{"id":15077,"date":"2015-02-18T23:04:26","date_gmt":"2015-02-18T22:04:26","guid":{"rendered":"http:\/\/www.siemysli.info.ke\/?p=15077"},"modified":"2015-02-18T23:06:36","modified_gmt":"2015-02-18T22:06:36","slug":"korowod-znikajacy-w-popiele","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/korowod-znikajacy-w-popiele\/","title":{"rendered":"Korow\u00f3d, znikaj\u0105cy w popiele"},"content":{"rendered":"

\"Bosch<\/a>Symboliczny wizja \u201ewojny karnawa\u0142u z postem\u201d jest wielk\u0105 alegori\u0105 ludzkiego \u017cycia, kt\u00f3re to jest zjawiskiem oscyluj\u0105cym pomi\u0119dzy skrajno\u015bciami stan\u00f3w emocjonalnych i postaw. Bo przecie\u017c \u017cycie ludzkie, to proces mentalnie i fizycznie dynamiczny i r\u00f3\u017cnorodny, a nie prawnie unormowany, monotonny schemat. Ma wi\u0119c swe jasne i ciemne strony, nie mo\u017cna go administracyjnie zaprogramowa\u0107 i u\u0142adzi\u0107 katechizmowo. Bywa wielk\u0105 pasj\u0105 tworzenia i mrocznym szale\u0144stwem destrukcji. Fakt, \u017ce jest nieobliczalne, nikogo nie dziwi. Dziwi\u0107 mo\u017ce jedynie fakt, i\u017c kultura masowa wypiera m\u0105dre i psychologicznie uzasadnione, ponadczasowe, obyczaje i tradycyjne rytmy \u017cycia.<\/strong> Ale po kolei.<\/p>\n

We wsp\u00f3\u0142czesnym \u015bwiecie wielkie spektakle karnawa\u0142owe odbywaj\u0105 si\u0119 we w\u0142oskiej Wenecji i brazylijskim Rio de Janeiro, lecz s\u0105 to w istocie wielkie komercyjne shows<\/em>, widowiska konkuruj\u0105cych ze sob\u0105 i finansowanych przez mafi\u0119 \u201eszk\u00f3\u0142 samby\u201d, \u015bci\u0105gaj\u0105ce rzesze turyst\u00f3w, a nie tradycyjne, lokalne \u015bwi\u0119ta, roz\u0142adowuj\u0105ce napi\u0119cia i niespe\u0142nienia ludzkiej zbiorowo\u015bci. Za\u015b kultywowane w r\u00f3\u017cnych miejscach Europy festyny karnawa\u0142owe te\u017c nie maj\u0105 wiele wsp\u00f3lnego z funkcj\u0105 pierwotn\u0105 karnawa\u0142u. Nikomu ju\u017c bowiem nie przychodzi do g\u0142owy, i\u017c obalenie praw codzienno\u015bci i niemrawego \u017cycia, toczonego w cieniu zawodowych obowi\u0105zk\u00f3w i rodzinnej izolacji, jest wielkim aktem regeneracji spo\u0142ecznej energii, \u015bwi\u0119tym czasem odnowy si\u0142 witalnych i tw\u00f3rczych potencji umys\u0142owych, a tak\u017ce do\u015bwiadczenia ekstazy czas\u00f3w mitycznych, czas\u00f3w pocz\u0105tkowego chaosu, kt\u00f3ry poprzedza\u0142 ostateczne, kosmiczne uporz\u0105dkowanie. A zatem karnawa\u0142 by\u0142 w swej funkcji spo\u0142ecznej kontynuacj\u0105 pierwotnego \u015bwi\u0119ta. By\u0142 – lecz ju\u017c nie jest. Dzi\u015b nie istniej\u0105 wyra\u017ane ekwiwalenty obrz\u0119dowe owego podnios\u0142ego i dramatycznego wydarzenia, za\u015b wakacje, urlopy, biesiady alkoholowe i bale przebiera\u0144c\u00f3w, to tylko akty unormowanych spo\u0142ecznie zachowa\u0144 o charakterze wypoczynku i odpr\u0119\u017cenia, a wi\u0119c zgo\u0142a odmienne w swej istocie od pierwotnej funkcji karnawa\u0142u…<\/p>\n

Zerwanie z monotoni\u0105codziennego \u017cycia, gwa\u0142towne, obrazoburcze odwr\u00f3cenie r\u00f3l spo\u0142ecznych, szyderstwo z uniwersalnych warto\u015bci i wyzwalanie ekstremalnych emocji – oto obraz wielkiego paroksyzmu \u015bwi\u0105tecznego, kultywowania w \u015bredniowiecznej i nowo\u017cytnej Europie archaicznych form \u015bwi\u0119ta zespolenia z Natur\u0105 i wyzwolenia z okow\u00f3w cywilizacji, powrotu do korzeni, do blasku \u201epierwszego dnia stworzenia\u201d, tradycyjnie zwanego Karnawa\u0142em, czyli \u201eokr\u0119tem na ko\u0142ach\u201d.<\/p>\n

Jest jeszcze inna, r\u00f3wnie wiarygodna etymologia tej nazwy, a mianowicie wywodz\u0105ca j\u0105 od pierwszych dni Wielkiego Postu, czyli czasu wszelkiego folgowania, zwanego carne vale<\/em>, co t\u0142umaczy si\u0119 \u201emi\u0119sopust\u201d. Tak, czy owak, interpretuj\u0105c nazw\u0119 stwierdzi\u0107 nale\u017cy, i\u017c karnawa\u0142owe motywy ludyczne nawi\u0105zuj\u0105 do wielu zjawisk ludzkiej kultury, pocz\u0105wszy od gest\u00f3w i symboli, zwi\u0105zanych z dorocznym cyklem \u015bwi\u0105t religijnych, nast\u0119pnie zabaw ludowych, temat\u00f3w mitologicznych i biblijnych, a tak\u017ce obyczaj\u00f3w dworskich i rycerskich. Lecz jest to przede wszystkim \u015bwi\u0119to mieszczan, kt\u00f3rzy na co dzie\u0144 ho\u0142duj\u0105c racjonalnej pow\u015bci\u0105gliwo\u015bci i wyrachowaniu, szukaj\u0105 w nim sposobu na odreagowanie ukrytych t\u0119sknot do niezwyk\u0142o\u015bci, zawieszenia \u017cyciowej dyscypliny, szalonych emocji i kpiny z warto\u015bci \u015bwiata, w jakim tkwi\u0105, niczym w futerale\u2026<\/p>\n

W nowo\u017cytnej Europie wa\u017cnym elementem karnawa\u0142owych festyn\u00f3w by\u0142a fontanna, symbolizuj\u0105ca \u201e\u0179r\u00f3d\u0142o \u017cycia\u201d, albo \u201e\u0179r\u00f3d\u0142o mi\u0142o\u015bci\u201d. Poszukajmy tedy genezy tego symbolu w duchu epoki i w tradycji kulturowej. Fontanna jest zatem symbolem odwiecznego \u017ar\u00f3d\u0142a \u017cycia, jego si\u0142y i w\u0142a\u015bciwo\u015bci oczyszczaj\u0105cych, nie\u015bmiertelno\u015bci i wieczno\u015bci zdroju si\u0142 witalnych, ale tak\u017ce symbolem vaginy<\/em>, mocy Wielkiej Matki, prastarej, matriarchalnej bogini, Pani Natury i dawczyni \u017cycia, jak te\u017c jest symbolem \u017cywio\u0142u akwatycznego, czyli bezkresnych otch\u0142ani ludzkiej pod\u015bwiadomo\u015bci, krainy nieodkrytych tajemnic, archetyp\u00f3w i wielkich wizji wypartych przez kultur\u0119. Ta w\u0142a\u015bnie fontanna jest centrum obrazu \u201eOgr\u00f3d ziemskich rozkoszy\u201d Hieronimusa Boscha, ale te\u017c znajduje si\u0119 na prawym skrzydle owego tryptyku. Jest to tw\u00f3r fantasmagoryczny i tajemniczy, gdy\u017c obie symbolizuj\u0105 zapewne \u017ar\u00f3d\u0142o \u017cycia i jego mocy, ale ta ze skrzyd\u0142a jest po\u0142o\u017cona w raju pierwotnym, krainie niewinno\u015bci, a druga w raju ziemskim, \u201eska\u017conym\u201d wyst\u0119pkiem mi\u0142o\u015bci zmys\u0142owej. U st\u00f3p pierwszej B\u00f3g-Stw\u00f3rca przedstawia Adamowi Ew\u0119, a w akcie tej prezentacji nie ma cienia zmys\u0142owo\u015bci, a jedynie troska, aby \u201ecz\u0142owiekowi si\u0119 nie nudzi\u0142o\u201d. Jednakowo\u017c w konstrukcji fontanny, w samym centrum budowli o charakterze strzelistego, p\u0142omiennego gotyku, uciele\u015bnionym w pancerzach raczych, czyli symbolach macierzy\u0144sko-odrodze\u0144czych, widnieje wizerunek sowy, symbolu \u015bmierci. Jest to zapowied\u017a przysz\u0142ych los\u00f3w cz\u0142owieka, czyli znak nieuchronno\u015bci \u201ewoli bo\u017cej\u201d, utracenia Raju i zaprz\u0119gni\u0119cia do kieratu pracy w \u201epocie czo\u0142a\u201d…<\/p>\n

Ale nim zbiorowo wracano do nieuchronnej \u201enormalno\u015bci\u201d, zbiorowo tak\u017ce r\u00f3wnowa\u017cono jej bolesno\u015b\u0107 paroksyzmem \u015bwi\u0119ta \u201eodwr\u00f3conego porz\u0105dku\u201d. A to wymaga\u0142o organizacji i d\u0142ugich przygotowa\u0144. Na klasyczny karnawa\u0142owy orszak sk\u0142ada\u0142y si\u0119 trzy odr\u0119bne grupy jego uczestnik\u00f3w, kt\u00f3re w trakcie pochodu miesza\u0142y si\u0119 ze sob\u0105 w ekstazie zabawy. Byli to giermkowie, tancerze i biegacze, przebrani w alegoryczne stroje w\u0142asnego pomys\u0142u. Poza tymi trzema zasadniczymi grupami, wyst\u0119powa\u0142y w karnawa\u0142owych korowodach ogromne maski, kompozycje sceniczne, \u017cywe obrazy, czyli sceny mitologiczne czy dworskie, fantazyjne, ba\u015bniowe dekoracje – a wszystkie one umieszczone na rydwanach lub wozach ci\u0105gni\u0119tych przez konie, albo specjalnych pomocnik\u00f3w ceremonii. Ca\u0142y \u00f3w zr\u00f3\u017cnicowany bajecznie orszak sun\u0105\u0142 w asy\u015bcie gromady muzyk\u00f3w i b\u0119bniarzy, kt\u00f3rzy stopniowo rozgrzewali uczestnik\u00f3w do ta\u0144cowania, a\u017c do osi\u0105gni\u0119cia szale\u0144czego zapami\u0119tania. Przodem orszaku biegli za\u015b, jak przysta\u0142o, biegacze – zbrojni w piki i ziej\u0105ce ogniem rury, roztr\u0105caj\u0105c t\u0142um i toruj\u0105c drog\u0119 pochodowi. Zdarza\u0142o si\u0119 czasem, \u017ce w ferworze pozorowanej agresywno\u015bci kto\u015b zosta\u0142 dotkliwie poturbowany, lecz nie wywo\u0142ywa\u0142o to specjalnego zdziwienia, gdy\u017c codzienne obyczaje ulega\u0142y zawieszeniu, a w nastroju powszechnej anarchii wszystko si\u0119 mo\u017ce zdarzy\u0107, wszystko dla totalnego wyzwolenia z norm kultury\u2026<\/p>\n

Podobnie rzeczy mia\u0142y si\u0119 w dawnym Gda\u0144sku. Centralnym wydarzeniem gda\u0144skiego karnawa\u0142u by\u0142 turniej rycerski, organizowany na D\u0142ugim Targu przez bractwo Dworu Artusa. By\u0142 on wyrazem rycerskich snobizm\u00f3w gda\u0144skich patrycjuszy, kt\u00f3rzy na co dzie\u0144 p\u0119dzili \u017cycie niezbyt romantyczne. Jako, i\u017c by\u0142a to tylko ceremonia teatralna, regulamin turnieju przewidywa\u0142 stosowne z\u0142agodzenie \u015bmiertelnego ra\u017cenia broni, a zatem na ostrza kopii nak\u0142adano t\u0119pe nasadki. Dla os\u0142ody mistyfikacji nagrody wr\u0119cza\u0142y zwyci\u0119zcom pi\u0119kne damy, a wraz z nagrodami honorowe miejsca we Dworze. By\u0142y tak\u017ce inne ods\u0142ony karnawa\u0142owe.<\/p>\n

Do ulubionych rozrywek karnawa\u0142owych gda\u0144szczan nale\u017ca\u0142y maskarady. Najs\u0142ynniejsze organizowa\u0142y cechy i gildie. Szczeg\u00f3lnie s\u0142awne by\u0142y korowody ku\u015bnierzy, odtw\u00f3rc\u00f3w modnego pod\u00f3wczas w Europie ta\u0144ca symbolizuj\u0105cego zmagania z \u017cywio\u0142em muzu\u0142ma\u0144skim, zwanego moresk\u0105. Efektown\u0105, mro\u017c\u0105c\u0105 krew w \u017cy\u0142ach \u017conglerk\u0119 strasznymi toporami demonstrowali przebrani straszliwie rze\u017anicy, a szyprowie okr\u0119towi wykonywali ekwilibrystyczne ta\u0144ce z mieczami. Z kolei \u017cacy z Gimnazjum Akademickiego paradowali w podszytych sobolem togach profesorskich, a bra\u0107 \u017cebracza przywdziewa\u0142a szaty patrycjuszowskie. Tradycj\u0105 gda\u0144skich przekupni\u00f3w by\u0142o tytu\u0142owanie siebie nawzajem w czasie karnawa\u0142owej \u201erewolucji obyczaj\u00f3w\u201d zwrotami: \u201ewasza wielmo\u017cno\u015b\u0107\u201d lub \u201ewasza wysoko\u015b\u0107\u201d. Do Gda\u0144ska natenczas zje\u017cd\u017ca\u0142o tak\u017ce wielu cudzoziemc\u00f3w i polskiej szlachty, tedy wieloj\u0119zyczny korow\u00f3d birbant\u00f3w hula\u0142 po mie\u015bcie \u201ena kszta\u0142t m\u0142odych diab\u0142\u00f3w\u201d. Nawet sam kr\u00f3l W\u0142adys\u0142aw IV gustowa\u0142 w gda\u0144skich balach i swawolach czasu karnawa\u0142u i cz\u0119sto bawi\u0142 tu w roli niezbyt majestatycznej. A \u017ce by\u0142 \u00f3w w\u0142adca wielkim amatorem hulanek i swawoli, nikomu nie by\u0142o to tajne. Podr\u00f3\u017cnik francuski, Karol Ogier, w swej kronice, rejestruj\u0105cej wszelkie ciekawostki obyczajowe z woja\u017cy po Europie, zanotowa\u0142 – w jaki to spos\u00f3b W\u0142adys\u0142aw IV dokonywa\u0142 wyboru \u201enajnadobniejszych wdzi\u0119k\u00f3w nast\u0119pnej mi\u0142o\u015bnicy\u201d podczas gry towarzyskiej, znanej jako \u201esalonowiec\u201d. Nikogo nie trzeba przekonywa\u0107, i\u017c gra owa nie nale\u017ca\u0142a do wytwornych. Doda\u0107 tylko nale\u017cy, \u017ce dzia\u0142o si\u0119 to na patrycjuszowskim balu w lutym AD 1636. Z zapisk\u00f3w znane s\u0105 tak\u017ce imiona i nazwiska gda\u0144skich mi\u0142o\u015bnic W\u0142adys\u0142awa IV. Malarze epoki uwiecznili te\u017c konterfekty gda\u0144skich nierz\u0105dnic pod postaci\u0105 mitologicznych nimf. Na podstawie tych podobizn, a tak\u017ce alegorii rozpusty i wyuzdania, wyst\u0119puj\u0105cych na p\u0142\u00f3tnach A. Moellera (\u201eS\u0105d ostateczny\u201d), mo\u017cemy przywo\u0142a\u0107 wizerunek w\u0142asny nierz\u0105dnicy gda\u0144skiej tamtej epoki. Wiemy zatem, \u017ce nosi\u0142y czerwone lub \u017c\u00f3\u0142te przepaski i takie\u017c kapelusze. Rozporz\u0105dzenie Rady Gda\u0144ska z 1642 roku (przeciw zbytkowi) uznaje tak\u017ce za kolory wszetecznic granatowy i cielisty, gdy\u017c w\u0142a\u015bnie te dwie barwy \u201epodra\u017cnia\u0142y\u201d pono\u0107 wzrok dostojnych patrycjuszy. Moda na czerwie\u0144 przyby\u0142a nad Mot\u0142aw\u0119 z Francji, gdzie oznacza\u0142a kolor mi\u0142o\u015bci, a wi\u0119c te\u017c owej p\u0142atnej, za\u015b barwa \u017c\u00f3\u0142ta, kt\u00f3r\u0105 oznaczano upad\u0142e kobiety, s\u0142u\u017cy\u0142a tak\u017ce do pi\u0119tnowania zaka\u017anie chorych i wyznawc\u00f3w religii Moj\u017cesza. W Gda\u0144sku, wielkim europejskim mie\u015bcie, kt\u00f3re w XVII wieku by\u0142o w czo\u0142\u00f3wce pod wzgl\u0119dem wielko\u015bci na naszym kontynencie (80 tys. mieszka\u0144c\u00f3w), miesza\u0142y si\u0119 obyczaje i tradycje kulturowe wielu nacji, dlatego te\u017c kupieck\u0105 skrz\u0119tno\u015b\u0107 i umiar \u017cycia, wynikaj\u0105ce z tradycji protestanckiej, r\u00f3wnowa\u017cy\u0142a w rocznym bilansie \u017cyciowych kreacji pasja karnawa\u0142owego szale\u0144stwa, rodem z zaprzyja\u017anionej Wenecji. Tak\u017ce tradycja europejska dozwala\u0142a dopust, aby igrce karnawa\u0142owe, \u015bwi\u0119to rozpasania mo\u017cnych i posp\u00f3lstwa, nie mog\u0142y oby\u0107 si\u0119 bez pikantnego udzia\u0142u gda\u0144skich nierz\u0105dnic, kt\u00f3re znane ze swego kunsztu ars amandi<\/em> zaprasza\u0142y do \u0142o\u017cnic strudzonych tumultem zabawy tanecznik\u00f3w i opoj\u00f3w wszystkich stan\u00f3w. Bo to w\u0142a\u015bnie Eros, nie w swej podnios\u0142ej, lecz populistycznej postaci, sta\u0142 za kulisami karnawa\u0142owych szale\u0144stw pod niebem Gda\u0144ska.<\/p>\n

\"Gda\u0144sk<\/a><\/p>\n

Jednako\u017c wszystkie sprawy pod s\u0142o\u0144cem tej ziemi maj\u0105 sw\u00f3j kres, tak wi\u0119c szale\u0144stwo i rozpasanie karnawa\u0142owe ko\u0144czy\u0142o si\u0119 nieuchronnie i dla przeciwwagi spo\u0142ecznego klimatu nastawa\u0142 czas ascezy, zwany Wielkim Postem. Po T\u0142ustym Czwartku, statecznym spo\u017cywaniu wszelkiej recepty p\u0105czk\u00f3w, fawork\u00f3w, chrust\u00f3w i pampuch\u00f3w, b\u0119d\u0105cych wyrazem mieszcza\u0144skiej t\u0119sknoty do form ugrzecznionych i celebrowanych powa\u017cnie, nast\u0119powa\u0142a kulminacja karnawa\u0142owa, czyli trzy dni przedpopielcowe zwane zapustami, albo dniami bachusiemi (od Bachusa, greckiego boga wina), czy te\u017c kusymi (od \u201ekusego\u201d, czyli diab\u0142a). Idea Zapust\u00f3w bierze sw\u0105 nazw\u0119 od fantasmagorycznego ksi\u0119cia Mantui – Zapusta, przybysza z dalekiej Italii. Przybywa\u0142 on do miast i wsi Ma\u0142opolski w towarzystwie \u015bwity przebiera\u0144c\u00f3w i obdartus\u00f3w, nios\u0105cych latarnie. Sam te\u017c wygl\u0105da\u0142 cudacznie w baranim ko\u017cuchu futrem na wierzch, papierowej mitrze biskupiej, ozdobionej jedlin\u0105 i wst\u0105\u017ckami, za\u015b w r\u0119ku dzier\u017c\u0105c bu\u0142aw\u0119 lub toporek, tak o\u015bwiadcza\u0142 widzom;<\/p>\n

\u201eJestem Zapust, mantua\u0144ski ksi\u0105\u017c\u0119,<\/p>\n

id\u0119 z dalekiego kraju,<\/p>\n

gdzie psy ogonami szczekaj\u0105<\/p>\n

ludzie gadaj\u0105 \u0142okciami,<\/p>\n

a jedz\u0105 uszami…\u201d<\/p>\n

Wiernym towarzyszem Zapusta by\u0142a posta\u0107 z o\u015bl\u0105 g\u0142ow\u0105, lecz w stroju czcigodnego baka\u0142arza, kt\u00f3ra w te s\u0142owa obwieszcza\u0142a sw\u0105 misj\u0119 dziejow\u0105:<\/p>\n

\u201eUczony osio\u0142, co mieszka w stodole<\/p>\n

jest profesorem, uczy dzieci w szkole…\u201d.<\/p>\n

W miastach uniwersyteckich, a zw\u0142aszcza w Krakowie, towarzyszyli mu \u017cacy, kt\u00f3rzy pr\u00f3cz pustoszenia mieszcza\u0144skich piwnic i kuchni urz\u0105dzali ucieszne harce i \u015bpiewali takie to piosenki:<\/p>\n

\u201eMi\u0119sopusty przysz\u0142y,<\/p>\n

zacne dni nadesz\u0142y<\/p>\n

wszyscy u\u017cywaj\u0105<\/p>\n

a o nas nie dbaj\u0105,<\/p>\n

ach, n\u0119dza!\u201c<\/p>\n

Etnografowie w tradycji ksi\u0119cia Zapusta dopatruj\u0105 si\u0119 plebejskiej satyry na obyczaje znienawidzonego stanu mo\u017cnow\u0142adc\u00f3w i hierarch\u00f3w ko\u015bcielnych, a tak\u017ce oddanych rzecznik\u00f3w ich interesu, czyli maj\u0105cych piecz\u0119 nad ciemnot\u0105 i pos\u0142usze\u0144stwem ludu nauczycieli szk\u00f3\u0142 parafialnych. By\u0142a to jedyna okazja, aby bezkarnie kontestowa\u0107 nienaruszalny porz\u0105dek, mi\u0142ego Bogu i jego ziemskim plenipotentom, \u015bwiata.<\/p>\n

W dawnej Polsce \u015aroda Popielcowa by\u0142a tak\u017ce \u201e\u0142ab\u0119dzim \u015bpiewem\u201d karnawa\u0142u. W owym dniu splata\u0142y si\u0119 ze sob\u0105 w obrz\u0119dach Popielca dwie tendencje do\u015bwiadczenia \u015bwi\u0105tecznego: nowszej, chrze\u015bcija\u0144skiej proweniencji religijno-ascetyczna i starej, poga\u0144skiej – ludyczno-b\u0142aze\u0144ska. Tak wi\u0119c jedni szli do ko\u015bcio\u0142\u00f3w, gdzie pokornie g\u0142\u00f3w nadstawiali, aby ksi\u0119\u017ca posypywali je popio\u0142em i przypominali z\u0142owr\u00f3\u017cbnie, \u017ce \u201eZ prochu powsta\u0142e\u015b i w proch si\u0119 obr\u00f3cisz\u201d. Do tych za\u015b, co o w\u0142asnych si\u0142ach nie mogli przyby\u0107 do domu bo\u017cego, ksi\u0119\u017ca przybywali do dom\u00f3w i tam posypywali ich popio\u0142em, aby wszystkim, nawet tym srodze przez los dotkni\u0119tym, udzieli\u0142a si\u0119 dnia tego gorzka prawda o ludzkim losie, wypowiedziana przed wiekami przez biblijnego Eklezjastesa: \u201eWszystko to marno\u015b\u0107 nad marno\u015bciami i wszystko marno\u015b\u0107\u201d.<\/p>\n

Ale nie wszyscy byli jednomy\u015blni w owej katastroficznej wizji. O nich to wypowiedzia\u0142 te s\u0142owa polski t\u0142umacz Biblii, ks. Jakub Wujek: \u201eMi\u0119sopusty od czarta wymy\u015blone bardzo pilnie zachowuj\u0105\u201d. A owa t\u0119sknota do niecnych podszept\u00f3w czartowskich przybiera\u0142a materialny wyraz w hucznych zabawach przy muzyce i pija\u0144stwach, odprawianych w miejskich szynkach. Podczas szynkowych hulanek praktykowane by\u0142y wszelkie formy hazardu, lecz nade wszystko ta\u0144ce i obfite, rubaszne gorza\u0142kopijstwo. Ta zbiorowa forma radosnego i szale\u0144czego rozgardiaszu by\u0142a ucieczk\u0105 przed nieuchronnie dnia tego kr\u00f3luj\u0105c\u0105 maksym\u0105: Memento mori<\/em>. Lecz \u017cywi nie chc\u0105 pami\u0119ta\u0107 o tym straszliwym finale, a wi\u0119c w lepszej i gorszej formie oddalaj\u0105 od siebie \u00f3w \u201ekielich goryczy\u201d. Tote\u017c pr\u00f3cz pija\u0144stwa, w obyczaju Popielca wielce charakterystyczne by\u0142y z\u0142o\u015bliwe, a nawet niegodziwe \u017carty.<\/p>\n

Najpowszechniejszym figlem popielcowym by\u0142a zabawa w \u201ek\u0142od\u0119\u201d, czyli zaprz\u0119gania wybranych ofiar do drewnianych, wielgachnych bali. Przewa\u017cnie wybierane do tej przewrotnej zabawy by\u0142y niezam\u0119\u017cne kobiety, kt\u00f3re pochwycone przez m\u0119\u017cczyzn i zaprz\u0119gni\u0119te do srogiego brzemienia, musia\u0142y swe wyzwolenie w szynku gorza\u0142k\u0105 wykupi\u0107. Ide\u0105 owej ceremonii by\u0142o fundowanie pannom i wdowom \u201erozkoszy ma\u0142\u017ce\u0144skiego jarzma\u201d. Odnale\u017a\u0107 jednak mo\u017cna wzmianki historyczne o zwyrodnia\u0142ych formach tego obyczaju, kiedy to r\u00f3\u017cni nicponie i szubrawcy chwytali nie m\u0142ode panny, lecz leciwe przekupki, kt\u00f3re zaprz\u0119gni\u0119te do wielkich kloc\u00f3w by\u0142y bite i poni\u017cane, a jednocze\u015bnie ich stragany by\u0142y pl\u0105drowane przez innych wsp\u00f3lnik\u00f3w niecnego procederu. Zdarza\u0142o si\u0119 tak\u017ce, \u017ce do k\u0142\u00f3d zaprz\u0119gani byli bez\u017cenni m\u0119\u017cczy\u017ani, za\u015b powszechnym obyczajem by\u0142o, i\u017c kawalerowie musieli w dniu owym stawia\u0107 w karczmach i szynkach bogatym sta\u017cem ma\u0142\u017ce\u0144skim kamratom, co czyni\u0107 tak\u017ce musieli \u015bwie\u017co upieczeni \u017conkosie swym \u201ezdradzonym\u201d kompanom stanu wolnego. Do stawiania kolejek gorza\u0142ki biesiadnikom zmuszane by\u0142y tak\u017ce wdowy, jako, \u017ce nie \u015bpieszy\u0142y si\u0119 do uszcz\u0119\u015bliwiania swym kobiecym do\u015bwiadczeniem kolejnych wybrank\u00f3w ma\u0142\u017ce\u0144skich.<\/p>\n

Nast\u0119pnym figlem p\u0142atanym tego dnia po miastach przez \u017cak\u00f3w i czeladnik\u00f3w by\u0142 zwyczaj przypinania do plec\u00f3w nadobnych panien, wychodz\u0105cych z ko\u015bcio\u0142\u00f3w, kurzych \u0142apek, zgniecionych skorup jaj, indyczych szyi, czy te\u017c wo\u0142owych tchawic i temu podobnych obrzydliwych przedmiot\u00f3w, zwanych przez znawc\u0119 obyczaj\u00f3w tych czas\u00f3w – ks. J\u0119drzeja Kitowicza \u2013 \u201ematerklasami\u201d. Pi\u0119knie ubrane i dumnie maszeruj\u0105ce panny, ozdobione owymi plugawymi \u201edekoracjami\u201d wystawione by\u0142y na po\u015bmiewisko publiczne z nieznanej im przyczyny. Z biegiem lat obyczaj zmieni\u0142 form\u0119 i ju\u017c nie tylko m\u0142\u00f3dki, ale te\u017c szacowne i leciwe matrony poddawane by\u0142y niecnym figlom.<\/p>\n

Wspomnie\u0107 trzeba jeszcze jeden obyczaj, ongi\u015b zwi\u0105zany z popielcow\u0105 tradycj\u0105. Tego dnia na wsiach i w miastach dokonywano symbolicznego u\u015bmiercania \u201eMarzanny\u201d, poprzez zatopienie s\u0142omianej kuk\u0142y \u017ce\u0144skiej w rzece lub jeziorze. By\u0142 to zaadoptowany w kulturze chrze\u015bcija\u0144skiej stary ceremonia\u0142 poga\u0144ski, polegaj\u0105cy na rytualnym unicestwieniu zimy-\u015bmierci, aby w ten spos\u00f3b zapewni\u0107 pomy\u015blno\u015b\u0107 wiosennego odrodzenia si\u0119 Natury. Kuk\u0142\u0119 \u201eMarzanny\u201d zrobion\u0105 ze s\u0142omy i groteskowo odzian\u0105, osadzano na palu i niesiono pochodem nad wod\u0119, gdzie zbiorowo odzierano j\u0105 z przyodziewku, bito i przeklinano, a cz\u0119sto podpalano i p\u0142on\u0105c\u0105 wrzucano do wody. Ceremonii towarzyszy\u0142y zawsze \u017cartobliwe i szydercze pie\u015bni. Natychmiast po zatopieniu kuk\u0142y wioskowa ci\u017cba rzuca\u0142a si\u0119 p\u0119dem do cha\u0142up, za\u015b upadek przy owym wr\u00f3\u017cebnym biegu traktowany by\u0142 jako zwiastun niechybnej \u015bmierci lub ci\u0119\u017ckiej choroby. Za\u015b, kto przybieg\u0142 najszybciej do swego domostwa, m\u00f3g\u0142 liczy\u0107 na wszelk\u0105 pomy\u015blno\u015b\u0107 w najbli\u017cszym roku. Zapiski m\u00f3wi\u0105, \u017ce zwyczaj topienia \u201eMarzanny\u201d zachowa\u0142 si\u0119 w Krakowie a\u017c do ko\u0144ca XVII wieku. Dzi\u015b daje si\u0119 zauwa\u017cy\u0107 renesans tego zjawiska, ale zwi\u0105zane jest ono z astronomiczn\u0105 r\u00f3wnonoc\u0105 wiosenn\u0105 i pozbawione jest cech rytua\u0142u magicznego, cech religijnego blasku sacrum<\/em>, b\u0119d\u0105c jedynie form\u0105 wsp\u00f3\u0142czesnej \u201ezabawy w folklor\u201d.<\/p>\n

I tak to w r\u00f3\u017cnych formach miarkowania obyczaj\u00f3w, \u017cegnania si\u0119 z ekstaz\u0105 karnawa\u0142u czyniono starania, aby pe\u0142en pasji karnawa\u0142owy korow\u00f3d bez szemrania, z wypalonym gor\u0105czk\u0105 \u015bwi\u0119towania wn\u0119trzem, znika\u0142 pokornie w popiele zapomnienia, sypanym na g\u0142owy i wszelkie \u015blady rozkie\u0142znanego carne vale<\/em>, aby z nag\u0142a przeistacza\u0107 si\u0119 w postn\u0105 sceneri\u0105 narodu pokutuj\u0105cego i rozpami\u0119tuj\u0105cego grzechy swoje\u2026<\/p>\n

Zaczyna\u0142 si\u0119 tedy Wielki Post, oczekiwanie zbawie\u0144czej m\u0119ki Chrystusa i rozpami\u0119tywanie ludzkiej niegodziwo\u015bci grzeszenia. Powszechnym stawa\u0142o si\u0119 poszczenie, czyli rezygnowanie z naturalnej, dziennej porcji po\u017cywienia i rezygnacja z jego \u201esmacznego i kalorycznego\u201d asortymentu na rzecz ma\u0142o wymy\u015blnej \u201eprza\u015bno\u015bci\u201d. Bardziej gorliwi stosowali okresow\u0105 metod\u0119 bardziej radykaln\u0105, czyli g\u0142od\u00f3wk\u0119 o samej wodzie. S\u0105 to przypadki w historii ludzkiej kultury, religii i medycyny znane od zarania. Sta\u0142y si\u0119 praktykami tradycyjnymi, powszechnie stosowanymi od tysi\u0105cleci, zasadniczo jako praktyka lecznicza. W religii s\u0105 zdecydowanie metod\u0105 ekspiacyjn\u0105, pokutnicz\u0105, rzadziej za\u015b medytacyjn\u0105. Poszczenie przyjmuje zatem wiele oblicz i daje wiele efekt\u00f3w finalnych, \u0142\u0105cznie z letalnymi (\u015bmiertelnymi). Niniejszym przedstawiamy jedynie te aspekty poszczenia, kt\u00f3re cyklicznie pojawiaj\u0105 si\u0119 w naszym \u017cyciu, maj\u0105 swe religijne i obyczajowe uzasadnienie, zw\u0142aszcza, \u017ce nasze \u017cycie, podlegaj\u0105ce przemianom obyczajowym, globalizacji mentalnej i ekonomicznej, pauperyzacji duchowej, powoli traci\u0107 b\u0119dzie ten aspekt, czyli obrz\u0119dowego wplecenia w kontekst religijno-tradycyjny, odwo\u0142uj\u0105cy si\u0119 \u017carliwie do zakorzenienia w przesz\u0142o\u015bci, spu\u015bci\u017anie przodk\u00f3w, a wi\u0119c traci\u0107 b\u0119dziemy kontakt z korzeniami to\u017csamo\u015bci naszej, tak\u2026<\/p>\n

Idea postu jest stara, jak \u015bwiat. Cz\u0142owiek wszystkich epok i religii poprzez post pragn\u0105\u0142 osi\u0105gn\u0105\u0107 duchow\u0105 czysto\u015b\u0107 i zbli\u017cy\u0107 si\u0119 do Boga. Powstrzymanie naturalnej tendencji do do\u015bwiadczania przyjemno\u015bci i rygorystyczne ograniczanie potrzeb cielesnych by\u0142o symbolicznym odrzuceniem materialnego wymiaru \u017cycia i aspirowaniem do czystej duchowo\u015bci. Potrzeba zbawienia, oczyszczenia, wyzwolenia, o\u015bwiecenia, przebudzenia, itp. – nakazywa\u0142y depta\u0107 wsp\u00f3lne cz\u0142owiekowi i zwierz\u0119tom odruchy instynktu samozachowawczego, a wi\u0119c potrzeby od\u017cywiania i zaspakajanie pop\u0119du prokreacji, w imi\u0119: osi\u0105gni\u0119cia racjonalnie niesprawdzalnych warto\u015bci duchowych. Przyjmowa\u0142o to r\u00f3\u017cn\u0105 form\u0119, od \u0142agodnej i nieszkodliwej do absurdalnej i samob\u00f3jczej.<\/p>\n

Wyznawcy d\u017cinizmu stosuj\u0105 specyficzny dualizm moralny: potrafi\u0105 g\u0142odzi\u0107 si\u0119 na \u015bmier\u0107, r\u00f3wnocze\u015bnie za\u015b s\u0105 ortodoksyjnymi wegetarianami, nie jedz\u0105 w nocy, aby nie po\u0142kn\u0105\u0107 przypadkiem \u017cywych stworze\u0144 i poruszaj\u0105 si\u0119, zamiataj\u0105c drog\u0119 przed sob\u0105, \u017ceby nie unicestwi\u0107 przypadkowo drobnych owad\u00f3w. W ramach \u201eszlachetnego\u201d \u017cycia ortodoksyjni katarzy z Prowansji g\u0142odzili si\u0119, powstrzymywali od praktyk seksualnych lub pope\u0142niali rytualne samob\u00f3jstwa, aby wyzwoli\u0107 si\u0119 z okow\u00f3w upad\u0142ego, materialnego \u015bwiata, stworzonego przez z\u0142ego Demiurgosa, karykatury \u201eDobrego Ojca\u201d, stworzyciela \u015bwiata \u201emi\u0142ego Jego oku\u201d, a wi\u0119c dobrego dla cz\u0142owieka\u2026 Podczas miesi\u0105ca Ramadan wyznawcy islamu odbywaj\u0105 posty, spe\u0142niaj\u0105 dobre uczynki, aby oczy\u015bci\u0107 si\u0119 duchowo i godnie prze\u017cy\u0107 \u201enoc mocy\u201d, czyli upami\u0119tnienie pierwszych objawie\u0144 Mahometa. W\u0142a\u015bciwie przygotowani mog\u0105 do\u015bwiadczy\u0107 mistycznego otwarcia granic mi\u0119dzy \u015bwiatem anielskim i ziemskim, do\u015bwiadczy\u0107 sakralnego wymiaru \u017cycia. Jednym s\u0142owem \u2013 ludzie poszcz\u0105, aby znale\u017a\u0107 si\u0119 bli\u017cej boskiej domeny, odnowi\u0107, sakralizowa\u0107 swe do\u015bwiadczenia wewn\u0119trzne, \u201espodlone\u201d trosk\u0105 o materialne, fizjologiczne, codzienne zabiegi o \u201eci\u0105g\u0142o\u015b\u0107 bytu\u201d…<\/p>\n

W esse\u0144skiej Ewangelii Prawdy<\/em> mo\u017cemy pozna\u0107 niezwyk\u0142y przebieg postu, kt\u00f3ry odby\u0142 Jezus w pustynnym odosobnieniu przez 40 dni. Podczas postu Jezus kontaktuje si\u0119 z anio\u0142ami powietrza, wody i \u015bwiat\u0142a, kt\u00f3rzy uosabiaj\u0105 \u017cyciowe moce natury. S\u0105 to symboliczne personifikacje racjonalnie wyt\u0142umaczalnych czynno\u015bci piel\u0119gnacyjnych cia\u0142a, a mianowicie mycia, kt\u00f3re u\u0142atwia otwieranie por\u00f3w sk\u00f3ry i pozwala na usuwanie szkodliwych metabolit\u00f3w, korzystania z azotu atmosferycznego w beztlenowym cyklu biosyntezy bia\u0142ka, a tak\u017ce czerpi\u0105c energi\u0119 z o\u017cywczego promieniowania s\u0142onecznego. Przy pomocy wydr\u0105\u017conej tykwy i trzciny robi sobie lewatywy oczyszczaj\u0105ce, co nazywa \u201echrztem z wody\u201d. A wszystko to w celu oczyszczenia si\u0119 z toksyn i przegrupowania krwi z trzewi do m\u00f3zgu, co poprawia jego funkcje i pozwala \u015bwiadomo\u015bci na \u201erozszerzenie horyzont\u00f3w\u201d, znacznie wi\u0119ksze, ni\u017c przy codziennym, biologicznie zachowawczym przerobie pokarmowym. W tych praktykach tkwi\u0142 g\u0142\u0119boki sens i racjonalna metoda\u2026 Wsp\u00f3\u0142czesne, naukowo interpretowane techniki g\u0142od\u00f3wkowe s\u0105 bardzo do niej zbli\u017cone i zgodne z maksym\u0105: \u201eW zdrowym ciele (nie wycie\u0144czonym), zdrowy duch\u201d. Zatem post Jezusa nie jest form\u0105 umartwienia, lecz wejrzeniem w istot\u0119 rzeczy\u2026<\/p>\n

\"Pearls..\"<\/a><\/p>\n

W religiach chrze\u015bcija\u0144skich to zw\u0142aszcza katolicyzm przywi\u0105zuj\u0119 du\u017c\u0105 wag\u0119 do umartwie\u0144 cielesnych, jako w\u0142a\u015bciwego przygotowania si\u0119 do zrozumienia i godnego przyj\u0119cia \u201eofiary paschalnego Baranka\u201d, tajemnicy zbawienia, kt\u00f3ra zak\u0142ada ofiar\u0119 Boga wcielonego w cz\u0142owieka, znosz\u0105c\u0105 \u015bmiertelne pi\u0119tno \u201egrzechu pierworodnego\u201d. Z drugiej strony pos\u0142usze\u0144stwo wobec tradycyjnych praktyk wynika z boja\u017ani, \u017ce B\u00f3g dokona rozrachunku z tymi, co grzesz\u0105c lub odst\u0119puj\u0105c od praktyk \u201ejedynie s\u0142usznej\u201d wiary odrzucaj\u0105 szans\u0119 na zbawienie. Jakie s\u0105 osobiste motywacje praktykowania postu, nie analizujemy tego wa\u017ckiego zjawiska, ale opisujemy tu wielowiekow\u0105 tradycj\u0119 Wielkiego Postu<\/em>. Nie oceniamy tak\u017ce, czy wsp\u00f3\u0142czesne do\u015bwiadczenia religijne s\u0105 g\u0142\u0119boki i pe\u0142ne \u201esakralnego wymiaru\u201d, czy s\u0105 wynikiem nask\u00f3rkowej, naiwnej, jeno \u017cyczeniowej postawy, w kt\u00f3rej manifestuje si\u0119 nadzieja, i\u017c B\u00f3g, widz\u0105c tradycyjne odrzucenie dba\u0142o\u015bci o cia\u0142o i zmys\u0142owe rado\u015bci wyznawcy, zapewni mu wiekuiste szcz\u0119\u015bcie w perspektywie eschatologicznej. O \u015bwi\u0119ta naiwno\u015bci!<\/p>\n

Okres owego oczekiwania na zbawcz\u0105 ofiar\u0119 Zbawiciela nazywa si\u0119 tedy Wielkim Postem<\/em>. Czasowa lokalizacja \u015awi\u0119ta Wielkiej Nocy<\/em> jest zwi\u0105zana z cyklicznie zmienn\u0105, wiosenn\u0105 pe\u0142ni\u0105 Ksi\u0119\u017cyca, zjawiska wa\u017cnego w tradycji mozaistycznej, bowiem ich kalendarz ma charakter solarno-lunarny, za\u015b data 14. nisan<\/em> wyznacza w kalendarzu hebrajskim pocz\u0105tek \u015bwi\u0119ta Paschy, wok\u00f3\u0142 kt\u00f3rego dzia\u0142y si\u0119 wydarzenia zbawcze, b\u0119d\u0105ce korzeniami religii chrze\u015bcija\u0144skiej. W ko\u015bcio\u0142ach zachodnich Wielkanoc przypada w pierwsz\u0105 niedziel\u0119 po pierwszej wiosennej pe\u0142ni Ksi\u0119\u017cyca, zwanej \u201epaschaln\u0105 pe\u0142ni\u0105 Ksi\u0119\u017cyca\u201d, a przypadaj\u0105cej zawsze po 21. marca. Wynika z tego, \u017ce Wielkanoc wypada zawsze w okresie mi\u0119dzy 22. marca a 25. kwietnia i nie ma odst\u0119pstwa od tej regu\u0142y. Daty ko\u015bcielnej pe\u0142ni Ksi\u0119\u017cyca zosta\u0142y wyznaczone i stabelaryzowane w czasie Soboru Nicejskiego w 325 roku n.e. A jak te sprawy maj\u0105 si\u0119 w obrz\u0105dku wschodnim, obrz\u0105dkach naszych Braci Bizantyjczyk\u00f3w?<\/p>\n

W czasie tygodnia paschalnego, kt\u00f3ry tradycyjnie ko\u0144czy si\u0119 Niedziel\u0105 \u015awi\u0119tego Tomasza, w ka\u017cdej cerkwi Carskie Wrota<\/em>\u00a0ikonostasu s\u0105 ca\u0142y czas otwarte, a symbolizuj\u0105 odwalenie kamienia od grobu Chrystusa, czyli duchowej obecno\u015bci Chrystusa w\u015br\u00f3d wyznawc\u00f3w. Przez ca\u0142y Tydzie\u0144 Paschalny<\/em>, codziennie sprawuje si\u0119 uroczyst\u0105 jutrzni\u0119 i \u015bw. Liturgi\u0119, podobnie jak w sam Dzie\u0144 Zmartwychwstania. Przez ca\u0142y tydzie\u0144 paschalny wierni witaj\u0105c si\u0119, wypowiadaj\u0105 tradycyjne pozdrowienie: \u201eChrystus zmartwychwsta\u0142!\u201d.<\/p>\n

Wierni Ko\u015bcio\u0142\u00f3w, wyrastaj\u0105cych z nurtu ewangelickiego, Reformacji Lutra i Kalwina, spotykaj\u0105 si\u0119 na uroczystych nabo\u017ce\u0144stwach (nie maj\u0105 odpowiednika mszy Roman Catolic<\/em>), aby cieszy\u0107 si\u0119 z upami\u0119tnienia zmartwychwstania Jezusa, kt\u00f3ry umieraj\u0105c za nasze grzechy sta\u0142 si\u0119 Chrystusem, Zbawicielem. Gromadz\u0105 si\u0119 w swych gminach, aby wsp\u00f3lnie wielbi\u0107 Boga, czyta\u0107 Pismo<\/em> i rozwa\u017ca\u0107 Jego s\u0142owo spisane przez Prorok\u00f3w w Biblii<\/em>. Dzie\u0144 Zmartwychwstania jest dniem rado\u015bci i \u015bpiewu wsp\u00f3lnoty, r\u00f3\u017cnie celebrowany w zale\u017cno\u015bci od odmiany Reformowanego Ko\u015bcio\u0142a, jednak wsz\u0119dzie maj\u0105cy radosny i podnios\u0142y charakter, charakter wsp\u00f3lnej rado\u015bci ca\u0142ej gminy.<\/p>\n

Warto te\u017c wspomnie\u0107, i\u017c w ewangelickim ongi\u015b Gda\u0144sku, gdzie 70% obywateli opowiedzia\u0142o si\u0119 za reform\u0105 Lutra, publiczna manifestacja obrz\u0119d\u00f3w religijnych by\u0142a ograniczona z powod\u00f3w doktrynalnych. W okresie Wielkiego Postu jedynie aktorzy szkolnego teatru jezuickiego odgrywali dla wiernych katolickich, czyli religijnej mniejszo\u015bci, dialogi pasyjne oraz Misteria M\u0119ki Pa\u0144skiej. Wszelkie za\u015b naruszenia dyscypliny postnej, a wi\u0119c libacje i huczne zabawy by\u0142y karane administracyjnie, a daj\u0105ca codzienne (z wyj\u0105tkiem pi\u0105tk\u00f3w) koncerty we Dworze Artusa miejska orkiestra milk\u0142a na ten czas. Przy okazji doda\u0107 trzeba, \u017ce z tolerancj\u0105 religijn\u0105 w Gda\u0144sku nie by\u0142o tak dobrze, jak nam si\u0119 to wyobra\u017ca, a \u015bwiadcz\u0105 o tym s\u0142owa werdyktu Rady Miejskiej w sprawie rzetelnego kupca-innowiercy, kwakra Andresena: \u201e\u017baden kwakier, \u017caden mennonita, \u017caden arianin nie mo\u017ce by\u0107 obywatelem miasta naszego\u201d. To samo dotyczy\u0142o \u017byd\u00f3w, kt\u00f3rzy wst\u0119p na teren Gda\u0144ska mieli tylko w okresie Jarmarku Dominika\u0144skiego i to za specjaln\u0105 op\u0142at\u0105. Za\u015b los \u017cydowskich faktor\u00f3w, czyli przedstawicieli handlowych polskiej szlachty, a zamieszkuj\u0105cych na Wyspie Spichrz\u00f3w, zacz\u0105\u0142 si\u0119 wyra\u017anie pogarsza\u0107 od XVII wieku, kiedy to Miejska Rada ogranicza\u0142a im czas rezydowania. By\u0142a to jednak i tak sytuacja du\u017co lepsza od szalej\u0105cej w Rzeczypospolitej kontrreformacji katolickiej, kt\u00f3ra w du\u017cej mierze przyczyni\u0142a si\u0119 do wyja\u0142owienia umys\u0142owego i zniszczenia kultury politycznej, co zaowocowa\u0142o upadkiem pa\u0144stwa i niewol\u0105 pod zaborami. Ale w czasach Baroku ca\u0142a Europa toczona by\u0142a chorob\u0105 nietolerancji i wojen religijnych i zapewne tylko czas karnawa\u0142u stawa\u0142 si\u0119 wytchnieniem od tej ideologicznej obsesji i r\u00f3wni pochy\u0142ej ku zatracie bytu pa\u0144stwowego, za\u015b Wielki Post czasem refleksji o sensie i warto\u015b\u0107 naszego istnienia.<\/p>\n

Mam te\u017c swoje, dzieci\u0119ce, do\u015bwiadczenia popielcowe. Chodzi\u0142em wtedy z rodzicami do ko\u015bcio\u0142a garnizonowego we Wrzeszczu. Zawsze zauroczony by\u0142em w tych okoliczno\u015bciach, ba, trwo\u017cnie zafascynowany, \u015bwiat\u0142o\u015bci\u0105 bij\u0105c\u0105 z wielkich \u017cyrandoli, pot\u0119\u017cnym, niczym tr\u0105by archanielskie, g\u0142osem organ\u00f3w, wielokrotnie uzupe\u0142nionym dramatyczn\u0105 inkantacj\u0105 ch\u00f3ru, narkotycznym wr\u0119cz zapachem kadzid\u0142a i wielkimi, barwnymi scenami z \u201einnego \u015bwiata\u201d, kt\u00f3re ze skupion\u0105 uwag\u0105 obserwowa\u0142em na witra\u017cach. Ale podczas mszy popielcowej ca\u0142y ten blask i przepych \u015bwi\u0105tyni ust\u0119powa\u0142 miejsca mrokowi, szaro\u015bci i ciszy. Odczuwa\u0142em wtedy wielki smutek i utrat\u0119 \u0142\u0105czno\u015bci z boskim majestatem. Posypanie g\u0142owy popio\u0142em by\u0142o dla mnie skazaniem na bezbarwno\u015b\u0107 i nico\u015b\u0107 mego ziemskiego \u017cywota w obliczu niepoj\u0119tych i gro\u017anych wyrok\u00f3w boskich. Do domu wraca\u0142em smutny i porzucony przez \u201eDobrego Pasterza\u201d, bo przecie\u017c wiara maluczkich ro\u015bnie na przepychu i pompatyczno\u015bci religijnego ceremonia\u0142u…<\/p>\n

Wracaj\u0105c jednak do spraw zasadniczych odnotujmy, \u017ce kiedy przychodzi\u0142 wiecz\u00f3r popielcowy – w ch\u0142opskich chatach gospodynie podawa\u0142y \u017cur, zwany zwyczajowo \u201ePanem \u017burowskim\u201d, zup\u0119 cienk\u0105 i okrutnie kwa\u015bn\u0105, wykrzywiaj\u0105c\u0105 g\u0119by swym spo\u017cywcom, kt\u00f3rzy w ten to spos\u00f3b u\u015bwiadamiali sobie dobitnie, i\u017c oto koniec swawoli wszelkich i nadchodzi czas pokuty. W tym samym czasie ch\u0142opcy przywi\u0105zywali do kij\u00f3w \u015bledzie i woreczki z popio\u0142em oraz wychodzili na op\u0142otki przep\u0119dza\u0107 do cna duchy karnawa\u0142owych chuci i zbytk\u00f3w. Za\u015b we dworach ko\u0144czyli sw\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 przebrani kaznodzieje, kt\u00f3rzy do zaproszonych \u201ePan\u00f3w Braci\u201d i \u201eWaszmo\u015bcianek\u201d, podpici t\u0119go i przebrani w bia\u0142e koszule z pasami s\u0142uckimi na szyjach imituj\u0105cymi stu\u0142y, wyg\u0142aszali p\u0142omienne i b\u0142aze\u0144skie kazania umoralniaj\u0105ce. I tak to w nastroju \u201eapokaliptycznym\u201d, czyli zwiastuj\u0105cym koniec mi\u0142ego zmys\u0142om i ludzkim apetytom na beztrosk\u0119 i radosn\u0105 zabaw\u0119, odwraca\u0142o si\u0119 ko\u0142o fortuny ku cienistej stronie \u017cycia…<\/p>\n

W takich to nastrojach ko\u0144czy\u0142a si\u0119 odwieczna \u201ewojna karnawa\u0142u z postem\u201d kl\u0119sk\u0105 tego, kt\u00f3ry chadza\u0142 w czapce b\u0142aze\u0144skiej i odwraca\u0142 u\u015bwi\u0119cony porz\u0105dek rzeczy. Kl\u0119sk\u0105 jednak przej\u015bciow\u0105, gdy\u017c za rok powetowan\u0105 barwnym, tryumfalnym powrotem. Bo czas sakralny – to cykliczno\u015b\u0107, a \u015bwiecki \u2013 linearno\u015b\u0107, tak\u2026 A Wielki Post, kt\u00f3ry rozpoczyna\u0142 w\u0142a\u015bnie panowanie, wprowadza\u0142 swe rygory, niegdy\u015b solennie egzekwowane, jak zakaz gwizdania, gier wszelkich, ta\u0144c\u00f3w, uciech \u0142o\u017ca, kosztowania trunk\u00f3w i obnoszenia radosnego oblicza. Do kuriozalnych zakaz\u00f3w nale\u017ca\u0142o powstrzymywanie si\u0119 od w\u0105chania mi\u0119sa, patrzenia w lustro i prz\u0119dzenia na ko\u0142owrotku, a wszystkie one pod gro\u017ab\u0105 ognia piekielnego. A wszystko to dlatego, aby poprzez umartwienie cia\u0142a, kt\u00f3re podczas karnawa\u0142owych szale\u0144stw dopu\u015bci\u0142o si\u0119 ci\u0119\u017ckich grzech\u00f3w rozpusty, przeb\u0142aga\u0107 Najwy\u017cszego S\u0119dziego, aby nie do\u015bwiadcza\u0142 n\u0119dznych grzesznik\u00f3w nieszcz\u0119\u015bciami i karami bo\u017cymi. I w ten w\u0142a\u015bnie spos\u00f3b, przesuni\u0119ty w stron\u0119 chaosu i upadku warto\u015bci, \u0142ad spo\u0142eczny na zasadzie przeciw-akcji powraca\u0142 do po\u0142o\u017cenia codziennej stabilno\u015bci. A\u017c si\u0119 wierzy\u0107 nie chce, jak skrajne w swych przejawach by\u0142o ongisiejsze \u017cycie. Ale w\u0142a\u015bnie w tej oscylacji mi\u0119dzy stanami skrajnymi przejawia\u0142a si\u0119 zbiorowa m\u0105dro\u015b\u0107. Dzi\u015b dyskoteki dudni\u0105 przez ca\u0142y rok, karnawa\u0142 w Rio ogl\u0105da si\u0119 w telewizji, a Wielki Post jest wielkim zapomnianym w teatrze kultury masowej i bezmy\u015blnej, codziennej \u201eliturgii\u201d konsumpcji.<\/p>\n

AntoniK<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Symboliczny wizja \u201ewojny karnawa\u0142u z postem\u201d jest wielk\u0105 alegori\u0105 ludzkiego \u017cycia, kt\u00f3re to jest zjawiskiem oscyluj\u0105cym pomi\u0119dzy skrajno\u015bciami stan\u00f3w emocjonalnych<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":15080,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"colormag_page_layout":"default_layout","footnotes":""},"categories":[3,81],"tags":[2119,1616,2118,2104,89,2127,2110,2123,1546,2109,2112,2121,2105,1332,2124,92,2107,2122,2102,2126,2116,2117,2111,2125,2114,2108,2113,2101,2106,2103,2120,2115],"class_list":["post-15077","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kultura","category-rzeczpospolita","tag-a-moeller","tag-antonik","tag-bachus","tag-barok","tag-breaking","tag-calvin","tag-carskie-wrota-ikonostasu","tag-cechy","tag-dwor-artusa","tag-dzien-zmartwychwstania","tag-dzinizm","tag-dlugi-targ","tag-europa","tag-gdansk","tag-gildie","tag-headline","tag-jarmark-dominikan-ski","tag-karol-ogier","tag-kwakier","tag-luther","tag-mantuanski-ksiaze","tag-malopolska","tag-ramadan","tag-szyprowie","tag-topienie-marzanny","tag-tydzien-paschalny","tag-wielki-post","tag-wojna-karnawalu-z-postem","tag-wojny-religijne","tag-wyspa-spichrzow","tag-wladyslaw-iv","tag-zapust"],"yoast_head":"\nKorow\u00f3d, znikaj\u0105cy w popiele - SI\u0118 MY\u015aLI<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/korowod-znikajacy-w-popiele\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Korow\u00f3d, znikaj\u0105cy w popiele - SI\u0118 MY\u015aLI\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Symboliczny wizja \u201ewojny karnawa\u0142u z postem\u201d jest wielk\u0105 alegori\u0105 ludzkiego \u017cycia, kt\u00f3re to jest zjawiskiem oscyluj\u0105cym pomi\u0119dzy skrajno\u015bciami stan\u00f3w emocjonalnych\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/korowod-znikajacy-w-popiele\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"SI\u0118 MY\u015aLI\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2015-02-18T22:04:26+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2015-02-18T22:06:36+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/siemysli-ke.info\/wp-content\/uploads\/2015\/02\/Pearls...jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"500\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"470\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"...\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"...\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"25 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/korowod-znikajacy-w-popiele\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/korowod-znikajacy-w-popiele\/\"},\"author\":{\"name\":\"...\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/#\/schema\/person\/75326687448d6abf738b156f56385210\"},\"headline\":\"Korow\u00f3d, znikaj\u0105cy w popiele\",\"datePublished\":\"2015-02-18T22:04:26+00:00\",\"dateModified\":\"2015-02-18T22:06:36+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/korowod-znikajacy-w-popiele\/\"},\"wordCount\":5036,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/korowod-znikajacy-w-popiele\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/wp-content\/uploads\/2015\/02\/Pearls...jpg\",\"keywords\":[\"A. Moeller\",\"AntoniK\",\"Bachus\",\"Barok\",\"breaking\",\"Calvin\",\"Carskie Wrota ikonostasu\",\"cechy\",\"Dw\u00f3r Artusa\",\"Dzie\u0144 Zmartwychwstania\",\"d\u017cinizm\",\"D\u0142ugi Targ\",\"Europa\",\"Gda\u0144sk\",\"gildie\",\"headline\",\"Jarmark Dominika\u0144 ski\",\"Karol Ogier\",\"kwakier\",\"Luther\",\"mantua\u0144ski ksi\u0105\u017c\u0119\",\"Ma\u0142opolska\",\"ramadan\",\"szyprowie\",\"topienie \\\"Marzanny\\\"\",\"Tydzie\u0144 Paschalny\",\"Wielki Post\",\"wojna karnawa\u0142u z postem\",\"wojny religijne\",\"Wyspa Spichrz\u00f3w\",\"W\u0142adys\u0142aw IV\",\"Zapust\"],\"articleSection\":[\"Kultura\",\"Rzeczypospolita\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/korowod-znikajacy-w-popiele\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/korowod-znikajacy-w-popiele\/\",\"url\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/korowod-znikajacy-w-popiele\/\",\"name\":\"Korow\u00f3d, znikaj\u0105cy w popiele - SI\u0118 MY\u015aLI\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/korowod-znikajacy-w-popiele\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/korowod-znikajacy-w-popiele\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/wp-content\/uploads\/2015\/02\/Pearls...jpg\",\"datePublished\":\"2015-02-18T22:04:26+00:00\",\"dateModified\":\"2015-02-18T22:06:36+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/korowod-znikajacy-w-popiele\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[[\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/korowod-znikajacy-w-popiele\/\"]]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/korowod-znikajacy-w-popiele\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/wp-content\/uploads\/2015\/02\/Pearls...jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/wp-content\/uploads\/2015\/02\/Pearls...jpg\",\"width\":500,\"height\":470},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/korowod-znikajacy-w-popiele\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Korow\u00f3d, znikaj\u0105cy w popiele\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/#website\",\"url\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/\",\"name\":\"SI\u0118 MY\u015aLI\",\"description\":\"\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/#organization\",\"name\":\"SI\u0118 MY\u015aLI\",\"url\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/99.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/99.png\",\"width\":270,\"height\":204,\"caption\":\"SI\u0118 MY\u015aLI\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/#\/schema\/logo\/image\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/#\/schema\/person\/75326687448d6abf738b156f56385210\",\"name\":\"...\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/33a3c2559155e1b4add65cf88cafda785aeb920f44b97c7055b07866ab5b13c2?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/33a3c2559155e1b4add65cf88cafda785aeb920f44b97c7055b07866ab5b13c2?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"...\"},\"url\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/author\/lele\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Korow\u00f3d, znikaj\u0105cy w popiele - SI\u0118 MY\u015aLI","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/korowod-znikajacy-w-popiele\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Korow\u00f3d, znikaj\u0105cy w popiele - SI\u0118 MY\u015aLI","og_description":"Symboliczny wizja \u201ewojny karnawa\u0142u z postem\u201d jest wielk\u0105 alegori\u0105 ludzkiego \u017cycia, kt\u00f3re to jest zjawiskiem oscyluj\u0105cym pomi\u0119dzy skrajno\u015bciami stan\u00f3w emocjonalnych","og_url":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/korowod-znikajacy-w-popiele\/","og_site_name":"SI\u0118 MY\u015aLI","article_published_time":"2015-02-18T22:04:26+00:00","article_modified_time":"2015-02-18T22:06:36+00:00","og_image":[{"width":500,"height":470,"url":"https:\/\/siemysli-ke.info\/wp-content\/uploads\/2015\/02\/Pearls...jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"...","twitter_misc":{"Written by":"...","Est. reading time":"25 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/korowod-znikajacy-w-popiele\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/korowod-znikajacy-w-popiele\/"},"author":{"name":"...","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/#\/schema\/person\/75326687448d6abf738b156f56385210"},"headline":"Korow\u00f3d, znikaj\u0105cy w popiele","datePublished":"2015-02-18T22:04:26+00:00","dateModified":"2015-02-18T22:06:36+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/korowod-znikajacy-w-popiele\/"},"wordCount":5036,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/korowod-znikajacy-w-popiele\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/siemysli-ke.info\/wp-content\/uploads\/2015\/02\/Pearls...jpg","keywords":["A. Moeller","AntoniK","Bachus","Barok","breaking","Calvin","Carskie Wrota ikonostasu","cechy","Dw\u00f3r Artusa","Dzie\u0144 Zmartwychwstania","d\u017cinizm","D\u0142ugi Targ","Europa","Gda\u0144sk","gildie","headline","Jarmark Dominika\u0144 ski","Karol Ogier","kwakier","Luther","mantua\u0144ski ksi\u0105\u017c\u0119","Ma\u0142opolska","ramadan","szyprowie","topienie \"Marzanny\"","Tydzie\u0144 Paschalny","Wielki Post","wojna karnawa\u0142u z postem","wojny religijne","Wyspa Spichrz\u00f3w","W\u0142adys\u0142aw IV","Zapust"],"articleSection":["Kultura","Rzeczypospolita"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/korowod-znikajacy-w-popiele\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/korowod-znikajacy-w-popiele\/","url":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/korowod-znikajacy-w-popiele\/","name":"Korow\u00f3d, znikaj\u0105cy w popiele - SI\u0118 MY\u015aLI","isPartOf":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/korowod-znikajacy-w-popiele\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/korowod-znikajacy-w-popiele\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/siemysli-ke.info\/wp-content\/uploads\/2015\/02\/Pearls...jpg","datePublished":"2015-02-18T22:04:26+00:00","dateModified":"2015-02-18T22:06:36+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/korowod-znikajacy-w-popiele\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":[["https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/korowod-znikajacy-w-popiele\/"]]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/korowod-znikajacy-w-popiele\/#primaryimage","url":"https:\/\/siemysli-ke.info\/wp-content\/uploads\/2015\/02\/Pearls...jpg","contentUrl":"https:\/\/siemysli-ke.info\/wp-content\/uploads\/2015\/02\/Pearls...jpg","width":500,"height":470},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/korowod-znikajacy-w-popiele\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Korow\u00f3d, znikaj\u0105cy w popiele"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/#website","url":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/","name":"SI\u0118 MY\u015aLI","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/#organization","name":"SI\u0118 MY\u015aLI","url":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/siemysli-ke.info\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/99.png","contentUrl":"https:\/\/siemysli-ke.info\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/99.png","width":270,"height":204,"caption":"SI\u0118 MY\u015aLI"},"image":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/#\/schema\/person\/75326687448d6abf738b156f56385210","name":"...","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/33a3c2559155e1b4add65cf88cafda785aeb920f44b97c7055b07866ab5b13c2?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/33a3c2559155e1b4add65cf88cafda785aeb920f44b97c7055b07866ab5b13c2?s=96&d=mm&r=g","caption":"..."},"url":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/author\/lele\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15077","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15077"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15077\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/15080"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15077"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15077"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15077"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}