201d zawsze dzia\u0142a\u0142 poza rynkiem prasowym.<\/em><\/span><\/p>\n Chaos<\/em> da\u0142 mo\u017cliwo\u015b\u0107, popar\u0142 tych, co pisz\u0105 dla siebie. To w\u0142a\u015bnie Chaos <\/em>zasygnalizowa\u0142 to, \u017ce m\u0142odzi chc\u0105 co\u015b robi\u0107. Redaktorzy przedstawiaj\u0105 pismo jako organ \u201em\u0142odej polskiej inteligencji wile\u0144skiej\u201d, co wzbudzi\u0142o protest okre\u015blonych os\u00f3b, by\u0107 mo\u017ce starszego pokolenia.<\/span><\/p>\n W obronie Chaosu<\/em> stan\u0119\u0142a niejaka Ewa, kt\u00f3ra w Kurierze Wile\u0144skim<\/em> pisa\u0142a:<\/span><\/p>\n Niech\u017ce wi\u0119c ta cz\u0119\u015b\u0107, kt\u00f3ra nie odczuwa wsp\u00f3lnoty z \u201eChaosem\u201d, wyda w\u0142asn\u0105 konkurencyjn\u0105 gazetk\u0119 i poka\u017ce, i\u017c sta\u0107 j\u0105 nie tylko na krytyk\u0119, to przecie\u017c naj\u0142atwiej, ale potrafi te\u017c dzia\u0142a\u0107[3]<\/a>.\u00a0\u00a0\u00a0 <\/em><\/span><\/p>\n Oczywi\u015bcie, byli te\u017c tacy, kt\u00f3rych Chaos<\/em> zafascynowa\u0142 i kt\u00f3rzy go bronili:<\/span><\/p>\n Czasem zastanawiam si\u0119, czy warto by\u0107 m\u0142odym. Chyba nie, skoro zawsze na m\u0142odzie\u017c si\u0119 narzeka. Zarzuca si\u0119 jej nadu\u017cywanie alkoholu, si\u0119ganie po narkotyki, demoralizacj\u0119 i niech\u0119\u0107 do jakiejkolwiek dzia\u0142alno\u015bci. Kiedy ju\u017c pojawi si\u0119 grupka m\u0142odych, kt\u00f3rzy chc\u0105 co\u015b robi\u0107, a przy okazji mie\u0107 z tego troch\u0119 rozrywki i zabawy, zarzuca si\u0119 im propagowanie miernoty, plagiat, oszustwa podatkowe, g\u0142upot\u0119, brak talentu i jeszcze wiele innych grzech\u00f3w… Gratuluj\u0119 redaktorom i autorom \u201eChaosu\u201d pomys\u0142u na prezentowanie siebie bez czekania na zach\u0119t\u0119 z zewn\u0105trz i \u017cycz\u0119, aby mieli dalej ch\u0119\u0107, mimo zniech\u0119caj\u0105cych g\u0142os\u00f3w, robi\u0107 swoje.<\/em> Oto taki list otrzyma\u0142a redakcja Kuriera Wile\u0144skiego<\/em> od doktorantki z Wroc\u0142awia \u2013 Ewy[4]<\/a>.<\/span><\/p>\n Opinie wykroczy\u0142y poza gazety wile\u0144skie i ukaza\u0142y si\u0119 w Polsce, na przyk\u0142ad w wydaniu Kraju<\/em>, w rubryce Opinia<\/em>. Pisze o Chaosie<\/em> znany wile\u0144ski dziennikarz – Jan Sienkiewicz:<\/span><\/p>\n \u00a0Bij\u0119 si\u0119 w piersi, \u017ce tak p\u00f3\u017ano zaj\u0105\u0142em si\u0119 lektur\u0105 pisma, obecnego w Wilnie ju\u017c spory kawa\u0142 czasu i nie wzi\u0105\u0142em udzia\u0142u w dyskusji, kiedy bra\u0142o w sk\u00f3r\u0119 od domniemanej konkurencji za rzekomy brak gustu, umiej\u0119tno\u015bci dziennikarskich i patriotyzmu. Moja strata. Mam natomiast teraz autentyczn\u0105 satysfakcj\u0119 z czytania dziewi\u0119ciu wydanych dotychczas numer\u00f3w jednego po drugim i obserwowania stale rosn\u0105cego poziomu nadzwyczaj sympatycznego fenomeniku tw\u00f3rczo-edytorskiego… Pismo jest dobre ju\u017c poprzez to tylko, \u017ce jest… Wydawcy, autorzy i czytelnicy \u201eChaosu\u201d nie zwa\u017cajcie na nie\u017cyczliwe s\u0142owa. Piszcie, r\u00f3bcie pismo dalej, niech wam nie zabraknie ani ch\u0119ci, ani rzeczy…[5]<\/a> <\/em><\/span><\/p>\n Polemiki odbywa\u0142y si\u0119 nie tylko na \u0142amach gazet i miesi\u0119cznik\u00f3w, ale te\u017c na stronach internetowych, przysy\u0142anych poczt\u0105 elektroniczn\u0105 na adres naczelnego redaktora.<\/span><\/p>\n Z Polski przyszed\u0142 list ks. Jaros\u0142awa Staszewskiego TChr, dyrektora biblioteki w Poznaniu, z gratulacjami ciekawego pomys\u0142u pisma, gdzie dodaje, \u017ce cieszy si\u0119, i\u017c obok licznych pozycji \u201eklasycznych\u201d na wile\u0144skim rynku pojawia si\u0119 co\u015b \u201ealternatywnego\u201d<\/em>.<\/span><\/p>\n W Naszej Gazecie<\/em> ukaza\u0142y si\u0119 te\u017c s\u0142owa otuchy:<\/span><\/p>\n Niespostrzegalnie dla nas ro\u015bnie konkurencja. Przed kilkoma dniami ukaza\u0142 si\u0119 kolejny, czwarty w tym roku, a si\u00f3dmy od pocz\u0105tku dzia\u0142alno\u015bci wydawniczej, numer polskiego czasopisma \u201eChaos\u201d \u2013 subiektywnego pisma m\u0142odych autor\u00f3w w Wilnie.<\/em><\/span><\/p>\n Sk\u0142ad autor\u00f3w, wydawc\u00f3w oraz sponsor\u00f3w wskazuje, i\u017c \u201ematecznikiem\u201d pisma jest Katedra Polonistyki na Uniwersytecie Pedagogicznym. Na uczelni na szcz\u0119\u015bcie jest wszystko w porz\u0105dku…<\/span><\/p>\n \u017byczymy szanownej m\u0142odzie\u017cy, aby z tych satyryczno\u2013poetyckich pr\u00f3b odrodzi\u0142y si\u0119 nam po ponad p\u00f3\u0142tora wieku \u201eWiadomo\u015bci brukowe\u201d, kt\u00f3re redagowa\u0142 w pozaprzesz\u0142ym ju\u017c XIX wieku historyk, publicysta, dzia\u0142acz o\u015bwiatowy i cz\u0142onek Towarzystwa Szubrawc\u00f3w, Micha\u0142 Bali\u0144ski. Tym bardziej, i\u017c w Wilnie jest straszna nuda i odrobina satyry, humoru, soli czy pieprzu jest jak najbardziej potrzebna.<\/span><\/p>\n W maju 2002 roku zapad\u0142a decyzja o zawieszeniu wydawania Chaosu<\/em> \u2013 z jednej strony nie by\u0142o na to \u015brodk\u00f3w finansowych. Sponsorzy widz\u0105c \u201eniepoprawny politycznie\u201d charakter pisma zawiesili wsparcie finansowe dla nas, a pr\u00f3by wprowadzenia nawet symbolicznych op\u0142at, skutecznie odstrasza\u0142y czytelnik\u00f3w \u2013 <\/em>t\u0142umaczy Aleksander Radczenko. Z drugiej strony do zawieszenia dosz\u0142o, dlatego, i\u017c nie da\u0142o si\u0119 w Chaosie<\/em> dalej realizowa\u0107 bardziej radykalnych pomys\u0142\u00f3w. Ka\u017cda zmiana formu\u0142y pisma by\u0142a spotykana z du\u017c\u0105 niech\u0119ci\u0105 przez jego odbiorc\u00f3w, a i cz\u0119\u015b\u0107 redaktor\u00f3w. Tak wi\u0119c w maju 2002 roku zosta\u0142o wydane ostatnie \u201echaosowskie\u201d wydanie \u2013 tomik utwor\u00f3w czterech podstawowych redaktor\u00f3w i autor\u00f3w pisma (Antoni Pacuk<\/em> Radczenko, Zbigniew Zusammen Samko, Aleksander Ville<\/em> Radczenko, Jan Bamba Jazz Szyderca<\/em> Etc<\/em> Tuczkowski \u2013 jak si\u0119 sami podpisali) \u2013 pod tytu\u0142em X-ty i Ostatni<\/em>. W tym numerze nie zamieszczono dzie\u0142 innych autor\u00f3w.<\/span><\/p>\n M\u00f3j sceptycyzm wobec pisma zacz\u0105\u0142 rodzi\u0107 si\u0119 stopniowo w okresie schy\u0142kowym <\/em>– m\u00f3wi <\/em>Aleksander Radczenko. <\/em>W pewnym momencie redaktorzy zacz\u0119li po prostu powiela\u0107 te pomys\u0142y, kt\u00f3re by\u0142y w poprzednich numerach. Wdali si\u0119 w niepotrzebne \u201edyskusje-pysk\u00f3wki\u201d z niekt\u00f3rymi oficjalnymi pismami. Zacz\u0119\u0142o brakowa\u0107 wizji przysz\u0142o\u015bci pisma. Poziom pisma by\u0142 nier\u00f3wny, redaktorom brakowa\u0142o te\u017c w Chaosie<\/em> spo\u0142ecznego zaanga\u017cowania si\u0119, bie\u017c\u0105cych wiadomo\u015bci, wywiad\u00f3w i przede wszystkim – krytyki. W pewnym momencie mogli wybra\u0107: zamkn\u0105\u0107 pismo czy te\u017c je kontynuowa\u0107 za pieni\u0105dze tych czy innych dzia\u0142aczy organizacji spo\u0142ecznych. Wed\u0142ug mnie oznacza\u0142o to utrat\u0119 niezale\u017cno\u015bci <\/em>\u2013 powiada Aleksander Radczenko. Podobnie my\u015bla\u0142 te\u017c redaktor naczelny Jan Tuczkowski i reszta zespo\u0142u redakcyjnego, bo podj\u0119li decyzj\u0119 o zamkni\u0119ciu pisma.<\/em><\/span><\/p>\n \u00a0Drogi by\u0142ych redaktor\u00f3w Chaosu<\/em> stopniowo rozesz\u0142y si\u0119, kto\u015b dzia\u0142a nadal edytorsko, kto\u015b na niwie sportowej, jeszcze inni wybrali karier\u0119. \u201eChaos\u201d przebi\u0142 dla mnie i jeszcze kilku os\u00f3b (Pacuk[6]<\/a>, cz\u0119\u015bciowo Johnnie[7]<\/a>) drog\u0119 do polskiego \u015bwiata trzecioobiegowych pism<\/em> \u2013 twierdzi Aleksander. Redaktorzy pisma nawi\u0105zali wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z \u015brodowiskami tw\u00f3rc\u00f3w niezale\u017cnych w Lublinie, Mielcu, Gda\u0144sku, Poznaniu, \u0141odzi. Ich utwory, artyku\u0142y, eseje ukaza\u0142y si\u0119 w wielu pismach w Polsce (Ulica Wszystkich \u015awi\u0119tych<\/em>, Konstelacja Cienia<\/em>, Inny \u015awiat<\/em>, Dike<\/em>, HA!Art<\/em> itp). W maju 2002 roku Chaos<\/em> uczestniczy\u0142 w I Targach Literatury i Wydawnictw Anarchistycznych w Poznaniu. Te wszystkie kontakty procentuj\u0105 do dzisiaj, chocia\u017c w moim przypadku maj\u0105 coraz to mniej literacki charakter<\/em> \u2013 m\u00f3wi Aleksander Radczenko. Chaos<\/em> by\u0142 swoistym sprzeciwem przeciwko dusznej, ko\u0142tu\u0144skiej atmosferze wile\u0144skich elit polskich, przeciwko rodzimemu ciemnogrodowi. Chaos<\/em> ukaza\u0142, \u017ce mo\u017cna by\u0107 niezale\u017cnym. I w tym sensie ma znaczenie olbrzymie[8]<\/em><\/a>.<\/em><\/span><\/p>\n 20. maja 2002 roku w Domu Kultury Polskiej odby\u0142a si\u0119 prezentacja dziesi\u0105tego i ostatniego numeru subiektywnego pisma m\u0142odzie\u017cy wile\u0144skiej Chaos<\/em>. By\u0142o to pismo ka\u017cdego i dla ka\u017cdego<\/em>, czyli je\u015bli kto\u015b mia\u0142 ch\u0119\u0107 i (niekoniecznie) zdolno\u015bci pisania, m\u00f3g\u0142 umie\u015bci\u0107 na jego \u0142amach swe utwory. Dlaczego wi\u0119c odeszli, skoro ostatnio sporo wok\u00f3\u0142 nich si\u0119 dzia\u0142o (zacz\u0119\u0142y nawet przewa\u017ca\u0107 pozytywne opinie, co wcale nie by\u0142o takie naturalne na pocz\u0105tku). Po rozmowie z podstawowymi redaktorami okaza\u0142o si\u0119, \u017ce nie mieli monopolu na wydawanie Chaosu<\/em> i ka\u017cdy, kto czuje si\u0119 na si\u0142ach, mo\u017ce kontynuowa\u0107 to dzie\u0142o. Zostaje tylko mie\u0107 nadziej\u0119, \u017ce \u201eChaos\u201d nie b\u0119dzie samotnym przyk\u0142adem inicjatywy m\u0142odzie\u017cy Wile\u0144szczyzny<\/em>[9]<\/a>.<\/em><\/span><\/p>\n By\u0107 mo\u017ce trzeba postawi\u0107 decyduj\u0105ce pytanie – jaka by\u0142a koncepcja pisma? Uwa\u017cam, \u017ce na to pytanie najlepiej mo\u017ce odpowiedzie\u0107 naczelny redaktor pisma, J. Tuczkowski, pozwol\u0119 sobie wi\u0119c na cytat:<\/em><\/span><\/p>\n Kto\u015b kiedy\u015b spyta\u0142 mnie: \u201eDla kogo wydajesz \u201eChaos\u201d? Po co to? Jaki jest sens, skoro na tym nie zarabiasz?\u201d. Podobne pytania w ci\u0105gu ostatnich trzech lat bombardowa\u0142y mnie kilkadziesi\u0105t razy. Tyle\u017c razy po nieprzychylnej krytyce chcia\u0142em wszystko rzuci\u0107 i zakl\u0105\u0107, na czym \u015bwiat stoi. Po pewnym czasie jednak stwierdzi\u0142em: \u201eA c\u00f3\u017c w takim razie ma sens?\u201d. Prze\u017cy\u0107 te 70 lat codziennie sp\u0119dzaj\u0105c w pracy, w domu, w polu, z \u017con\u0105, dzie\u0107mi, pij\u0105c, pal\u0105c, jak zwyk\u0142y przeci\u0119tny cz\u0142owiek? I je\u015bli to, do czego d\u0105\u017cysz, nie przynosi \u017cadnych profit\u00f3w czy naprawd\u0119 ju\u017c nie posiada \u017cadnego sensu? Trudno znale\u017a\u0107 jakie\u015b warto\u015bci w tak zmaterializowanym \u017cyciu. A jednak istniej\u0105 tacy (jednostki), kt\u00f3rzy ceni\u0105 prac\u0119 dla idei, wolno\u015b\u0107 my\u015bli, kt\u00f3rzy potrafi\u0105 odkrywa\u0107 w sobie nowe warto\u015bci, mo\u017cliwo\u015bci i nie trz\u0119s\u0105 si\u0119 im kolanka, gdy m\u00f3wi\u0105, \u017ce \u201ewszystko, co ludzkie \u2013 nie jest dla nas za paskudne\u201d. W\u0142a\u015bnie taka by\u0142a koncepcja pisma.<\/em><\/span><\/p>\n Nie \u017ca\u0142uj\u0119, \u017ce okrzykiwano nas \u201eniedauczkami\u201d. G\u0142upota ludzka jest bezgraniczna. Mo\u017ce rzeczywi\u015bcie w swoim zaledwie rozpoczynaj\u0105cym si\u0119 \u017cyciu przeczyta\u0142em nie te ksi\u0105\u017cki, kt\u00f3re warto by\u0142oby przeczyta\u0107. Przyja\u017ani\u0142em si\u0119 z tymi osobami, kt\u00f3re zmieni\u0142y m\u00f3j \u015bwiatopogl\u0105d, a by\u0142y przyk\u0142adem wielu dr\u00f3g tw\u00f3rczych. Zapewne o wiele \u0142atwiej jest by\u0107 g\u0142upim i nic nie zauwa\u017ca\u0107 dooko\u0142a siebie, ni\u017c rozumie\u0107, \u017ce jeste\u015b g\u0142upi. Pozna\u0142em wielu ciekawych ludzi. Urodzili\u015bmy si\u0119 w Wilnie w tym samym czasie. Znaczy, tak by\u0107 musia\u0142o. Chcieli\u015bmy, \u017ceby ka\u017cdy czytelnik i autor \u201eChaosu\u201d m\u00f3g\u0142 powiedzie\u0107, \u017ce jest to \u201ejego pismo\u201d, \u201epismo o mnie i dla mnie\u201d jak to okre\u015bli\u0142 jeden z redaktor\u00f3w, najbardziej skandaliczny, oczywi\u015bcie po Antonim \u2013 Zusammen<\/em> [10]<\/a>.<\/em><\/span><\/p>\n Na ko\u0144cu tej wypowiedzi Jan Tuczkowski stwierdza, \u017ce mo\u017ce w\u0142a\u015bnie po to uko\u0144czy\u0142 polonistyk\u0119 na Wile\u0144skim Uniwersytecie Pedagogicznym, \u017ceby ukaza\u0142 si\u0119 Chaos<\/em> z dziesi\u0119cioma jego numerami. (cdn.)<\/strong><\/span><\/p>\n \u00a0<\/span><\/p>\n \u00a0<\/em><\/p>\n [1]<\/a> \u201eNasz Czas\u201d, 25. kwietnia \u2013 1. maja 2002 r.;<\/p>\n<\/div>\n [2]<\/a> Z listu Beaty S. do redakcji miesi\u0119cznika \u201eMagazyn Wile\u0144ski\u201d 7\/2001 r.;<\/p>\n<\/div>\n [3]<\/a> Z listu Ewy do redakcji \u201eKuriera Wile\u0144skiego\u201d, wtorek, 11. wrze\u015bnia 2001 r.;<\/p>\n<\/div>\n [4]<\/a> Z listu Ewy do redakcji \u201eKuriera Wile\u0144skiego\u201d, wtorek, 11. wrze\u015bnia 2001 r.;<\/p>\n<\/div>\nGabriela Wiszniak<\/span><\/h1>\n
\n