{"id":995,"date":"2011-12-05T19:34:58","date_gmt":"2011-12-05T19:34:58","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bezjarzmowie.info.ke\/test\/?p=995"},"modified":"2013-11-02T20:57:34","modified_gmt":"2013-11-02T19:57:34","slug":"dzungle-czernobyla","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/dzungle-czernobyla\/","title":{"rendered":"D\u017cungle Czernobyla"},"content":{"rendered":"

28. maja 2004 roku. Min\u0119\u0142o r\u00f3wno 20 minut od czasu, kiedy po raz pierwszy przeszli\u015bmy kontrolny punkt przepustkowy Bab\u010dyn \u2013 granic\u0119 Poleskiego Radiacyjno-Ekologicznego Zapowiednika. Przyjechali\u015bmy tutaj, aby zobaczy\u0107 i spr\u00f3bowa\u0107 utrwali\u0107 na kliszy i ta\u015bmie filmowej jak utrzymuje si\u0119 przy \u017cyciu przyroda po awarii elektrowni atomowej w Czernobylu. 20 minut w strefie i ju\u017c pierwsze spotkanie \u2013 du\u017ce stado dzik\u00f3w. W gor\u0105ce majowe po\u0142udnie zwierz\u0119ta \u017ceruj\u0105 na polu. A \u015bci\u015blej, dawnym polu. Ba\u0142y si\u0119 nieco ludzi, ale wykorzystuj\u0105c zdolno\u015bci my\u015bliwskie uda\u0142o si\u0119 podej\u015b\u0107 do nich na mniej ni\u017c 15 metr\u00f3w. Samice, jednoroczne wycinki i pr\u0119gowane prosi\u0119ta. Niczym w olbrzymim zoo. Tylko siatka nie mi\u0119dzy zwierz\u0119ciem a cz\u0142owiekiem, ale wok\u00f3\u0142 nas…<\/span><\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Ju\u017c 25 lat je\u017cd\u017c\u0119 po Bia\u0142orusi, po najcenniejszych jej zak\u0105tkach w poszukiwaniu NIETKNI\u0118TEJ (PRZEZ CZ\u0141OWIEKA) PRZYRODY. Tej, kt\u00f3ra miliony lat istnia\u0142a przed pojawieniem si\u0119 tutaj cz\u0142owieka, przez tysi\u0105clecia dawa\u0142 mu pokarm i schronienie, jak matka, chroni\u0142a go od wszelkich niebezpiecze\u0144stw. Ta przyroda, kt\u00f3rej pi\u0119kna i si\u0142y mo\u017cemy si\u0119 ju\u017c dzi\u015b tylko domy\u015bla\u0107, a kt\u00f3ra patrzy jak wsp\u00f3\u0142czesny cz\u0142owiek po\u017cera ostatnie jej okruchy. Mieszkamy w zadziwiaj\u0105co pi\u0119knym kraju, kt\u00f3ry w znacznym stopniu ochroni\u0142 jeszcze swoj\u0105 przyrod\u0119 i to odr\u00f3\u017cnia nas na korzy\u015b\u0107 od naszych s\u0105siad\u00f3w na kontynencie. Ale r\u00f3wnie\u017c i u nas w najbardziej g\u0142uchych zak\u0105tkach zapowiednik\u00f3w obecno\u015b\u0107 cz\u0142owieka odczuwa si\u0119 praktycznie zawsze. Ale oto pierwsze minuty przebywania w Strefie, a zachowanie dzik\u00f3w jest takie … Nie widzia\u0142em takiego zachowania nigdy. Rzeczywi\u015bcie bli\u017cej ni\u017c na 15 metr\u00f3w dziki nas nie dopu\u015bci\u0142y, odbiega\u0142y nieco i… zn\u00f3w uspakaja\u0142y si\u0119. Od tego pierwszego spotkania zacz\u0119\u0142o si\u0119 dla nas filmowe safari trwaj\u0105ce dwa lata. Safari po terytorium, gdzie stosunkowo niedawno wydarzy\u0142a si\u0119 najstraszniejsza technogenna katastrofa XX wieku. Tysi\u0105ce kilometr\u00f3w kolczastego drutu. 20 lat trwa\u0142o by spr\u00f3bowa\u0107 oddzieli\u0107 ludzi od radiacji a zwierz\u0119ta napromieniowane radionuklidami \u2013 od reszty \u015bwiata. 54 ko\u0142chozy i sowchozy zosta\u0142y zlikwidowane z powodu czernobylskiej katastrofy. Ponad 2,5 tys. km2<\/sup> zagospodarowanych teren\u00f3w przesz\u0142o we w\u0142adanie dzikich zwierz\u0105t: \u0142osi, jeleni, saren, dzik\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Teraz znajduje si\u0119 tutaj zapowiednik. Jego nazwa jest w istocie do\u015b\u0107 niezwyczajna: Poleski Pa\u0144stwowy Radiacyjno-Ekologiczny. A i kolejki z ciekawskimi turystami u granic zapowiednika jako\u015b nie wida\u0107. Zapowiednik zosta\u0142 utworzony w 1988 r w bia\u0142oruskiej cz\u0119\u015bci 30-kilometrowej strefy elektrowni atomowej w Czernobylu, na powierzchni 131,1 tys. ha. W 1993 roku jego obszar powi\u0119kszono do 215,5 tys. ha. Trzy rejony: chojnicki, kamarynski i nara\u016dla\u0144ski. 16 le\u015bnictw. Centrum administracyjne po\u0142o\u017cone jest w mie\u015bcie Chojniki, cz\u0119\u015b\u0107 naukowa i baza badawczo-eksperymentalna \u2013 w wysiedlonej wiosce Bab\u010dyn, a dzia\u0142 monitoringu radiacyjno-ekologicznego \u2013 w stacji badawczej Masany, przy granicy z Ukrain\u0105, dziesi\u0119\u0107 kilometr\u00f3w od elektrowni. W ka\u017cdym z 16 le\u015bnictw, jak wsz\u0119dzie w Bia\u0142orusi, prowadzi si\u0119 codzienne planowe prace badawcze, okre\u015blaj\u0105ce stan ekosystem\u00f3w, liczebno\u015b\u0107 zwierzyny. Na 600 hektara posadzono m\u0142ode lasy. Jak we wszystkich zapowiednikach, tutaj r\u00f3wnie\u017c strze\u017ce si\u0119 przyrod\u0119 przed po\u017carami. Nie, nie tak jak we wszystkich. Po\u017car w strefie \u2013 to nie tylko spalony las, to \u2013 radioaktywny popi\u00f3\u0142, czarna \u015bmier\u0107, kt\u00f3ry mo\u017ce by\u0107 przeniesiony z wiatrem gdziekolwiek. A to znaczy, \u017ce spis ofiar katastrofy mo\u017ce si\u0119 powi\u0119kszy\u0107. Dlatego te\u017c praca jak\u0105 wykonuj\u0105 zatrudnieni w zapowiedniku ludzie przypomina kadry z film\u00f3w wojennych, bez mo\u017cliwo\u015bci b\u0142\u0119du. I bez jakiego\u015b szczeg\u00f3lnego \u017calu dla w\u0142asnego strachu. Ponad 60 zbiornik\u00f3w przeciwpo\u017carowych, tysi\u0105ce kilometr\u00f3w ochronnych pas\u00f3w, wie\u017ce patrolowe z ca\u0142odobowymi dy\u017curami. Sze\u015b\u0107 punkt\u00f3w kontrolno-przepustkowych. Nie, to nie dla zaspokojenie niedzielnej ciekawo\u015bci ludzie pe\u0142ni\u0105 tutaj s\u0142u\u017cb\u0119…<\/span><\/p>\n

W ci\u0105gu pierwszych trzech dni zdj\u0119\u0107 zobaczyli\u015bmy z p\u00f3\u0142 setki saren. Zwierz\u0119ta pas\u0142y si\u0119 i odpoczywa\u0142y przy drodze podnosz\u0105c si\u0119 i odbiegaj\u0105c, kiedy zbli\u017ca\u0142 si\u0119 samoch\u00f3d. Drut kolczasty ju\u017c dawno sta\u0142 si\u0119 dla zwierz\u0105t bardziej ochronnym ni\u017c izoluj\u0105cym od czegokolwiek. Wida\u0107 po ich zachowaniu, \u017ce ka\u017cdy jego fragment: gdzie jest obwis\u0142y, a gdzie przerwany \u2013 zwierz\u0119ta znaj\u0105 i wykorzystuj\u0105 to. Nie raz sarny sp\u0142oszone nag\u0142ym spotkaniem z samochodem mkn\u0119\u0142y niczym ptaki z wielk\u0105 szybko\u015bci\u0105 wprost na druty. Wydawa\u0142o si\u0119, \u017ce jeszcze chwila i rozbij\u0105 si\u0119 o kolczast\u0105 przegrod\u0119. A one… znika\u0142y. Prz\u0119s\u0142o \u201ekolczatki\u201d za iwowymi zaro\u015blami z czasem przewr\u00f3ci\u0142o si\u0119 i dok\u0142adnie do niego zmierza\u0142y sarny.<\/span><\/p>\n

Na s\u0142upach odpoczywaj\u0105 ptaki drapie\u017cne: myszo\u0142owy, orliki, bieliki. Mniejsi pierza\u015bci z upodobaniem siadaj\u0105 wprost na drucie kolczastym. Trznadle, s\u0142owiki, drozdy, dzierzby … Nawet samce \u0142osi z ledwie wyros\u0142ymi m\u0142odymi poro\u017cami spotykali\u015bmy regularnie niedaleko od ogrodzenia. A przecie\u017c one w maju-czerwcu, to sama ostro\u017cno\u015b\u0107. W Berezy\u0144skim Zapowiedniku w tym czasie ca\u0142ymi tygodniami trzeba poszukiwa\u0107 spotkania z rogaczami…<\/span><\/p>\n

Szczeg\u00f3lnym uczuciem darz\u0105 drut kolczasty podloty cietrzewi i kuropatw. Rzecz jasna, male\u0144stwa zwinnie manewruj\u0105c mi\u0119dzy kolczatkami zwi\u0119kszaj\u0105 swoje szanse na ocalenie od z\u0119b\u00f3w drapie\u017cnika. Niejednokrotnie byli\u015bmy \u015bwiadkami jak cietrzewia drobnica rozbiega i rozlatuje si\u0119 w r\u00f3\u017cne strony od linii drucianego ogrodzenia. W og\u00f3le cietrzewi jest tutaj bardzo du\u017co, potyka si\u0119 je regularnie r\u00f3wnie\u017c w wysiedlonych wioskach, cz\u0119sto te\u017c wykorzystuj\u0105 zamieszka\u0142e dawniej przez ludzi siedliska jako tokowiska. Wra\u017cenie sprawiaj\u0105 szczeg\u00f3lnie jesienne zgrupowania cietrzewi. Do stu ptak\u00f3w w jednym miejscu \u2013 w\u0105tpi\u0119 czy mo\u017cna gdziekolwiek zobaczy\u0107 co\u015b podobnego…<\/span><\/p>\n

Drogi wyje\u017cd\u017cone przez cz\u0142owieka nieuchronnie zamieniaj\u0105 si\u0119 w \u015bcie\u017cki dla zwierzyny. Szczeg\u00f3lnie dobrze jest to widoczne noc\u0105, kiedy przemyka w \u015bwietle reflektor\u00f3w kalejdoskop r\u00f3\u017cnorodnych zwierz\u0105t… Widzieli\u015bmy jak w ch\u0142odn\u0105 majow\u0105 noc samica zaj\u0105ca karmi\u0142a swoje m\u0142ode. Jak bieg\u0142, z p\u00f3\u0142 kilometra przed nami, roczny \u0142oszak \u015bmiesznie przebieraj\u0105c tylnymi nogami, nim zdecydowa\u0142 si\u0119 skr\u0119ci\u0107 w zaro\u015bla iwiaka. Jak dziesi\u0105tki lelk\u00f3w zbiera\u0142y si\u0119 na rozgrzanym asfalcie w poszukiwaniu owad\u00f3w. Jak, dos\u0142ownie niczym widmo, pojawi\u0142 si\u0119 przed nami i znikn\u0105\u0142 wilk. Ale i w ci\u0105gu dnia spotkania ze zwierz\u0119tami na drogach s\u0105 czym\u015b zwyczajnym. \u0141atwiej t\u0119dy chodzi\u0107 nie tylko cz\u0142owiekowi…<\/span><\/p>\n

Wzrost liczby kopytnych wp\u0142ywa na liczebno\u015b\u0107 drapie\u017cnik\u00f3w, tak pierzastych jak i czworonogich. Drapie\u017cniki to wierzcho\u0142ek piramidy przyrodniczej. Tam gdzie one s\u0105 \u2013 s\u0105 i wszystkie pozosta\u0142e gatunki. Tam wiele ro\u015blin, owad\u00f3w, p\u0142az\u00f3w, ryb i ptak\u00f3w. Drapie\u017cnik\u00f3w w Poleskim Zapowiedniku jest bardzo du\u017co. Gniazduje tu orlik grubodzioby, zwi\u0119ksza si\u0119 liczebno\u015b\u0107 gado\u017cera, kobuza, pustu\u0142ki. Du\u017co jest jenot\u00f3w. Nie m\u00f3wi\u0105c ju\u017c o tak powszechnym gatunku jak b\u0142otniak \u0142\u0105kowy !<\/span><\/p>\n

Najbardziej zauwa\u017calnym z drapie\u017cnik\u00f3w (g\u0142\u00f3wnie po \u015bladach swej bytno\u015bci) jest wilk. Inteligentne i ekologicznie plastyczne zwierz\u0119, nawet w warunkach bezlitosnej wojny ze strony my\u015bliwych znajduje sobie miejsce obok cz\u0142owieka, nie m\u00f3wi\u0105c ju\u017c o Strefie. Zwierz\u0119 to coraz mniej boi si\u0119 cz\u0142owieka. Psy i koty, kt\u00f3re s\u0105 przyprowadzane przez dy\u017curuj\u0105cych, na kontrolne punkty \u2013 regularnie znikaj\u0105. Oczywi\u015bcie za spraw\u0105 wilk\u00f3w. Do czasu czernobylskiej katastrofy na terytorium obecnego Poleskiego Zapowiednika zamieszkiwa\u0142o 7 wilczych watah. W chwili obecnej zoologowie naliczyli tutaj 12-20 watah, o \u0142\u0105cznej liczebno\u015bci 120-200 drapie\u017cnik\u00f3w. Przy takiej liczebno\u015bci wilki rocznie zabijaj\u0105 ponad 1500 osobnik\u00f3w zwierz\u0105t kopytnych. A z ka\u017cdym rokiem jest ich wi\u0119cej i wi\u0119cej ..<\/span><\/p>\n

27. lipca 2004 roku. Obserwuj\u0119 ptasich mieszka\u0144c\u00f3w grobli prowadz\u0105cej ku Prypeci i fotografuj\u0119 ze wzniesienia rozci\u0105gaj\u0105ce si\u0119 poni\u017cej \u0142\u0105ki zalewowe. Wilk pojawia si\u0119 na drodze niezauwa\u017cony, dos\u0142ownie niczym wielki, szary pies, 20 metr\u00f3w ode mnie. Spojrzenie ma spokojne i nieco ponure. Stoi i patrzy mi prosto w oczy. U dzikich zwierz\u0105t spojrzenie wprost oznacza wyzwanie. Oczywi\u015bcie, \u017ce go nie podejm\u0119. Nie ja tutaj rz\u0105dz\u0119, ale on, wilk. Ostro\u017cnie wycofuj\u0119 si\u0119, nie odwracaj\u0105c si\u0119 jeszcze przez 20 metr\u00f3w i odchodz\u0119 \u2013 wilk zostaje.<\/span><\/p>\n

Or\u0142y przednie i jenoty cz\u0119sto pod\u0105\u017caj\u0105 za wilkami korzystaj\u0105c z resztek ich uczt. Jednak najbardziej aktywnymi konsumentami wilczych ofiar zdaj\u0105 si\u0119 by\u0107 kruki i sroki. Byli\u015bmy \u015bwiadkami przypadku, kiedy zabit\u0105 przez wilka sarn\u0119 ptaki oczy\u015bci\u0142y do ko\u015bci dok\u0142adnie w ci\u0105gu doby. Na pad\u0142ym \u0142osiu zebra\u0142o si\u0119 ponad 50 ptak\u00f3w. Drapie\u017cniki poluj\u0105c na ofiary daj\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 \u017cerowania jeszcze dziesi\u0105tkom zwierz\u0105t. Najdziwniejsze jest jednak to, \u017ce i drapie\u017cnik\u00f3w i kopytnych jest w Poleskim Zapowiedniku z ka\u017cdym rokiem wi\u0119cej i wi\u0119cej …<\/span><\/p>\n

Wiele jest w zapowiedniku rysi. Normalne jest bytowanie borsuk\u00f3w. Je\u015bli nieco poczeka\u0107 przy norach mo\u017cna zobaczy\u0107 ich gospodarzy wychodz\u0105cych na polowanie d\u0142ugo przed nastaniem zmierzchu. W\u0119druj\u0105ce za dnia borsuki? \u2013 czyta\u0142em o tym w opisach europejskiej przyrody XVIII wieku. Ale dzi\u015b mamy wiek XXI. Osiedla borsuk\u00f3w to ca\u0142e podziemne miasta. Do jednej z nor prowadzi 30-metrowa zielona droga z mchu. Ile\u017c mchu musia\u0142a przenie\u015b\u0107 borsuczycha po to, by borsucz\u0119tom w norze by\u0142o przytulnie, je\u015bli tylko zgubiony przez ni\u0105 mech stworzy\u0142 ca\u0142y zielony szlak?! A przy norze 7 metr\u00f3w wy\u017cej, na stoku, le\u017cy martwy jenot. Jenoty niekiedy \u201ewynajmuj\u0105 mieszkania\u201d borsuk\u00f3w. Ale dlaczego pad\u0142 ten zwierz \u2013 niewiadomo. Strefa jest jednym z nielicznych miejsc, gdzie osta\u0142 si\u0119 aklimatyzowany na Bia\u0142orusi w po\u0142owie XX wieku szop pracz \u2013 go\u015b\u0107 z Ameryki P\u00f3\u0142nocnej. \u015alady jego bytno\u015bci \u015bwiadcz\u0105 o rozb\u00f3jniczych sk\u0142onno\u015bciach zwierzaka. Stale rozkopuje nory brzeg\u00f3wek i l\u0119gi \u017c\u00f3\u0142wi b\u0142otnych na piaszczystych wydmach. Po raz pierwszy od 300 lat pojawi\u0142 si\u0119 na tych terenach nied\u017awied\u017a.<\/span><\/p>\n

Niekiedy wydawa\u0142o nam si\u0119, \u017ce trafili\u015bmy do przyrodniczego raju. I nawet drut kolczasty odziawszy si\u0119 w paj\u0119czyn\u0119 i porann\u0105 ros\u0119 wygl\u0105da\u0142 paradnie i \u015bwi\u0105tecznie. Tysi\u0105ce jask\u00f3\u0142ek z ca\u0142ej okolicy porzuci\u0142y swoje gniazda i zebra\u0142y si\u0119 na przewodach sieci elektrycznej i radiowej przy wje\u017adzie do strefy. Ich szczebiotanie d\u017awi\u0119cza\u0142o jak wiadomo\u015b\u0107 dla wszystkich: \u201eDobrze nam tu dzi\u015b i spokojnie… do widzenia s\u0142o\u0144ce… do jutra\u201d. Ale \u017cycie trwa\u0142o nadal i po zachodzie s\u0142o\u0144ca. \u017bycie, w kt\u00f3rym cz\u0142owiek sta\u0142 si\u0119 zb\u0119dnym, \u017cycie, z kt\u00f3rego teraz b\u0119dziemy mogli przez setki lat wychwytywa\u0107 jedynie mgliste uj\u0119cia. Ale ju\u017c nigdy nie b\u0119dziemy mogli \u017cy\u0107 tutaj jak wcze\u015bniej. Dla nas ludzi te miejsca s\u0105 niebezpieczne.<\/span><\/p>\n

12. lipca 2004 roku. Dziewi\u0105ta rano. Po brukowanej drodze kroczy \u017c\u00f3\u0142w b\u0142otny. Jeste\u015bmy o 10 km od elektrowni atomowej. Nasze spotkanie z \u017c\u00f3\u0142wiem tutaj nie dziwi. Na Bia\u0142orusi jest go najwi\u0119cej w strefie katastrofy. Dzi\u0119ki tragedii, jak paradoksalnie brzmi to zestawienie s\u0142\u00f3w, w Poleskim Zapowiedniku utworzy\u0142 si\u0119 rezerwat dla ochrony \u017c\u00f3\u0142wi b\u0142otnych \u2013 swoisty \u017c\u00f3\u0142wiowy \u201eczernobylski raj\u201d. Gatunek ten wpisany jest do Czerwonej Ksi\u0119gi Zwierz\u0105t Bia\u0142orusi jako gin\u0105cy. Wsz\u0119dzie cierpi z powodu osuszaj\u0105cych melioracji, a tutaj zamiast osuszenia, wiele miejsc zabagnia si\u0119. \u017b\u00f3\u0142wie nie toleruj\u0105c ludzkiej ingerencji w przyrod\u0119, s\u0105 bardzo wyczulone na czynnik niepokojenia, ale jaki mo\u017ce by\u0107 niepok\u00f3j ze strony cz\u0142owieka tam gdzie go nie ma? \u017b\u00f3\u0142wie \u2013 wsp\u00f3\u0142czesne dinozaurom \u2013 przetrwa\u0142y tysi\u0105ce katastrof w swej historii, w tym i czernobylsk\u0105. Nawiasem m\u00f3wi\u0105c okre\u015blenie \u201eczernobylski raj\u201d \u015bmia\u0142o mo\u017cna odnie\u015b\u0107 do bardzo licznych gatunk\u00f3w zwierz\u0105t \u2013 w strefie maj\u0105 si\u0119 one dzi\u015b bardzo dobrze. A przecie\u017c min\u0119\u0142o raptem 18 lat od odej\u015bcia st\u0105d cz\u0142owieka. Jest o czym rozmy\u015bla\u0107. Co\u015b niezbyt to \u201er\u00f3\u017cowy\u201d wniosek dla ludzko\u015bci. Czy w og\u00f3le jeste\u015bmy potrzebni przyrodzie?<\/span><\/p>\n

8. maja 2004 roku. 17.10. Filmujemy \u0142ab\u0119dzie krzykliwe. Po raz pierwszy gniazdowa\u0142y one na Bia\u0142orusi zaledwie rok temu, w 2003 roku. W Poleskim Zapowiedniku spotkali\u015bmy ich a\u017c trzy pary. Jednak piskl\u0105t w tym roku nie nakr\u0119cili\u015bmy. D\u0142ugo i nieefektywnie usi\u0142owali\u015bmy wyp\u0119dzi\u0107 je z trzcin. P\u00f3\u017aniej popatrzyli\u015bmy na dozymetr i os\u0142upieli\u015bmy. Wskazywa\u0142 przekroczenie dopuszczalnej normy 40-krotnie. W tej chwili by\u0142 to nasz rekord. A ju\u017c ponad godzin\u0119 wyp\u0119dzali\u015bmy z bezkresnych trzcinowisk \u0142ab\u0119dzi\u0105 rodzin\u0119. Strefa ostrzeg\u0142a nas: pokazuje nam tylko to, co zechce.<\/span><\/p>\n

Prawie trzeci\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 Poleskiego Zapowiednika zajmuje Prype\u0107 i jej dolina: niezliczone starorzecza i bezkresne \u0142\u0105ki. Na jednym ze starorzeczy trafili\u015bmy na istne zaro\u015bla kotewki orzecha wodnego. To gatunek z Czerwonej Ksi\u0119gi. Ale patrz\u0105c tutaj na jego ilo\u015b\u0107 zupe\u0142nie nie chce si\u0119 wierzy\u0107 w jego rzadko\u015b\u0107. Szeroko \u015bwieci \u0142una nad niegasn\u0105cym jeszcze wieczornym horyzontem. Jawa przechodzi w sen… Gdy przyjechali\u015bmy w to miejsce w sierpniu 2005 roku, to znale\u017ali\u015bmy tutaj zaledwie… jedn\u0105 ro\u015blink\u0119 kotewki.<\/span><\/p>\n

Wiele ptak\u00f3w traci swe pierwsze l\u0119gi, i w\u00f3wczas niekt\u00f3re decyduj\u0105 si\u0119 na powt\u00f3rne. Kiedy w lipcu 2004 roku przemierzyli\u015bmy ca\u0142\u0105 Prype\u0107, stwierdzili\u015bmy, \u017ce liczne pary mew, rybitw, kulik\u00f3w i kaczek na powt\u00f3rne gniazdowanie przyby\u0142y do Strefy. Jak gdyby w jej spokojno\u015bci upatrywa\u0142y swoj\u0105 ostatni\u0105 szans\u0119. A po rozpocz\u0119ciu jesiennych polowa\u0144 na Bia\u0142orusi, wydawa\u0142o si\u0119, \u017ce przylecia\u0142y tu wszystkie kaczki. Jest tu morze wody, dostatek pokarmu i nie ma ludzi. Nikt nie strzela … Nie dziwi zatem, \u017ce zapowiednik typowany jest jako potencjalna ostoja ramsarska i ostoja ptak\u00f3w IBA.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/span><\/p>\n

15. lipca 2005 roku. Po\u0142udnie. 15 kilometr\u00f3w od sarkofagu bloku czwartego, kt\u00f3ry chroni w swej o\u0142owiano-\u017celbetonowej czaszy przede wszystkim oko\u0142o 20 ton paliwa j\u0105drowego. Niesamowity \u017car. Przyjechali\u015bmy wyk\u0105pa\u0107 si\u0119 w jednym ze starorzeczy, a ono jest zaj\u0119te. Kl\u0119pa bra\u0142a tutaj k\u0105piel jednocze\u015bnie staraj\u0105c si\u0119 uchroni\u0107 od natr\u0119t\u00f3w. Jeden \u0142oszak na brzegu pr\u00f3bowa\u0142 ucieka\u0107 od komar\u00f3w a drugi chowa\u0142 si\u0119 w rzece. Rzadkie i p\u0142ochliwe czaple bia\u0142e ze zdziwieniem patrzy\u0142y na nas…<\/span><\/p>\n

Po co ci ludzie tutaj?<\/span><\/p>\n

Co pr\u00f3buj\u0105 zobaczy\u0107, odnale\u017a\u0107 czy zrozumie\u0107?\u00a0<\/span><\/p>\n

Ju\u017c dawno \u015bmiejemy si\u0119 z takich pyta\u0144: \u201eWidzieli\u015bcie w Strefie trzyg\u0142owe \u017cmije czy wilki z dwoma ogonami?\u201d. Je\u015bli nawet s\u0105 tutaj zwierz\u0119ta-mutanty to nie jest to g\u0142\u00f3wna osobliwo\u015b\u0107 Strefy. Wsz\u0119dzie tu spotykamy pi\u0119kne ptaki i inne zwierz\u0119ta, pi\u0119kn\u0105 rzek\u0119, pi\u0119kny \u015bwiat. W nim nie ma tylko jednej istoty \u2013 cz\u0142owieka. O ile w og\u00f3le jest tu potrzebny?<\/span><\/p>\n

Czaple i kormorany gniazduj\u0105 kolonijnie w starych lasach iwowych. Ilo\u015b\u0107 gniazd jest tutaj ogromna. Prype\u0107 to jedna z rzek najzasobniejszych w ryby, problemu z pokarmem dla tych ptak\u00f3w tutaj nie ma \u017cadnego. Wydaje si\u0119 jakby\u015bmy trafili do lasu tropikalnego. Na gnij\u0105cych w wodzie pniach \u2013 dzika ziele\u0144 ro\u015blin. Niesamowite czerwono-zielone paj\u0119czyny zwisaj\u0105 z ni\u017cszych ga\u0142\u0119zi drzew. Czernobylskie d\u017cungle. Obok ka\u017cdej kolonii dy\u017curuje 5-10 bielik\u00f3w. Jednego z nich sfilmowali\u015bmy \u2013 urz\u0105dzi\u0142 sobie zasadzk\u0119 obok martwego dzika wyrzuconego przez rzek\u0119. M\u00f3wi\u0105c o bielikach wypada wspomnie\u0107, \u017ce w ci\u0105gu 18 lat istnienia Strefy powsta\u0142o tutaj jedno z wi\u0119kszych w Europie zgrupowa\u0144 zimuj\u0105cych bielik\u00f3w i or\u0142\u00f3w przednich. Dziesi\u0105tki ptak\u00f3w zbieraj\u0105 si\u0119 wok\u00f3\u0142 przer\u0119bli na zamarzni\u0119tej Prypeci. Norki, wydry, lisice poluj\u0105ce (tu\u017c obok bielik\u00f3w) na ryby stanowi\u0105 dope\u0142nienie fantasmagorycznej panoramy zimowej przyrody czernobylskiej Strefy.<\/span><\/p>\n

Czy to nie raj? Tylko ten raj zmienia si\u0119 w piek\u0142o, kiedy trzeba przejecha\u0107 przez Stref\u0119 \u2013 obok porzuconych mieszka\u0144, zburzonych dom\u00f3w, przepe\u0142nionych cmentarzy… 485 wiosek i przysi\u00f3\u0142k\u00f3w straci\u0142a Bia\u0142oru\u015b po Czernobylu, 70 z nich jest ju\u017c na zawsze pogrzebanych w ziemi. Co jednak dzieje si\u0119 tam, gdzie nawet fanatycznym przyrodnikom ci\u0119\u017cko jest dotrze\u0107 \u2013 w wioskach i przysi\u00f3\u0142kach opuszczonych przez ludzi?<\/span><\/p>\n

W ogromnym dwukondygnacyjnym budynku, w zburzonej do po\u0142owy \u015bcianie zagnie\u017adzi\u0142 si\u0119 kopciuszek \u2013 ma\u0142y ptaszek z jaskrawo-rudym ogonem. Szyby w oknach ocala\u0142y i rodzice wlatuj\u0105 z pokarmem przez drzwi i \u015bwietlik. Kiedy\u015b w domu zbiera\u0142y si\u0119 setki os\u00f3b teraz daleko wok\u00f3\u0142 ani duszy. Kopciuszek jest mieszka\u0144cem skalistych region\u00f3w Azji Centralnej. Ju\u017c na pocz\u0105tku XX wieku zamieniwszy pustynne ska\u0142y na osiedla ludzkie gatunek ten rozszerza\u0142 sw\u00f3j zasi\u0119g coraz dalej i dalej na p\u00f3\u0142nocny wsch\u00f3d. Na Bia\u0142orusi po raz pierwszy obserwowany by\u0142 w 1961 roku. Od tamtej pory cz\u0119sto spotyka si\u0119 jego gniazda w s\u0105siedztwie cz\u0142owieka. A w Strefie zasiedla ludzkie budowle i bez niego…<\/span><\/p>\n

Bocian bia\u0142y \u2013 jeden z najbardziej legendarnych ptak\u00f3w \u015bwiata. Wszyscy wiedz\u0105, \u017ce przynosi dzieci. Co wi\u0119cej, uwielbiany jest od dawna. Ludzi zadziwia\u0142a zdolno\u015b\u0107 osiedlania si\u0119 bocian\u00f3w w blisko\u015bci ich siedzib, pe\u0142na po\u015bwi\u0119cenia walka ze szkodnikami rolniczymi, zgodno\u015b\u0107 termin\u00f3w przylot\u00f3w i odlot\u00f3w z wa\u017cnymi cezurami w \u017cyciu przyrody i cz\u0142owieka. Ale komu przynosi\u0107 dzieci w Strefie? Nie ma tutaj ludzi. Nie ma te\u017c dla bocian\u00f3w bia\u0142ych ochrony przed drapie\u017cnikami. I nadal z przyzwyczajenia pr\u00f3buj\u0105 one gniazdowa\u0107 w wioskach, tylko coraz rzadziej i rzadziej. W Tulhovi\u010dach, jedynej wiosce w strefie, gdzie jeszcze mieszkaj\u0105 ludzie, w maju by\u0142y dwa zaj\u0119te gniazda, a w czerwcu ju\u017c tylko jedno z dwoma m\u0142odymi. Przeczekali\u015bmy pod nim p\u00f3\u0142 dnia i nie doczekali\u015bmy si\u0119 przylotu doros\u0142ych. Oczywi\u015bcie mo\u017ce to by\u0107 przypadek…<\/span><\/p>\n

Za to bocian\u00f3w czarnych, rzadkich i p\u0142ochliwych, jest w Strefie coraz wi\u0119cej, zw\u0142aszcza w ostatnich latach. W czasie letniej ekspedycji 2005 roku widzieli\u015bmy je w pi\u0119ciu opuszczonych przez ludzi wioskach. A przecie\u017c w 2004 roku ich tutaj nie by\u0142o… okn\u00f3wki ci\u0105gle jeszcze wracaj\u0105 do tych gniazd, z kt\u00f3rych wylecia\u0142y jako m\u0142ode, nie maj\u0105ce poj\u0119cia o \u017cyciu podloty, kilka lat temu. Z roku na rok wracaj\u0105 pod oswojone kiedy\u015b dachy… Zastanawiaj\u0105ce jest co prawda, \u017ce gospodarz o \u015bwicie nie wychodzi z domu ale i gospodarskich kot\u00f3w te\u017c nie ma. Koty i psy w pierwszej kolejno\u015bci znikaj\u0105 z opuszczonych przez ludzi przysi\u00f3\u0142k\u00f3w i wsi.<\/span><\/p>\n

W sadach w ko\u0144cu lata dojrzewa plon grusz i jab\u0142ek. Rok od roku r\u00f3\u017cni si\u0119 … Ale ile by nie urodzi\u0142o si\u0119 ich tutaj, w Strefie, wioskowe dzieciaki nie b\u0119d\u0105 zrywa\u0107 soczystych owoc\u00f3w. Co nie znaczy, \u017ce ca\u0142y ten urodzaj przepadnie… I jab\u0142ka, i gruszki zostan\u0105 po\u017carte do reszty. Lisy, sarny, kuny, jenoty codziennie przychodz\u0105 do ogrod\u00f3w karmi\u0107 si\u0119 ludzkimi darami. I codziennie na s\u0142odk\u0105 uczt\u0119 przylatuj\u0105 ptaki: grubodzioby, s\u00f3jki, drozdy… Do p\u00f3\u017anej jesieni pod drzewami w sadach ucztuj\u0105 dziki. Tutaj one te\u017c i nocuj\u0105, by nie traci\u0107 czasu na drog\u0119. Cz\u0119stymi go\u015b\u0107mi w jesiennych sadach s\u0105 \u0142osie. Tu kieruj\u0105 swoje szlaki jesienno-zimowe stada jemio\u0142uszek. A kiedy \u015bnieg obna\u017cy wiosenn\u0105 ziemi\u0119 wszystkie zwierz\u0119ta z now\u0105 energia przyst\u0119puj\u0105 do szukania tutaj resztek uczty. M\u0142ody puszczyk gapi si\u0119 z rozpadaj\u0105cej si\u0119 chaty. Puszczyk jest mieszka\u0144cem las\u00f3w i park\u00f3w. Obowi\u0105zkowo s\u0105 mu potrzebne stare dziuplaste drzewa, aby m\u00f3g\u0142 za\u0142o\u017cy\u0107 gniazdo. Ale co one tutaj robi\u0105,\u00a0 skoro niedaleko s\u0105 drzewa pot\u0119\u017cniejsze ni\u017c d\u0119by: domy, szopy i inne nasze budynki. I myszy tutaj wi\u0119cej ni\u017c w lesie…\u00a0\u00a0<\/span><\/p>\n

Na skraju po\u017cywia si\u0119 stado \u017cubr\u00f3w. \u017bubr \u2013 symbol g\u0142upoty i wielko\u015bci cz\u0142owieka. Dok\u0142adnie jak elektrownia atomowa. Kiedy\u015b, ponad sto lat temu cz\u0142owiek wyniszczy\u0142 \u017cubry w dzikiej przyrodzie, ale to on w\u0142a\u015bnie niewymownymi wysi\u0142kami odbudowa\u0142 ich populacj\u0119. Na tych terenach, do czasu katastrofy \u017cubr\u00f3w nie by\u0142o. A teraz Strefa jest ich nowym domem… W \u201ejubileuszowym\u201d 1996 roku, roku dziesi\u0119ciolecia czernobylskiej katastrofy, ludzie przywie\u017ali tutaj 16 \u017cubr\u00f3w, aby utworzy\u0107 na Bia\u0142orusi jeszcze jedno wolno \u017cyj\u0105ce stado. Teraz w Strefie jest ponad 40 \u017cubr\u00f3w. I zachowuj\u0105 si\u0119 one tutaj jak prawdziwi carowie. W ci\u0105gu 9 lat urodzi\u0142o si\u0119 30 ciel\u0105t. Ci s\u0105 najm\u0142odsi. Im wszystkim i ich potomkom przyjdzie wzi\u0105\u0107 udzia\u0142 w bezprecedensowym eksperymencie, kt\u00f3ry zaistnia\u0142 na skutek awarii czernobylskiej elektrowni. Mo\u017cliwe, \u017ce tutaj w Strefie podpowiedz\u0105 ludzko\u015bci odpowied\u017a na pytania: jak mo\u017cna prze\u017cy\u0107 w warunkach ci\u0105g\u0142ego dzia\u0142ania podwy\u017cszonego poziomu radiacji? Co dzieje si\u0119 z przyrod\u0105, kiedy cz\u0142owiek przestaje w niej gospodarowa\u0107? I w og\u00f3le kim jest cz\u0142owiek na planecie Ziemia \u2013 geniuszem czy z\u0142odziejem?<\/span><\/p>\n

Historia czernobylskich \u017cubr\u00f3w jest histori\u0105 utworzenia nowego stada tych rzadkich, unikalnych zwierz\u0105t. To historia kr\u00f3tka, raptem 10 lat. Historia przyrody Strefy czernobylskiej po katastrofie, r\u00f3wnie\u017c nie jest d\u0142uga \u2013 dwa razy d\u0142u\u017csza \u2013 20 lat. Dla przyrody to chwila, mgnienie. A dla cz\u0142owieka ?<\/span><\/p>\n

Czasami wydaje si\u0119, \u017ce planeta Ziemia, jej \u017cywa tkanka, stara si\u0119 co jaki\u015b czas ko\u0142ata\u0107 do naszych serc i m\u00f3wi\u0107: popatrzcie jak post\u0119pujecie? Co czynicie? Nie niszczcie przyrody, nie pr\u00f3bujcie zmienia\u0107 jej praw. W przeciwnym razie dojdzie od katastrofy… Przyroda prze\u017cyje, a cz\u0142owiek?<\/span><\/p>\n

Na dawnych klombach i w ogr\u00f3dkach bujno\u015b\u0107 kwiat\u00f3w i owad\u00f3w. Wieczorem, po nagrzanym, potrzaskanym asfalcie spaceruj\u0105 je\u017ce, tutaj w\u0142a\u015bnie szukaj\u0105 swych zdobyczy \u2013 \u017cmij. Gado\u017cer, wyspecjalizowany \u0142owca \u017cmij i zaskro\u0144c\u00f3w poluje wprost na wiejskich drogach i ulicach. Orze\u0142 przedni, niczym niesamowity, ogromny kogut siedzi na p\u0142ocie. Wilk przeszed\u0142szy w poszukiwaniu zdobyczy sw\u00f3j dobowy kilometra\u017c, wraca na odpoczynek pod dach jednego z dom\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Kiedy wchodzimy z aparatem fotograficznym do domu kopciuszka piskl\u0119ta porzucaj\u0105 gniazdo i lec\u0105 w kierunku szyby. Rodzice z pokarmem r\u00f3wnie\u017c lec\u0105 do szyby, ale z drugiej strony domu. Szk\u0142o rozdziela ich tak, jak drut kolczasty oddziela \u017cyj\u0105cych tutaj jeszcze gdzieniegdzie ludzi od ich ojczyzny. Przez setki lat b\u0119dzie istnie\u0107 to szk\u0142o, daj\u0105c nam prawo do tego jedynie by obserwowa\u0107 jak przyroda oczyszczaj\u0105c si\u0119 od cz\u0142owieka pi\u0119knieje z roku na rok. Jest w tym wszystkim gorzki niesmak…<\/span><\/p>\n

Dom dla kopciuszka, dom dla je\u017ca, \u017cubra, dzika, ale… nie dla cz\u0142owieka.<\/span><\/p>\n

\u00a0<\/span>Ihar By\u0161nio\u016d<\/span><\/strong><\/p>\n

T\u0142umaczenie: Krzysztof Wojciechowski<\/strong><\/span><\/p>\n

(Od t\u0142umacza – zapowiednik<\/em> to na Bia\u0142orusi wy\u017csza forma ochrony przyrody, ni\u017c park narodowy<\/em>).<\/p>\n

\u00a0Tekst, b\u0119d\u0105cy poszerzon\u0105 wersj\u0105 listy dialogowej filmu Ihara pod tym samym tytu\u0142em, ukaza\u0142 si\u0119 pierwotnie w czasopi\u015bmie bia\u0142oruskiej organizacji ornitologicznej Ochrona Ptak\u00f3w Ojczyzny (\u0410\u0445\u043e\u0432\u0430<\/em> <\/em>\u043f\u0442\u0443\u0448\u0430\u043a<\/em> <\/em>\u0411\u0430\u0446\u044c\u043a\u0430\u045e\u0448\u0447\u044b\u043d\u044b<\/em>) \u201ePtaki i my\u201d (\u041f\u0442\u0443\u0448\u043a<\/em>i i <\/em>\u043c\u044b<\/em>) nr 8\/2006, ss. 4-8<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

28. maja 2004 roku. Min\u0119\u0142o r\u00f3wno 20 minut od czasu, kiedy po raz pierwszy przeszli\u015bmy kontrolny punkt przepustkowy Bab\u010dyn \u2013<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"colormag_page_layout":"default_layout","footnotes":""},"categories":[143],"tags":[],"class_list":["post-995","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-inne"],"yoast_head":"\nD\u017cungle Czernobyla - SI\u0118 MY\u015aLI<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/dzungle-czernobyla\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"de_DE\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"D\u017cungle Czernobyla - SI\u0118 MY\u015aLI\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"28. maja 2004 roku. Min\u0119\u0142o r\u00f3wno 20 minut od czasu, kiedy po raz pierwszy przeszli\u015bmy kontrolny punkt przepustkowy Bab\u010dyn \u2013\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/dzungle-czernobyla\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"SI\u0118 MY\u015aLI\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2011-12-05T19:34:58+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2013-11-02T19:57:34+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Verfasst von\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Gesch\u00e4tzte Lesezeit\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"19\u00a0Minuten\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/dzungle-czernobyla\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/dzungle-czernobyla\/\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/#\/schema\/person\/048295918d7858e90e57d1a2c2b5da74\"},\"headline\":\"D\u017cungle Czernobyla\",\"datePublished\":\"2011-12-05T19:34:58+00:00\",\"dateModified\":\"2013-11-02T19:57:34+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/dzungle-czernobyla\/\"},\"wordCount\":4212,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/#organization\"},\"articleSection\":[\"Inne\"],\"inLanguage\":\"de\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/dzungle-czernobyla\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/dzungle-czernobyla\/\",\"url\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/dzungle-czernobyla\/\",\"name\":\"D\u017cungle Czernobyla - SI\u0118 MY\u015aLI\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#website\"},\"datePublished\":\"2011-12-05T19:34:58+00:00\",\"dateModified\":\"2013-11-02T19:57:34+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/dzungle-czernobyla\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"de\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[[\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/dzungle-czernobyla\/\"]]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/dzungle-czernobyla\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"D\u017cungle Czernobyla\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#website\",\"url\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/\",\"name\":\"SI\u0118 MY\u015aLI\",\"description\":\"\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"de\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#organization\",\"name\":\"SI\u0118 MY\u015aLI\",\"url\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"de\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/99.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/99.png\",\"width\":270,\"height\":204,\"caption\":\"SI\u0118 MY\u015aLI\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#\/schema\/logo\/image\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/#\/schema\/person\/048295918d7858e90e57d1a2c2b5da74\",\"name\":\"admin\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"de\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/9acf729117e1cff813c07ba085b25a76702049ffb5efe3425388cd1a019577de?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/9acf729117e1cff813c07ba085b25a76702049ffb5efe3425388cd1a019577de?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"admin\"},\"url\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/author\/admin\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"D\u017cungle Czernobyla - SI\u0118 MY\u015aLI","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/dzungle-czernobyla\/","og_locale":"de_DE","og_type":"article","og_title":"D\u017cungle Czernobyla - SI\u0118 MY\u015aLI","og_description":"28. maja 2004 roku. Min\u0119\u0142o r\u00f3wno 20 minut od czasu, kiedy po raz pierwszy przeszli\u015bmy kontrolny punkt przepustkowy Bab\u010dyn \u2013","og_url":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/dzungle-czernobyla\/","og_site_name":"SI\u0118 MY\u015aLI","article_published_time":"2011-12-05T19:34:58+00:00","article_modified_time":"2013-11-02T19:57:34+00:00","author":"admin","twitter_misc":{"Verfasst von":"admin","Gesch\u00e4tzte Lesezeit":"19\u00a0Minuten"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/dzungle-czernobyla\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/dzungle-czernobyla\/"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/#\/schema\/person\/048295918d7858e90e57d1a2c2b5da74"},"headline":"D\u017cungle Czernobyla","datePublished":"2011-12-05T19:34:58+00:00","dateModified":"2013-11-02T19:57:34+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/dzungle-czernobyla\/"},"wordCount":4212,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/#organization"},"articleSection":["Inne"],"inLanguage":"de","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/dzungle-czernobyla\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/dzungle-czernobyla\/","url":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/dzungle-czernobyla\/","name":"D\u017cungle Czernobyla - SI\u0118 MY\u015aLI","isPartOf":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#website"},"datePublished":"2011-12-05T19:34:58+00:00","dateModified":"2013-11-02T19:57:34+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/dzungle-czernobyla\/#breadcrumb"},"inLanguage":"de","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":[["https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/dzungle-czernobyla\/"]]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/dzungle-czernobyla\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"D\u017cungle Czernobyla"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#website","url":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/","name":"SI\u0118 MY\u015aLI","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"de"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#organization","name":"SI\u0118 MY\u015aLI","url":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"de","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/siemysli-ke.info\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/99.png","contentUrl":"https:\/\/siemysli-ke.info\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/99.png","width":270,"height":204,"caption":"SI\u0118 MY\u015aLI"},"image":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/#\/schema\/person\/048295918d7858e90e57d1a2c2b5da74","name":"admin","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"de","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/9acf729117e1cff813c07ba085b25a76702049ffb5efe3425388cd1a019577de?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/9acf729117e1cff813c07ba085b25a76702049ffb5efe3425388cd1a019577de?s=96&d=mm&r=g","caption":"admin"},"url":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/author\/admin\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/995","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=995"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/995\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=995"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=995"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=995"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}