{"id":1045,"date":"2011-12-09T14:58:48","date_gmt":"2011-12-09T14:58:48","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bezjarzmowie.info.ke\/test\/?p=1045"},"modified":"2013-11-02T21:22:42","modified_gmt":"2013-11-02T20:22:42","slug":"wygoda-czy-narzedzie-inwigilacji-pl-id-czyli-biometryczne-dowody-osobiste-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/wygoda-czy-narzedzie-inwigilacji-pl-id-czyli-biometryczne-dowody-osobiste-2\/","title":{"rendered":"Wygoda, czy narz\u0119dzie inwigilacji? pl.ID, czyli biometryczne dowody osobiste (2)"},"content":{"rendered":"

Dane biometryczne sta\u0142y si\u0119 ostatnio prawdziwym frontem walki o prywatno\u015b\u0107. W 2005 r. na konferencji w Montreux rzecznicy ochrony danych osobowych domagali si\u0119 od rz\u0105d\u00f3w kraj\u00f3w Unii Europejskiej uniemo\u017cliwienia zbierania danych biometrycznych bez zgody obywateli. Dotychczas sprawa ich gromadzenia nadal jest nieuregulowana! (22)<\/strong> W Polsce r\u00f3wnie\u017c nie ma podstaw prawnych dla wprowadzania odcisk\u00f3w palc\u00f3w do dowod\u00f3w osobistych. W przypadku biometrii – wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 dwa g\u0142\u00f3wne jej aspekty. Przy identyfikacji i weryfikacji os\u00f3b biometria fizyczno-biologiczna pos\u0142uguje si\u0119 ich fizyczno-biologicznymi cechami i w\u0142a\u015bciwo\u015bciami, tj. linie papilarne, geometria d\u0142oni, kszta\u0142t twarzy, cechy t\u0119cz\u00f3wki, cechy siatk\u00f3wki, geometria ucha oraz geometria stopy. Natomiast biometria behawioralna wykorzystuje w tym celu specyficzne cechy i w\u0142a\u015bciwo\u015bci zachowania, tj. parametry g\u0142osu, wz\u00f3r podpisu, dynamika i spos\u00f3b naciskania klawiszy. (23)<\/strong> Obecnie takie techniki biometryczne stosuje (b\u0105d\u017a wprowadza) MSWiA. S\u0142u\u017c\u0105 one do identyfikowania, czy por\u00f3wnywania wszystkich z wymienionych cech (zar\u00f3wno fizyczno-biologicznych, jak i behawioralnych), jak np. jednego, konkretnego odcisku palca ze wszystkimi wzorami biometrycznymi dost\u0119pnymi w bazie danych, do kt\u00f3rej dost\u0119p maj\u0105 wyznaczone s\u0142u\u017cby. <\/span><\/p>\n

<\/span><\/p>\n

MSWiA weryfikuje r\u00f3wnie\u017c cechy biometryczne ludzi, a zatem\u00a0<\/span>\u00a0albo je autoryzuje, albo odrzuca. Na przyk\u0142ad pozytywna identyfikacja wybranego odcisku palca z jednym z dost\u0119pnych w bazie danych prowadzi do autoryzacji, za\u015b w przypadku negatywnej identyfikacji – mamy do czynienia z odrzuceniem (tak identyfikuje si\u0119 m.in. imigrant\u00f3w w krajach UE \u2013 odciski palc\u00f3w sprawdza si\u0119 w og\u00f3lnej bazie danych EURODAC i w razie negatywnej autoryzacji deportuje si\u0119 osob\u0119 przebywaj\u0105c\u0105 \u201enielegalnie\u201d na obszarze Wsp\u00f3lnoty). (24)<\/strong> Ze wzgl\u0119d\u00f3w bezpiecze\u0144stwa, niezawodno\u015bci oraz ekonomicznych, obecnie najpopularniejszym systemem biometrycznym wydaje si\u0119 by\u0107 FV (Finger Vein)<\/em> – biometria naczy\u0144 krwiono\u015bnych palca. Indywidualny wz\u00f3r uk\u0142adu naczy\u0144 krwiono\u015bnych palca u cz\u0142owieka nie zmienia si\u0119 z biegiem lat. Bardziej skomplikowana jest identyfikacja siatk\u00f3wki oka (Retinal scan<\/em>). (25)<\/strong> Skanowanie jego dna odbywa si\u0119 za pomoc\u0105 lasera, trwa znacznie d\u0142u\u017cej i jest bardziej uci\u0105\u017cliwe, ni\u017c w przypadku skanowania t\u0119cz\u00f3wki oka. Precyzyjna identyfikacja i stosunkowo drogi sprz\u0119t znalaz\u0142y swoje przeznaczenie w miejscach o najwy\u017cszych wymogach ochrony. Szerokie zastosowanie maj\u0105 te\u017c mikrochipy RFID. Technologia RFID (ang. Radio Frequency Identification<\/em>) nazywana jest \u201eradiowym kodem kreskowym\u201d. To system kontroli przep\u0142ywu towar\u00f3w w oparciu o zdalny, radiowy, odczyt i zapis danych z wykorzystaniem specjalnych uk\u0142ad\u00f3w elektronicznych. (26)<\/strong> Mikrochip RFID z baz\u0105 danych, kt\u00f3ry jest masowo stosowany m.in. w handlu, mo\u017cna r\u00f3wnie\u017c wykorzysta\u0107 do budowy nowych dokument\u00f3w to\u017csamo\u015bci. Jednak identyfikatory RFID wzbudzaj\u0105 kontrowersje zwi\u0105zane z bezpiecze\u0144stwem i prywatno\u015bci\u0105. Technika zdalnego odczytywania danych identyfikacyjnych mo\u017ce prowadzi\u0107 do niepo\u017c\u0105danych efekt\u00f3w, takich jak \u0142atwo\u015b\u0107 dost\u0119pu do poufnych danych, zapisanych na kartach RFID, czy \u015bledzenie obecno\u015bci dysponenta takiej karty. (27)<\/strong> Prace zwi\u0105zane z rozpoznaniem zagro\u017ce\u0144 wynikaj\u0105cych ze stosowania w dowodach biometrycznych RFID nadal trwaj\u0105.<\/span><\/p>\n

W polskim ustawodawstwie brakuje definicji \u201ebiometrii\u201d, co tworzy pole do nadu\u017cy\u0107 i manipulacji. Warto podkre\u015bli\u0107, i\u017c od 22. czerwca 2009 r. wydawane s\u0105 w Polsce paszporty zawieraj\u0105ce drug\u0105 cech\u0119 biometryczn\u0105 \u2013 obok obrazu twarzy zawieraj\u0105 tak\u017ce odciski palc\u00f3w. (28)<\/strong> Oznacza to, i\u017c sk\u0142adaj\u0105cy wniosek o przyznanie paszportu jest zmuszony do z\u0142o\u017cenia odcisk\u00f3w dw\u00f3ch palc\u00f3w, kt\u00f3re w paszporcie b\u0119d\u0105 zapisane tylko w postaci cyfrowej (mikrochip). Zdaniem ministerstwa ma to zapobiec kradzie\u017com dokument\u00f3w, a urz\u0105dzenia s\u0142u\u017c\u0105ce do pobierania odcisk\u00f3w palc\u00f3w s\u0105 \u201enowoczesne, nie brudz\u0105ce i \u0142atwe w obs\u0142udze\u201d. (29)<\/strong> Polska rozpocz\u0119\u0142a wydawanie paszport\u00f3w biometrycznych z jedn\u0105 cech\u0105, 28. sierpnia 2006 r. Obowi\u0105zek ich wprowadzenia na\u0142o\u017cy\u0142a na ni\u0105 unijne \u201eRozporz\u0105dzenie Rady (WE) nr 2252\/2004 z dnia 13. grudnia 2004 r. w sprawie norm dotycz\u0105cych zabezpiecze\u0144 i danych biometrycznych w paszportach i dokumentach podr\u00f3\u017cy wydawanych przez Pa\u0144stwa Cz\u0142onkowskie\u201d. (30)<\/strong> W Polsce wprowadzono je \u201ebocznymi drzwiami\u201d, bez jakiejkolwiek debaty oraz informacyjnej kampanii spo\u0142ecznej. Do\u015bwiadczenia polskie i europejskie koncentruj\u0105 si\u0119 g\u0142\u00f3wnie na paszportach, jednak ewentualne propozycje przepis\u00f3w wprowadzaj\u0105cych \u201eelektroniczne\u201d (lub \u201ebiometryczne\u201d) dowody to\u017csamo\u015bci nale\u017ca\u0142oby analizowa\u0107 dopiero po rozwi\u0105zaniu problem\u00f3w systemowych. Dotyczy to r\u00f3wnie\u017c wprowadzenia jednolitego standardu zwi\u0105zanego z podpisem elektronicznym (prace nad nowelizacj\u0105 ustawy trwaj\u0105 i nie wiemy, jaki kszta\u0142t b\u0119dzie ona mia\u0142a) (31)<\/strong>, a tak\u017ce problematyki ochrony prywatno\u015bci obywateli, zw\u0142aszcza w kontek\u015bcie przygotowania zasob\u00f3w (kadry, infrastruktury) oraz administracji publicznej powo\u0142anej do przetwarzania danych. (32)<\/strong><\/span><\/p>\n

Wydawa\u0107 si\u0119 mo\u017ce, \u017ce paszport i dow\u00f3d osobisty to jedno i to samo. Oba dokumenty maj\u0105 identyfikowa\u0107 obywatela i uprawniaj\u0105 go do przekraczania granic. I cho\u0107 oba te dokumenty w formie kawa\u0142ka plastiku, czy ksi\u0105\u017ceczki z chipem maj\u0105 takie same zabezpieczenia, to jednak r\u00f3\u017cnice dotycz\u0105 system\u00f3w, w kt\u00f3rych przetwarzane s\u0105 informacje o tych dokumentach (a przez to o obywatelach). Wedle specjalist\u00f3w z portalu prawniczego Prawo Vagla<\/em>, gdyby\u015bmy mieli do czynienia z kart\u0105 procesorow\u0105 zapatrzon\u0105 w mechanizmy kryptograficzne (tj. wymagaj\u0105ce zastosowania deszyfruj\u0105cego Klucza Publicznego), przystosowan\u0105 do r\u00f3\u017cnych zastosowa\u0144, to faktycznie mog\u0142aby ona zast\u0105pi\u0107 wiele r\u00f3\u017cnych zasob\u00f3w informacyjnych. (33)<\/strong> Mo\u017cna by przechowywa\u0107 tu dane medyczne czy\u00a0 ubezpieczeniowe. Tymczasem plany ministerstwa s\u0105 nieznane. W swym artykule \u201eElektroniczny dow\u00f3d osobisty w 2008\u201d <\/strong>Pawe\u0142 Krawczyk – znawca nowoczesnych technologii oraz publicysta <\/strong>internetowy, zauwa\u017cy\u0142, i\u017c \u201ez komunikatu MSWiA wynika, \u017ce minister [Piotr Pi\u0119tak] raz m\u00f3wi\u0142 o \u201ebiometrycznym dowodzie osobistym\u201d, a raz o \u201eelektronicznym\u201d – a nie s\u0105 to poj\u0119cia to\u017csame. Trudno wi\u0119c powiedzie\u0107, o co tak na prawd\u0119 chodzi, bo na stronach MSWiA nie ma ani s\u0142owa na temat jednego, ani drugiego\u201d. (34)<\/strong> Ponadto, jak donios\u0142a Rzeczpospolita<\/em>, \u201eMSWiA w tajemnicy rozbudowuje system wydawania dowod\u00f3w osobistych tak, \u017ceby znalaz\u0142y si\u0119 w nich zakodowane odciski palc\u00f3w. Robi to niezgodnie z prawem i z pomini\u0119ciem procedur przetargowych\u201d. (35)<\/strong> Bez przetargu wybra\u0142o ofert\u0119 gliwickiej firmy Wasko<\/em>. Wedle tego dziennika nie wiadomo tak\u017ce, co si\u0119 sta\u0142o z pieni\u0119dzmi, kt\u00f3re wp\u0142yn\u0119\u0142y na konto ministerstwa. W kolejnym artykule pt. \u201eOdciski w po\u015bpiechu i wbrew prawu\u201d, Rzeczpospolita<\/em> pisze: \u201eW czerwcu [2005 roku] MSWiA kupi\u0142o ponad 2,5 tysi\u0105ca komputer\u00f3w za ok. 12 mln z\u0142. Maj\u0105 s\u0142u\u017cy\u0107 do wprowadzania danych biometrycznych (czyli m.in. odcisk\u00f3w palc\u00f3w) do dowod\u00f3w osobistych. Zostan\u0105 zainstalowane we wszystkich polskich gminach\u201d. (36)<\/strong> Jakiekolwiek konsultacje spo\u0142eczne okaza\u0142y si\u0119 fikcj\u0105.<\/span><\/p>\n

Jak twierdzi Katarzyna Szymielewicz, prawniczka oraz dyrektor warszawskiej Fundacji Panoptykon<\/em>, badaj\u0105cej r\u00f3\u017cne aspekty \u017cycia we wsp\u00f3\u0142czesnym \u201espo\u0142ecze\u0144stwie nadzorowanym\u201d, problemem jest nie tyle sam chip dowodu, lecz integracja baz danych. (37)<\/strong> Zreszt\u0105 \u2013 tworzenie ujednoliconej bazy o obywatelach to r\u00f3wnie\u017c globalny problem Unii Europejskiej. Projekt pl.ID docelowo zak\u0142ada wymian\u0119 dokument\u00f3w pomi\u0119dzy poszczeg\u00f3lnymi urz\u0119dami, dlatego przewidziany w nim elektroniczny dow\u00f3d osobisty jest w istocie integraln\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 systemu identyfikacyjnego PESEL2 (Powszechny Elektroniczny System Ewidencji Ludno\u015bci). (38)<\/strong> Cho\u0107 oficjalnie zosta\u0142 on zako\u0144czony w listopadzie 2008 r., jego kluczowa cz\u0119\u015b\u0107 dotycz\u0105ca Rejestru Identyfikacji Obywateli (RIO), stanowi\u0105cego centraln\u0105 baz\u0119 danych do wydawania dowod\u00f3w osobistych i sprawdzania to\u017csamo\u015bci wszystkich, doros\u0142ych obywateli Polski – jest realizowana w ramach wprowadzania elektronicznego dowodu osobistego. Historia systemu PESEL si\u0119ga lat 70. Rejestr ten prowadzony jest od 1979 r. i zawiera \u201edane os\u00f3b przebywaj\u0105cych stale na terytorium RP, zameldowanych na pobyt sta\u0142y lub czasowy trwaj\u0105cy ponad 3 miesi\u0105ce. S\u0105 to wi\u0119c nast\u0119puj\u0105ce dane osobowe: nazwiska, imiona, data urodzenia, imiona i nazwiska rodowe rodzic\u00f3w, p\u0142e\u0107, obywatelstwo, stan cywilny, imi\u0119 i nazwisko ma\u0142\u017conka, adres zameldowania, seria i numer aktualnego i poprzednich dowod\u00f3w osobistych, dat\u0119 zgonu i numer aktu zgonu. Natomiast celem strategicznym zrealizowanego programu PESEL2 z 2007 r. \u2013 \u201ePrzebudowa i integracja systemu rejestr\u00f3w pa\u0144stwowych\u201d jest usprawnienie obs\u0142ugi obywatela poprzez umo\u017cliwienie dost\u0119pu do zasob\u00f3w informacyjnych rejestru PESEL oraz budowa Zintegrowanego Systemu Informatycznego PESEL2 (ZSI PESEL2), b\u0119d\u0105cego \u201erejestrem referencyjnym dla ewidencji ludno\u015bci w ramach budowy nowoczesnej infrastruktury informacyjnej pa\u0144stwa\u201d. (39)<\/strong><\/span><\/p>\n

Plan wprowadzenia do dowodu mikroprocesora nie zak\u0142ada wdro\u017cenia biometrii, bo jak twierdzi Katarzyna Szymielewicz, wtedy Fundacja \u201ePanoptykon\u201d interweniowa\u0142aby na \u015bcie\u017cce legislacyjnej. Jej zdaniem chip nie b\u0119dzie gromadzi\u0107 informacji, zatem to nie inwigilacja. Nic nie wiadomo, jak wygl\u0105da\u0142oby wykradzenie z niego informacji. \u201eNie ma ustawy przeciwko tworzeniu baz danych, stworzono za to system s\u0142u\u017c\u0105cy do utworzenia 6 baz publicznych. Stworzono je wed\u0142ug jednego klucza \u2013 chipu<\/em>. MSWiA zapewnia, \u017ce nie b\u0119dzie dost\u0119pu do danych. Ale wk\u0142adaj\u0105c dow\u00f3d do terminala jednym \u201eenterem\u201d b\u0119dzie mo\u017cna uzyska\u0107 precyzyjn\u0105 informacj\u0119 o obywatelu, sprofilowa\u0107 jego portret. Prawo nie jest z\u0142e, ale czy s\u0105 spo\u0142eczne przes\u0142anki do budowy technologii, co poci\u0105gnie za sob\u0105 pewne nadu\u017cycia? \u2013 Mo\u017ce tak, a mo\u017ce nie, ale wypracowanie wsp\u00f3lnego systemu powinno by\u0107 kwesti\u0105 dyskusji\u201d \u2013 powiedzia\u0142a Katarzyna Szymielewicz. (40)<\/strong> Jednak oznacza to pe\u0142n\u0105 kontrol\u0119 nad obywatelami. Na techniczn\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 pe\u0142nego profilowania spo\u0142ecze\u0144stwa w przypadku wprowadzenia projektu PESEL2 wskazali te\u017c eksperci – autorzy Raportu Instytutu Sobieskiego. Zadali w nim pytanie: \u201eCzy w imi\u0119 oficjalnie deklarowanego, a nie wynikaj\u0105cego z logiki konstrukcji PESEL2, hipotetycznego polepszenia komunikacji obywatela z urz\u0119dem spo\u0142ecze\u0144stwo ma zaakceptowa\u0107 stworzenie system\u00f3w, kt\u00f3re umo\u017cliwi\u0105 tak\u0105 kontrol\u0119 nad sob\u0105 samym?\u201d Ponadto umieszenie w bazie PESEL2 adres\u00f3w obywateli, w ich opinii sprawi, \u017ce \u201eb\u0119dzie mo\u017cliwe spe\u0142nienie marzenia ka\u017cdej totalitarnej w\u0142adzy o technicznej mo\u017cliwo\u015bci regularnej identyfikacji grup podejrzanych ze wzgl\u0119du na jakie\u015b kryterium i wskazaniu, gdzie podejrzani mieszkaj\u0105!\u201d Sprawa ta ma zwi\u0105zek z tzw. obowi\u0105zkiem meldunkowym i zast\u0105pienia go rejestracj\u0105 sta\u0142ego lub czasowego miejsca zamieszkania. Cho\u0107 obecny rz\u0105d od dawna zapowiada zniesienie tego obowi\u0105zku (mia\u0142o to nast\u0105pi\u0107 z dn.1.01.2009 r.), przygotowana nowelizacja ustawy o ewidencji ludno\u015bci nadal czeka na uchwalenie. (41)<\/strong> Udzielaj\u0105c wypowiedzi dla dziennika Metro<\/em> Grzegorz Raniewicz z sejmowej komisji administracji i spraw wewn\u0119trznych obieca\u0142, \u017ce meldunek zniknie dopiero w 2014 r.! (42)<\/strong><\/span><\/p>\n

Od chwili obj\u0119cia rz\u0105d\u00f3w przez PO nie zwo\u0142ywano posiedze\u0144 Rady Konsultacyjnej, b\u0119d\u0105cej cia\u0142em doradczym i opiniodawczym Komitetu Steruj\u0105cego PESEL2. Odt\u0105d wszystkie informacje dotycz\u0105ce projektu sta\u0142y si\u0119 niezwykle lakoniczne, a prace nad projektem utajniono. Janusz Kochanowski, by\u0142y Rzecznik Praw Obywatelskich (RPO), w lutym 2008 r. zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 m.in. do ministra Grzegorza Schetyny o udzielenie informacji na temat szczeg\u00f3\u0142owej koncepcji systemu PESEL 2, w tym funkcji, jak\u0105 w zamiarach MSWiA ma spe\u0142nia\u0107 projektowany system. (43)<\/strong> Zgodnie z przepisem art. 51 ust. 2 \u201eKonstytucji RP\u201d, na kt\u00f3ry si\u0119 powo\u0142a\u0142, w\u0142adze publiczne nie mog\u0105 pozyskiwa\u0107, gromadzi\u0107 i udost\u0119pnia\u0107 innych informacji o obywatelach ni\u017c niezb\u0119dne w demokratycznym pa\u0144stwie prawnym. Tego wymaga \u201ezasada proporcjonalno\u015bci\u201d. Tymczasem, z wy\u0142aniaj\u0105cego si\u0119 obrazu systemu PESEL2 mo\u017cna wnioskowa\u0107, \u017ce planowany zakres danych osobowych gromadzonych w systemie jest niezwykle szeroki. Nie wiadomo r\u00f3wnie\u017c, do jakich cel\u00f3w mia\u0142yby one s\u0142u\u017cy\u0107 oraz czy ich gromadzenie by\u0142oby bezpieczne. Witold Dro\u017cd\u017c, podsekretarz stanu w MSWiA, udzieli\u0142 wymijaj\u0105cej odpowiedzi, i\u017c b\u0119dzie on zawiera\u0142 wy\u0142\u0105cznie dane z zakresu dotychczasowego zasobu PESEL i nie planuje si\u0119 gromadzenia w nim danych dotycz\u0105cych, m.in.: wysoko\u015bci zarobk\u00f3w, wysoko\u015bci podatk\u00f3w, miejsca leczenia i jego powod\u00f3w oraz liczby mandat\u00f3w za z\u0142e parkowanie. W systemie maj\u0105 nie by\u0107 zamieszczane informacje o fakcie zalegania ze sk\u0142adkami ZUS, statusie rozlicze\u0144 z urz\u0119dem skarbowym, kontach bankowych i statusie stosunk\u00f3w obywatela z policj\u0105. Jednocze\u015bnie Witold Dro\u017cd\u017c potwierdzi\u0142, \u017ce Projekt pl.ID stanowi kontynuacj\u0119 dzia\u0142a\u0144 rozpocz\u0119tych w ramach Programu PESEL2 i jest jego drugim etapem. (44)<\/strong> Wedle harmonogramu przyj\u0119tego przy wdra\u017caniu projektu ID.pl opracowanie wzoru nowego dowodu osobistego mia\u0142o si\u0119 zako\u0144czy\u0107 w 4. kwartale 2009 r., a zako\u0144czenie przekszta\u0142cania infrastruktury w gminach oraz usp\u00f3jnienie system\u00f3w ewidencji PESEL i OEWiUDO \u2013 w 3 kw. roku. Od roku bie\u017c\u0105cego mia\u0142o si\u0119 zacz\u0105\u0107 wydawanie e-dowod\u00f3w<\/em> oraz uruchomienie us\u0142ug uwierzytelniania obywateli. Natomiast w 3. kwartale roku 2013 \u2013 zostanie zako\u0144czona informatyzacja Urz\u0119d\u00f3w Stanu Cywilnego po to, aby wreszcie mo\u017cna by\u0142o \u0142atwo uzyska\u0107 odpisy dokument\u00f3w w dowolnym miejscu Polski. Rz\u0105d uwa\u017ca, \u017ce dodatkowe koszty umo\u017cliwiaj\u0105ce administracji wykorzystanie nowego dowodu nie b\u0119d\u0105 du\u017ce. MSWiA prowadzi w tej chwili ankiet\u0119 w jednostkach samorz\u0105du terytorialnego, kt\u00f3ra ma okre\u015bli\u0107, czy b\u0119d\u0105 one potrzebowa\u0107 nowego sprz\u0119tu. Je\u015bli tak, to obiecuje, \u017ce dostan\u0105 na niego pieni\u0105dze w ramach projektu pl.ID. (45)<\/strong><\/span><\/p>\n

Cz\u0119\u015b\u0107 pa\u0144stw Unii Europejskiej podobne dokumenty ju\u017c wprowadzi\u0142a. Polska jest w \u015brodku stawki. R\u00f3wnolegle z ni\u0105 prace prowadz\u0105 Niemcy. Nowymi dowodami pos\u0142uguj\u0105 si\u0119 m.in. Esto\u0144czycy, Belgowie czy Hiszpanie. Ale niekt\u00f3re kraje wci\u0105\u017c jeszcze nie og\u0142osi\u0142y daty wprowadzenia nowych dokument\u00f3w to\u017csamo\u015bci. W Wielkiej Brytanii ca\u0142y czas trwa debata na temat samego wprowadzenia obowi\u0105zkowych dowod\u00f3w osobistych, kt\u00f3rych dot\u0105d na Wyspach nie by\u0142o. W dobie tak \u201eswobodnego\u201d obiegu informacji prywatno\u015b\u0107 nara\u017cona jest na znaczne ograniczenia, w Polsce, w toku dyskusji dotycz\u0105cej informatyzacji oraz e-governmentu<\/em> przewa\u017ca irytacja obywateli, zwi\u0105zana z wielo\u015bci\u0105 r\u00f3\u017cnych system\u00f3w ewidencjonowania. (46)<\/strong> W kolejnym urz\u0119dzie musz\u0105 przecie\u017c poda\u0107 te same dane. Dlaczego zatem nie mo\u017ce by\u0107 jednego, zintegrowanego systemu ewidencyjnego? \u2013 Wtedy nie trzeba by wype\u0142nia\u0107 po raz kolejnych druczk\u00f3w z tymi samymi informacjami. PESEL, NIP, nazwisko, imi\u0119, urz\u0105d skarbowy… Portale przeznaczone do konsultacji spo\u0142ecznych nowo wdra\u017canych projekt\u00f3w legislacyjnych raczej nie cierpi\u0105 na nadmiar komentarzy oraz inicjatyw. Co zatem z wolno\u015bci\u0105 obywatel i ich prawem do prywatno\u015bci? Czy Polacy dobrowolnie poddadz\u0105 si\u0119 wszechogarniaj\u0105cej kontroli ze strony pa\u0144stwa?<\/span><\/p>\n

\u00a0<\/span><\/p>\n

Agnieszka Maria Wasieczko<\/span><\/h1>\n

AKTUALIZACJA:<\/p>\n

Nowe dowody z chipiem mieli\u015bmy dostawa\u0107 od lipca 2011 roku, jednak termin ten okaza\u0142 si\u0119 nierealny. Jak doni\u00f3s\u0142 dziennik Metro<\/em> z 5.04.11 r., powody by\u0142y dwa. Po pierwsze – MSWiA nie wy\u0142oni\u0142o producenta nowych dowod\u00f3w osobistych, ale problemem okaza\u0142o si\u0119 r\u00f3wnie\u017c po\u0142\u0105czenie tysi\u0119cy urz\u0119d\u00f3w sieci\u0105 wymiany informacji zapisanych w chipach. Gdy Niemcy wprowadzali podobne dowody, same testy system\u00f3w zaj\u0119\u0142y im prawie rok. (AMW)<\/p>\n

\u00a0<\/h1>\n

Przypisy:<\/strong><\/p>\n

22. Dane biometryczne a ochrona prywatno\u015bci<\/em>, pn, 2005-12-05, VaGla, http:\/\/prawo.vagla.pl\/node\/5813<\/a>;<\/p>\n

23. Biometria \u2013 co to jest?, <\/strong><\/em>http:\/\/asylon.wordpress.com\/<\/a>; Biometryczne dowody osobiste (pierwsze ju\u017c w 2010)<\/em>, \u201eNiezale\u017cne Forum Publicyst\u00f3w\u201d, 2009-10-26; http:\/\/zbigniew-sz-n.salon24.pl\/134067,biometryczne-dowody-osobiste-pierwsze-juz-w-2010<\/a>;<\/p>\n

24. Biometria \u2013 co to jest?,<\/em> <\/strong>http:\/\/asylon.wordpress.com\/<\/a>, tam\u017ce;<\/p>\n

25. Biometryczne dowody osobiste (pierwsze ju\u017c w 2010)<\/em>, tam\u017ce;<\/p>\n

26. RFID \u2013 definicja z \u201eWikipedii, Wolnej Encyklopedii\u201d, http:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/RFID<\/a>;<\/p>\n

27. <\/strong>Wg definicji RFID z \u201eWikipedii, Wolnej Encyklopedii\u201d, http:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/RFID<\/a>;<\/p>\n

28. Komunikat w sprawie wydawania paszport\u00f3w z dwoma cechami biometrycznymi<\/em>, MSWiA, http:\/\/www.mswia.gov.pl\/portal.php?serwis=pl&dzial=2&id=7257&search=16<\/a>; Druga cecha biometryczna w paszporcie<\/em>, 16.12.09, http:\/\/asylon.wordpress.com\/<\/a>; Paszporty z chipami w Polsce<\/em>, wt, 2005-12-06, VaGla, http:\/\/prawo.vagla.pl\/node\/5817<\/a>; Paszporty biometryczne w Polsce<\/em>, pn, 2006-05-15, VaGla, http:\/\/prawo.vagla.pl\/node\/6276<\/a>;<\/p>\n

29. Komunikat w sprawie wydawania paszport\u00f3w z dwoma cechami biometrycznymi<\/em>, MSWiA, tam\u017ce;<\/p>\n

30. Zagadnienie umieszczania identyfikator\u00f3w biometrycznych w dokumentach uregulowane jest obecnie w nast\u0119puj\u0105cych aktach prawa wsp\u00f3lnotowego: Rozporz\u0105dzenie Rady WE 15139\/04 w sprawie standard\u00f3w zabezpiecze\u0144 i identyfikator\u00f3w biometrycznych w paszportach obywateli Unii Europejskiej<\/em>; Projekt Rozporz\u0105dzenia Rady zmieniaj\u0105cy Rozporz\u0105dzenie WE 1683\/95 ustanawiaj\u0105ce jednolity format wiz<\/em> oraz Projekt Rozporz\u0105dzenia Rady zmieniaj\u0105cy Rozporz\u0105dzenie WE 1030\/2002 ustanawiaj\u0105ce jednolity format pozwole\u0144 na pobyt dla obywateli kraj\u00f3w trzecich<\/em>. Por. Ustawa wprowadzaj\u0105ca dane biometryczne w dokumentach paszportowych<\/em>, pn., 2006-07-17, VaGla; http:\/\/prawo.vagla.pl\/node\/6487<\/a><\/p>\n

31. Elektroniczne czy biometryczne dowody osobiste?,<\/em> cz, 2007-01-18, VaGla, http:\/\/prawo.vagla.pl<\/a>;<\/p>\n

32. Tam\u00bfe. Por. r\u00f3wnie\u00bf Opinia 3\/2005 w sprawie wprowadzenia w \u00bfycie rozporz\u00b9dzenia Rady (WE) nr 2252\/2004 z dnia 13. grudnia 2004 r. w sprawie norm dotycz\u00b9cych zabezpiecze\u00f1 i danych biometrycznych w paszportach i dokumentach podr\u00f3\u00bfy wydawanych przez Pa\u00f1stwa Cz\u00b3onkowskie<\/em>, przygotowana przez Grup\u00ea Robocz\u00b9 Art. 29 ds. Ochrony Danych.<\/p>\n

33. Elektroniczne czy biometryczne dowody osobiste?<\/em>, http:\/\/prawo.vagla.pl<\/a>, tam\u017ce;<\/p>\n

34. Pawel Krawczyk, Elektroniczny dow\u00f3d osobisty w 2008<\/em>, czw., 2007-01-18;<\/p>\n

35. Odciski MSWiA bez przetargu<\/em>, wt., 2005-07-26, VaGla, http:\/\/prawo.vagla.pl\/node\/5192<\/a>;<\/p>\n

36. tam\u017ce;<\/p>\n

37. Por. wywiad z Katarzyn\u0105 Szymielewicz pt. Polacy pod specjalnym nadzorem<\/em>, przeprowadzony przez autork\u0119 niniejszego artyku\u0142u, opublikowany w kwartalniku \u201eInny \u015awiat\u201d nr 3(33) \/ 2010, s. 20;<\/p>\n

38. Por. Powszechny Elektroniczny System Ewidencji Ludno\u015bci – projekt zrealizowany w latach 2005-2008<\/em>, MSWiA, http:\/\/www.mswia.gov.pl<\/a>; PESEL2 – ko\u0144cz\u0105 si\u0119 konsultacje<\/em> spo\u0142eczne<\/em>, pn, 2006-09-18, VaGla, http:\/\/prawo.vagla.pl\/node\/6651<\/a>; PESEL2 – kilka<\/em> przetarg\u00f3w, gdy\u017c nie pozwolimy na monopol<\/em>, cz, 2006-04-13, VaGla; http:\/\/prawo.vagla.pl\/node\/6178<\/a>; System PESEL wczoraj i dzi\u015b<\/em>, 18.12.09, http:\/\/asylon.wordpress.com\/<\/a>;<\/p>\n

39. Powszechny Elektroniczny System Ewidencji Ludno\u015bci – projekt zrealizowany w latach 2005-2008<\/em>, MSWiA, tam\u017ce; System PESEL wczoraj i dzi\u015b<\/em>, tam\u017ce;<\/p>\n

40. Por. System PESEL wczoraj i dzi\u015b<\/em>, tam\u017ce;<\/p>\n

41. Wywiad z Katarzyn\u0105 Szymielewicz, tam\u017ce;<\/p>\n

42. Mariusz Ja\u00b3oszewski, Polska to nie Anglia, meldunek zostaje<\/em>, \u201eMetro\u201d, wtorek, 8.12.09, s. 5;<\/p>\n

43. Rzecznik Praw Obywatelskich (RPO) w sprawie projektu PESEL 2,<\/em> 5.01.2010, <\/strong>http:\/\/asylon.wordpress.com\/<\/a>;<\/p>\n

44. Tam\u017ce. Zob. r\u00f3wnie\u017c: Komunikat o zako\u0144czeniu realizacji Projektu PESEL2<\/em> z dn. 17. listopada 2008, MSWiA, http:\/\/www.mswia.gov.pl<\/a>;<\/p>\n

45. <\/strong>Cezary Kowanda, Po co nam nowe dowody osobiste<\/em>, tam\u017ce;<\/p>\n

46. Ewidencja ludno\u015bci i prawa cz\u0142owieka<\/em>, wt., 2005-05-31, VaGla, http:\/\/prawo.vagla.pl\/node\/5028<\/a>.<\/p>\n

 <\/p>\n

\u00a0<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Dane biometryczne sta\u0142y si\u0119 ostatnio prawdziwym frontem walki o prywatno\u015b\u0107. W 2005 r. na konferencji w Montreux rzecznicy ochrony danych<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"colormag_page_layout":"default_layout","footnotes":""},"categories":[143],"tags":[],"class_list":["post-1045","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-inne"],"yoast_head":"\nWygoda, czy narz\u0119dzie inwigilacji? pl.ID, czyli biometryczne dowody osobiste (2) - SI\u0118 MY\u015aLI<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/wygoda-czy-narzedzie-inwigilacji-pl-id-czyli-biometryczne-dowody-osobiste-2\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Wygoda, czy narz\u0119dzie inwigilacji? pl.ID, czyli biometryczne dowody osobiste (2) - SI\u0118 MY\u015aLI\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Dane biometryczne sta\u0142y si\u0119 ostatnio prawdziwym frontem walki o prywatno\u015b\u0107. W 2005 r. na konferencji w Montreux rzecznicy ochrony danych\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/wygoda-czy-narzedzie-inwigilacji-pl-id-czyli-biometryczne-dowody-osobiste-2\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"SI\u0118 MY\u015aLI\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2011-12-09T14:58:48+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2013-11-02T20:22:42+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"15 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/wygoda-czy-narzedzie-inwigilacji-pl-id-czyli-biometryczne-dowody-osobiste-2\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/wygoda-czy-narzedzie-inwigilacji-pl-id-czyli-biometryczne-dowody-osobiste-2\/\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/#\/schema\/person\/048295918d7858e90e57d1a2c2b5da74\"},\"headline\":\"Wygoda, czy narz\u0119dzie inwigilacji? pl.ID, czyli biometryczne dowody osobiste (2)\",\"datePublished\":\"2011-12-09T14:58:48+00:00\",\"dateModified\":\"2013-11-02T20:22:42+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/wygoda-czy-narzedzie-inwigilacji-pl-id-czyli-biometryczne-dowody-osobiste-2\/\"},\"wordCount\":2964,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/#organization\"},\"articleSection\":[\"Inne\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/wygoda-czy-narzedzie-inwigilacji-pl-id-czyli-biometryczne-dowody-osobiste-2\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/wygoda-czy-narzedzie-inwigilacji-pl-id-czyli-biometryczne-dowody-osobiste-2\/\",\"url\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/wygoda-czy-narzedzie-inwigilacji-pl-id-czyli-biometryczne-dowody-osobiste-2\/\",\"name\":\"Wygoda, czy narz\u0119dzie inwigilacji? pl.ID, czyli biometryczne dowody osobiste (2) - SI\u0118 MY\u015aLI\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/#website\"},\"datePublished\":\"2011-12-09T14:58:48+00:00\",\"dateModified\":\"2013-11-02T20:22:42+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/wygoda-czy-narzedzie-inwigilacji-pl-id-czyli-biometryczne-dowody-osobiste-2\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[[\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/wygoda-czy-narzedzie-inwigilacji-pl-id-czyli-biometryczne-dowody-osobiste-2\/\"]]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/wygoda-czy-narzedzie-inwigilacji-pl-id-czyli-biometryczne-dowody-osobiste-2\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Wygoda, czy narz\u0119dzie inwigilacji? pl.ID, czyli biometryczne dowody osobiste (2)\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/#website\",\"url\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/\",\"name\":\"SI\u0118 MY\u015aLI\",\"description\":\"\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/#organization\",\"name\":\"SI\u0118 MY\u015aLI\",\"url\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/99.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/99.png\",\"width\":270,\"height\":204,\"caption\":\"SI\u0118 MY\u015aLI\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/#\/schema\/logo\/image\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/#\/schema\/person\/048295918d7858e90e57d1a2c2b5da74\",\"name\":\"admin\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/9acf729117e1cff813c07ba085b25a76702049ffb5efe3425388cd1a019577de?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/9acf729117e1cff813c07ba085b25a76702049ffb5efe3425388cd1a019577de?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"admin\"},\"url\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/author\/admin\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Wygoda, czy narz\u0119dzie inwigilacji? pl.ID, czyli biometryczne dowody osobiste (2) - SI\u0118 MY\u015aLI","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/wygoda-czy-narzedzie-inwigilacji-pl-id-czyli-biometryczne-dowody-osobiste-2\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Wygoda, czy narz\u0119dzie inwigilacji? pl.ID, czyli biometryczne dowody osobiste (2) - SI\u0118 MY\u015aLI","og_description":"Dane biometryczne sta\u0142y si\u0119 ostatnio prawdziwym frontem walki o prywatno\u015b\u0107. W 2005 r. na konferencji w Montreux rzecznicy ochrony danych","og_url":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/wygoda-czy-narzedzie-inwigilacji-pl-id-czyli-biometryczne-dowody-osobiste-2\/","og_site_name":"SI\u0118 MY\u015aLI","article_published_time":"2011-12-09T14:58:48+00:00","article_modified_time":"2013-11-02T20:22:42+00:00","author":"admin","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"15 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/wygoda-czy-narzedzie-inwigilacji-pl-id-czyli-biometryczne-dowody-osobiste-2\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/wygoda-czy-narzedzie-inwigilacji-pl-id-czyli-biometryczne-dowody-osobiste-2\/"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/#\/schema\/person\/048295918d7858e90e57d1a2c2b5da74"},"headline":"Wygoda, czy narz\u0119dzie inwigilacji? pl.ID, czyli biometryczne dowody osobiste (2)","datePublished":"2011-12-09T14:58:48+00:00","dateModified":"2013-11-02T20:22:42+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/wygoda-czy-narzedzie-inwigilacji-pl-id-czyli-biometryczne-dowody-osobiste-2\/"},"wordCount":2964,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/#organization"},"articleSection":["Inne"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/wygoda-czy-narzedzie-inwigilacji-pl-id-czyli-biometryczne-dowody-osobiste-2\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/wygoda-czy-narzedzie-inwigilacji-pl-id-czyli-biometryczne-dowody-osobiste-2\/","url":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/wygoda-czy-narzedzie-inwigilacji-pl-id-czyli-biometryczne-dowody-osobiste-2\/","name":"Wygoda, czy narz\u0119dzie inwigilacji? pl.ID, czyli biometryczne dowody osobiste (2) - SI\u0118 MY\u015aLI","isPartOf":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/#website"},"datePublished":"2011-12-09T14:58:48+00:00","dateModified":"2013-11-02T20:22:42+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/wygoda-czy-narzedzie-inwigilacji-pl-id-czyli-biometryczne-dowody-osobiste-2\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":[["https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/wygoda-czy-narzedzie-inwigilacji-pl-id-czyli-biometryczne-dowody-osobiste-2\/"]]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/wygoda-czy-narzedzie-inwigilacji-pl-id-czyli-biometryczne-dowody-osobiste-2\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Wygoda, czy narz\u0119dzie inwigilacji? pl.ID, czyli biometryczne dowody osobiste (2)"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/#website","url":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/","name":"SI\u0118 MY\u015aLI","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/#organization","name":"SI\u0118 MY\u015aLI","url":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/siemysli-ke.info\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/99.png","contentUrl":"https:\/\/siemysli-ke.info\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/99.png","width":270,"height":204,"caption":"SI\u0118 MY\u015aLI"},"image":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/#\/schema\/person\/048295918d7858e90e57d1a2c2b5da74","name":"admin","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/9acf729117e1cff813c07ba085b25a76702049ffb5efe3425388cd1a019577de?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/9acf729117e1cff813c07ba085b25a76702049ffb5efe3425388cd1a019577de?s=96&d=mm&r=g","caption":"admin"},"url":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/author\/admin\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1045","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1045"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1045\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1045"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1045"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1045"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}