{"id":8750,"date":"2013-01-12T17:19:37","date_gmt":"2013-01-12T17:19:37","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bezjarzmowie.info.ke\/test\/?p=8750"},"modified":"2013-11-02T21:16:12","modified_gmt":"2013-11-02T20:16:12","slug":"zrozumiec-spektakl","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/zrozumiec-spektakl\/","title":{"rendered":"ZROZUMIE\u0106 SPEKTAKL"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a><\/strong><\/p>\n

<\/strong>\u00a0<\/p>\n

<\/strong>\u00a0<\/p>\n

<\/strong>\u00a0<\/p>\n

<\/strong>\u00a0<\/p>\n

<\/strong>\u00a0<\/p>\n

<\/strong>\u00a0<\/p>\n

<\/strong>\u00a0<\/p>\n

<\/strong>\u00a0<\/p>\n

Motto:<\/strong> Prawd\u0119 m\u00f3wi\u0105c, my\u015bl\u0119, \u017ce nikt na \u015bwiecie nie mo\u017ce zainteresowa\u0107 si\u0119<\/em><\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 moj\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0105, poza tymi, kt\u00f3rzy s\u0105 wrogami istniej\u0105cego porz\u0105dku<\/em><\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 spo\u0142ecznego i z tej pozycji efektywnie dzia\u0142aj\u0105.<\/em><\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Guy Ernest Debord<\/strong><\/span><\/p>\n

\u00a0<\/span><\/p>\n

28. lipca 1957 roku kilkana\u015bcie os\u00f3b, m.in. Guy Debord, Michele Bernstein, Asper Jorn, Giuseppe Pinot, w Cosio d’Aroscia tworzy Mi\u0119dzynarod\u00f3wk\u0119 Sytuacjonistyczn\u0105 (Internationale Situationiste<\/em>). W jej sk\u0142ad wchodz\u0105 najbardziej radykalni przedstawiciele lettryzmu, kontynuatorzy dadaistyczno-surrealistycznego buntu. Reprezentuj\u0105 oni Londy\u0144ski Komitet Psychogeograficzny, skandynawsko-niemiecki Ruch Imaginacyjnego Bauhausu, grup\u0119 Cobra<\/em> oraz Mi\u0119dzynarod\u00f3wk\u0119 Lettryst\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Debord (ur. 1931) jest jednym z tw\u00f3rc\u00f3w i najbardziej znanych teoretyk\u00f3w sytuacjonizmu. W po\u0142owie lat 50. ma ju\u017c na koncie film \u201eRyk na rzecz Sade\u2019a\u201d. Skupia wok\u00f3\u0142 siebie bezkompromisowe skrzyd\u0142o lettryst\u00f3w. Sytuacjonizm spotyka si\u0119 z ostr\u0105 krytyk\u0105, r\u00f3wnie\u017c i w \u015brodowisku skrajnej lewicy. Przez wiele lat sytuacjoni\u015bci wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105 z Henri Lefebvrem, filozofem i wsp\u00f3\u0142tw\u00f3rc\u0105 strukturalnego neomarksizmu. Praca Lefebvra pt. \u201eKrytyka \u017cycia codziennego\u201d (t. I 1947, t. II 1962) staje si\u0119 inspiracj\u0105 dla ruchu, zapocz\u0105tkowanego przez Deborda i innych.<\/span><\/p>\n

<\/span>Piotr Rymarczyk uwa\u017ca, i\u017c sytuacjonizm zwi\u0105zany jest z odmiennym od tradycyjnego modelem krytyki kapitalizmu. O ile klasyczne nurty anarchizmu opowiada\u0142y si\u0119 za \u201ewalk\u0105 o r\u00f3wne p\u0142ace\u201d, o tyle anarchizm sytuacjonistyczny k\u0142adzie nacisk na \u201ealienacj\u0119\u201d cz\u0142owieka we wsp\u00f3\u0142czesnym kapitalizmie. Ruch ten jest \u201eafirmacj\u0105 prawa jednostki do samorealizacji\u201d. Pracownicy, zamiast pe\u0142ni\u0107 funkcje \u015brubek w wielkiej maszynerii systemu, powinni sta\u0107 si\u0119 w\u0142a\u015bcicielami swego \u017cycia i realizowa\u0107 swoje pragnienia, wykorzystywa\u0107 sw\u00f3j tw\u00f3rczy potencja\u0142. Zdaniem Rymarczyka nurt ten \u201enawi\u0105zuje do (…) tradycji mniej rzucaj\u0105cych si\u0119 w oczy, cho\u0107 by\u0107 mo\u017ce w pewien spos\u00f3b bli\u017cszych temu, czym lewicowy projekt transformacji spo\u0142ecznej by\u0142 u swoich korzeni\u201d.<\/span><\/p>\n

Sam Debord przez ca\u0142e \u017cycie \u017cyje w zgodzie ze swoimi przekonaniami. Jest przekonany, \u017ce zag\u0142ad\u0119 dla jego krytyki kapitalizmu stanowi\u0142oby jej umasowienie, skomercjalizowanie, w\u0142\u0105czenie w nurt kultury oficjalnej. Dlatego Debord chce, aby jego pogl\u0105dy mia\u0142y charakter elitarny, dociera\u0142y do w\u0105skiej grupy odbiorc\u00f3w, ludzi d\u0105\u017c\u0105cych do konstruktywnej zmiany spo\u0142ecze\u0144stwa. Jak pisze Anka Ptaszkowska: \u201eDebord nigdy nie wyst\u0105pi\u0142 w radiu ani w telewizji, kontrolowa\u0142 dystrybucj\u0119 swoich film\u00f3w w jedyny mo\u017cliwy spos\u00f3b, to znaczy ogranicza\u0142 je do minimum, indywidualizowa\u0142\u201d. Sam tw\u00f3rca pisze w \u201eKomentarzach do spo\u0142ecze\u0144stwa spektaklu\u201d: \u201eMusz\u0119 przede wszystkim uwa\u017ca\u0107, \u017ceby byle kogo zanadto nie o\u015bwieci\u0107\u201d. Gdy autor pope\u0142nia w 1994 roku samob\u00f3jstwo, media dysponuj\u0105 tylko jedn\u0105 jego fotografi\u0105.<\/span><\/p>\n

Przyjrzyjmy si\u0119 zatem \u201ealienacyjnemu\u201d modelowi krytyki kapitalizmu, zaproponowanemu przez Deborda. Poni\u017csza analiza oparta jest na najwybitniejszym jego dziele \u2013 \u201eSpo\u0142ecze\u0144stwie spektaklu\u201d. Ta wydana w 1967 roku ksi\u0105\u017cka ma niew\u0105tpliwie wielki wp\u0142yw na wydarzenia, kt\u00f3re maj\u0105 miejsce w Pary\u017cu rok p\u00f3\u017aniej.<\/span><\/p>\n

Zdaniem Deborda spektakl to ca\u0142kowite odwr\u00f3cenie \u017cycia, nie-\u017cycie, k\u0142amstwo, kt\u00f3re samo siebie ok\u0142amuje (teza 2). Nie jest to zbi\u00f3r obraz\u00f3w, lecz raczej spo\u0142eczny stosunek mi\u0119dzy lud\u017ami, kt\u00f3ry nawi\u0105zuje si\u0119 za po\u015brednictwem tych\u017ce obraz\u00f3w (t. 4). Niekt\u00f3rzy s\u0105 sk\u0142onni ogranicza\u0107 spektakl do \u015bwiata mass-medi\u00f3w, jest to jednak du\u017ce uproszczenie. Spektakl jest bowiem \u015bwiatopogl\u0105dem, kt\u00f3ry si\u0119 zmaterializowa\u0142 i odnosi si\u0119 do ca\u0142o\u015bci \u017cycia spo\u0142ecznego. Jak pisze Debord: \u201eSpektakl jest uprawomocnieniem istniej\u0105cego systemu spo\u0142ecznego, jest wszechobecnym potwierdzeniem zar\u00f3wno produkcji, jak i konsumpcji\u201d (t. 6). Spo\u0142ecze\u0144stwo spektaklu jest spo\u0142ecze\u0144stwem pozoru, fa\u0142szu. Nie zmierza ono do \u017cadnego celu. Jego celem s\u0105 jego \u015brodki (t. 13). Zdaniem Deborda \u201espektakl jest ekonomi\u0105, kt\u00f3ra rozwija si\u0119 sama dla siebie\u201d (t. 16). Podporz\u0105dkowa\u0142 sobie ludzi, kt\u00f3rzy wcze\u015bniej podporz\u0105dkowani zostali ekonomii. O ile kiedy\u015b \u201emie\u0107\u201d zast\u0105pi\u0142o \u201eby\u0107\u201d, o tyle wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie \u201ewygl\u0105da\u0107\u201d zast\u0105pi\u0142o \u201emie\u0107\u201d (t. 17). Spektakl jest d\u0105\u017ceniem do \u201euczynienia widzialnym nieuchwytnego ju\u017c bezpo\u015brednio \u015bwiata poprzez r\u00f3\u017cnorakie i wyspecjalizowane \u015brodki przekazu\u201d, jest on zarazem \u201etym, co umyka dzia\u0142alno\u015bci ludzi – co umyka refleksji nad ich dzie\u0142em i jego doskonaleniem\u201d (t. 18). Spo\u0142ecze\u0144stwo to stanowi r\u00f3wnie\u017c \u201ematerialn\u0105 rekonstrukcj\u0119 iluzji religijnej\u201d. \u015awiat raju zostaje przeniesiony w rzeczywisto\u015b\u0107 ludzi. Debord zak\u0142ada te\u017c, \u017ce spektakl jest w\u0142adz\u0105, \u201edyplomatyczn\u0105 reprezentacj\u0105 przed sob\u0105 hierarchicznego spo\u0142ecze\u0144stwa\u201d (t. 23). Zdaniem autora w\u0142adza stanowi specjalizacj\u0119 jak najbardziej archaiczn\u0105. St\u0105d spektakl, mimo swej nowoczesno\u015bci, jest jak najbardziej archaiczny (t. 23).<\/span><\/p>\n

Dla wyja\u015bnienia istoty spektaklu Debord cz\u0119sto u\u017cywa sformu\u0142owania – rozdzielenie (separation<\/em>). Rozdzielenie w rozumieniu Deborda jest bliskie marksowskiemu rozumieniu alienacji i horkhaimerowskiemu reifikacji. Wydaje mi si\u0119, \u017ce autor u\u017cywa tego terminu w odniesieniu do r\u00f3\u017cnych sytuacji spo\u0142ecznych. Rozdzielenie zwi\u0105zane jest m.in. z instytucj\u0105 pa\u0144stwa. Wynika tu z podzia\u0142u pracy w spo\u0142ecze\u0144stwie, s\u0142u\u017cy podtrzymaniu nier\u00f3wno\u015bci klasowych. Jak zauwa\u017ca Debord potrzeby epoki mog\u0105 by\u0107 zrealizowane tylko dzi\u0119ki komunikowaniu si\u0119. Komunikacja ta jest jednak najcz\u0119\u015bciej jednostronna. Mass-media znajduj\u0105 si\u0119 w r\u0119kach b\u0105d\u017a administracji pa\u0144stwowej, b\u0105d\u017a w r\u0119kach warstwy najbardziej uprzywilejowanej – kapitalist\u00f3w, i s\u0142u\u017c\u0105 utrzymaniu hierarchicznego charakteru spo\u0142ecze\u0144stwa, status quo<\/em> (t. 24).<\/span><\/p>\n

Do rozdzielenia potrzebna jest legitymizacja. Wcze\u015bniej w spo\u0142ecze\u0144stwach przedkonsumpcyjnych \u201euprawomocnia\u0142y je kosmiczne i ontologiczne zalecenia, kt\u00f3re odpowiada\u0142y interesom w\u0142adc\u00f3w\u201d. Te prawa, wskaz\u00f3wki t\u0142umaczy\u0142y \u201eczego spo\u0142ecze\u0144stwo nie mo\u017ce robi\u0107\u201d. Obecnie – spektakl – wyra\u017ca tylko to, co spo\u0142ecze\u0144stwo mo\u017ce<\/strong> robi\u0107 (t. 25).<\/span><\/p>\n

W pierwszym rozumieniu rozdzielenia Debord podkre\u015bla zatem, \u017ce ludzi mo\u017cna podzieli\u0107 na tych, kt\u00f3rzy bezpo\u015brednio tworz\u0105 spektakl, posiadaj\u0105 w\u0142adz\u0119 i rz\u0105dz\u0105 komunikacj\u0105 oraz na tych, kt\u00f3rzy s\u0105 poddanymi, biernymi widzami, jednostkami produkuj\u0105cymi i konsumuj\u0105cymi towary.<\/span><\/p>\n

Drugie rozumienie rozdzielenia jest powi\u0105zane z pierwszym. W tym uj\u0119ciu mamy do czynienia z sytuacj\u0105 oddzielenia cz\u0142owieka od jego wytworu. W drugim znaczeniu ten termin jest zatem bliski marksowskiej alienacji. Rozdzielenie stanowi tu konsekwencj\u0119 podzia\u0142u pracy.<\/span><\/p>\n

Z drugim rozumieniem tego terminu zwi\u0105zane jest jego trzecie uj\u0119cie. Rozdzielenie dotyczy tu sytuacji oddzielenia si\u0119 jednostki od realnego \u017cycia. Jak pisze Debord: \u201eCz\u0142owiek coraz silniej oddzielony od swych produkt\u00f3w ze wzrastaj\u0105c\u0105 moc\u0105 sam produkuje wszystkie szczeg\u00f3\u0142y swego \u015bwiata i dlatego jest coraz bardziej od niego oddzielony\u201d (t. 33).<\/span><\/p>\n

Spektaklem rz\u0105dzi zatem ca\u0142kowite rozdzielenie, kt\u00f3re dotyka zarazem jednostki (w postaci alienacji), jak i ca\u0142ej rzeczywisto\u015bci (derealizacja, zafa\u0142szowanie obrazu rzeczywisto\u015bci).<\/span><\/p>\n

W \u015bwiecie tego spo\u0142ecze\u0144stwa, zdaniem Deborda, niepodzielnie kr\u00f3luje towar. \u201eSpektakl jest momentem, w kt\u00f3rym towar totalnie opanowuje \u017cycie spo\u0142eczne\u201d (t. 42). Rozw\u00f3j ekonomiczny wyzwala ludzi, nie musz\u0105 ju\u017c bezpo\u015brednio anga\u017cowa\u0107 si\u0119 w walk\u0119 o przetrwanie. Swoboda nie trwa jednak d\u0142ugo, gdy\u017c wyzwoliciel staje si\u0119 nowym despot\u0105. \u201eEkonomia przemienia \u015bwiat, ale przemienia go jedynie w \u015bwiat ekonomii\u201d (t. 40). Debord nazywa ten stan obfito\u015bci towar\u00f3w przetrwaniem polepszonym (t. 40). W \u015bwiecie przetrwania polepszonego trudno uzyska\u0107 niezale\u017cno\u015b\u0107. Jak pisze Debord: \u201eOto rzeczywisto\u015b\u0107 szanta\u017cu: fakt, \u017ce u\u017cywanie rzeczy w swej najskromniejszej postaci (je\u015b\u0107, mieszka\u0107) nie istnieje inaczej, jak tylko uwi\u0119zione w z\u0142udnym bogactwie polepszonego przetrwania, co jest rzeczywist\u0105 podstaw\u0105 zgody na og\u00f3ln\u0105 iluzj\u0119 w konsumpcji nowoczesnych towar\u00f3w\u201d. Cz\u0142owiek staje si\u0119 \u201ezjadaczem iluzji\u201d w \u015bwiecie, w kt\u00f3rym towar jest \u201eiluzj\u0105 realn\u0105\u201d, a spektakl – jej \u201euog\u00f3lnionym przejawem\u201d (t. 47).<\/span><\/p>\n

Ekonomia osi\u0105ga, zdaniem autora, taki poziom rozwoju, \u017ce potrzebuje coraz to nowych grup spo\u0142ecznych, kt\u00f3re mog\u0142yby t\u0119 produkcj\u0119 skonsumowa\u0107. I tak do \u015bwiata zbytku trafia proletariusz. Staje si\u0119 konsumentem. W fabryce, w pracy, musi by\u0107 podporz\u0105dkowany prze\u0142o\u017conym, wykonuje jak automat powierzone mu obowi\u0105zki. Jak\u017ce inaczej wygl\u0105da sytuacja, gdy idzie do sklepu, marketu, aby zrobi\u0107 zakupy. Wtedy staje si\u0119 klientem. Ca\u0142a jego egzystencja znajduje si\u0119 w sferze zainteresowa\u0144 ekonomii politycznej (t. 43).<\/span><\/p>\n

\u015awiat towaru musi jednak pokona\u0107 sprzeczno\u015b\u0107: automatyzacja produkcji, kt\u00f3ra eliminuje prac\u0119, \u201emusi jednocze\u015bnie utrzyma\u0107 prac\u0119 jako towar oraz jako jedyne miejsce jego narodzin\u201d. W zwi\u0105zku z tym tworzony jest sektor us\u0142ug. Nowi proletariusze mog\u0105 tu zarabia\u0107 pieni\u0105dze, aby potem m\u00f3c je wydawa\u0107 na produkty. Co wi\u0119cej same us\u0142ugi staj\u0105 si\u0119 towarami. Wszystko podporz\u0105dkowane jest logice maksymalizacji zysk\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Spektakularne spo\u0142ecze\u0144stwo charakteryzuje si\u0119 potrzeb\u0105 niesko\u0144czonego rozwoju ekonomicznego. Nieprzerwanie tworzone s\u0105 pseudopotrzeby, kt\u00f3re zdaniem autora \u201esprowadzaj\u0105 si\u0119 do jednej pseudopotrzeby: podtrzymania jej (tzn. ekonomii – przyp. \u0141. K.<\/em>) dominacji\u201d (t. 51). W chwili, gdy spo\u0142ecze\u0144stwo odkryje, \u017ce zale\u017cy od gospodarki, to w\u00f3wczas gospodarka b\u0119dzie zale\u017ce\u0107 od spo\u0142ecze\u0144stwa. Zdaniem Deborda – w tym\u017ce\u00a0 spo\u0142ecze\u0144stwie, w kt\u00f3rym toczy si\u0119 nieustannie walka klas, wy\u0142oni si\u0119 podmiot, kt\u00f3ry podwa\u017cy owo spektakularne spo\u0142ecze\u0144stwo.<\/span><\/p>\n

Autor zauwa\u017ca w swoich rozwa\u017caniach, \u017ce wyr\u00f3\u017cni\u0107 mo\u017cna dwa typy spektaklu: spektakl skoncentrowany oraz spektakl rozproszony. Ten pierwszy charakterystyczny jest dla kapitalizmu biurokratycznego, towarzyszy mu przemoc. Przyk\u0142adem spektaklu skoncentrowanego mog\u0105 by\u0107 by\u0142e (i obecne) pa\u0144stwa komunistyczne. Drugi charakterystyczny jest dla pa\u0144stw kapitalistycznych, w kt\u00f3rych mamy do czynienia z obfito\u015bci\u0105 towar\u00f3w. W \u201eKomentarzach do spo\u0142ecze\u0144stwa spektaklu\u201d (1987 r.) Debord napisa\u0142, \u017ce w\u0142a\u015bnie ko\u0144czy si\u0119 era spektaklu skoncentrowanego. Miejsce kapitalizmu biurokratycznego zajmuje nowoczesny, konsumpcyjny kapitalizm. St\u0105d Debord rezygnuje z poprzedniej dychotomii i stwierdza, \u017ce wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie mamy do czynienia ze spektaklem zintegrowanym, kt\u00f3ry jest wynikiem zwyci\u0119stwa formy rozproszonej nad skoncentrowan\u0105. Ten nowy spektakl cechuj\u0105: 1) nieustanna odnowa technologii, 2) zwi\u0105zek ekonomii z w\u0142adz\u0105 polityczn\u0105, 3) wszechogarniaj\u0105ca tajemnica, 4) k\u0142amstwo bez odpowiedzi i 5) wieczna tera\u017aniejszo\u015b\u0107.<\/span><\/p>\n

Autor \u201eSpo\u0142ecze\u0144stwa spektaklu\u201d nie ogranicza si\u0119 w swoich rozwa\u017caniach wy\u0142\u0105cznie do niekonstruktywnej krytyki. Pr\u00f3buje znale\u017a\u0107 podmiot historyczny, kt\u00f3ry m\u00f3g\u0142by przezwyci\u0119\u017cy\u0107 obecne status quo<\/em>. Grup\u0105 spo\u0142eczn\u0105, w kt\u00f3rej Debord pok\u0142ada du\u017ce nadzieje, jest proletariat. Autor zauwa\u017ca jednak, \u017ce w ca\u0142ej historii tej klasy spo\u0142ecznej by\u0142o wiele element\u00f3w z\u0142ych i niepotrzebnych. Jego zdaniem ju\u017c same formy organizacyjne proletariatu zapo\u017cyczone s\u0105 od rewolucji bur\u017cuazyjnej, tzn. maj\u0105 charakter hierarchiczny i scentralizowany (t. 90). Debord kieruje tu swoj\u0105 krytyk\u0119 w g\u0142\u00f3wne nurty ruchu robotniczego. Zgadza si\u0119 zarzutami jakie Marks nakre\u015bli\u0142 wobec anarchizmu (kolektywistycznego – przyp. \u0141. K<\/em>). Bakuninizm grozi tu samow\u0142adztwem, dyktatur\u0105 konspiracyjnej elity. Jednocze\u015bnie Debord nie ukrywa swojego poparcia dla krytyki marksizmu dokonanej przez Bakunina.\u00a0 \u201eObalenie klas przez autorytarne u\u017cycie w\u0142adzy pa\u0144stwowej prowadzi do przywr\u00f3cenia biurokratycznej klasy panuj\u0105cej i dyktatur\u0119 najbardziej uczonych lub tych, kt\u00f3rzy si\u0119 za takich uwa\u017caj\u0105\u201d (t. 91).<\/span><\/p>\n

Zdaniem Deborda s\u0142abo\u015b\u0107 anarchizmu polega na jego hurrarewolucyjno\u015bci. Brak w nim okre\u015blonych rozwi\u0105za\u0144, propozycji. Anarchi\u015bci ulegaj\u0105 z\u0142udzeniu, \u017ce\u00a0 rozwi\u0105zanie pojawi si\u0119 nagle w dniu strajku generalnego, czy powstania (t. 92). Niebezpiecze\u0144stwo stanowi\u0105 tu specjali\u015bci od wolno\u015bci, kt\u00f3rzy s\u0105 w stanie narzuci\u0107 swoje przekonania, wizje, najpierw organizacji, a potem spo\u0142ecze\u0144stwu. Mimo tego Debord uwa\u017ca, \u017ce rewolucja hiszpa\u0144ska z 1936 r., kt\u00f3ra w znacznej mierze mia\u0142a w\u0142a\u015bnie anarchistyczny charakter, by\u0142a \u201enajbardziej ze wszystkich zaawansowan\u0105 pr\u00f3b\u0105 w\u0142adzy proletariackiej\u201d. Sko\u0144czy\u0142a si\u0119 niepowodzeniem z dw\u00f3ch powod\u00f3w: po pierwsze, faszy\u015bci obejmowali sw\u0105 w\u0142adz\u0105 prawie po\u0142ow\u0119 kraju i otrzymywali solidne wsparcie z zagranicy; po drugie, uznani dzia\u0142acze anarchistyczni stali si\u0119 ministrami, \u201ezak\u0142adnikami bur\u017cuazyjnego rz\u0105du\u201d, kt\u00f3ry niszczy\u0142 rewolucj\u0119.<\/span><\/p>\n

Zdecydowanie surowsza jest krytyka ruchu socjalistycznego. Debord atakuje tu \u201eprofesor\u00f3w\u201d, \u201eintelektualist\u00f3w\u201d, kt\u00f3rych nazywa \u201ezawodowymi rewolucjonistami\u201d (t. 97). Zauwa\u017ca, \u017ce w wyniku ideologii socjalistycznej nast\u0105pi\u0142 proces rozdzielenia, kt\u00f3ry odseparowa\u0142 od siebie teori\u0119 od praktyki, teoretyk\u00f3w-dzia\u0142aczy od proletariatu. Jego zdaniem \u201ebiurokracja zwi\u0105zkowa przekszta\u0142ci\u0142a si\u0119 w po\u015brednik\u00f3w si\u0142y pracowniczej\u201d. W ten spos\u00f3b ruch robotniczy w pa\u0144stwach uprzemys\u0142owionych dobrze wpisa\u0142 si\u0119 w dominuj\u0105cy porz\u0105dek, straci\u0142 ca\u0142\u0105 sw\u0105 rewolucyjno\u015b\u0107 (t. 96). Na podstawie analizy historii Debord dochodzi do wniosku, \u017ce \u201ereprezentacja robotnicza radykalnie przeciwstawi\u0142a si\u0119 klasie\u201d (t. 100). Ta \u201erewolucyjna\u201d reprezentacja proletariatu \u201esta\u0142a si\u0119 zarazem czynnikiem i istotnym rezultatem og\u00f3lnego zafa\u0142szowania spo\u0142ecze\u0144stwa\u201d. Zdaniem autora proces ten by\u0142 widoczny we wszystkich krajach uprzemys\u0142owionych, a szczeg\u00f3lnie w Niemczech i Rosji Radzieckiej (t. 100).<\/span><\/p>\n

Debord kieruje te\u017c swoj\u0105 krytyk\u0119 w bolszewizm. Jego zdaniem ideologia ta odnios\u0142a zwyci\u0119stwo w Rosji z powodu ekonomicznego zacofania tego kraju oraz na skutek rezygnacji ruchu robotniczego z walki rewolucyjnej w krajach najbardziej uprzemys\u0142owionych, np. w Niemczech. Rosyjskie zacofanie wspomog\u0142o proces kontrrewolucji, kt\u00f3ry zdaniem autora mia\u0142 miejsce w latach 1918-1920. Partia bolszewicka uzyska\u0142a monopol na w\u0142adz\u0119 w pa\u0144stwie i w ten spos\u00f3b sta\u0142a si\u0119 \u201eparti\u0105 w\u0142a\u015bcicieli proletariatu, kt\u00f3ra w zasadzie zlikwidowa\u0142a dotychczasowe formy w\u0142asno\u015bci\u201d (t. 102). Biurokracja sta\u0142a si\u0119 substytutem klasy bur\u017cuazyjnej, w\u0142a\u015bcicielem pa\u0144stwowego kapitalizmu (t. 104). W rzeczywisto\u015bci rewolucja przynios\u0142a now\u0105 dominacj\u0119 klasow\u0105. W Kraju Rad przetrwa\u0142y formy, charakterystyczne dla spo\u0142ecze\u0144stwa kapitalistycznego, hierarchicznego (socjalizm za\u015b mia\u0142 by\u0107 bezklasowy). Debord ujmuje to w nast\u0119puj\u0105cych s\u0142owach: \u201e(…) industrializacja epoki stalinowskiej ujawnia ostatecznie rzeczywisto\u015b\u0107 biurokracji: jest ona kontynuacj\u0105 panowania ekonomiki i ocaleniem istoty spo\u0142ecze\u0144stwa rynkowego poprzez utrzymanie pracy-towaru\u201d (t. 104). Klasa \u201ew\u0142a\u015bcicieli proletariatu\u201d musi by\u0107 jednak w systemie sowieckim klas\u0105 niewidzialn\u0105. Im jest ona silniejsza, tym dobitniej stwierdza, \u017ce nie istnieje (t. 106). Na tym w\u0142a\u015bnie polega\u0142o fundamentalne k\u0142amstwo (t. 107) pa\u0144stwa radzieckiego. Zwyci\u0119\u017cy\u0142a rewolucja, upad\u0142y carat i rz\u0105dy bur\u017cuazji, biurokracja nie istnieje, wszyscy s\u0105 r\u00f3wni. Klasa \u201ew\u0142a\u015bcicieli proletariatu\u201d nie mia\u0142a \u017cadnych gwarancji prawnych uprawomocniaj\u0105cych jej w\u0142adz\u0119. St\u0105d biurokracja pozostawa\u0142a w zale\u017cno\u015bci od centralnej gwarancji ideologii (t. 107), a gwarancja ta mog\u0142a by\u0107 zapewniona jedynie przez koncentracj\u0119 ca\u0142ej w\u0142adzy w jednej osobie. To Stalin decydowa\u0142, kto nale\u017cy do tej uprzywilejowanej klasy, a kto nie (t. 107).<\/span><\/p>\n

Nast\u0105pi\u0142 jednak moment, w kt\u00f3rym biurokracja radziecka uwolni\u0142a si\u0119 ze \u015blad\u00f3w bur\u017cuazyjnej w\u0142asno\u015bci, znalaz\u0142a uznanie w \u015bwiecie. Wtedy te\u017c biurokracja mia\u0142a ju\u017c do\u015b\u0107 terroru i chcia\u0142a si\u0119 cieszy\u0107 spokojem. Dokona\u0142a zatem oskar\u017cenia stalinizmu. Samo to oskar\u017cenie okaza\u0142o si\u0119 jednak stalinowskie. Nie kwestionowa\u0142o bowiem fundamentalnego k\u0142amstwa. Jedynym tytu\u0142em w\u0142asno\u015bci, jaki biurokracja posiada\u0142a, a kt\u00f3ry zapewnia\u0142 jej egzystencj\u0119, by\u0142 monopol ideologiczny. St\u0105d oskar\u017cenie stalinizmu by\u0142o arbitralne, niewyt\u0142umaczone (t. 109).<\/span><\/p>\n

Debord negatywnie odnosi si\u0119 tak\u017ce do innych od\u0142am\u00f3w my\u015bli marksistowskiej. Krytykuje Trockiego, m.in. za to, \u017ce do 1927 roku by\u0142 solidarny z biurokracj\u0105 bolszewick\u0105. Za to Luk\u00e1cs jest dla autora \u201eSpo\u0142ecze\u0144stwa…\u201d ideologiem, m\u00f3wi\u0105cym w imieniu w\u0142adzy, kt\u00f3ry zreszt\u0105 zawsze pozostawa\u0142 na zewn\u0105trz ruchu robotniczego. Ten w\u0119gierski komunista poza tym pokazywa\u0142 parti\u0119 bolszewick\u0105 tak\u0105, jak\u0105 ona nigdy nie by\u0142a. Zdaniem Luk\u00e1csa robotnicy mieli dzi\u0119ki niej przesta\u0107 by\u0107 \u201e<<widowni\u0105>> zdarze\u0144 we w\u0142asnej organizacji\u201d i sta\u0107 si\u0119 \u015bwiadomymi uczestnikami ruchu (t. 110). (cdn.)<\/strong><\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

\u0141ukasz Kuty\u0142o<\/strong><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 Motto: Prawd\u0119 m\u00f3wi\u0105c, my\u015bl\u0119, \u017ce nikt na \u015bwiecie nie mo\u017ce zainteresowa\u0107 si\u0119<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"colormag_page_layout":"default_layout","footnotes":""},"categories":[143],"tags":[],"class_list":["post-8750","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-inne"],"yoast_head":"\nZROZUMIE\u0106 SPEKTAKL - SI\u0118 MY\u015aLI<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/zrozumiec-spektakl\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"de_DE\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"ZROZUMIE\u0106 SPEKTAKL - SI\u0118 MY\u015aLI\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 Motto: Prawd\u0119 m\u00f3wi\u0105c, my\u015bl\u0119, \u017ce nikt na \u015bwiecie nie mo\u017ce zainteresowa\u0107 si\u0119\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/zrozumiec-spektakl\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"SI\u0118 MY\u015aLI\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2013-01-12T17:19:37+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2013-11-02T20:16:12+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/www.bezjarzmowie.info.ke\/test\/wp-content\/uploads\/2013\/01\/GUY-ERNEST-Debord.jpg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Verfasst von\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Gesch\u00e4tzte Lesezeit\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"13\u00a0Minuten\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/zrozumiec-spektakl\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/zrozumiec-spektakl\/\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/#\/schema\/person\/048295918d7858e90e57d1a2c2b5da74\"},\"headline\":\"ZROZUMIE\u0106 SPEKTAKL\",\"datePublished\":\"2013-01-12T17:19:37+00:00\",\"dateModified\":\"2013-11-02T20:16:12+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/zrozumiec-spektakl\/\"},\"wordCount\":2556,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/zrozumiec-spektakl\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\/\/www.bezjarzmowie.info.ke\/test\/wp-content\/uploads\/2013\/01\/GUY-ERNEST-Debord.jpg\",\"articleSection\":[\"Inne\"],\"inLanguage\":\"de\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/zrozumiec-spektakl\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/zrozumiec-spektakl\/\",\"url\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/zrozumiec-spektakl\/\",\"name\":\"ZROZUMIE\u0106 SPEKTAKL - SI\u0118 MY\u015aLI\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/zrozumiec-spektakl\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/zrozumiec-spektakl\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\/\/www.bezjarzmowie.info.ke\/test\/wp-content\/uploads\/2013\/01\/GUY-ERNEST-Debord.jpg\",\"datePublished\":\"2013-01-12T17:19:37+00:00\",\"dateModified\":\"2013-11-02T20:16:12+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/zrozumiec-spektakl\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"de\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[[\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/zrozumiec-spektakl\/\"]]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"de\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/zrozumiec-spektakl\/#primaryimage\",\"url\":\"http:\/\/www.bezjarzmowie.info.ke\/test\/wp-content\/uploads\/2013\/01\/GUY-ERNEST-Debord.jpg\",\"contentUrl\":\"http:\/\/www.bezjarzmowie.info.ke\/test\/wp-content\/uploads\/2013\/01\/GUY-ERNEST-Debord.jpg\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/zrozumiec-spektakl\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"ZROZUMIE\u0106 SPEKTAKL\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#website\",\"url\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/\",\"name\":\"SI\u0118 MY\u015aLI\",\"description\":\"\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"de\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#organization\",\"name\":\"SI\u0118 MY\u015aLI\",\"url\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"de\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/99.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/99.png\",\"width\":270,\"height\":204,\"caption\":\"SI\u0118 MY\u015aLI\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#\/schema\/logo\/image\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/#\/schema\/person\/048295918d7858e90e57d1a2c2b5da74\",\"name\":\"admin\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"de\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/9acf729117e1cff813c07ba085b25a76702049ffb5efe3425388cd1a019577de?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/9acf729117e1cff813c07ba085b25a76702049ffb5efe3425388cd1a019577de?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"admin\"},\"url\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/author\/admin\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"ZROZUMIE\u0106 SPEKTAKL - SI\u0118 MY\u015aLI","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/zrozumiec-spektakl\/","og_locale":"de_DE","og_type":"article","og_title":"ZROZUMIE\u0106 SPEKTAKL - SI\u0118 MY\u015aLI","og_description":"\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 Motto: Prawd\u0119 m\u00f3wi\u0105c, my\u015bl\u0119, \u017ce nikt na \u015bwiecie nie mo\u017ce zainteresowa\u0107 si\u0119","og_url":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/zrozumiec-spektakl\/","og_site_name":"SI\u0118 MY\u015aLI","article_published_time":"2013-01-12T17:19:37+00:00","article_modified_time":"2013-11-02T20:16:12+00:00","og_image":[{"url":"http:\/\/www.bezjarzmowie.info.ke\/test\/wp-content\/uploads\/2013\/01\/GUY-ERNEST-Debord.jpg","type":"","width":"","height":""}],"author":"admin","twitter_misc":{"Verfasst von":"admin","Gesch\u00e4tzte Lesezeit":"13\u00a0Minuten"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/zrozumiec-spektakl\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/zrozumiec-spektakl\/"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/#\/schema\/person\/048295918d7858e90e57d1a2c2b5da74"},"headline":"ZROZUMIE\u0106 SPEKTAKL","datePublished":"2013-01-12T17:19:37+00:00","dateModified":"2013-11-02T20:16:12+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/zrozumiec-spektakl\/"},"wordCount":2556,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/zrozumiec-spektakl\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/www.bezjarzmowie.info.ke\/test\/wp-content\/uploads\/2013\/01\/GUY-ERNEST-Debord.jpg","articleSection":["Inne"],"inLanguage":"de","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/zrozumiec-spektakl\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/zrozumiec-spektakl\/","url":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/zrozumiec-spektakl\/","name":"ZROZUMIE\u0106 SPEKTAKL - SI\u0118 MY\u015aLI","isPartOf":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/zrozumiec-spektakl\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/zrozumiec-spektakl\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/www.bezjarzmowie.info.ke\/test\/wp-content\/uploads\/2013\/01\/GUY-ERNEST-Debord.jpg","datePublished":"2013-01-12T17:19:37+00:00","dateModified":"2013-11-02T20:16:12+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/zrozumiec-spektakl\/#breadcrumb"},"inLanguage":"de","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":[["https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/zrozumiec-spektakl\/"]]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"de","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/zrozumiec-spektakl\/#primaryimage","url":"http:\/\/www.bezjarzmowie.info.ke\/test\/wp-content\/uploads\/2013\/01\/GUY-ERNEST-Debord.jpg","contentUrl":"http:\/\/www.bezjarzmowie.info.ke\/test\/wp-content\/uploads\/2013\/01\/GUY-ERNEST-Debord.jpg"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/zrozumiec-spektakl\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"ZROZUMIE\u0106 SPEKTAKL"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#website","url":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/","name":"SI\u0118 MY\u015aLI","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"de"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#organization","name":"SI\u0118 MY\u015aLI","url":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"de","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/siemysli-ke.info\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/99.png","contentUrl":"https:\/\/siemysli-ke.info\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/99.png","width":270,"height":204,"caption":"SI\u0118 MY\u015aLI"},"image":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/#\/schema\/person\/048295918d7858e90e57d1a2c2b5da74","name":"admin","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"de","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/9acf729117e1cff813c07ba085b25a76702049ffb5efe3425388cd1a019577de?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/9acf729117e1cff813c07ba085b25a76702049ffb5efe3425388cd1a019577de?s=96&d=mm&r=g","caption":"admin"},"url":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/author\/admin\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8750","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8750"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8750\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8750"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8750"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8750"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}