![\"\"](\"http:\/\/www.bezjarzmowie.info.ke\/test\/wp-content\/uploads\/2012\/01\/STUDNICKI-300x254.jpg\")
<\/p>\n\u00a0<\/p>\n
Po raz pierwszy przeczyta\u0142em o nim w ksi\u0105\u017cce J\u00f3zefa Mackiewicza, pt.: \u201eNie trzeba g\u0142o\u015bno m\u00f3wi\u0107\u201d. (Pary\u017c, 1969).<\/span><\/p>\n Opisa\u0142 w niej kr\u00f3tko, jak to W\u0142adys\u0142aw Studnicki, w czasie II wojny \u015bwiatowej przem\u00f3wi\u0142 w Warszawie nad grobem nadkomisarza granatowej policji, Reszczy\u0144skiego, zastrzelonego z wyroku kt\u00f3rej\u015b z konspiracyjnych organizacji. To przem\u00f3wienie by\u0142o w\u00f3wczas aktem niezwyk\u0142ej odwagi. Nazwa\u0142 bowiem sprawc\u00f3w \u015bmierci Reszczy\u0144skiego: \u201eciemnymi elementami naszego narodu, kt\u00f3re przyw\u0142aszczaj\u0105 sobie prawo decydowania o \u017cyciu i \u015bmierci wsp\u00f3\u0142obywateli\u201d.<\/span><\/p>\n <\/span><\/p>\n Przez jaki\u015b czas i jemu grozi\u0142a za to podobna \u015bmier\u0107. Okaza\u0142o si\u0119 p\u00f3\u017aniej, i\u017c Reszczy\u0144ski pomaga\u0142 \u017bydom, o czym Studnicki wiedzia\u0142 \u2013 i \u017ce zarzuty w stosunku do niego by\u0142y fa\u0142szywe, a wyrok \u2013 \u201epomy\u0142k\u0105\u201d. Przeproszono wi\u0119c wdow\u0119 po nim, lecz \u017cycia to mu ju\u017c nie przywr\u00f3ci\u0142o.<\/span><\/p>\n Ponownie trafi\u0142em na wzmiank\u0119 o W\u0142adys\u0142awie Studnickim w 1994 roku, w \u201eAutobiografii na cztery r\u0119ce\u201d Jerzego Giedroycia, redaktora paryskiej \u201eKultury\u201d. (Opr. K. Pomian, Czytelnik, W-wa 1994). Czytamy w niej na str. 58: \u201e(…) w stanowisku Studnickiego nie by\u0142o \u017cadnych sympatii pronazistowskich. W czasie okupacji Studnicki zachowa\u0142 si\u0119 z wielk\u0105 godno\u015bci\u0105, a jego Memoria\u0142 z grudnia 1939 roku, kt\u00f3rego kopi\u0119 przes\u0142a\u0142 mi do Bukaresztu, rezygnowa\u0142 wprawdzie z korytarza, domaga\u0142 si\u0119 dla Polski ca\u0142kowitej niepodleg\u0142o\u015bci\u201d.<\/span><\/p>\n Co do owego \u201ekorytarza\u201d, to poprawniej, ja\u015bniej, nale\u017ca\u0142oby powiedzie\u0107, \u017ce godzi\u0142 si\u0119 na niemieck\u0105 autostrad\u0119 do Prus Wschodnich przez Pomorze\u201d.<\/span><\/p>\n A na 172 stronie tej samej \u201eBiografii\u201d natrafi\u0142em na bardzo oryginaln\u0105 ocen\u0119 ksi\u0105\u017cki W. Studnickiego pt.: \u201eSystem polityczny Europy a Polska\u201d z 1934 roku. Brzmi ona dos\u0142ownie tak: \u201e(…) \u015bwietna ksi\u0105\u017cka, kt\u00f3ra po raz pierwszy u\u015bwiadomi\u0142a mi, \u017ce naszym nieszcz\u0119\u015bciem jest to, \u017ce nie prze\u017cyli\u015bmy okresu absolutyzmu o\u015bwieconego\u201d. Przy okazji informuj\u0119 czytelnik\u00f3w, i\u017c przedruk tej ksi\u0105\u017cki znajduje si\u0119 w tomie II \u201ePism wybranych\u201d W\u0142adys\u0142awa Studnickiego (Toru\u0144 2001, str. 181). Podobno po\u015bwi\u0119cono jej w prasie europejskiej setki artyku\u0142\u00f3w. Tak czytam w niemieckim t\u0142umaczeniu jego ksi\u0105\u017cki: \u201eB\u0142\u0119dne drogi w Polsce\u201d (\u201eIrrewege in Polen\u201d, str. 23).<\/span><\/p>\n Tam te\u017c nadmienia, \u017ce najlepsz\u0105 reklam\u0119 zrobi\u0142 jej Mo\u0142otow, gdy w styczniu 1936 roku w swoim expos\u00e9<\/em> stwierdzi\u0142, i\u017c: \u201eRosja ma wsz\u0119dzie niebezpiecznych przyjaci\u00f3\u0142 \u2013 z jednej strony Japoni\u0119, a z drugiej Niemcy. W Polsce wyda\u0142 W\u0142adys\u0142aw Studnicki ksi\u0105\u017ck\u0119 \u201ePolityczny system Europy\u201d, kt\u00f3ra skierowana jest przeciwko Rosji Sowieckiej (…)\u201d.<\/span><\/p>\n Teraz, po dziewi\u0119ciu latach, przypomnia\u0142 mi o W. Studnickim Andrzej Piskozub, w swoim obszernym artykule: \u201eNauki W\u0142adys\u0142awa Studnickiego\u201d w \u201eArcana\u201d nr 45\/3\/2002, Krak\u00f3w, str. 102. Pozycja doskona\u0142a. Nadmieni\u0142 tam mi\u0119dzy innymi, i\u017c w 1951 roku ukaza\u0142 si\u0119 niemiecki przek\u0142ad jego wspomnie\u0144 z okresu II wojny \u015bwiatowej, zatytu\u0142owany \u201eIrrewege in Polen\u201d (\u201eB\u0142\u0119dne drogi w Polsce\u201d). Wystara\u0142em si\u0119 wi\u0119c o te \u201ewspomnienia\u201d. Okaza\u0142o si\u0119, i\u017c nosz\u0105 podtytu\u0142 \u201eEin Kampf um die polnisch-deutsche Annaeherung\u201d, czyli \u201eWalka o zbli\u017cenie polsko-niemieckie\u201d (Der Goettinger Arbeitskreis Veralg, 1951, t\u0142umaczenie Urszuli von Bieler). Polskie prawydanie nosi tytu\u0142 \u201eTragiczne manowce. Pr\u00f3by przeciwdzia\u0142ania katastrofom narodowym 1939-1945\u201d (Gda\u0144sk 1995).<\/span><\/p>\n Nawiasem m\u00f3wi\u0105c, \u201eStudnicki zamierza\u0142 te wspomnienia nazwa\u0107 <Dlaczego nie zosta\u0142em polskim Quislingiem?>\u201d, lecz na taki tytu\u0142 nie zgodzi\u0142 si\u0119 Mieczys\u0142aw Grydzewski, wydawca londy\u0144skich \u201eWiadomo\u015bci\u201d, gdzie w 1947 roku ukaza\u0142o si\u0119 osiem z czternastu rozdzia\u0142\u00f3w tych wspomnie\u0144, pod tytu\u0142em \u201eZ tragicznych dni\u201d. Tak podaje Andrzej Piskozub w artykule pt.: \u201eNauki W\u0142adys\u0142awa Studnickiego\u201d.<\/span><\/p>\n W trakcie czytania tych wspomnie\u0144 musia\u0142em, niestety, stwierdzi\u0107, i\u017c nie podzielam w pe\u0142ni pogl\u0105d\u00f3w Studnickiego, np. jego prawie chorobliwej awersji do Rosjan. Zaraz sobie pomy\u015bla\u0142em, jak daleko mu do Jerzego Giedroycia, kresowiaka \u2013 jak i Studnicki \u2013 lecz o niebo \u017cyczliwszego dla tego narodu. S\u0105dz\u0119, \u017ce w przypadku Studnickiego jest to rezultat jego 6-letniego, syberyjskiego zes\u0142ania.<\/span><\/p>\n Jednak nie na minusach my\u015bli Studnickiego chc\u0119 si\u0119 skupi\u0107, bo to zrobi\u0142o ju\u017c paru innych przede mn\u0105. Chc\u0119 si\u0119 skupi\u0107 na tym, co \u2013 moim zdaniem \u2013 upowa\u017cnia do nazywania go wybitnym publicyst\u0105 i politykiem. Mia\u0142 na przyk\u0142ad wybitny dar przewidywania rozwoju sytuacji mi\u0119dzynarodowej na przysz\u0142o\u015b\u0107. Andrzej Piskozub pisze o tym tak: \u201ePodziwia\u0107 trzeba wizj\u0119 scenariuszy przysz\u0142o\u015bci, b\u0119d\u0105c\u0105 sprawdzianem g\u0142\u0119bi analiz sytuacji politycznej, dokonywanej przez Studnickiego. W 1903 roku, z wyprzedzeniem kilku miesi\u0119cy, zapowiedzia\u0142 wojn\u0119 rosyjsko-japo\u0144sk\u0105, w 1910 roku, z wyprzedzeniem 4 lat \u2013 wielk\u0105 wojn\u0119 europejsk\u0105, a teraz w 1939 roku, z wyprzedzeniem kwarta\u0142u, II wojn\u0119 \u015bwiatow\u0105\u201d. (Patrz: A. Piskozub, str. 121, Nauki W. Studnickiego, Arcana 3\/2002<\/em>). Dalszy ci\u0105g na tej stronie dotyczy tak\u017ce wojny i jej skutk\u00f3w w\u0142\u0105cznie, a\u017c do czas\u00f3w wsp\u00f3\u0142czesnych. Genialny ostrzegacz!<\/span><\/p>\n W po\u0142owie listopada 1939 roku opracowa\u0142 Studnicki \u201eMemoria\u0142 o odbudowie pa\u0144stwa polskiego i polskiej armii\u201d, kt\u00f3ry skierowa\u0142 do generalnego gubernatora Franka i gubernatora Warszawy, Fischera oraz przekaza\u0142 wielu wysokim oficerom Wehrmachtu. Oraz, naturalnie, krajowym przyjacio\u0142om. Swoj\u0105 propozycj\u0119 odbudowy pa\u0144stwa polskiego uzasadni\u0142 oczekuj\u0105c\u0105 Niemcy wojn\u0105 ze Zwi\u0105zkiem Radzieckim. Czytamy w \u201eMemoriale\u201d m. in.:<\/span><\/p>\n \u201e (…) Rosja Sowiecka oznacza Rosj\u0119 plus komunizm (…). Wsp\u00f3\u0142czesna komunistyczna ideologia przyczynia si\u0119 bardziej ni\u017c kiedykolwiek do wzmo\u017cenia rosyjskiej \u017c\u0105dzy podboj\u00f3w. Gdy Zwi\u0105zek Radziecki jakie\u015b terytorium podbija, to wi\u0105\u017ce je z \u201eOjczyzn\u0105 Proletariatu\u201d, rozszerza komunistyczny porz\u0105dek w europie. Niemcy i Polska utrudnia\u0142y a\u017c do wybuchu wojny, to znaczy a\u017c do aktualnego podzia\u0142u Polski, rozprzestrzenianie tego porz\u0105dku (…).<\/span><\/p>\n Nie ma w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce Rosja Sowiecka wykorzysta ka\u017cd\u0105 trudno\u015b\u0107 Niemiec na Zachodzie. Przy niepowodzeniach albo os\u0142abieniu Niemiec przez wi\u0119ksze straty, zaatakuje Niemcy. Nie tylko po to aby ca\u0142\u0105 Polsk\u0119, lecz r\u00f3wnie\u017c Prusy Wschodnie i Czechos\u0142owacj\u0119 zagarn\u0105\u0107 (…). Po aneksji Finlandii potrzebuje Rosja tylko krok uczyni\u0107, aby sobie szwedzkie rudy \u017celaza przyw\u0142aszczy\u0107 (…)\u201d.\u00a0 Po czym nast\u0119puj\u0105 dalsze wywody, podsumowane stwierdzeniem, \u017ce \u201edla Polski by\u0142oby najwi\u0119kszym nieszcz\u0119\u015bciem, gdyby ca\u0142e jej terytorium dosta\u0142o si\u0119 pod sowieckie panowanie\u201d. Tym Studnicki uzasadnia celowo\u015b\u0107 utrzymania polskiej armii, kt\u00f3ra by w sojuszu z Niemcami walczy\u0142a przeciw Sowietom.<\/span><\/p>\n Czytaj\u0105c \u00f3w listopadowy \u201eMemoria\u0142\u201d, mo\u017cna sobie postawi\u0107 w zasadzie absurdalne pytanie \u2013 czy\u017cby Studnicki by\u0142 telepat\u0105, czy na odleg\u0142o\u015b\u0107 tysi\u0119cy kilometr\u00f3w \u201epods\u0142ucha\u0142\u201d super tajne przem\u00f3wienie Stalina, wyg\u0142oszone 19. sierpnia 1939 roku na Kremlu, do naj\u015bci\u015blejszego grona cz\u0142onk\u00f3w Biura Politycznego KPZR? Stalin uzasadni\u0142 w nim, na par\u0119 dni przed podpisaniem uk\u0142adu z III Rzesz\u0105 (23.08.1939 r.) celowo\u015b\u0107 tego kroku. Oto fragmenty przem\u00f3wienia:<\/span><\/p>\n \u201e(…) je\u015bli ten uk\u0142ad podpiszemy, to Niemcy wreszcie Polsk\u0119 zaatakuj\u0105. Wtedy przyst\u0105pienie Francji i Anglii do wojny stanie si\u0119 nieuniknione (…). Naszym zadaniem b\u0119dzie umo\u017cliwi\u0107 Niemcom prowadzenie wojny (przeciw Anglii i Francji \u2013 przypis H. Sporonia<\/em>) jak najd\u0142u\u017cej. Zwi\u0105zek Radziecki zachowa neutraln\u0105 pozycj\u0119 a\u017c do czasu nadej\u015bcia jego godziny (…), to znaczy do chwili, a\u017c obie strony si\u0119 wyczerpi\u0105\u201d.<\/span><\/p>\n Co wtedy? Wtedy zaatakowa\u0107, skomunizowa\u0107 pa\u0144stwa obu zwalczaj\u0105cych si\u0119 stron. Mia\u0142 te\u017c Stalin alternatywy, na przypadek zwyci\u0119stwa jednej ze stron. Zainteresowanych odsy\u0142am do artyku\u0142\u00f3w:<\/span><\/p>\n 1.\u201eStalins Strategi fuer Krieg und Frieden\u201d (Die Welt, 16.08.1996);<\/span><\/p>\n 2. J\u00f3zef Szaniawski, \u201eTajne przem\u00f3wienie Stalina\u201d (Gazeta Polska, nr 33, 15.08.96);<\/span><\/p>\n 3. \u201eNasza Polska\u201d, nr 35, 29.08.1996.<\/span><\/p>\n Studnicki rozszyfrowa\u0142 strategi\u0119 Stalina. Dlatego, chc\u0105c zapobiec komunizacji ca\u0142ej Polski i Europy, proponowa\u0142 Niemcom wsp\u00f3lny front antysowiecki. Ci, jak wiadomo, na to nie poszli. Zreszt\u0105, w\u0105tpliwe, czy w razie zgody, by\u0142aby na to posz\u0142a wi\u0119kszo\u015b\u0107 mieszka\u0144c\u00f3w Polski. Sam Studnicki te\u017c chyba w to pow\u0105tpiewa\u0142.<\/span><\/p>\n Na prze\u0142omie 1939 i 1940 roku polityk skierowa\u0142 do rz\u0105du niemieckiego nowy, obszerniejszy \u201eMemoria\u0142 o polityce okupacyjnej w Polsce\u201d, w kt\u00f3rym nazwa\u0142 po imieniu wszystkie krzywdy, wyrz\u0105dzone narodowi polskiemu w pierwszych miesi\u0105cach okupacji, domagaj\u0105c si\u0119 zaniechania tej antypolskiej, r\u00f3wnie\u017c dla Niemc\u00f3w szkodliwej polityki okupacyjnej. Niestety i \u2013 ten apel Studnickiego zosta\u0142 przez nazistowskie w\u0142adze okupacyjne zlekcewa\u017cony. A gdy si\u0119 w drugiej po\u0142owie wojny na zmiany zdecydowa\u0142y, by\u0142o ju\u017c za p\u00f3\u017ano. Ziarno nienawi\u015bci, posiane w poprzednich latach, zaowocowa\u0142o \u017c\u0105dz\u0105 zemsty. \u017bniwowali j\u0105 pod koniec wojny i po jej zako\u0144czeniu \u2013 cz\u0119sto Bogu ducha winni Niemcy, g\u0142\u00f3wnie kobiety i dzieci, bo m\u0119\u017cczy\u017ani w sile wieku byli na frontach lub w niewoli.<\/span><\/p>\n Jako \u015al\u0105zak, \u201emusz\u0119\u201d jeszcze zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 czytelnika na g\u00f3rno\u015bl\u0105ski epizod w \u017cyciu W. Studnickiego. Chodzi mi o proces, jaki mu wytoczy\u0142 wojewoda Micha\u0142 Gra\u017cy\u0144ski. Studnicki ostro go w prasie zaatakowa\u0142 za szykanowanie miejscowej mniejszo\u015bci niemieckiej, na tyle ostro, i\u017c Gra\u017cy\u0144ski poczu\u0142 si\u0119 tym atakiem dotkni\u0119ty i odwo\u0142a\u0142 si\u0119 do s\u0105du. Stenogram z tego procesu Studnicki opublikowa\u0142 w postaci broszury pt.: \u201eO metod\u0119 rz\u0105dzenia \u015al\u0105skiem. Proces W\u0142adys\u0142awa Studnickiego o znies\u0142awienie wojewody Gra\u017cy\u0144skiego\u201d (Wilno 1933).<\/span><\/p>\n W przedmowie do tej publikacji, Studnicki odwa\u017cy\u0142 si\u0119 m. in. nazwa\u0107 tzw. powstanie \u015bl\u0105skie \u2013 \u201ewojn\u0105 domow\u0105 na \u015al\u0105sku\u201d. Tym samym wyprzedzi\u0142 \u015bwi\u0119tej pami\u0119ci Stanis\u0142awa Bieniasza i mnie o 57 lat, bo my\u015bmy tego okre\u015blenia u\u017cyli publicznie dopiero w 1990 roku w paryskiej \u201eKulturze\u201d (numery 4 i 11\/1990).<\/span><\/p>\n \u00a0<\/span><\/p>\n \u00a0<\/span>Henryk Sporo\u0144<\/span>,<\/strong><\/p>\n Schweinfurt<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" \u00a0 Po raz pierwszy przeczyta\u0142em o nim w ksi\u0105\u017cce J\u00f3zefa Mackiewicza, pt.: \u201eNie trzeba g\u0142o\u015bno m\u00f3wi\u0107\u201d. (Pary\u017c, 1969). Opisa\u0142 w<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"colormag_page_layout":"default_layout","footnotes":""},"categories":[143],"tags":[],"class_list":["post-1829","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-inne"],"yoast_head":"\n