{"id":8656,"date":"2013-01-06T17:01:08","date_gmt":"2013-01-06T17:01:08","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bezjarzmowie.info.ke\/test\/?p=8656"},"modified":"2013-11-02T21:16:29","modified_gmt":"2013-11-02T20:16:29","slug":"wolnosc-z-dusza-niewolnika","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wolnosc-z-dusza-niewolnika\/","title":{"rendered":"Wolno\u015b\u0107 z dusz\u0105 niewolnika"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-size: small\"><a href=\"http:\/\/www.bezjarzmowie.info.ke\/test\/wp-content\/uploads\/2013\/01\/orka.jpg\" rel=\"lightbox[8656]\"><img decoding=\"async\" class=\"alignleft size-full wp-image-8657\" src=\"http:\/\/www.bezjarzmowie.info.ke\/test\/wp-content\/uploads\/2013\/01\/orka.jpg\" alt=\"\" width=\"282\" height=\"125\" \/><\/a><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">\u00a0<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">\u00a0<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">\u00a0<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">\u00a0<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">\u00a0<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-size: small\">Gdy pochyli\u0107 si\u0119 nad dziejami Polski, trudno oprze\u0107 si\u0119 wra\u017ceniu, i\u017c przez setki lat funkcjonowanie kraju opiera\u0142o si\u0119 na skrywanym niewolnictwie.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-size: small\">Co prawda nasz system prawny nawi\u0105zuje oficjalne do prawa rzymskiego, <strong>ale praktyka wskazuje raczej na podej\u015bcie talmudyczne \u2013 oparte na interpretacji, nie na klarowno\u015bci i braku <em>casus\u00f3w<\/em>,<\/strong> jak to by\u0142o w Imperium Romanum.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-size: small\">Takie rozwi\u0105zanie \u2013 \u0142agodzone, co prawda, poprzez chrze\u015bcija\u0144sk\u0105 wizj\u0119 \u015bwiata i zbawienia &#8211; pozwala\u0142o na traktowanie warstwy najni\u017cszej mo\u017ce nie JAKO niewolnik\u00f3w, ale TAK JAK niewolnik\u00f3w. Skutki podobnego <em>status quo<\/em> ci\u0105gn\u0105 si\u0119 za Polsk\u0105 co najmniej od czasu powstania Bohdana Chmielnickiego, cho\u0107 przybieraj\u0105 \u2013 w okre\u015blonych warunkach historycznych \u2013 r\u00f3\u017cne postaci.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-size: small\"><!--more--><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-size: small\">We wczesnym Cesarstwie Rzymskim pan by\u0142 panem rzeczywistym w sensie w\u0142adania \u017cyciem i \u015bmierci\u0105 swoich niewolnik\u00f3w. M\u00f3g\u0142 ich zabi\u0107 i podda\u0107 torturom, nie podaj\u0105c przyczyn takiego zachowania i nie ponosz\u0105c konsekwencji prawnych. A jednak w tym samym okresie (cho\u0107by III w. p.n.e.) \u2013 niewolnik mia\u0142 prawo do&#8230; posiadania w\u0142asno\u015bci, a nawet&#8230; w\u0142asnych niewolnik\u00f3w!<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-size: small\">Czy ktokolwiek z historyk\u00f3w wska\u017ce mi polsk\u0105 wie\u015b w \u015aredniowieczu, czy Renesansie, kt\u00f3ra by\u0142a w\u0142asno\u015bci\u0105 ch\u0142opa???<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-size: small\">Nie powinni\u015bmy zreszt\u0105 por\u00f3wnywa\u0107 sytuacji polskich ch\u0142op\u00f3w jedynie do Imperium Romanum<strong>. Nawet na terenie samego \u015ar\u00f3dziemnomorza traktowanie niewolnik\u00f3w by\u0142o zr\u00f3\u017cnicowane. <\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-size: small\">W wielu przypadkach prawo potrafi\u0142o jednak w Staro\u017cytno\u015bci chroni\u0107 niewolnik\u00f3w. Wynika\u0142o to raczej nie z dobrych intencji tw\u00f3rc\u00f3w przepis\u00f3w, a z silnej pozycji pa\u0144stwa i \u00f3wczesnej biurokracji. W \u015aredniowieczu pa\u0144stwo nowo\u017cytne dopiero si\u0119 kszta\u0142towa\u0142o. Aczkolwiek w teorii rycerze mieli w\u00f3wczas obowi\u0105zek ochrony s\u0142abszych (w tym ch\u0142op\u00f3w), to w\u0142adcy nie tylko toczyli walk\u0119 o prymat z Ko\u015bcio\u0142em, ale te\u017c cedowali wiele swoich uprawnie\u0144 na \u201eni\u017cszy poziom\u201d \u2013 w r\u0119ce rycerstwa \u2013 szlachty, wojska, biurokrat\u00f3w czy silnych w\u00f3wczas korporacji cechowych. Przej\u0105wszy od <em>princepsa<\/em> cz\u0119\u015b\u0107 uprawnie\u0144 \u2013 grupy te szybko stawa\u0142y si\u0119 zamkni\u0119tymi kastami, chroni\u0105cymi g\u0142\u00f3wnie w\u0142asne interesy stanowe.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-size: small\">W \u015aredniowieczu (teoretycznie przynajmniej) pan nie w\u0142ada\u0142 prawem \u017cycia i \u015bmierci w stosunku do poddanego a za zab\u00f3jstwo \u201eswojego\u201d ch\u0142opa m\u00f3g\u0142 odpowiedzie\u0107 przed s\u0105dem. Poniewa\u017c jednak taki proces mia\u0142 charakter skargowy, trudno\u015bci proceduralne z regu\u0142y go uniemo\u017cliwia\u0142y.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-size: small\">Oczywi\u015bcie bywa\u0142y wyj\u0105tki od tej regu\u0142y \u2013 ksi\u0105\u017c\u0119 nie wszystkich swych rycerzy kocha\u0142 i szanowa\u0142 jednako, z niejednym mia\u0142 na pie\u0144ku, tote\u017c zdarza\u0142o si\u0119, i\u017c wykorzystywa\u0142 sytuacj\u0119 i s\u0105dzi\u0142 rycerskiego winowajc\u0119 arbitralnie, bez potrzeby wniesienia skargi. Do pe\u0142ni zado\u015b\u0107uczynienia potrzebne zreszt\u0105 by\u0142o rozgrzeszenie. Zab\u00f3jstwo cudzego ch\u0142opa by\u0142o \u015bcigane, przede wszystkim ze wzgl\u0119du na g\u0142\u00f3wszczyzn\u0119, kt\u00f3r\u0105 sprawca musia\u0142 wyp\u0142aci\u0107 tak rodzinie zabitego, jak&#8230; jego panu, kt\u00f3ry nie rezygnowa\u0142 zazwyczaj z takiej okazji.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-size: small\">S\u0105dy pana nad poddanymi wcale nie zdarza\u0142y si\u0119 cz\u0119sto, wymaga\u0142y immunitetu, nie obejmuj\u0105cego zwykle tzw. spraw gard\u0142owych. Istotnym by\u0142 te\u017c fakt, i\u017c w \u015aredniowieczu ch\u0142opi nierzadko nosili bro\u0144, poniewa\u017c przez kraj przetacza\u0142y si\u0119 grupy zbrojnych naje\u017ad\u017ac\u00f3w (obcych i \u201ew\u0142asnych\u201d). Niekt\u00f3rzy &#8211; w Polsce so\u0142tysi wsi &#8211; byli wr\u0119cz do tego zobligowani prawem.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-size: small\">Przez d\u0142ugi czas w wi\u0119kszo\u015bci kr\u00f3lestw i ksi\u0119stw \u015bredniowiecznej Europy istnia\u0142y we wsiach (r\u00f3\u017cne w praktyce, ale jednak) formy samorz\u0105du ch\u0142opskiego. Tej instytucji nie zna\u0142 Antyk. Powstawanie fortun magnackich przyczyni\u0142o si\u0119 do upadku wiejskiej samorz\u0105dno\u015bci, jej resztki sta\u0142y si\u0119 tylko \u201eprzed\u0142u\u017ceniem\u201d woli najbogatszej szlachty.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-size: small\">W znacznej swej masie ch\u0142opi byli wsp\u00f3\u0142w\u0142a\u015bcicielami uprawianego area\u0142u. Jedn\u0105 z podstaw systemu feudalnego by\u0142a przecie\u017c tzw. w\u0142asno\u015b\u0107 podzielona (jej spadkobierc\u0105 prawnym jest dzi\u015b tzw. wieczyste u\u017cytkowanie), tycz\u0105ca si\u0119 tych nieruchomo\u015bci wiejskich, gdzie istnia\u0142o dwu wsp\u00f3\u0142w\u0142a\u015bcicieli \u2013 zwierzchni (<em>dominus eminens<\/em>) i u\u017cytkowy (<em>dominus utilis<\/em>), kt\u00f3ry realnie ziemi\u0119 uprawia\u0142. W rezultacie obaj mieli tzw. w\u0142asno\u015b\u0107 niezupe\u0142n\u0105.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-size: small\"><em>Dominus utilis<\/em> (czyli ch\u0142op) korzysta\u0142 z nieruchomo\u015bci i zbiera\u0142 p\u0142ody rolne, za\u015b <em>dominus eminens<\/em> (rycerz \u2013 szlachcic) pobiera\u0142 od niego za to okre\u015blone cz\u0119\u015bci zbior\u00f3w lub potem &#8211; czynsz. Tym niemniej, przynajmniej proceduralnie, do sprzeda\u017cy ziemi czy wsi potrzebna by\u0142a zgoda obu wsp\u00f3\u0142w\u0142a\u015bcicieli.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-size: small\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-8658\" src=\"http:\/\/www.bezjarzmowie.info.ke\/test\/wp-content\/uploads\/2013\/01\/Pracusiowanie.jpg\" alt=\"\" width=\"250\" height=\"200\" \/><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-size: small\">Sytuacja to niemal analogiczna do uk\u0142adu pomi\u0119dzy seniorem a lennikiem. Przy s\u0142abej w\u0142adzy seniora lennik potrafi\u0142 zyskiwa\u0107 wi\u0119ksze praktyczne uprawnienia wobec swego terytorium. W\u0142adza szlachcica na niewielkim terenie by\u0142a zazwyczaj silna, tote\u017c trudno przypuszcza\u0107, i\u017c bez specjalnych przyczyn (zagro\u017cenia zewn\u0119trzne) <em>dominus utilis<\/em> m\u00f3g\u0142 wywalczy\u0107 dla siebie zbyt wiele. Sytuacja zacz\u0119\u0142a ulega\u0107 zmianie, gdy fortuny magnackie, zw\u0142aszcza na Kresach Wschodnich stawa\u0142y si\u0119 na tyle du\u017ce obszarowo, \u017ce trudne do kontroli. W dodatku nap\u0142ywowy element osadniczy stanowi\u0142 dla magnaterii spory problem \u2013 pochodzi\u0142 z odmiennych kultur, wyznawa\u0142 r\u00f3\u017cne religie i nie dawa\u0142 sobie naplu\u0107 w kasz\u0119 nikomu.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-size: small\">Pisz\u0105c w po\u0142. XVIII w. swoje g\u0142o\u015bnie dzie\u0142o <em>O duchu praw<\/em>, Charles de Montesquieu za najgorszy rodzaj niewolnictwa uznawa\u0142 dol\u0119 Helot\u00f3w w Sparcie: \u201eNiewola osobista tyczy si\u0119 s\u0142u\u017cby domowej i wi\u0105\u017ce si\u0119 raczej z osob\u0105 pana. Ostatecznym nadu\u017cyciem niewoli jest, je\u017celi ona jest jednocze\u015bnie rzeczowa i osobista. Tak\u0105 by\u0142a niewola Helot\u00f3w u Spartan; pe\u0142nili wszelk\u0105 prac\u0119 poza domem i cierpieli wszystkie zniewagi w domu: taki helotyzm jest przeciw naturze rzeczy.\u201d<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-size: small\">Czym si\u0119 obie niewole wg niego r\u00f3\u017cni\u0142y? \u201eIstniej\u0105 dwa rodzaje niewoli: rzeczowa i osobista. Rzeczowa jest ta, kt\u00f3ra wi\u0105\u017ce niewolnika do ziemi. Takimi byli niewolnicy u German\u00f3w, wedle \u015bwiadectwa Tacyta. Nie mieli \u017cadnej s\u0142u\u017cby w domu; oddawali panu pewn\u0105 ilo\u015b\u0107 zbo\u017ca, byd\u0142a lub tkaniny: niewola ich nie si\u0119ga\u0142a dalej. Ten rodzaj niewoli istnieje jeszcze na W\u0119grzech i w Czechach i wielu okolicach Dolnych Niemiec\u201d. Tak te\u017c widzie\u0107 nale\u017cy sytuacj\u0119 ch\u0142op\u00f3w Polski i Litwy w \u015aredniowieczu i Odrodzeniu.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-size: small\">Niew\u0105tpliwie na nieco lepsze, ni\u017ali w Rzymie czy Helladzie, po\u0142o\u017cenie \u201eniewolnik\u00f3w rzeczowych\u201d w \u015bredniowiecznej i renesansowej Europie du\u017cy wp\u0142yw wywar\u0142o chrze\u015bcija\u0144stwo.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-size: small\">Trudno powiedzie\u0107, by przed Justynianem \u00f3wczesny \u201ecywilizowany \u015bwiat\u201d szanowa\u0142 warto\u015b\u0107 ludzkiego \u017cycia. Zw\u0142aszcza \u017cycia wrog\u00f3w czy niewolnik\u00f3w. W swych podstawach religia chrze\u015bcija\u0144ska chroni <strong>ka\u017cde <\/strong>\u017cycie. Mo\u017cna tu m\u00f3wi\u0107 o krucjatach, inkwizycji czy feudalnych wojnach, ale \u017caden post\u0119p, zw\u0142aszcza moralny (o ile w og\u00f3le istnieje \u2013 prawdopodobnie zmianie ulegaj\u0105 jedynie wzorce kulturowe, za\u015b o post\u0119pie mo\u017cna m\u00f3wi\u0107 tylko w sensie &#8211; w\u0105tpliwych niekiedy &#8211; dobrodziejstw cywilizacji) nie nast\u0119puje szybko. Justynian wprowadzi\u0142 zakaz zab\u00f3jstwa nawet w\u0142asnych niewolnik\u00f3w, co mo\u017ce przyspieszy\u0142o rozpad Imperium Romanum (wesp\u00f3\u0142 z niewsp\u00f3\u0142miern\u0105 do mo\u017cliwo\u015bci obrony d\u0142ugo\u015bci\u0105 granic), ale zerwa\u0142o z tym, co nazwaliby\u015bmy dzi\u015b barbarzy\u0144stwem. Kiedy uformowa\u0142y si\u0119 nowoczesne pa\u0144stwa feudalne &#8211; nikomu nie przysz\u0142oby do g\u0142owy, by wzorem Spartan czy Rzymian mordowa\u0107 u\u0142omne dzieci. Najd\u0142u\u017cej czynili to na gruncie europejskim bodaj Skandynawowie.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-size: small\">Jednocze\u015bnie pami\u0119ta\u0107 musimy o poziomie intelektualnym dawnych spo\u0142eczno\u015bci i adekwatnym do niego systemie prawnym. Analfabetyzm jeszcze 100 lat temu by\u0142 stanem <strong>normalnym<\/strong> wielu spo\u0142ecze\u0144stw kontynentu, tote\u017c trudno si\u0119 dziwi\u0107, i\u017c <strong>poga\u0144skie wp\u0142ywy przez setki lat wci\u0105\u017c rywalizowa\u0142y z filozofi\u0105 chrze\u015bcija\u0144stwa<\/strong>. A wielu ksi\u0119\u017cy czy zakonnik\u00f3w pochodzi\u0142o wszak z tzw. ludu, tote\u017c i ich interpretacja reprezentowanej religii musia\u0142a by\u0107 wielce u\u0142omn\u0105!<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-size: small\">Jednocze\u015bnie to samo chrze\u015bcija\u0144stwo pozwoli\u0142o zniewolonemu ch\u0142opstwu na szukanie moralnego oparcia podczas zryw\u00f3w spo\u0142ecznych. Na terenach Rzeczypospolitej Obojga Narod\u00f3w los poniewieranych przez magnateri\u0119 wie\u015bniak\u00f3w pr\u00f3bowa\u0142 zmieni\u0107 Bohdan Chmielnicki. <strong>(cdn.)<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: right\"><strong><span style=\"font-size: medium\">\u00a0<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: right\"><strong><span style=\"font-size: medium\">Edward L. Soroka<\/span><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 Gdy pochyli\u0107 si\u0119 nad dziejami Polski, trudno oprze\u0107 si\u0119 wra\u017ceniu, i\u017c przez setki lat funkcjonowanie<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"colormag_page_layout":"default_layout","footnotes":""},"categories":[143],"tags":[],"class_list":["post-8656","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-inne"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v25.1 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Wolno\u015b\u0107 z dusz\u0105 niewolnika - SI\u0118 MY\u015aLI<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wolnosc-z-dusza-niewolnika\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"de_DE\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Wolno\u015b\u0107 z dusz\u0105 niewolnika - SI\u0118 MY\u015aLI\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 Gdy pochyli\u0107 si\u0119 nad dziejami Polski, trudno oprze\u0107 si\u0119 wra\u017ceniu, i\u017c przez setki lat funkcjonowanie\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wolnosc-z-dusza-niewolnika\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"SI\u0118 MY\u015aLI\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2013-01-06T17:01:08+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2013-11-02T20:16:29+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/www.bezjarzmowie.info.ke\/test\/wp-content\/uploads\/2013\/01\/orka.jpg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Verfasst von\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Gesch\u00e4tzte Lesezeit\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"7\u00a0Minuten\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wolnosc-z-dusza-niewolnika\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wolnosc-z-dusza-niewolnika\/\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/#\/schema\/person\/048295918d7858e90e57d1a2c2b5da74\"},\"headline\":\"Wolno\u015b\u0107 z dusz\u0105 niewolnika\",\"datePublished\":\"2013-01-06T17:01:08+00:00\",\"dateModified\":\"2013-11-02T20:16:29+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wolnosc-z-dusza-niewolnika\/\"},\"wordCount\":1342,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wolnosc-z-dusza-niewolnika\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\/\/www.bezjarzmowie.info.ke\/test\/wp-content\/uploads\/2013\/01\/orka.jpg\",\"articleSection\":[\"Inne\"],\"inLanguage\":\"de\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wolnosc-z-dusza-niewolnika\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wolnosc-z-dusza-niewolnika\/\",\"url\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wolnosc-z-dusza-niewolnika\/\",\"name\":\"Wolno\u015b\u0107 z dusz\u0105 niewolnika - SI\u0118 MY\u015aLI\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wolnosc-z-dusza-niewolnika\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wolnosc-z-dusza-niewolnika\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\/\/www.bezjarzmowie.info.ke\/test\/wp-content\/uploads\/2013\/01\/orka.jpg\",\"datePublished\":\"2013-01-06T17:01:08+00:00\",\"dateModified\":\"2013-11-02T20:16:29+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wolnosc-z-dusza-niewolnika\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"de\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[[\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wolnosc-z-dusza-niewolnika\/\"]]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"de\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wolnosc-z-dusza-niewolnika\/#primaryimage\",\"url\":\"http:\/\/www.bezjarzmowie.info.ke\/test\/wp-content\/uploads\/2013\/01\/orka.jpg\",\"contentUrl\":\"http:\/\/www.bezjarzmowie.info.ke\/test\/wp-content\/uploads\/2013\/01\/orka.jpg\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wolnosc-z-dusza-niewolnika\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Wolno\u015b\u0107 z dusz\u0105 niewolnika\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#website\",\"url\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/\",\"name\":\"SI\u0118 MY\u015aLI\",\"description\":\"\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"de\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#organization\",\"name\":\"SI\u0118 MY\u015aLI\",\"url\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"de\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/99.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/99.png\",\"width\":270,\"height\":204,\"caption\":\"SI\u0118 MY\u015aLI\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#\/schema\/logo\/image\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/#\/schema\/person\/048295918d7858e90e57d1a2c2b5da74\",\"name\":\"admin\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"de\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/9acf729117e1cff813c07ba085b25a76702049ffb5efe3425388cd1a019577de?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/9acf729117e1cff813c07ba085b25a76702049ffb5efe3425388cd1a019577de?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"admin\"},\"url\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/author\/admin\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Wolno\u015b\u0107 z dusz\u0105 niewolnika - SI\u0118 MY\u015aLI","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wolnosc-z-dusza-niewolnika\/","og_locale":"de_DE","og_type":"article","og_title":"Wolno\u015b\u0107 z dusz\u0105 niewolnika - SI\u0118 MY\u015aLI","og_description":"\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 Gdy pochyli\u0107 si\u0119 nad dziejami Polski, trudno oprze\u0107 si\u0119 wra\u017ceniu, i\u017c przez setki lat funkcjonowanie","og_url":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wolnosc-z-dusza-niewolnika\/","og_site_name":"SI\u0118 MY\u015aLI","article_published_time":"2013-01-06T17:01:08+00:00","article_modified_time":"2013-11-02T20:16:29+00:00","og_image":[{"url":"http:\/\/www.bezjarzmowie.info.ke\/test\/wp-content\/uploads\/2013\/01\/orka.jpg","type":"","width":"","height":""}],"author":"admin","twitter_misc":{"Verfasst von":"admin","Gesch\u00e4tzte Lesezeit":"7\u00a0Minuten"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wolnosc-z-dusza-niewolnika\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wolnosc-z-dusza-niewolnika\/"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/#\/schema\/person\/048295918d7858e90e57d1a2c2b5da74"},"headline":"Wolno\u015b\u0107 z dusz\u0105 niewolnika","datePublished":"2013-01-06T17:01:08+00:00","dateModified":"2013-11-02T20:16:29+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wolnosc-z-dusza-niewolnika\/"},"wordCount":1342,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wolnosc-z-dusza-niewolnika\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/www.bezjarzmowie.info.ke\/test\/wp-content\/uploads\/2013\/01\/orka.jpg","articleSection":["Inne"],"inLanguage":"de","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wolnosc-z-dusza-niewolnika\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wolnosc-z-dusza-niewolnika\/","url":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wolnosc-z-dusza-niewolnika\/","name":"Wolno\u015b\u0107 z dusz\u0105 niewolnika - SI\u0118 MY\u015aLI","isPartOf":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wolnosc-z-dusza-niewolnika\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wolnosc-z-dusza-niewolnika\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/www.bezjarzmowie.info.ke\/test\/wp-content\/uploads\/2013\/01\/orka.jpg","datePublished":"2013-01-06T17:01:08+00:00","dateModified":"2013-11-02T20:16:29+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wolnosc-z-dusza-niewolnika\/#breadcrumb"},"inLanguage":"de","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":[["https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wolnosc-z-dusza-niewolnika\/"]]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"de","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wolnosc-z-dusza-niewolnika\/#primaryimage","url":"http:\/\/www.bezjarzmowie.info.ke\/test\/wp-content\/uploads\/2013\/01\/orka.jpg","contentUrl":"http:\/\/www.bezjarzmowie.info.ke\/test\/wp-content\/uploads\/2013\/01\/orka.jpg"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wolnosc-z-dusza-niewolnika\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Wolno\u015b\u0107 z dusz\u0105 niewolnika"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#website","url":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/","name":"SI\u0118 MY\u015aLI","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"de"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#organization","name":"SI\u0118 MY\u015aLI","url":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"de","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/siemysli-ke.info\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/99.png","contentUrl":"https:\/\/siemysli-ke.info\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/99.png","width":270,"height":204,"caption":"SI\u0118 MY\u015aLI"},"image":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/#\/schema\/person\/048295918d7858e90e57d1a2c2b5da74","name":"admin","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"de","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/9acf729117e1cff813c07ba085b25a76702049ffb5efe3425388cd1a019577de?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/9acf729117e1cff813c07ba085b25a76702049ffb5efe3425388cd1a019577de?s=96&d=mm&r=g","caption":"admin"},"url":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/author\/admin\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8656","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8656"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8656\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8656"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8656"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8656"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}