{"id":9014,"date":"2013-02-05T07:43:25","date_gmt":"2013-02-05T07:43:25","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bezjarzmowie.info.ke\/test\/?p=9014"},"modified":"2013-11-02T21:15:58","modified_gmt":"2013-11-02T20:15:58","slug":"slowacja-trzeci-agresor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/slowacja-trzeci-agresor\/","title":{"rendered":"S\u0142owacja \u2013 trzeci agresor"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a><\/span><\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

Na tle polskiego wrze\u015bnia 1939 zapominamy czasem celowo (a cz\u0119sto nawet cynicznie) o podstawowych faktach. Mi\u0119dzy innymi o tym, \u017ce agresorem by\u0142y nie tylko hitlerowskie Niemcy czy od 17. wrze\u015bnia pok\u00f3j mi\u0142uj\u0105cy ZSRR, ale r\u00f3wnie\u017c nasz s\u0105siad z po\u0142udnia – S\u0142owacja.<\/span><\/p>\n

<\/span>Dzieje niepodleg\u0142ej mi\u0119dzywojennej Czechos\u0142owacji by\u0142y trudne i skomplikowane. Mia\u0142o to by\u0107 w koncepcji Tomasza Masaryka, ojca chrzestnego tego pa\u0144stwa, federalne pa\u0144stwo dw\u00f3ch suwerennych narod\u00f3w: czeskiego i s\u0142owackiego.1<\/sup> Jak zwykle w takich okoliczno\u015bciach od koncepcji do realizacji daleko. G\u0142\u00f3wne role w tym pa\u0144stwie odgrywali praktycznie Czesi. R\u00f3wnie\u017c w kategoriach ekonomiki i struktur spo\u0142ecznych obie cz\u0119\u015bci pa\u0144stwa wyra\u017anie si\u0119 r\u00f3\u017cni\u0142y. Czesi mieli jeszcze jeden powa\u017cny problem narodowo\u015bciowy. Mianowicie, Morawom nie przyznano roli r\u00f3wnorz\u0119dnej z Czechami i S\u0142owacj\u0105. Ruchy separatystyczne wyst\u0119powa\u0142y i na Morawach\u2026 R\u00f3wnie\u017c Polacy na \u015al\u0105sku Cieszy\u0144skim oraz na Spiszu i Orawie byli traktowani jako obywatele drugiej kategorii.2<\/sup> Nie mo\u017cna ukrywa\u0107, \u017ce r\u00f3wnie\u017c Niemcy sudeccy i opawscy te\u017c nie cieszyli si\u0119 specjalnym zaufaniem ze strony nowego pa\u0144stwa.<\/span><\/p>\n

Dodatkowo sytuacj\u0119 pogarsza\u0142a jeszcze sama historia a proces\u00f3w historycznych przecie\u017c lekcewa\u017cy\u0107 nie mo\u017cna. W bardzo tolerancyjnym, ale dualistycznym pa\u0144stwie Habsburg\u00f3w, Czechy znajdowa\u0142y si\u0119 w strukturze cesarstwa austriackiego, natomiast S\u0142owacja by\u0142a jednym z modu\u0142\u00f3w kr\u00f3lestwa W\u0119gier. Mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce w Czechach w okresie monarchii austro-w\u0119gierskiej pewne procesy germanizacyjne nast\u0119powa\u0142y na niewielk\u0105 tylko skal\u0119. Natomiast W\u0119grzy usi\u0142owali S\u0142owacj\u0119 madziaryzowa\u0107. To musia\u0142o w spos\u00f3b naturalny wywo\u0142ywa\u0107 odwet.3<\/sup><\/span><\/p>\n

Politycy w Bratys\u0142awie wcale nie chcieli by\u0107 traktowani przez Prag\u0119 jako m\u0142odsi bracia tym bardziej, \u017ce nast\u0119pca Masaryka, Edvard Bene\u0161, stopniowo i powoli, ale konsekwentnie ogranicza\u0142 ramy autonomii s\u0142owackiej. W odpowiedzi s\u0142owacka partia ludowa – Ludacy<\/em>, stawa\u0142a si\u0119 coraz bardziej programowo i praktycznie instrumentem politycznym, d\u0105\u017c\u0105cym do daleko id\u0105cego rozlu\u017anienia wi\u0119z\u00f3w z Prag\u0105 a nawet uzyskania niepodleg\u0142o\u015bci. Pra\u0142at Hlinka, przez szereg lat lider tej partii, pr\u00f3bowa\u0142 sw\u0105 antyprask\u0105 polityk\u0119 oprze\u0107 pocz\u0105tkowo na wsp\u00f3\u0142pracy z W\u0119grami a p\u00f3\u017aniej r\u00f3wnie\u017c z Niemcami, natomiast jego najbli\u017cszy wsp\u00f3\u0142pracownik i zast\u0119pca, Karol Sidor z kolei liczy\u0142 na wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z Polsk\u0105. Hlinka budowa\u0142 te\u017c boj\u00f3wki partyjne – Hlinkow\u0105 Gwardi\u0119. Z czasem te paramilitarne oddzia\u0142y zacz\u0119\u0142y by\u0107 szkolone przez niemieckie SA oraz rumu\u0144sk\u0105 \u017belazn\u0105 Gwardi\u0119. Po \u015bmierci Hlinki szefem ludak\u00f3w<\/em> zosta\u0142 jednak nie Sidor a inny nacjonalistycznie nastawiony ksi\u0105dz – J\u00f3zef Tiso. Partia ludak\u00f3w<\/em> przybra\u0142a pod jego wodz\u0105 jeszcze bardziej nacjonalistyczny charakter, nast\u0105pi\u0142o te\u017c dalsze zbli\u017cenie z hitlerowskimi Niemcami. Oczywi\u015bcie Niemcy do\u015b\u0107 cynicznie wykorzystywali d\u0105\u017cenia S\u0142owak\u00f3w oraz ich pewn\u0105 naiwno\u015b\u0107 w arkanach wielkiej polityki w polityce nacisk\u00f3w na Prag\u0119 i Bene\u0161a.<\/span><\/p>\n

Tiso nie by\u0142 bynajmniej politykiem tuzinkowym. Odnotowa\u0142 spore sukcesy jako minister zdrowia w autonomicznym rz\u0105dzie s\u0142owackim. On te\u017c przyczyni\u0142 si\u0119 do znacz\u0105cej rozbudowy infrastruktury s\u0142owackiej. Programowo g\u0142osi\u0142 daleko id\u0105c\u0105 autonomi\u0119 S\u0142owacji, faktycznie natomiast chcia\u0142 jej niepodleg\u0142o\u015bci. Trzeba uczciwie przyzna\u0107, i\u017c mia\u0142 w spo\u0142ecze\u0144stwie s\u0142owackim spore poparcie dla swojego programu i d\u0105\u017ce\u0144.<\/span><\/p>\n

Wydarzenia polityczne u schy\u0142ku lat trzydziestych XX w. nabra\u0142y jednak przyspieszenia. Pa\u0144stwo czechos\u0142owackie, porzucone przez takich sojusznik\u00f3w jak Wlk. Brytani\u0119 i przede wszystkim Francj\u0119, ponadto ograbione terytorialnie w uk\u0142adzie monachijskim, pr\u00f3bowa\u0142o mimo wszystko ratowa\u0107 swoj\u0105 niepodleg\u0142o\u015b\u0107. Wobec hase\u0142 ju\u017c nie autonomii, ale oderwania si\u0119 S\u0142owacji od Czech, nast\u0119pca Bene\u0161a, prezydent Hacha w nocy z 9. na 10. marca 1939 roku wprowadzi\u0142 na terenie ca\u0142ej S\u0142owacji stan wyj\u0105tkowy. Odwo\u0142a\u0142 przy okazji autonomiczny rz\u0105d s\u0142owacki, z ksi\u0119dzem Tiso na czele. Tiso, maj\u0105c pe\u0142ne poparcie Hitlera proklamowa\u0142 w odpowiedzi secesj\u0119 i\u2026 niepodleg\u0142\u0105 S\u0142owacj\u0119. Niepodleg\u0142a i suwerenna by\u0142a S\u0142owacja ksi\u0119dza Tiso tylko z nazwy. Stan\u0119\u0142a ona w szeregu pa\u0144stw kolaboranckich, kt\u00f3re tworzyli Niemcy. Tymczasem Hitler zlikwidowa\u0142 resztki suwerenno\u015bci pa\u0144stwa czeskiego, tworz\u0105c Protektorat Czech i Moraw.4<\/sup> Protektorem (czy te\u017c raczej faktycznie gubernatorem) zosta\u0142 baron Konstantin von Neurath, by\u0142y minister spraw zagranicznych Rzeszy<\/span><\/p>\n

Tiso, z chwil\u0105 utworzenia swego marionetkowego pa\u0144stwa, musia\u0142 si\u0119 zgodzi\u0107 na wprowadzenie na jego terytorium znacznych kontyngent\u00f3w wojsk niemieckich. To z terenu S\u0142owacji hitlerowska 14. armia gen Lista zaatakowa\u0142a Polsk\u0119. Niestety, u jej boku wyst\u0105pi\u0142y wojska ksi\u0119dza Tiso. Podobnie jak Niemcy, bez wypowiedzenia wojny, trzy s\u0142owackie zgrupowania dywizyjne: Janosik<\/em>, Rauzuz<\/em> i Skultety <\/em>wesz\u0142y do walki na terytorium Polski ju\u017c 1. wrze\u015bnia 1939 r. W p\u00f3\u017aniejszym okresie wesz\u0142o do walki r\u00f3wnie\u017c zgrupowanie szybkie, o r\u00f3wnowarto\u015bci \u00f3wczesnego pu\u0142ku zmotoryzowanego, Kalincak<\/em>. S\u0142owacy nazywali te swoje podstawowe zgrupowania dywizjami<\/strong>. Jednak brakowa\u0142o im prawie zupe\u0142nie artylerii i oddzia\u0142\u00f3w in\u017cynieryjnych a nawet \u0142\u0105czno\u015bci. Nowi niemieccy sojusznicy wcale nie mieli zamiaru uzbraja\u0107 S\u0142owak\u00f3w. Pozwolili im zatrzyma\u0107 tylko troch\u0119 zbytecznego dla siebie sprz\u0119tu po by\u0142ej ju\u017c armii czechos\u0142owackiej, ale bez broni ci\u0119\u017ckiej. R\u00f3wnie\u017c warto\u015b\u0107 bojowa tych teoretycznych dywizji daleko odbiega\u0142a od standardu dywizji niemieckiej czy te\u017c polskiej. Oczywi\u015bcie S\u0142owacy do\u015b\u0107 pompatycznie w Nowej Wsi Spiskiej umie\u015bcili Dow\u00f3dztwo Armii Polowej, na kt\u00f3rej czele stan\u0105\u0142 s\u0142owacki minister obrony gen. Ferdynand Catlos, jeszcze niedawno czechos\u0142owacki podpu\u0142kownik.5<\/sup> S\u0142owacy posiadali te\u017c dwa dywizjony lotnictwa, kt\u00f3re zacz\u0119\u0142y wykonywa\u0107 loty patrolowe nad polskim terytorium. Przy czym trzeba podkre\u015bli\u0107, \u017ce s\u0142owaccy piloci raczej uchylali si\u0119 przed ewentualn\u0105 walk\u0105 z polskimi my\u015bliwcami.6<\/sup><\/span><\/p>\n

Na tle polskiego wrze\u015bnia 1939 zapominamy czasem celowo (a cz\u0119sto nawet cynicznie) o podstawowych faktach. Mi\u0119dzy innymi o tym, \u017ce agresorem by\u0142y nie tylko hitlerowskie Niemcy czy od 17. wrze\u015bnia pok\u00f3j mi\u0142uj\u0105cy ZSRR, ale r\u00f3wnie\u017c nasz s\u0105siad z po\u0142udnia – S\u0142owacja<\/p>\n

Dzieje niepodleg\u0142ej mi\u0119dzywojennej Czechos\u0142owacji by\u0142y trudne i skomplikowane. Mia\u0142o to by\u0107 w koncepcji Tomasza Masaryka, ojca chrzestnego tego pa\u0144stwa, federalne pa\u0144stwo dw\u00f3ch suwerennych narod\u00f3w: czeskiego i s\u0142owackiego.1<\/sup> Jak zwykle w takich okoliczno\u015bciach od koncepcji do realizacji daleko. G\u0142\u00f3wne role w tym pa\u0144stwie odgrywali praktycznie Czesi. R\u00f3wnie\u017c w kategoriach ekonomiki i struktur spo\u0142ecznych obie cz\u0119\u015bci pa\u0144stwa wyra\u017anie si\u0119 r\u00f3\u017cni\u0142y. Czesi mieli jeszcze jeden powa\u017cny problem narodowo\u015bciowy. Mianowicie, Morawom nie przyznano roli r\u00f3wnorz\u0119dnej z Czechami i S\u0142owacj\u0105. Ruchy separatystyczne wyst\u0119powa\u0142y i na Morawach\u2026 R\u00f3wnie\u017c Polacy na \u015al\u0105sku Cieszy\u0144skim oraz na Spiszu i Orawie byli traktowani jako obywatele drugiej kategorii.2<\/sup> Nie mo\u017cna ukrywa\u0107, \u017ce r\u00f3wnie\u017c Niemcy sudeccy i opawscy te\u017c nie cieszyli si\u0119 specjalnym zaufaniem ze strony nowego pa\u0144stwa.<\/p>\n

Dodatkowo sytuacj\u0119 pogarsza\u0142a jeszcze sama historia a proces\u00f3w historycznych przecie\u017c lekcewa\u017cy\u0107 nie mo\u017cna. W bardzo tolerancyjnym, ale dualistycznym pa\u0144stwie Habsburg\u00f3w, Czechy znajdowa\u0142y si\u0119 w strukturze cesarstwa austriackiego, natomiast S\u0142owacja by\u0142a jednym z modu\u0142\u00f3w kr\u00f3lestwa W\u0119gier. Mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce w Czechach w okresie monarchii austro-w\u0119gierskiej pewne procesy germanizacyjne nast\u0119powa\u0142y na niewielk\u0105 tylko skal\u0119. Natomiast W\u0119grzy usi\u0142owali S\u0142owacj\u0119 madziaryzowa\u0107. To musia\u0142o w spos\u00f3b naturalny wywo\u0142ywa\u0107 odwet.3<\/sup><\/p>\n

Politycy w Bratys\u0142awie wcale nie chcieli by\u0107 traktowani przez Prag\u0119 jako m\u0142odsi bracia tym bardziej, \u017ce nast\u0119pca Masaryka, Edvard Bene\u0161, stopniowo i powoli, ale konsekwentnie ogranicza\u0142 ramy autonomii s\u0142owackiej. W odpowiedzi s\u0142owacka partia ludowa – Ludacy<\/em>, stawa\u0142a si\u0119 coraz bardziej programowo i praktycznie instrumentem politycznym, d\u0105\u017c\u0105cym do daleko id\u0105cego rozlu\u017anienia wi\u0119z\u00f3w z Prag\u0105 a nawet uzyskania niepodleg\u0142o\u015bci. Pra\u0142at Hlinka, przez szereg lat lider tej partii, pr\u00f3bowa\u0142 sw\u0105 antyprask\u0105 polityk\u0119 oprze\u0107 pocz\u0105tkowo na wsp\u00f3\u0142pracy z W\u0119grami a p\u00f3\u017aniej r\u00f3wnie\u017c z Niemcami, natomiast jego najbli\u017cszy wsp\u00f3\u0142pracownik i zast\u0119pca, Karol Sidor z kolei liczy\u0142 na wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z Polsk\u0105. Hlinka budowa\u0142 te\u017c boj\u00f3wki partyjne – Hlinkow\u0105 Gwardi\u0119. Z czasem te paramilitarne oddzia\u0142y zacz\u0119\u0142y by\u0107 szkolone przez niemieckie SA oraz rumu\u0144sk\u0105 \u017belazn\u0105 Gwardi\u0119. Po \u015bmierci Hlinki szefem ludak\u00f3w<\/em> zosta\u0142 jednak nie Sidor a inny nacjonalistycznie nastawiony ksi\u0105dz – J\u00f3zef Tiso. Partia ludak\u00f3w<\/em> przybra\u0142a pod jego wodz\u0105 jeszcze bardziej nacjonalistyczny charakter, nast\u0105pi\u0142o te\u017c dalsze zbli\u017cenie z hitlerowskimi Niemcami. Oczywi\u015bcie Niemcy do\u015b\u0107 cynicznie wykorzystywali d\u0105\u017cenia S\u0142owak\u00f3w oraz ich pewn\u0105 naiwno\u015b\u0107 w arkanach wielkiej polityki w polityce nacisk\u00f3w na Prag\u0119 i Bene\u0161a.<\/p>\n

Tiso nie by\u0142 bynajmniej politykiem tuzinkowym. Odnotowa\u0142 spore sukcesy jako minister zdrowia w autonomicznym rz\u0105dzie s\u0142owackim. On te\u017c przyczyni\u0142 si\u0119 do znacz\u0105cej rozbudowy infrastruktury s\u0142owackiej. Programowo g\u0142osi\u0142 daleko id\u0105c\u0105 autonomi\u0119 S\u0142owacji, faktycznie natomiast chcia\u0142 jej niepodleg\u0142o\u015bci. Trzeba uczciwie przyzna\u0107, i\u017c mia\u0142 w spo\u0142ecze\u0144stwie s\u0142owackim spore poparcie dla swojego programu i d\u0105\u017ce\u0144.<\/p>\n

Wydarzenia polityczne u schy\u0142ku lat trzydziestych XX w. nabra\u0142y jednak przyspieszenia. Pa\u0144stwo czechos\u0142owackie, porzucone przez takich sojusznik\u00f3w jak Wlk. Brytani\u0119 i przede wszystkim Francj\u0119, ponadto ograbione terytorialnie w uk\u0142adzie monachijskim, pr\u00f3bowa\u0142o mimo wszystko ratowa\u0107 swoj\u0105 niepodleg\u0142o\u015b\u0107. Wobec hase\u0142 ju\u017c nie autonomii, ale oderwania si\u0119 S\u0142owacji od Czech, nast\u0119pca Bene\u0161a, prezydent Hacha w nocy z 9. na 10. marca 1939 roku wprowadzi\u0142 na terenie ca\u0142ej S\u0142owacji stan wyj\u0105tkowy. Odwo\u0142a\u0142 przy okazji autonomiczny rz\u0105d s\u0142owacki, z ksi\u0119dzem Tiso na czele. Tiso, maj\u0105c pe\u0142ne poparcie Hitlera proklamowa\u0142 w odpowiedzi secesj\u0119 i\u2026 niepodleg\u0142\u0105 S\u0142owacj\u0119. Niepodleg\u0142a i suwerenna by\u0142a S\u0142owacja ksi\u0119dza Tiso tylko z nazwy. Stan\u0119\u0142a ona w szeregu pa\u0144stw kolaboranckich, kt\u00f3re tworzyli Niemcy. Tymczasem Hitler zlikwidowa\u0142 resztki suwerenno\u015bci pa\u0144stwa czeskiego, tworz\u0105c Protektorat Czech i Moraw.4<\/sup> Protektorem (czy te\u017c raczej faktycznie gubernatorem) zosta\u0142 baron Konstantin von Neurath, by\u0142y minister spraw zagranicznych Rzeszy<\/p>\n

Tiso, z chwil\u0105 utworzenia swego marionetkowego pa\u0144stwa, musia\u0142 si\u0119 zgodzi\u0107 na wprowadzenie na jego terytorium znacznych kontyngent\u00f3w wojsk niemieckich. To z terenu S\u0142owacji hitlerowska 14. armia gen Lista zaatakowa\u0142a Polsk\u0119. Niestety, u jej boku wyst\u0105pi\u0142y wojska ksi\u0119dza Tiso. Podobnie jak Niemcy, bez wypowiedzenia wojny, trzy s\u0142owackie zgrupowania dywizyjne: Janosik<\/em>, Rauzuz<\/em> i Skultety <\/em>wesz\u0142y do walki na terytorium Polski ju\u017c 1. wrze\u015bnia 1939 r. W p\u00f3\u017aniejszym okresie wesz\u0142o do walki r\u00f3wnie\u017c zgrupowanie szybkie, o r\u00f3wnowarto\u015bci \u00f3wczesnego pu\u0142ku zmotoryzowanego, Kalincak<\/em>. S\u0142owacy nazywali te swoje podstawowe zgrupowania dywizjami<\/strong>. Jednak brakowa\u0142o im prawie zupe\u0142nie artylerii i oddzia\u0142\u00f3w in\u017cynieryjnych a nawet \u0142\u0105czno\u015bci. Nowi niemieccy sojusznicy wcale nie mieli zamiaru uzbraja\u0107 S\u0142owak\u00f3w. Pozwolili im zatrzyma\u0107 tylko troch\u0119 zbytecznego dla siebie sprz\u0119tu po by\u0142ej ju\u017c armii czechos\u0142owackiej, ale bez broni ci\u0119\u017ckiej. R\u00f3wnie\u017c warto\u015b\u0107 bojowa tych teoretycznych dywizji daleko odbiega\u0142a od standardu dywizji niemieckiej czy te\u017c polskiej. Oczywi\u015bcie S\u0142owacy do\u015b\u0107 pompatycznie w Nowej Wsi Spiskiej umie\u015bcili Dow\u00f3dztwo Armii Polowej, na kt\u00f3rej czele stan\u0105\u0142 s\u0142owacki minister obrony gen. Ferdynand Catlos, jeszcze niedawno czechos\u0142owacki podpu\u0142kownik.5<\/sup> S\u0142owacy posiadali te\u017c dwa dywizjony lotnictwa, kt\u00f3re zacz\u0119\u0142y wykonywa\u0107 loty patrolowe nad polskim terytorium. Przy czym trzeba podkre\u015bli\u0107, \u017ce s\u0142owaccy piloci raczej uchylali si\u0119 przed ewentualn\u0105 walk\u0105 z polskimi my\u015bliwcami.6<\/sup><\/p>\n

\"\"<\/sup><\/p>\n

Tiso postawi\u0142 swoim wojskom zadanie – wej\u015b\u0107 jak najg\u0142\u0119biej w terytorium polskie, \u017ceby p\u00f3\u017aniej m\u00f3c zaanektowa\u0107 jak najwi\u0119cej teren\u00f3w. Rzeczywi\u015bcie, pierwsza dywizja genera\u0142a Polanica wesz\u0142a na lini\u0119 Spiska Bela-Nowy Targ-Ochotnica-Tymbark. Trzecia dywizja do 11. wrze\u015bnia posun\u0119\u0142a si\u0119 a\u017c do linii Lesko-Sanok-Ryman\u00f3w. W p\u00f3\u017aniejszym etapie wojny w jej miejsce wesz\u0142a grupa szybka.<\/p>\n

S\u0142owacy posun\u0119li si\u0119 maksymalnie na g\u0142\u0119boko\u015b\u0107 oko\u0142o 30-60 km w g\u0142\u0105b terytorium polskiego. W niekt\u00f3rych rejonach i miejscowo\u015bciach dosz\u0142o do krwawych walk z broni\u0105cymi si\u0119 tam wojskami polskimi. Szczeg\u00f3lnie w Pieninach, na Podhalu i w pobli\u017cu Tylmanowej. Po stronie polskiej najcz\u0119\u015bciej broni\u0142y si\u0119 drobne pododdzia\u0142y w sile pluton\u00f3w, najwy\u017cej kompanii. W pierwszych dniach wojny widoczne by\u0142o po stronie \u017co\u0142nierzy s\u0142owackich – i to na du\u017c\u0105 skal\u0119 – zjawisko niech\u0119ci do walki. Sporo, bo kilkuset \u017co\u0142nierzy s\u0142owackich zdezerterowa\u0142o na stron\u0119 polsk\u0105. W miar\u0119 jednak rozwoju dzia\u0142a\u0144 wojennych to zjawisko zanika\u0142o, poniewa\u017c polskie wojska przegrywa\u0142y kampani\u0119 i musia\u0142y si\u0119 wycofywa\u0107. W \u015blad za wojskami s\u0142owackimi wkracza\u0142y te\u017c boj\u00f3wki Hlinkowej Gwardii. Trudno okre\u015bli\u0107 dzia\u0142alno\u015b\u0107, niekt\u00f3rych przynajmniej hlinkowc\u00f3w w Polsce w 1939 roku, inaczej ni\u017c jako zbrodnicz\u0105. Hlinkowcy dokonywali rozstrzeliwa\u0144 i pospolitych mord\u00f3w na do\u015b\u0107 du\u017c\u0105 skal\u0119.7<\/sup><\/p>\n

21. listopada 1939 roku S\u0142owacja podpisa\u0142a z Niemcami pakt. Na jego mocy otrzyma\u0142a od Hitlera 752 km kwadratowych polskiego terytorium. Praktycznie ca\u0142y polski Spisz i Oraw\u0119. By\u0142o w tym te\u017c te ok. 230 km, kt\u00f3re Polska ku swojej ha\u0144bie zagarn\u0119\u0142a wraz z Zaolziem. Przy czym trzeba to wyra\u017anie stwierdzi\u0107, aspekt narodowo\u015bciowy by\u0142 w tym okresie czasu wyra\u017anie korzystny zar\u00f3wno na \u015al\u0105sku Zaolzia\u0144skim jak i na Spiszu i Orawie dla strony polskiej. Chodzi natomiast o to, \u017ce Polska te\u017c przy\u0142\u0105czy\u0142a si\u0119 do de facto<\/em> agresora w rozbiorze pa\u0144stwa czechos\u0142owackiego.<\/p>\n

Po \u201ezwyci\u0119skiej\u201d kampanii na Spiszu i Orawie nast\u0105pi\u0142y prze\u015bladowania o charakterze narodowo\u015bciowym. Polskich ksi\u0119\u017cy i nauczycieli wysiedlano. Na cmentarzach hlinkowcy urz\u0105dzali symboliczne \u201epogrzeby Polski\u201d. Re\u017cim ksi\u0119dza Tiso prze\u015bladowa\u0142 te\u017c \u017byd\u00f3w i Rom\u00f3w, aczkolwiek trzeba przyzna\u0107, \u017ce w stosunku do tych pierwszych (przynajmniej do 1943 roku) starano si\u0119 post\u0119powa\u0107 do\u015b\u0107 humanitarnie. Do O\u015bwi\u0119cimia i Treblinki deportowano w sumie oko\u0142o 45 tysi\u0119cy \u017byd\u00f3w s\u0142owackich.<\/p>\n

S\u0142owacy r\u00f3wnie\u017c w trakcie kolejnych faz wojny byli sojusznikami Hitlera. Ksi\u0105dz Tiso na \u017c\u0105danie wodza III Rzeszy wys\u0142a\u0142 swoje wojska na front wschodni, gdzie s\u0142abo uzbrojeni, niewyszkoleni i \u017ale wyposa\u017ceni S\u0142owacy ponosili ogromne straty. Genera\u0142 Catlos po kl\u0119sce stalingradzkiej, pr\u00f3bowa\u0142 \u2013 czuj\u0105c, co si\u0119 \u015bwi\u0119ci – porozumie\u0107 si\u0119 z Rosjanami. Ci jednak odrzucili jego sonda\u017ce.8<\/sup> Ten sam Catlos w czasie s\u0142owackiego powstania narodowego wyda\u0142 swoim wojskom rozkaz zaprzestania walki z powsta\u0144cami. Co prawda, jego rozkaz wykona\u0142a tylko cz\u0119\u015b\u0107 armii s\u0142owackiej. Ca\u0142e s\u0142owackie powstanie narodowe, mimo \u017ce przygotowywane by\u0142o przez ok. 8 miesi\u0119cy – nie odnios\u0142o po\u017c\u0105danego skutku. Podpu\u0142kownik Gojan, kt\u00f3ry by\u0142 faktycznym m\u00f3zgiem tej akcji, nie zdo\u0142a\u0142 nawi\u0105za\u0107 bezpo\u015bredniego realnego kontaktu z Rosjanami. Marsza\u0142ek Wasilewski, szef radzieckiego sztabu generalnego uwa\u017ca\u0142, opieraj\u0105c si\u0119 zreszt\u0105 na koncepcjach rosyjskich z czas\u00f3w I wojny \u015bwiatowej, \u017ce \u0142atwiej b\u0119dzie wej\u015b\u0107 na teren S\u0142owacji od strony wielkiej Niziny W\u0119gierskiej. To by\u0142a teoretycznie prawda, trzeba by\u0142o tylko zdoby\u0107 ten teren bardzo silnie broniony przez doborow\u0105 niemieck\u0105 6. armi\u0119 pancern\u0105 SS.9 <\/sup>Komunista Klement Gottwald z kolei, kt\u00f3ry rezydowa\u0142 w Moskwie, te\u017c op\u00f3\u017ania\u0142 wraz z przebywaj\u0105cym w S\u0142owacji Gustavem Husakiem wybuch powstania. Komuni\u015bci bowiem woleliby wjecha\u0107 do kraju na rosyjskich czo\u0142gach i przej\u0105\u0107 w\u0142adz\u0119 w 100 procentach. Sta\u0142o si\u0119 to zreszt\u0105 kilka lat p\u00f3\u017aniej, bo w 1948 roku.<\/p>\n

W rezultacie Niemcy rozbroili praktycznie bez walki wschodni korpus s\u0142owacki \u2013 licz\u0105cy wprawdzie ok. 22 tys. \u017co\u0142nierzy, ale wyposa\u017cony tylko w lekk\u0105 bro\u0144 i s\u0142abo wyszkolony. Ten korpus mia\u0142 w ramach powstania zdoby\u0107 i utrzyma\u0107 prze\u0142\u0119cze Dukielsk\u0105 i \u0141upkowsk\u0105 na tyle d\u0142ugo, \u017ceby wojska rosyjskie mog\u0142y przyj\u015b\u0107 powsta\u0144com z realn\u0105 pomoc\u0105. Tymczasem tych prze\u0142\u0119czy i ca\u0142ego pasma g\u00f3rskiego w tym obszarze, broni\u0142a niemiecka 4. armia pancerna. Rosjanie przeszli przez g\u00f3ry, ale po 5 tygodniach wyczerpuj\u0105cych walk i za cen\u0119 ogromnych strat.10<\/sup> Powstanie tymczasem wygas\u0142o.<\/p>\n

Dalsze losy ksi\u0119dza Tiso nie by\u0142y godne pozazdroszczenia. W marcu 1945 roku uciek\u0142 do Austrii, p\u00f3\u017aniej stamt\u0105d do Bawarii. Ukrywa\u0142 si\u0119 kolejno w kilku klasztorach. Amerykanie znale\u017ali jednak uciekiniera i bezzw\u0142ocznie wydali S\u0142owakom. Proces by\u0142ego prezydenta trwa\u0142 od 2. grudnia 1946 r do 15. kwietnia 1947 roku. W sk\u0142adzie s\u0105du zasiedli sami wierz\u0105cy, aczkolwiek nie tylko katolicy. Tiso zosta\u0142 jednog\u0142o\u015bnie skazany na \u015bmier\u0107. Wyrok wykonano. Znamiennym jest, \u017ce Watykan kierowany w tym czasie przez Piusa XII, zabiega\u0142 usilnie o u\u0142askawienie pra\u0142ata.11<\/sup><\/p>\n

Warto wiedzie\u0107, i\u017c po rozbiorze Czechos\u0142owacji sporo jej mieszka\u0144c\u00f3w – zar\u00f3wno cywil\u00f3w jak i wojskowych zbieg\u0142o na teren Polski. Od lipca 1939 r. na naszym terytorium zacz\u0119to formowa\u0107 zar\u00f3wno Legion Czeski jak i Legion S\u0142owacki. Na czele tego pierwszego, kt\u00f3rego liczba szybko uros\u0142a do ok. 800 \u017co\u0142nierzy, stan\u0105\u0142 przysz\u0142y prezydent Czechos\u0142owacji, \u00f3wczesny podpu\u0142kownik Ludv\u00edk Svoboda. Pierwszym miejscem formowania Legionu Czeskiego by\u0142 rejon Wodzis\u0142awia \u015al\u0105skiego<\/p>\n

Legion S\u0142owacki by\u0142 liczebnie nieco mniejszy W jego sk\u0142adzie znalaz\u0142o si\u0119 ok. 300 \u017co\u0142nierzy. Ale i on wzi\u0105\u0142 czynny udzia\u0142 w walce z Niemcami. Tak si\u0119 z\u0142o\u017cy\u0142o, \u017ce w potyczce pod Grybowym w dniu 5. wrze\u015bnia 1939 roku kilkudziesi\u0119ciu s\u0142owackich legionist\u00f3w star\u0142o si\u0119 z boj\u00f3wk\u0105 Hlinkowej Gwardii. Hlinkowcy zostali rozbici a kilkunastu wzi\u0119to do niewoli. Pod Starym S\u0105czem 2. wrze\u015bnia, legioni\u015bci s\u0142owaccy, obs\u0142uguj\u0105cy polskie dzia\u0142ka przeciwlotnicze zestrzelili s\u0142owacki samolot obserwacyjny typu Avia<\/em>.12<\/sup> Legioni\u015bci czescy natomiast walczyli z Niemcami w rejonie Bochni a p\u00f3\u017aniej nawet pod Przemy\u015blem. Niekt\u00f3rzy z nich dotrwali praktycznie do ko\u0144ca kampanii wrze\u015bniowej, bior\u0105c udzia\u0142 w obronie Lwowa. Tu trzeba doda\u0107, \u017ce re\u017cim Tisy poszukiwa\u0142 wsp\u00f3lnie zreszt\u0105 z gestapo, tych S\u0142owak\u00f3w, kt\u00f3rzy wzi\u0119li udzia\u0142 w wojnie obronnej Polski w 1939 roku. Ale wymienieni przewidywali, \u017ce sprawy mog\u0105 wzi\u0105\u0107 taki a nie inny obr\u00f3t. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 z legionist\u00f3w czeskich i s\u0142owackich, przez Rumuni\u0119 lub W\u0119gry przedosta\u0142a si\u0119 do Francji a niekt\u00f3rzy – jak wymieniony ju\u017c Ludv\u00edk Svoboda – znale\u017ali si\u0119 w ZSRR. Utworzyli tam po kilku latach czechos\u0142owackie oddzia\u0142y zbrojne.<\/p>\n

Warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na jeszcze jeden aspekt. Ju\u017c w trakcie wojny, 11. wrze\u015bnia 1939 roku, S\u0142owacja zwr\u00f3ci\u0142a si\u0119 do W\u0119gier oficjalnie, poprzez not\u0119 dyplomatyczn\u0105 o zezwolenie na przew\u00f3z swoich wojsk poprzez terytorium tego pa\u0144stwa na wsch\u00f3d. Tiso chcia\u0142 po prostu przerzuci\u0107 jedn\u0105 dywizj\u0119 w\u0119gierskimi kolejami, \u017ceby mog\u0142a ona wej\u015b\u0107 na terytorium polskie g\u0142\u0119boko na wschodzie, w rejonie Przemy\u015bla-Lwowa. Chcia\u0142 tym sposobem uzyska\u0107 wi\u0119ksze zdobycze terytorialne. W\u0119gry, mimo \u017ce te\u017c formalnie sojusznik Niemiec, podobnie zreszt\u0105 jak Rumunia, dotrzymywa\u0142y swych zobowi\u0105za\u0144 wobec Polski, cho\u0107 wojna przebiega\u0142a w tym czasie ju\u017c zdecydowanie niekorzystnie dla naszego kraju. Zareagowa\u0142y W\u0119gry bardzo zasadniczo, odrzucaj\u0105c not\u0119 s\u0142owack\u0105. Zagrozi\u0142y przy tym, \u017ce uznaj\u0105 podobne wyst\u0105pienie za casus belli<\/em>, czyli wypowiedzenie wojny.13<\/sup> By przywr\u00f3ci\u0107 w miar\u0119 normalne stosunki mi\u0119dzy swoimi sojusznikami czy raczej wasalami – musia\u0142a interweniowa\u0107 dyplomacja niemiecka.<\/p>\n

W \u015bwietle prawa mi\u0119dzynarodowego S\u0142owacja by\u0142a wobec Polski niczym innym jak agresorem. To, \u017ce wyst\u0105pi\u0142a zbrojnie bez formalnego wypowiedzenia wojny, tym bardziej stawia j\u0105 w negatywnym \u015bwietle. Dopiero w drugiej kolejno\u015bci mo\u017cna snu\u0107 rozwa\u017cania na ile kampania skromnych liczebnie, s\u0142abo wyposa\u017conych i dodatkowo nie wyszkolonych, wojsk s\u0142owackich, przyczyni\u0142a si\u0119 do kl\u0119ski Polski w wojnie 1939 roku. Trzeba tu wyra\u017anie stwierdzi\u0107, i\u017c z punktu widzenia militarnego agresja tisowskiej S\u0142owacji wielkiego znaczenia mie\u0107 nie mog\u0142a. Ale w chwilach prze\u0142omowych, szczeg\u00f3lnie za\u015b momentach kl\u0119ski, aspekt moralny ma wielkie znaczenie. Nic nie mo\u017ce usprawiedliwi\u0107 sytuacji, \u017ce pa\u0144stwo to by\u0142o sojusznikiem Hitlera i u\u017cywa\u0142o w wojnie obok si\u0142 zbrojnych r\u00f3wnie\u017c paramilitarnych boj\u00f3wek.<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

Dr p\u0142k Eugeniusz Janu\u0142a<\/strong><\/span><\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

Za:<\/strong> www.silesia-schlesien.com<\/a><\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

Na fot.: Avia Bk 534<\/em><\/strong> Slovensk\u00fdch vzdu\u0161n\u00fdch zbran\u00ed<\/em> (rok 1942, stepy Ukrainy) i god\u0142o s\u0142owackich jednostek powietrznych<\/em><\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

Przypisy:<\/strong><\/p>\n

1<\/sup> S. Zabie\u0142\u0142o, O rz\u0105d i granice<\/em>, Warszawa1966, PAX, ss. 34-36;<\/p>\n

2<\/sup> Por. J. Chlebowczyk, Nad Olz\u0105<\/em>, Katowice 1962, \u015aIN, ss. 87-92;<\/p>\n

3<\/sup> Szerzej zob.: E. Janu\u0142a, J. Wolny-Majewska, Andrzej Hlinka na tle epoki<\/em>, (w:) Polski misjonarz na ziemi argenty\u0144skiej<\/em>, pr. zb. pod red. M. Szczerbi\u0144skiego i K. Wasilewskiego, Gorz\u00f3w Wlkp. 2011, ss. 97-106;<\/p>\n

4<\/sup>Szerzej zob.: H. Batowski, Europa zmierza ku przepa\u015bci<\/em>, Pozna\u0144 1977, Wyd. Pozna\u0144skie, ss. 84-97;<\/p>\n

5 <\/sup>R. Dalecki, Armia Karpaty<\/em>,Warszawa 1979, MON, ss. 42-44;<\/p>\n

6<\/sup> E. Janu\u0142a, S\u0142owacja agresorem<\/em>, (w:) Trybuna, nr 211\/1999;<\/p>\n

7<\/sup> R. Dalecki, op. cit., ss. 56-59;<\/p>\n

8<\/sup> W. Anfi\u0142ow, Krach Blitzkriegu<\/em>, Warszawa 1978, MON, ss. 619-624;<\/p>\n

9 <\/sup>A. Greczko, Poprzez Karpaty<\/em>,Warszawa 1977, MON, ss. 346-357;<\/p>\n

10 <\/sup>H. Guderian, Wspomnienia \u017co\u0142nierza<\/em>, Warszawa 1961, MON, s. 298 i nast.;<\/p>\n

11<\/sup> Zob.: http \/\/ .www.Slowacja.Historia najnowsza.Wej\u015bcie.05.05.2021;<\/p>\n

12\u00a0 <\/sup>R. Dalecki, op. cit., ss. 98-104;<\/p>\n

13 <\/sup>T. Jurga, U kresu drugiej Rzeczypospolitej<\/em>,Warszawa 1979, KiW, s. 253.<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 Na tle polskiego wrze\u015bnia 1939 zapominamy czasem celowo (a cz\u0119sto nawet cynicznie) o podstawowych<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"colormag_page_layout":"default_layout","footnotes":""},"categories":[143],"tags":[],"class_list":["post-9014","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-inne"],"yoast_head":"\nS\u0142owacja \u2013 trzeci agresor - SI\u0118 MY\u015aLI<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/slowacja-trzeci-agresor\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"de_DE\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"S\u0142owacja \u2013 trzeci agresor - SI\u0118 MY\u015aLI\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 Na tle polskiego wrze\u015bnia 1939 zapominamy czasem celowo (a cz\u0119sto nawet cynicznie) o podstawowych\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/slowacja-trzeci-agresor\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"SI\u0118 MY\u015aLI\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2013-02-05T07:43:25+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2013-11-02T20:15:58+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/www.bezjarzmowie.info.ke\/test\/wp-content\/uploads\/2013\/02\/Slovak_roundel_WW22.jpg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Verfasst von\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Gesch\u00e4tzte Lesezeit\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"18\u00a0Minuten\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/slowacja-trzeci-agresor\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/slowacja-trzeci-agresor\/\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/#\/schema\/person\/048295918d7858e90e57d1a2c2b5da74\"},\"headline\":\"S\u0142owacja \u2013 trzeci agresor\",\"datePublished\":\"2013-02-05T07:43:25+00:00\",\"dateModified\":\"2013-11-02T20:15:58+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/slowacja-trzeci-agresor\/\"},\"wordCount\":3542,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/slowacja-trzeci-agresor\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\/\/www.bezjarzmowie.info.ke\/test\/wp-content\/uploads\/2013\/02\/Slovak_roundel_WW22.jpg\",\"articleSection\":[\"Inne\"],\"inLanguage\":\"de\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/slowacja-trzeci-agresor\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/slowacja-trzeci-agresor\/\",\"url\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/slowacja-trzeci-agresor\/\",\"name\":\"S\u0142owacja \u2013 trzeci agresor - SI\u0118 MY\u015aLI\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/slowacja-trzeci-agresor\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/slowacja-trzeci-agresor\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\/\/www.bezjarzmowie.info.ke\/test\/wp-content\/uploads\/2013\/02\/Slovak_roundel_WW22.jpg\",\"datePublished\":\"2013-02-05T07:43:25+00:00\",\"dateModified\":\"2013-11-02T20:15:58+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/slowacja-trzeci-agresor\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"de\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[[\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/slowacja-trzeci-agresor\/\"]]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"de\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/slowacja-trzeci-agresor\/#primaryimage\",\"url\":\"http:\/\/www.bezjarzmowie.info.ke\/test\/wp-content\/uploads\/2013\/02\/Slovak_roundel_WW22.jpg\",\"contentUrl\":\"http:\/\/www.bezjarzmowie.info.ke\/test\/wp-content\/uploads\/2013\/02\/Slovak_roundel_WW22.jpg\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/slowacja-trzeci-agresor\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"S\u0142owacja \u2013 trzeci agresor\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#website\",\"url\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/\",\"name\":\"SI\u0118 MY\u015aLI\",\"description\":\"\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"de\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#organization\",\"name\":\"SI\u0118 MY\u015aLI\",\"url\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"de\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/99.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/99.png\",\"width\":270,\"height\":204,\"caption\":\"SI\u0118 MY\u015aLI\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#\/schema\/logo\/image\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/#\/schema\/person\/048295918d7858e90e57d1a2c2b5da74\",\"name\":\"admin\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"de\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/9acf729117e1cff813c07ba085b25a76702049ffb5efe3425388cd1a019577de?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/9acf729117e1cff813c07ba085b25a76702049ffb5efe3425388cd1a019577de?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"admin\"},\"url\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/author\/admin\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"S\u0142owacja \u2013 trzeci agresor - SI\u0118 MY\u015aLI","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/slowacja-trzeci-agresor\/","og_locale":"de_DE","og_type":"article","og_title":"S\u0142owacja \u2013 trzeci agresor - SI\u0118 MY\u015aLI","og_description":"\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 Na tle polskiego wrze\u015bnia 1939 zapominamy czasem celowo (a cz\u0119sto nawet cynicznie) o podstawowych","og_url":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/slowacja-trzeci-agresor\/","og_site_name":"SI\u0118 MY\u015aLI","article_published_time":"2013-02-05T07:43:25+00:00","article_modified_time":"2013-11-02T20:15:58+00:00","og_image":[{"url":"http:\/\/www.bezjarzmowie.info.ke\/test\/wp-content\/uploads\/2013\/02\/Slovak_roundel_WW22.jpg","type":"","width":"","height":""}],"author":"admin","twitter_misc":{"Verfasst von":"admin","Gesch\u00e4tzte Lesezeit":"18\u00a0Minuten"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/slowacja-trzeci-agresor\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/slowacja-trzeci-agresor\/"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/#\/schema\/person\/048295918d7858e90e57d1a2c2b5da74"},"headline":"S\u0142owacja \u2013 trzeci agresor","datePublished":"2013-02-05T07:43:25+00:00","dateModified":"2013-11-02T20:15:58+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/slowacja-trzeci-agresor\/"},"wordCount":3542,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/slowacja-trzeci-agresor\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/www.bezjarzmowie.info.ke\/test\/wp-content\/uploads\/2013\/02\/Slovak_roundel_WW22.jpg","articleSection":["Inne"],"inLanguage":"de","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/slowacja-trzeci-agresor\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/slowacja-trzeci-agresor\/","url":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/slowacja-trzeci-agresor\/","name":"S\u0142owacja \u2013 trzeci agresor - SI\u0118 MY\u015aLI","isPartOf":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/slowacja-trzeci-agresor\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/slowacja-trzeci-agresor\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/www.bezjarzmowie.info.ke\/test\/wp-content\/uploads\/2013\/02\/Slovak_roundel_WW22.jpg","datePublished":"2013-02-05T07:43:25+00:00","dateModified":"2013-11-02T20:15:58+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/slowacja-trzeci-agresor\/#breadcrumb"},"inLanguage":"de","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":[["https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/slowacja-trzeci-agresor\/"]]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"de","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/slowacja-trzeci-agresor\/#primaryimage","url":"http:\/\/www.bezjarzmowie.info.ke\/test\/wp-content\/uploads\/2013\/02\/Slovak_roundel_WW22.jpg","contentUrl":"http:\/\/www.bezjarzmowie.info.ke\/test\/wp-content\/uploads\/2013\/02\/Slovak_roundel_WW22.jpg"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/slowacja-trzeci-agresor\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"S\u0142owacja \u2013 trzeci agresor"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#website","url":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/","name":"SI\u0118 MY\u015aLI","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"de"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#organization","name":"SI\u0118 MY\u015aLI","url":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"de","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/siemysli-ke.info\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/99.png","contentUrl":"https:\/\/siemysli-ke.info\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/99.png","width":270,"height":204,"caption":"SI\u0118 MY\u015aLI"},"image":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/#\/schema\/person\/048295918d7858e90e57d1a2c2b5da74","name":"admin","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"de","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/9acf729117e1cff813c07ba085b25a76702049ffb5efe3425388cd1a019577de?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/9acf729117e1cff813c07ba085b25a76702049ffb5efe3425388cd1a019577de?s=96&d=mm&r=g","caption":"admin"},"url":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/author\/admin\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9014","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9014"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9014\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9014"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9014"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9014"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}