{"id":1018,"date":"2011-12-07T17:22:40","date_gmt":"2011-12-07T17:22:40","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bezjarzmowie.info.ke\/test\/?p=1018"},"modified":"2013-11-02T21:22:42","modified_gmt":"2013-11-02T20:22:42","slug":"od-mazowieckiego-do-suchockiej-czyli-polska-balcerowicza","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/od-mazowieckiego-do-suchockiej-czyli-polska-balcerowicza\/","title":{"rendered":"Od Mazowieckiego do Suchockiej, czyli Polska Balcerowicza"},"content":{"rendered":"

\u201eHeroiczny\u201d okres nowej, \u201esolidarno\u015bciowej\u201d w\u0142adzy sko\u0144czy\u0142 si\u0119 wraz z odej\u015bciem Tadeusza Mazowieckiego w styczniu 1991 roku i obj\u0119ciem przez Jana Krzysztofa Bieleckiego teki Prezesa Rady Ministr\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Jak bieg wydarze\u0144 politycznych w Polsce mia\u0142 si\u0119 do zmian w gospodarce?<\/span><\/p>\n

Jerzy Szacki zauwa\u017cy\u0142, i\u017c stalinowscy komuni\u015bci rozumieli poprzez liberalizm wy\u0142\u0105cznie fakty ze sfery gospodarczej. \u201eW deklaracji reprezentatywnej Rady Jedno\u015bci Narodowej z 15. marca 1944 roku zawarta by\u0142a m.in. obietnica, \u017ce gospodarstwo narodowe we wszystkich jego dziedzinach <(…) b\u0119dzie prowadzone wed\u0142ug zasad gospodarki planowej>, a tak\u017ce niema\u0142o innych, r\u00f3wnie nieliberalnych obietnic. Zgo\u0142a zdumiewaj\u0105ce jest to, \u017ce w niekt\u00f3rych programach pojawia\u0142a si\u0119 wprost krytyka liberalizmu, prowadzona w taki spos\u00f3b, jak gdyby by\u0142 on jednym ze sk\u0142adnik\u00f3w niedobrej przesz\u0142o\u015bci\u201d.[1]<\/span><\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Jednocze\u015bnie przygotowuj\u0105ca si\u0119 do przej\u0119cia w\u0142adzy w Polsce w latach 40-tych XX w. komunistyczna lewica naddawa\u0142a tym samym znaczenia nurtowi liberalnemu, kt\u00f3ry w okresie XX-lecia mi\u0119dzywojennego z wielu przyczyn nie odegra\u0142 w naszej gospodarce istotnego znaczenia.<\/span><\/p>\n

Za niezwykle trafn\u0105 uwa\u017cam opini\u0119 prof. Szackiego, dotycz\u0105c\u0105 relacji pomi\u0119dzy kolejnymi ekipami PZPR-owskimi a doktryn\u0105 liberaln\u0105. \u201eProblem polega nie tyle na tym, \u017ce komunizm zniszczy\u0142 wp\u0142ywy liberalizmu jako ideologii (…), ile na tym, \u017ce wyja\u0142owi\u0142 gleb\u0119, na kt\u00f3rej ta ideologia mog\u0142aby si\u0119 rozwin\u0105\u0107. Mam na my\u015bli z jednej strony, destrukcj\u0119 niepa\u0144stwowych sektor\u00f3w gospodarki, z drugiej strony, ograniczenie inicjatywy jednostek i likwidacj\u0119 niezale\u017cnych od pa\u0144stwa stowarzysze\u0144, organizacji, samorz\u0105d\u00f3w itd., czyli tego wszystkiego, co obecnie okre\u015bla si\u0119 zwykle jako <spo\u0142ecze\u0144stwo obywatelskie>\u201d.[2]<\/a><\/span><\/p>\n

W latach 80. XX w. \u00a0nikt jednak nie wiedzia\u0142, jak przebiega w praktyce transformacja odwrotna od tej, jak\u0105 przeprowadzono na zlecenie Kremla 40 lat wcze\u015bniej. Ugrupowania opozycyjne formu\u0142owa\u0142y g\u0142\u00f3wnie postulaty polityczne – gospodarka pozostawa\u0142a w cieniu, cho\u0107 to od sukces\u00f3w lub kl\u0119sk na jej polu zale\u017ce\u0107 mia\u0142y losy polskich przemian. \u0141atwiej zreszt\u0105 pos\u0142ugiwa\u0107 si\u0119 abstraktami w stylu \u201eniepodleg\u0142o\u015bci\u201d, \u201egodno\u015bci ludzkiej\u201d etc., ni\u017ali zasi\u0105\u015b\u0107 do konkretu w postaci bud\u017cetu pa\u0144stwa.<\/span><\/p>\n

Ju\u017c pod koniec rz\u0105d\u00f3w PZPR cz\u0119\u015b\u0107 jej elit zdawa\u0142a sobie spraw\u0119, i\u017c gospodarka Polski wygl\u0105da nienajlepiej i trzeba szuka\u0107 g\u0142\u0119bszych zmian systemowych, o ile chce si\u0119 unikn\u0105\u0107 powa\u017cniejszego kryzysu i wyzwoli\u0107 spod panowania systemu kartkowego.<\/span><\/p>\n

W polskich warunkach niekompetentny dyrektor, umiej\u0105cy zachowa\u0107 cho\u0107 pozory lojalno\u015bci, m\u00f3g\u0142 latami \u201eprodukowa\u0107\u201d deficyt i hamowa\u0107 rozw\u00f3j dynamicznych i utalentowanych podw\u0142adnych. Najzdolniejsi z nich, odwa\u017cni i znaj\u0105cy swoj\u0105 warto\u015b\u0107, poszukuj\u0105c warunk\u00f3w do samorealizacji, zmieniali zak\u0142ad pracy, sektor gospodarki lub wyje\u017cd\u017cali za granic\u0119.[3]<\/a><\/span><\/p>\n

Decydenci partyjni pr\u00f3bowali nawet, wzorem Macau czy Hongkongu, tworzy\u0107 strefy wolnoc\u0142owe. Jako pierwszy powsta\u0142 Wolny Obszar Celny Szczecin – \u015awinouj\u015bcie (19.XI.1988 r.). Rozpatrywano tak\u017ce mo\u017cliwo\u015b\u0107, na razie wewn\u0119trznej, wymienialno\u015bci z\u0142ot\u00f3wki. Je\u015bli chodzi o polityk\u0119 gospodarcz\u0105, sprawa wydawa\u0142a si\u0119 by\u0107 przes\u0105dzona. W rz\u0105dowym programie reform gospodarczych, jaki stanowi\u0142 projekt planu konsolidacyjnego, okre\u015blono wst\u0119pnie cel: wprowadzenie wewn\u0119trznej wymienialno\u015bci z\u0142otego na pocz\u0105tku lat dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105tych poprzez stworzenie rynku walutowego. Wszystko zacz\u0119\u0142o si\u0119 od przej\u0119cia polskiego zad\u0142u\u017cenia (d\u0142ugi PRL z lat 70-tych i 80-tych XX w.) przez Mi\u0119dzynarodowy Fundusz Walutowy. Polska, przyst\u0119puj\u0105c w 1986 r. do MFW, nie mog\u0142a ju\u017c prowadzi\u0107 bezpo\u015brednich (jak wcze\u015bniej) negocjacji z pa\u0144stwami wierzycielskimi, by\u0142a zdana g\u0142\u00f3wnie na dyspozycje, p\u0142yn\u0105ce z MFW. Fundusz zainteresowany by\u0142 g\u0142\u00f3wnie prywatyzacj\u0105 naszych przedsi\u0119biorstw i tward\u0105 polityk\u0105 monetarn\u0105. Jako ekonomist\u0119, idealnego do realizacji tych trudnych spo\u0142ecznie zada\u0144, wskazano jednoznacznie prof. Leszka Balcerowicza.[4]<\/a><\/span><\/p>\n

Tymczasem ceny ros\u0142y nieub\u0142aganie. Przewidywany na rok 1989 wzrost cen ekonomi\u015bci KC PZPR ocenili a\u017c na 50% w stosunku do poprzedniego. Spo\u0142ecze\u0144stwo zm\u0119czone by\u0142o ci\u0105g\u0142ymi podwy\u017ckami i potrzebowa\u0142o nie rz\u0105dowych zapewnie\u0144, a realnej walki z inflacj\u0105.<\/span><\/p>\n

Nawet komuni\u015bci zacz\u0119li g\u0142o\u015bno m\u00f3wi\u0107 o prywatyzacji polskiej gospodarki.\u00a0W lutowym dodatku do \u201ePolityki\u201d autor, ukryty pod kryptonimem (P. Ad.), ostrzega\u0142 przed zbyt szybk\u0105 i nieprzemy\u015blan\u0105 prywatyzacj\u0105 na podstawie opracowania wyk\u0142adowc\u00f3w London Bussiness School z tygodnika \u201eThe Economist\u201d: \u201eDo niedawna jeszcze s\u0142owo \u201eprywaciarz\u201d traktowano w Polsce jak obelg\u0119. Dzi\u015b w coraz szerszych kr\u0119gach uwa\u017cane jest za komplement. M\u00f3wi si\u0119 i pisze bez zastanowienia o prywatyzacji coraz wi\u0119kszej liczby zak\u0142ad\u00f3w czy nawet ga\u0142\u0119zi gospodarki.\u201d[5]<\/a><\/span><\/p>\n

Maj\u0105c do wyboru r\u00f3\u017cne drogi post\u0119powania, tak partyjny establishment<\/em>, jak przedstawiciele opozycji, postawili na teori\u0119 liberaln\u0105.<\/span><\/p>\n

\u00a0 Jedynymi osobami, kt\u00f3re mia\u0142y dost\u0119p do \u017ar\u00f3de\u0142 teoretycznej wiedzy o kapitalizmie lat siedemdziesi\u0105tych i osiemdziesi\u0105tych, byli \u2013 niestety – wy\u0142\u0105cznie uczeni, do kt\u00f3rych nale\u017ca\u0142 m. in. prof. Leszek Balcerowicz, kt\u00f3ry egzamin neoliberalizmu zda\u0142 w latach siedemdziesi\u0105tych XX w. w uczelni ameryka\u0144skiej.<\/span><\/p>\n

W polskim modelu liberalna gospodarka mia\u0142a sta\u0107 si\u0119 dope\u0142nieniem demokratycznej praktyki politycznej. Sprzeczno\u015bci wewn\u0119trznej doktryn w por\u0119 nie dostrze\u017cono.<\/span><\/p>\n

W sierpniu 1989 r. nowy rz\u0105d Mazowieckiego wprowadzi\u0142 obywatelom szokow\u0105 podwy\u017ck\u0119 cen, co oznacza\u0142o rozpocz\u0119cie przygotowa\u0144 do uwolnienia rynku. Komentowano to r\u00f3\u017cnie, niekiedy ma\u0142o pochlebnie. Coraz cz\u0119\u015bciej publicy\u015bci stawiali zarzuty, \u017ce konstrukcj\u0119 rynkow\u0105 zacz\u0119to w Polsce budowa\u0107 od dachu, zamiast zacz\u0105\u0107 od solidnych fundament\u00f3w.[6]<\/a><\/span><\/p>\n

Drog\u0119 obran\u0105 przez Leszka Balcerowicza popiera\u0142a wi\u0119kszo\u015b\u0107 opozycji. Ekonomia nie jest najmocniejsz\u0105 stron\u0105 polskich elit, zachodnie wykszta\u0142cenie zdoby\u0142o profesorowi ogromny kredyt zaufania. Balcerowicz w owym okresie nie unika\u0142 prasy.<\/span><\/p>\n

Nowy wicepremier nie wyobra\u017ca\u0142 sobie polskiej gospodarki bez wsp\u00f3\u0142pracy z instytucjami walutowymi o zasi\u0119gu globalnym.<\/span><\/p>\n

\u201eWicepremier i minister finans\u00f3w Polski Leszek Balcerowicz przemawiaj\u0105c w \u015brod\u0119 na posiedzeniu Rady Gubernator\u00f3w Banku \u015awiatowego i Mi\u0119dzynarodowego Funduszu Walutowego stwierdzi\u0142, \u017ce Polska przywi\u0105zuje szczeg\u00f3lne znaczenie do cz\u0142onkowstwa w obu organizacjach i do ich sugestii w sprawach rozwoju gospodarczego. Historyczne przekszta\u0142cenia w kierunku demokracji parlamentarnej i gospodarki rynkowej \u2013 powiedzia\u0142 \u2013 ciesz\u0105 si\u0119 szerokim poparciem spo\u0142ecznym ale dokonywane s\u0105 w kra\u0144cowo trudnych warunkach ekonomicznych. (\u2026).<\/span><\/p>\n

W\u015br\u00f3d przekszta\u0142ce\u0144 strukturalnych gospodarki wicepremier przytoczy\u0142 eliminacj\u0119 administracyjnych i podatkowych ogranicze\u0144, hamuj\u0105cych rozw\u00f3j firm prywatnych, prywatyzacj\u0119 znacz\u0105cej cz\u0119\u015bci istniej\u0105cych przedsi\u0119biorstw pa\u0144stwowych i zaostrzenie wobec nich rygor\u00f3w bud\u017cetowych. Zapowiedzia\u0142 tak\u017ce reform\u0119 systemu podatkowego (w taki spos\u00f3b, by nie hamowa\u0142 on przedsi\u0119biorczo\u015bci) oraz rozw\u00f3j rynku kapita\u0142owego i systemu bankowego.\u201d[7]<\/a><\/span><\/p>\n

Tak pojawi\u0142 si\u0119 \u201eplan Balcerowicza\u201d, do dzi\u015b wywo\u0142uj\u0105cy spory nie mniejsze, ni\u017c \u201egruba kreska\u201d. Tadeusz Mazowiecki wierzy\u0142 w szybk\u0105 popraw\u0119 sytuacji gospodarczej kraju, r\u00f3wnie\u017c nie bior\u0105c pod uwag\u0119 koszt\u00f3w spo\u0142ecznych, dla Balcerowicza trudnych, bo niewymiernych (dla neoliberalizmu tylko to, co mierzalne, ma jak\u0105\u015b warto\u015b\u0107).<\/span><\/p>\n

Jeszcze latem Lech Wa\u0142\u0119sa oprotestowywa\u0142 podwy\u017cki cen. \u201eOstatnie, zaskakuj\u0105ce podwy\u017cki cen i braki podstawowych artyku\u0142\u00f3w wywo\u0142uj\u0105 w kraju stan wielkiego napi\u0119cia. Podwy\u017cki te wprowadzono, cho\u0107 nie ma jeszcze akt\u00f3w prawnych, kt\u00f3re maj\u0105 umo\u017cliwi\u0107 indeksacj\u0119 p\u0142ac, co jest sprzeczne z ustaleniami Okr\u0105g\u0142ego Sto\u0142u.<\/span><\/p>\n

NSZZ \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d stwierdza raz jeszcze, \u017ce polskiej gospodarce potrzebna jest g\u0142\u0119boka reforma, kt\u00f3rej nie mog\u0105 zast\u0105pi\u0107 podwy\u017cki cen. Ka\u017cde inne dzia\u0142anie mo\u017ce doprowadzi\u0107 do wybuchu fali spo\u0142ecznego protestu.\u201d[8]<\/a><\/span><\/p>\n

W sytuacji, gdy rz\u0105d Mazowieckiego i Balcerowicza sta\u0142 si\u0119 tak\u017ce rz\u0105dem Wa\u0142\u0119sy oraz reprezentantem \u201eSolidarno\u015bci\u201d, zaprzesta\u0142 on krytyki poczyna\u0144 fiskalnych. W szybkim tempie sejm przyj\u0105\u0142 pakiet 11 ustaw, tote\u017c z dniem 1. stycznia 1990 \u201eplan Balcerowicza\u201d wszed\u0142 w \u017cycie. Z\u0142ot\u00f3wka, po ustaleniu kursu dolara, sta\u0142a si\u0119 wewn\u0119trznie wymienialna.<\/span><\/p>\n

W stosunku do zapowiedzi regres by\u0142 pot\u0119\u017cniejszy, poziom \u017cycia pocz\u0105\u0142 gwa\u0142townie spada\u0107, pojawi\u0142y si\u0119: niepewno\u015b\u0107 miejsc pracy, dochod\u00f3w, bezrobocie. Michnik ocenia\u0142 wicepremiera jako polityka o rewolucyjnej wyobra\u017ani i stalowych nerwach. W \u201eDodatku Nadzwyczajnym\u201d do \u201eGW\u201d stwierdzi\u0142: \u201eCz\u0119sto stawiali\u015bmy sobie pytanie \u2013 czy nie zdradzamy naszych idei? (\u2026) S\u0105dzimy, \u017ce \u2013 tu i teraz \u2013 nie by\u0142o dla Polski innej drogi, ni\u017c twarda \u015bcie\u017cka terapii szokowej Balcerowicza\u201d.[9]<\/a> Jako najistotniejszych sprzymierze\u0144c\u00f3w prof. Balcerowicza wskaza\u0142 Tadeusza Mazowieckiego i Jacka Kuronia.<\/span><\/p>\n

W ocenie \u015bwiatowej s\u0142awy socjologa, prof. Zygmunta Baumana, rzecz ma si\u0119 dok\u0142adnie odwrotnie: \u201eW\u015br\u00f3d elit rz\u0105dz\u0105cych, od czasu prawie jednomy\u015blnego uchwalenia <planu Balcerowicza> przez <sejm kontraktowy>, panowa\u0142a opinia \u2013 dawno skompromitowana i niemal powszechnie na Zachodzie odrzucona \u2013 \u017ce je\u015bli tylko da\u0107 posiadaczom kapita\u0142u nieskr\u0119powane pole do popisu i pozwoli\u0107 im szuka\u0107 bez przeszk\u00f3d soczystych pastwisk i porzuca\u0107 je bez skrupu\u0142\u00f3w, to bogactwo b\u0119dzie samo z siebie p\u0119cznia\u0142o. Wtedy te\u017c wszystkim kapnie co\u015b na r\u00f3wni z obficie zastawionego sto\u0142u. (\u2026) Jest to magiczne my\u015blenie, kt\u00f3remu przeczy wszystko, co mia\u0142o miejsce w dziejach rozwoju gospodarczego. Myl\u0105ce s\u0105 tak\u017ce dzia\u0142ania (a raczej powstrzymanie si\u0119 przed dzia\u0142aniem) wynik\u0142e z tego my\u015blenia, nie m\u00f3wi\u0105c ju\u017c o dewastacji spo\u0142ecznej i spustoszeniu moralnym, do jakich niechybnie musz\u0105 prowadzi\u0107.\u201d[10]<\/a><\/span><\/p>\n

Ze s\u0142\u00f3w prof. Baumana wynika, i\u017c Polska zdecydowa\u0142a si\u0119 i\u015b\u0107 drog\u0105, z kt\u00f3rej Zach\u00f3d zdaje si\u0119 rezygnowa\u0107. Uwolnienie rynku, jego zdaniem, nie jest absolutnie r\u00f3wnoznaczne nie tylko z sukcesem, ale nawet stabilizacj\u0105 gospodarcz\u0105. Wa\u017ck\u0105 rol\u0119 socjolog przyznaje w procesie transformacji skutkom przekszta\u0142ce\u0144 dla spo\u0142ecze\u0144stwa, kt\u00f3re jako \u201eniewymierne\u201d niezbyt powa\u017cnie brane by\u0142y pod uwag\u0119 przez prof. Balcerowicza i jego doradc\u00f3w. Tymczasem owe pocz\u0105tkowo \u201eniewymierne\u201d skutki po szybkim czasie zaczn\u0105 przek\u0142ada\u0107 si\u0119 na realne z\u0142ot\u00f3wki, kt\u00f3re trzeba wydawa\u0107 na walk\u0119 z alkoholizmem, przest\u0119pczo\u015bci\u0105, narkomani\u0105 czy tworzeniem noclegowni dla bezdomnych.<\/span><\/p>\n

Jednym z kamieni w\u0119gielnych \u201eplanu Balcerowicza\u201d sta\u0142a si\u0119 prywatyzacja. Nazywano j\u0105 pocz\u0105tkowo \u201edemonopolizacj\u0105\u201d przemys\u0142u. Mia\u0142a przynie\u015b\u0107 Polsce zachodnich inwestor\u00f3w, dochody do pa\u0144stwowego skarbca i popraw\u0119 efektywno\u015bci produkcji.<\/span><\/p>\n

Prywatyzacja nie zajmowa\u0142a \u0142am\u00f3w pierwszych stron gazet. Pisano o niej og\u00f3lnikowo i niech\u0119tnie.<\/span><\/p>\n

Zdecydowanie negatywnie przyjmowa\u0142o liberalne pr\u00f3by przekszta\u0142ce\u0144 np. \u015brodowisko, skupione wok\u00f3\u0142 ma\u0142\u017ce\u0144stwa Gwiazd\u00f3w i ich III-obiegowego pisma \u201ePoza Uk\u0142adem\u201d. Andrzej Gwiazda tak charakteryzowa\u0142 w nim swoj\u0105 ocen\u0119 zmian: \u201ePod dyktando <komuny> zbudowali\u015bmy w Polsce pot\u0119\u017cny przemys\u0142. Lecz oko\u0142o 70% gospodarki pracowa\u0142o na potrzeby <systemu>, a tylko 30% na potrzeby kraju. Te 30% dawa\u0142o utrzymanie wszystkim pracuj\u0105cym, zarabia\u0142o na budow\u0119 dr\u00f3g, mieszka\u0144, <dotacje> do produkcji, zarobki. Wed\u0142ug r\u00f3\u017cnych szacunk\u00f3w nie dop\u0142acano nam 12 do 60 miliard\u00f3w dolar\u00f3w rocznie, gdy suma rocznych zarobk\u00f3w wszystkich pracownik\u00f3w wynosi\u0142a po czarnorynkowym kursie 4,5 do 6 miliard\u00f3w dolar\u00f3w\u201d.[11]<\/a><\/span><\/p>\n

I dalej – \u201eRozpad, czy raczej autotransformacja systemu, umo\u017cliwia\u0142a nam przystosowanie produkcji do polskich potrzeb i znalezienie korzystnych rynk\u00f3w zbytu. (…) Maj\u0105c rozwini\u0119ty przemys\u0142 ci\u0119\u017cki, mogli\u015bmy tego dokona\u0107 w\u0142asnymi si\u0142ami, zgodnie z naszym interesem i potrzebami. (…) Nie potrzebowali\u015bmy kredyt\u00f3w \u2013 kredyt jest to bowiem kupowanie zaufania przez gwarancje innych firm \u2013 a zaufania mia\u0142a w\u0142adza w 89 roku nadmiar. (…). Aby to bogactwo wykorzysta\u0107 nie wolno by\u0142o robi\u0107 gwa\u0142townych zwrot\u00f3w w sferze gospodarczej. Nale\u017ca\u0142o chroni\u0107 produkcj\u0119 i przemys\u0142 pa\u0144stwowy, bo innego przecie\u017c nie by\u0142o. Aby jednocze\u015bnie stymulowa\u0107 rozw\u00f3j prywatnych przedsi\u0119biorstw, nie wolno by\u0142o stosowa\u0107 inflacji jako narz\u0119dzia politycznego. (…). [Trzeba by\u0142o] do granic mo\u017cliwo\u015bci bud\u017cetowych ograniczy\u0107 podatki przedsi\u0119biorstw, a szczeg\u00f3lnie odci\u0105\u017cy\u0107 (…) transport. Uzupe\u0142niaj\u0105c to tanim kredytem i drogim dolarem oraz kt\u00f3rym\u015b z wariant\u00f3w Keynesowskich program\u00f3w (…), przy oczywistym (…) entuzjazmie spo\u0142ecznym, uzyskaliby\u015bmy burzliwy rozw\u00f3j i w ci\u0105gu 2-3 lat zdolno\u015b\u0107 do powa\u017cnej ekspansji ekonomicznej. (…) Zamiast tego zafundowano nam proceder zwany <prywatyzacj\u0105> i <plan Balcerowicza>.<\/span><\/p>\n

Przedsi\u0119biorstwa, pr\u00f3cz normalnych podatk\u00f3w, obci\u0105\u017cono podatkiem obrotowym o charakterze wy\u0142\u0105cznie cenotw\u00f3rczym oraz horrendalnie wysokim podatkiem od maj\u0105tku trwa\u0142ego, zwanym dywidend\u0105, wymuszaj\u0105c tym samym wysokie ceny na towary. (…) Administracyjnie ustalony niski i sztywny kurs dolara spowodowa\u0142, \u017ce polskie towary, mimo 15-krotnie ta\u0144szej robocizny, by\u0142y dro\u017csze od towar\u00f3w zachodnich. To uniemo\u017cliwia\u0142o pozyskanie odbiorcy zagranicznego (…). Do inflacji politycznej, generowanej przez rz\u0105d, do\u0142\u0105czy\u0142a inflacja kosztowa. Zamkn\u0119\u0142o si\u0119 ko\u0142o, nap\u0119dzaj\u0105ce kryzys. Do tego dodano nam jeszcze <prywatyzacj\u0119>\u201d.[12]<\/a><\/span><\/p>\n

Gwiazda nie jest ekonomist\u0105 lecz in\u017cynierem. W latach gierkowskiej prosperity<\/em> mia\u0142 jednak okazj\u0119 przyjrze\u0107 si\u0119 funkcjonowaniu ekonomicznych reali\u00f3w w du\u017cej pa\u0144stwowej firmie (Zak\u0142ady Okr\u0119towych Urz\u0105dze\u0144 Elektrycznych i Automatyki ELMOR). Wiedza, jakiej naby\u0142, przeczy\u0142a sensowno\u015bci wprowadzanych zmian. Nie by\u0142 te\u017c ekonomist\u0105 premier Mazowiecki, kt\u00f3remu wydawca \u201ePoza Uk\u0142adem\u201d stawia nast\u0119puj\u0105cy zarzut: \u201eNiezwykle trafnie koresponduje z t\u0105 sytuacj\u0105 o\u015bwiadczenie Mazowieckiego w TV: <B\u0119dziemy w pierwszym rz\u0119dzie sprzedawa\u0107 najlepsze zak\u0142ady>. Czy Mazowiecki m\u00f3g\u0142 nie zdawa\u0107 sobie sprawy, \u017ce w przemy\u015ble, podobnie jak w redakcji (…), wystarczy wyeliminowa\u0107 jednostki wiod\u0105ce, by zesp\u00f3\u0142 podupad\u0142 lub nawet rozlecia\u0142 si\u0119? (…)<\/span><\/p>\n

Zwalanie winy na wymagania <wolnego rynku> przez kolejne rz\u0105dy jest oszustwem, gdy\u017c w Polsce nie ma wolnego rynku. Gospodarka jest nadal centralnie sterowana, tyle, \u017ce\u00a0 w nowoczesny spos\u00f3b\u201d.[13]<\/a><\/span><\/p>\n

Dopiero po kilku latach, przy okazji porachunk\u00f3w czysto politycznych, zacz\u0119\u0142o si\u0119 ujawnianie kulis niekt\u00f3rych ledwie prywatyzacji. Najprawdopodobniej ta cz\u0119\u015b\u0107 \u201eplanu Balcerowicza\u201d przynios\u0142a nie tylko znaczne straty spo\u0142eczne, ale ca\u0142kiem wymierne niedobory finansowe. Ma\u0142a wiedza ekonomiczna elit na r\u00f3wni ze spo\u0142ecze\u0144stwem – sprzyja\u0142a nadu\u017cyciom. Nieliczna grupka \u015bwiadomych ekonomicznie fachowc\u00f3w i bussinesman\u00f3w<\/em> mog\u0142a, zgodnie z obowi\u0105zuj\u0105cymi przepisami, dokonywa\u0107 prywatyzacji nara\u017caj\u0105cych skarb pa\u0144stwa na straty.<\/span><\/p>\n

Skoro rz\u0105d Mazowieckiego nie sk\u0142ada\u0142 si\u0119 z ludzi o du\u017cej wiedzy ekonomicznej, tym mniej mo\u017cna by\u0142o wymaga\u0107 od Sejmu, przeg\u0142osowuj\u0105cego ustawy o nieostrych sformu\u0142owaniach.<\/span><\/p>\n

Skutki tego odczu\u0142a gospodarka w tempie natychmiastowym Niekorzystne zjawiska, typu \u2013 wyprowadzania z Polski pieni\u0119dzy, celowe lock-outy<\/em>, przywileje dla obcego kapita\u0142u na skal\u0119 nie spotykan\u0105 w innych krajach, przechodz\u0105cych transformacje (mo\u017ce poza W\u0119grami) wp\u0142yn\u0119\u0142y na i tak pogarszaj\u0105c\u0105 si\u0119 sytuacj\u0119 spo\u0142ecze\u0144stwa. \u201eNasi sojusznicy z wolnego \u015bwiata dawno ju\u017c do Polski weszli, a niekt\u00f3rzy, np. Daewoo ju\u017c nawet zd\u0105\u017cyli wyj\u015b\u0107. Kupili sobie za 10% warto\u015bci niemal wszystko, co zdo\u0142ali\u015bmy zbudowa\u0107 po II wojnie \u015bwiatowej. Jak to si\u0119\u00a0 pi\u0119knie w Polsce m\u00f3wi \u2013 <zainwestowali> w nasz przemys\u0142. W \u015bwiecie kapita\u0142u takie inwestycje nazywa si\u0119 <wrogim przej\u0119ciem>, a g\u0142\u00f3wnym ich celem jest zniszczenie konkurenta, ob\u0142owienie si\u0119 na masie upad\u0142o\u015bciowej i przej\u0119cie rynku.<\/span><\/p>\n

Drugim sposobem rabunku jest wykorzystanie mechanizm\u00f3w finansowych. Dzi\u0119ki znacznie wy\u017cszym stopom procentowym i wysokiemu, stabilnemu kursowi polskiej z\u0142ot\u00f3wki, nasi zachodni bracia wielokrotnie wchodzili i wychodzili, taszcz\u0105c pe\u0142ne worki pieni\u0119dzy. Proceder Janosika, legalnie uprawiany mi\u0119dzy Odr\u0105 a Bugiem, nie wymaga\u0142 inwestowania w\u0142asnych funduszy, a jego prosty mechanizm jest zrozumia\u0142y nawet dla przedszkolaka. Warunkiem by\u0142y gwarancje polskiego rz\u0105du, \u017ce z\u0142ot\u00f3wka nie zostanie zdewaluowana, a stopy procentowe nie spadn\u0105 poni\u017cej obowi\u0105zuj\u0105cych w bankach zachodnich. Te gwarancje nasi sojusznicy z UE i NATO mieli od wszystkich ekip rz\u0105dz\u0105cych Polsk\u0105.\u201d[14]<\/a><\/span><\/p>\n

Leszkowi Balcerowiczowi zarzuca si\u0119 od jakiego\u015b czasu (zw\u0142aszcza od chwili ostatniej zmiany w Pa\u0142acu Prezydenckim) stworzenie systemu gospodarczego, niszcz\u0105cego rodzimy bussines<\/em>. \u201ePolska w\u0142asno\u015b\u0107 wypierana jest z jednej strony przez wielkie, transnarodowe korporacje, kt\u00f3re przejmuj\u0105 najbardziej intratne bran\u017ce i sektory, z drugiej za\u015b przez produkowan\u0105 masowo tandet\u0119, sprowadzan\u0105 za grosze g\u0142\u00f3wnie za Azji. (\u2026).<\/span><\/p>\n

Gdy dodamy do tego taki system fiskalny, celny i koncesyjny, kt\u00f3ry de facto<\/em> wymierzony jest w rodzim\u0105 wytw\u00f3rczo\u015b\u0107, a promuje korporacyjne molochy (najjaskrawszym przyk\u0142adem s\u0105 wieloletnie ulgi podatkowe dla hipermarket\u00f3w i mechanizmy, umo\u017cliwiaj\u0105ce im transfer zysk\u00f3w za granic\u0119, przy jednoczesnym wykazywaniu strat w Polsce, na skutek czego nie musz\u0105 p\u0142aci\u0107 i tak symbolicznych podatk\u00f3w \u2013 na nic podobnego nie mog\u0105 nawet liczy\u0107 polscy handlowcy), (\u2026) okres mi\u0119dzywojnia mo\u017ce si\u0119 jawi\u0107 wr\u0119cz jako \u201ez\u0142ote lata\u201d rodzimej wytw\u00f3rczo\u015bci.\u201d[15]<\/a><\/span><\/p>\n

Z liberaln\u0105 transformacj\u0105 polskiej gospodarki zwi\u0105zane s\u0105 zjawiska anomii spo\u0142ecznej. Prognozy zlekcewa\u017cy\u0142y ich zasi\u0119g, politycy musieli walczy\u0107 z nieoczekiwanymi dla siebie olbrzymimi rozmiarami zjawiska.<\/span><\/p>\n

Najdotkliwiej odczuwane by\u0142o i jest bezrobocie, cho\u0107 dzi\u0119ki tzw. szarej strefie nie dotyczy\u0142o niemal wykwalifikowanych pracownik\u00f3w budowlanych. Ale w zasadzie \u2013 tylko tej grupy zawodowej. Jeszcze jesieni\u0105 1989 r. \u0142udzono si\u0119, \u017ce przeszeregowanie sporych grup ludzi z\u0142agodzi skutki niekorzystnego procesu. \u201eRzeczpospolita\u201d, o zazwyczaj wywa\u017conych g\u0142osach publicyst\u00f3w, tak\u017ce bagatelizowa\u0142a problem. Wed\u0142ug Bo\u017ceny Papiernik bezrobocie by\u0142o do unikni\u0119cia. Trzeba natomiast zastosowa\u0107 przesuni\u0119cia pracownik\u00f3w i grup pracownik\u00f3w w zwi\u0105zku z likwidacj\u0105 zak\u0142ad\u00f3w nieefektywnych, wzgl\u0119dnie zatruwaj\u0105cych \u015brodowisko naturalne.<\/span><\/p>\n

Autorka rozwa\u017ca\u0142a m. in. zapewnienie tym osobom odpowiednich ofert pracy, kierowanie na przyuczenie lub przekwalifikowanie si\u0119, tworzenie dodatkowych stanowisk pracy.<\/span><\/p>\n

Inna wizja towarzyszy\u0142a odchodz\u0105cym komunistom. Przewidzieli oni wi\u0119kszo\u015b\u0107 skutk\u00f3w transformacji i oczekiwali od nowych, demokratycznych w\u0142adz, zainteresowania ofiarami przekszta\u0142ce\u0144. \u201eJaka jest cz\u0119\u015b\u0107 ekonomiczna czy ekonomiczno-spo\u0142eczna porozumienia (przy <okr\u0105g\u0142ym stole>)? (\u2026) Gdyby trzeba by\u0142o jednym zadaniem odpowiedzie\u0107 na to pytanie, w\u00f3wczas odpowied\u017a brzmia\u0142aby nast\u0119puj\u0105co: celem jest urynkowienie gospodarki, natomiast koszty tego procesu praktycznie w ca\u0142o\u015bci ma przej\u0105\u0107 pa\u0144stwo. (\u2026). Do czego w\u0142a\u015bciwie ma sprowadzi\u0107 si\u0119 polityka gospodarcza pa\u0144stwa? W istocie do ochrony poziomu \u017cyciowego ludno\u015bci, chocia\u017c samo pa\u0144stwo nie zosta\u0142o wyposa\u017cone w odpowiednie uprawnienia decyzyjne. By\u0107 mo\u017ce jest to twierdzenie nieco przesadne, ale oddaj\u0105ce istot\u0119 rzeczy.\u201d[16]<\/a><\/span><\/p>\n

Ciekawe zjawisko analizowa\u0142 przy okazji jeden z entuzjast\u00f3w programu Leszka Balcerowicza, Jacek Kuro\u0144: \u201eWyszli\u015bmy z \u0142adu, w kt\u00f3rym niemal wszyscy byli gdzie\u015b zatrudnieni i mieli poczucie, \u017ce ich praca jest jako\u015b potrzebna. W Hucie Warszawa ludzie strajkowali przecie\u017c nie dlatego, \u017ce ma\u0142o zarabiali, ale te\u017c dlatego, \u017ce nagle poczuli si\u0119 nikomu do niczego niepotrzebni.\u201d[17]<\/a><\/span><\/p>\n

Powstawa\u0142y te\u017c programy eksperymentalne, pr\u00f3buj\u0105ce – przynajmniej w niekt\u00f3rych niszach – zwalcza\u0107 bezrobocie. \u201eWyj\u0105\u0107 z pegeerowskiej biedy jednego pegeerowca, reanimowa\u0107, wrzuci\u0107 z powrotem i obserwowa\u0107, co si\u0119 stanie – mo\u017ce zacznie reanimowa\u0107 innych?\u201d.[18]<\/a><\/span><\/p>\n

Na temat tempa i formy przemian po roku 1989 istnieje znamienna wypowied\u017a Jaros\u0142awa Gowina: \u201e(…) liberalizm sprawdzi\u0142 si\u0119 jako technika odej\u015bcia od komunizmu, jednak poni\u00f3s\u0142 fiasko jako teoria przej\u015bcia od komunizmu do kapitalizmu\u201d.[19]<\/a><\/span><\/p>\n

\u00d3wczesne elity pewne by\u0142y \u201eplanu Balcerowicza\u201d, nie tylko pod wzgl\u0119dem skuteczno\u015bci, jak \u2013 i by\u0107 mo\u017ce to zadecydowa\u0142o \u2013 pod wzgl\u0119dem szybkiej i widocznej w odbiorze spo\u0142ecznym poprawy bytu przeci\u0119tnego obywatela RP.<\/span><\/p>\n

Znacznie powa\u017cniejszym zarzutem jest tu brak jakiejkolwiek konsultacji spo\u0142ecznej. Wobec przeciwnik\u00f3w (ch\u0142opi pod Nowym Dworem Gda\u0144skim, kierowcy MPK w Bia\u0142ymstoku) rz\u0105d Mazowieckiego u\u017cywa\u0142 si\u0142y, podobnie jak to czynili komunistyczni poprzednicy. Poparcie obranego kierunku zmian gospodarczych kosztowa\u0142o np. NSZZ \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d utrat\u0119 wi\u0119kszo\u015bci dotychczasowych (nawet w czasach podziemia) cz\u0142onk\u00f3w i spadek do roli jednego z wielu zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych.[20]<\/a><\/span><\/p>\n

Z r\u00f3\u017cnymi meandrami, po Tadeuszu Mazowieckim wszyscy premierzy RP id\u0105 podobn\u0105 – pro-fiskaln\u0105, nie pro-spo\u0142eczn\u0105 drog\u0105 rozwoju kraju. Jej zjawisk negatywnych nikt na serio nawet nie pr\u00f3buje zwalcza\u0107.<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

Klara Woli\u0144ska<\/strong><\/p>\n

<\/p>\n
\n
\n

[1]<\/a> Szacki J., Liberalizm po komunizmie<\/em>, Wyd. Znak, Krak\u00f3w 1994, s. 78.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[2]<\/a> Szacki J., ibid<\/em>., s. 79.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[3]<\/a> Studenski J., Kr\u00f3tka \u0142awka rezerwowych<\/em>, \u201ePolityka\u201d 1989, nr 1 (1653), 7. I., s. 5.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[4]<\/a> Por.:\u00a0 Dorosz A., Czy mo\u017cliwa jest wymienialno\u015b\u0107 z\u0142otego? Warunki, zagro\u017cenia, nadzieje<\/em>, \u201ePolityka\u201d 1989, nr 1, 7.I. , s. 17.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[5]<\/a> (P. Ad.), Prywatyzacja dobra na wszystko, \u201ePolityka \u2013 Eksport – Import\u201d 1989, nr 3, s. 20.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[6]<\/a> O rynku \u2013 ile mo\u017cna<\/em> interwencji, ile trzeba<\/em>. Rozmowa z wiceministrem rynku, W\u0142odzimierzem Hausnerem, \u201eRzeczpospolita\u201d 1989, nr 218, 19.IX., s. 14.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[7]<\/a> Perczy\u0144ski A., Stawka wysoka ryzyko du\u017ce<\/em>. Wyst\u0105pienie wicepremiera L. Balcerowicza na temat programu ekonomicznego nowego rz\u0105du, \u201eRzeczpospolita\u201d 1989,\u00a0 nr 226, 28.IX., s. 6.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[8]<\/a> Lech Wa\u0142\u0119sa i kierownictwo \u201eSolidarno\u015bci\u201d. Przeciw podwy\u017ckom <\/em>\u00a0\u2013 Prezydium KKW \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d, Gda\u0144sk, 26. czerwca 1989, \u201eGazeta Wyborcza\u201d 1989, nr 38, 29. czerwca, s. 3.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[9]<\/a> Michnik A., Niepodleg\u0142o\u015b\u0107 wskrzeszona i biesy aksamitnej rewolucji<\/em>, \u201eGazeta Wyborcza\u201d – Dodatek Nadzwyczajny 1999, nr 106, 8.-9. maja, s. 6.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[10]<\/a> Inny \u015bwiat jest mo\u017cliwy<\/em> \u2013 z prof. Zygmuntem Baumanem\u00a0 rozmawia Andrzej Zyba\u0142a, \u201eObywatel\u201d 2005, nr 2 (22), s. 5.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[11]<\/a> Gwiazda A., Zwalanie winy na wymagania <wolnego rynku> przez kolejne rz\u0105dy jest oszustwem<\/em>, Miesi\u0119cznik Spo\u0142eczno-Polityczny \u201ePoza Uk\u0142adem\u201d 1992, nr 6 (34), ss. 1-2.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[12]<\/a> Ibid<\/em>., s. 2.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[13]<\/a> Ibid<\/em>., s. 3.<\/p>\n

[14]<\/a> Duda-Gwiazda J., Wchodzi\u0107 \u2013 nie wchodzi\u0107<\/em>, \u201eUlica Wszystkich \u015awi\u0119tych\u201d 2003, nr 6 (44), s. 7.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[15]<\/a> Okraska R., Lepszy s\u0105siad ni\u017c komprador<\/em>, \u201eObywatel\u201d 2002, nr 1(5), s. 16.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[16]<\/a> Kleer J., Gospodarka przy \u201eokr\u0105g\u0142ym stole\u201d. Kwadratura ko\u0142a<\/em>, \u201ePolityka\u201d 1989, nr 15, 15.IV., s. 4.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[17]<\/a> Kuro\u0144 J., \u017bakowski J., Wykluczeni, wyr\u00f3\u017cnieni, niewidzialni<\/em>, Magazyn nr 34, dod. do \u201eGazety Wyborczej\u201d 1997, nr 175, 22.08., s. 14.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[18]<\/a> Nowak W., Liderzy poszli w lud<\/em>, \u201eGazeta Wyborcza\u201d 1998, nr 222, 22.IX., s. 23.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[19]<\/a> Gowin J., N\u0119dza liberalizmu, czyli o perspektywach \u0142adu liberalnego w Polsce<\/em>, \u201ePrzegl\u0105d Polityczny\u201d 1992, nr 4 (17), s. 55.<\/p>\n

\u00a0[20]<\/span> Por. Ost D., Kl\u0119ska \u201eSolidarno\u015bci\u201d,<\/em> Warszawskie Wydawnictwo Literackie Muza SA, W-wa 2007.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u201eHeroiczny\u201d okres nowej, \u201esolidarno\u015bciowej\u201d w\u0142adzy sko\u0144czy\u0142 si\u0119 wraz z odej\u015bciem Tadeusza Mazowieckiego w styczniu 1991 roku i obj\u0119ciem przez Jana<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"colormag_page_layout":"default_layout","footnotes":""},"categories":[143],"tags":[],"class_list":["post-1018","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-inne"],"yoast_head":"\nOd Mazowieckiego do Suchockiej, czyli Polska Balcerowicza - SI\u0118 MY\u015aLI<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/od-mazowieckiego-do-suchockiej-czyli-polska-balcerowicza\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Od Mazowieckiego do Suchockiej, czyli Polska Balcerowicza - SI\u0118 MY\u015aLI\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"\u201eHeroiczny\u201d okres nowej, \u201esolidarno\u015bciowej\u201d w\u0142adzy sko\u0144czy\u0142 si\u0119 wraz z odej\u015bciem Tadeusza Mazowieckiego w styczniu 1991 roku i obj\u0119ciem przez Jana\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/od-mazowieckiego-do-suchockiej-czyli-polska-balcerowicza\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"SI\u0118 MY\u015aLI\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2011-12-07T17:22:40+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2013-11-02T20:22:42+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"18 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/od-mazowieckiego-do-suchockiej-czyli-polska-balcerowicza\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/od-mazowieckiego-do-suchockiej-czyli-polska-balcerowicza\/\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/#\/schema\/person\/048295918d7858e90e57d1a2c2b5da74\"},\"headline\":\"Od Mazowieckiego do Suchockiej, czyli Polska Balcerowicza\",\"datePublished\":\"2011-12-07T17:22:40+00:00\",\"dateModified\":\"2013-11-02T20:22:42+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/od-mazowieckiego-do-suchockiej-czyli-polska-balcerowicza\/\"},\"wordCount\":3571,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/#organization\"},\"articleSection\":[\"Inne\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/od-mazowieckiego-do-suchockiej-czyli-polska-balcerowicza\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/od-mazowieckiego-do-suchockiej-czyli-polska-balcerowicza\/\",\"url\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/od-mazowieckiego-do-suchockiej-czyli-polska-balcerowicza\/\",\"name\":\"Od Mazowieckiego do Suchockiej, czyli Polska Balcerowicza - SI\u0118 MY\u015aLI\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/#website\"},\"datePublished\":\"2011-12-07T17:22:40+00:00\",\"dateModified\":\"2013-11-02T20:22:42+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/od-mazowieckiego-do-suchockiej-czyli-polska-balcerowicza\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[[\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/od-mazowieckiego-do-suchockiej-czyli-polska-balcerowicza\/\"]]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/od-mazowieckiego-do-suchockiej-czyli-polska-balcerowicza\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Od Mazowieckiego do Suchockiej, czyli Polska Balcerowicza\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/#website\",\"url\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/\",\"name\":\"SI\u0118 MY\u015aLI\",\"description\":\"\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/#organization\",\"name\":\"SI\u0118 MY\u015aLI\",\"url\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/99.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/99.png\",\"width\":270,\"height\":204,\"caption\":\"SI\u0118 MY\u015aLI\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/#\/schema\/logo\/image\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/#\/schema\/person\/048295918d7858e90e57d1a2c2b5da74\",\"name\":\"admin\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/9acf729117e1cff813c07ba085b25a76702049ffb5efe3425388cd1a019577de?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/9acf729117e1cff813c07ba085b25a76702049ffb5efe3425388cd1a019577de?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"admin\"},\"url\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/author\/admin\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Od Mazowieckiego do Suchockiej, czyli Polska Balcerowicza - SI\u0118 MY\u015aLI","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/od-mazowieckiego-do-suchockiej-czyli-polska-balcerowicza\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Od Mazowieckiego do Suchockiej, czyli Polska Balcerowicza - SI\u0118 MY\u015aLI","og_description":"\u201eHeroiczny\u201d okres nowej, \u201esolidarno\u015bciowej\u201d w\u0142adzy sko\u0144czy\u0142 si\u0119 wraz z odej\u015bciem Tadeusza Mazowieckiego w styczniu 1991 roku i obj\u0119ciem przez Jana","og_url":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/od-mazowieckiego-do-suchockiej-czyli-polska-balcerowicza\/","og_site_name":"SI\u0118 MY\u015aLI","article_published_time":"2011-12-07T17:22:40+00:00","article_modified_time":"2013-11-02T20:22:42+00:00","author":"admin","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"18 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/od-mazowieckiego-do-suchockiej-czyli-polska-balcerowicza\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/od-mazowieckiego-do-suchockiej-czyli-polska-balcerowicza\/"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/#\/schema\/person\/048295918d7858e90e57d1a2c2b5da74"},"headline":"Od Mazowieckiego do Suchockiej, czyli Polska Balcerowicza","datePublished":"2011-12-07T17:22:40+00:00","dateModified":"2013-11-02T20:22:42+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/od-mazowieckiego-do-suchockiej-czyli-polska-balcerowicza\/"},"wordCount":3571,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/#organization"},"articleSection":["Inne"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/od-mazowieckiego-do-suchockiej-czyli-polska-balcerowicza\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/od-mazowieckiego-do-suchockiej-czyli-polska-balcerowicza\/","url":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/od-mazowieckiego-do-suchockiej-czyli-polska-balcerowicza\/","name":"Od Mazowieckiego do Suchockiej, czyli Polska Balcerowicza - SI\u0118 MY\u015aLI","isPartOf":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/#website"},"datePublished":"2011-12-07T17:22:40+00:00","dateModified":"2013-11-02T20:22:42+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/od-mazowieckiego-do-suchockiej-czyli-polska-balcerowicza\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":[["https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/od-mazowieckiego-do-suchockiej-czyli-polska-balcerowicza\/"]]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/od-mazowieckiego-do-suchockiej-czyli-polska-balcerowicza\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Od Mazowieckiego do Suchockiej, czyli Polska Balcerowicza"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/#website","url":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/","name":"SI\u0118 MY\u015aLI","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/#organization","name":"SI\u0118 MY\u015aLI","url":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/siemysli-ke.info\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/99.png","contentUrl":"https:\/\/siemysli-ke.info\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/99.png","width":270,"height":204,"caption":"SI\u0118 MY\u015aLI"},"image":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/#\/schema\/person\/048295918d7858e90e57d1a2c2b5da74","name":"admin","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/9acf729117e1cff813c07ba085b25a76702049ffb5efe3425388cd1a019577de?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/9acf729117e1cff813c07ba085b25a76702049ffb5efe3425388cd1a019577de?s=96&d=mm&r=g","caption":"admin"},"url":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/author\/admin\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1018","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1018"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1018\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1018"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1018"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1018"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}