<\/p>\n
Ludzie maj\u0105 potrzeby oraz pragnienia. Gospodarka jest w pe\u0142ni zdolna wyprodukowa\u0107 wszystkie produkty i us\u0142ugi niezb\u0119dne do spe\u0142nienia tych potrzeb i zaspokojenia pragnie\u0144. Lecz system jest niesprawny, gdy\u017c mimo obfito\u015bci kredytu dost\u0119pnego dla cel\u00f3w spekulacji, brak jest wystarczaj\u0105cej ilo\u015bci pieni\u0105dza po stronie konsumenta, umo\u017cliwiaj\u0105cej udan\u0105 mediacj\u0119 mi\u0119dzy cen\u0105 a popytem. Brak ten odczuwany jest tak\u017ce w\u00f3wczas, gdy wi\u0119kszo\u015b\u0107 ludzi ma prac\u0119. Nawet wtedy wci\u0105\u017c musimy po\u017cycza\u0107 i to jest b\u0142\u0119dne. Dla spo\u0142ecze\u0144stwa powinna istnie\u0107 lepsza metoda generowania pieni\u0119dzy na to, co niezb\u0119dne.<\/span><\/p>\n O co w tym wszystkim chodzi?<\/span><\/p>\n <\/span><\/p>\n Jedn\u0105 ze spraw, o kt\u00f3r\u0105 chodzi, jest to, i\u017c pieni\u0105dze zosta\u0142y b\u0142\u0119dnie zdefiniowane jako towar. Ludzie, kt\u00f3rzy wierz\u0105 w to, \u017ce pieni\u0105dz jest towarem, s\u0105dz\u0105, \u017ce ma on jak\u0105\u015b warto\u015b\u0107 sam\u0105 w sobie. Lecz jedn\u0105 z najtrudniejszych do uchwycenia rzeczy na temat pieni\u0105dza jest to, \u017ce ani z\u0142ote, ani srebrne pieni\u0105dze, ani te\u017c papierowe pieni\u0105dze, maj\u0105ce pokrycie w z\u0142ocie lub srebrze, nie posiadaj\u0105 i nie mog\u0105 posiada\u0107 warto\u015bci samej w sobie.<\/span><\/p>\n W rzeczywisto\u015bci, pieni\u0105dze s\u0105 czymkolwiek, co dobrowolny nabywca i dobrowolny sprzedawca zgadzaj\u0105 si\u0119 wymieni\u0107 za co\u015b innego. Pieni\u0105dzem mog\u0105 by\u0107 i bywaj\u0105 takie rzeczy, jak z\u0142oto, srebro, papier, koraliki, krowy, kamienie, muszelki, patyki z naci\u0119ciami lub – jak dzisiaj – elektroniczne b\u0142yski. To, co wydaje si\u0119 nadawa\u0107 z\u0142otu czy srebru warto\u015b\u0107, to ich rzadko\u015b\u0107 i trwa\u0142o\u015b\u0107. Lecz dop\u00f3ki dobra i us\u0142ugi nie staj\u0105 si\u0119 dost\u0119pne do sprzeda\u017cy, z\u0142oto oraz srebro s\u0105 ca\u0142kowicie bezu\u017cyteczne. Nie mo\u017cna zje\u015b\u0107 z\u0142ota ani srebra, mieszka\u0107 w nich lub ubiera\u0107 si\u0119 w nie. Same w sobie nie posiadaj\u0105 \u017cadnej warto\u015bci. Warto\u015b\u0107 nadaje im dopiero produkuj\u0105ca gospodarka.<\/span><\/p>\n Tak wi\u0119c, zgodnie z t\u0105 definicj\u0105, kredyt tworzony przez bank, cho\u0107 mo\u017ce zosta\u0107 zaakceptowany jako \u015brodek s\u0142u\u017c\u0105cy dobrowolnej wymianie mi\u0119dzy kupuj\u0105cym i sprzedaj\u0105cym, posiada zawieszk\u0119 przypominaj\u0105c\u0105 o tym, \u017ce w pewnym momencie ma zosta\u0107 zwr\u00f3cony bankowi w celu likwidacji d\u0142ugu. Tote\u017c kupuj\u0105cy, kt\u00f3ry oferuje kredyt sprzedaj\u0105cemu, w rzeczywisto\u015bci oszukuje samego siebie w kwestii swojej zdolno\u015bci do zap\u0142aty. Nie jest wolnym cz\u0142owiekiem. Jego ka\u017cdemu zakupowi w g\u0142\u0119bi \u015bwiadomo\u015bci towarzyszy poczucie, \u017ce coraz wi\u0119cej swojej przysz\u0142o\u015bci zapisuje w termin.<\/span><\/p>\n Sprzedaj\u0105cy mo\u017ce z kolei g\u0142\u0119biej odetchn\u0105\u0107, uzyskuj\u0105c \u015brodek p\u0142atniczy niezb\u0119dny do sp\u0142aty jego w\u0142asnych d\u0142ug\u00f3w. I tak to si\u0119 kr\u0119ci, bez ko\u0144ca. Nawet, je\u015bli pieni\u0105dz by\u0142by pokryty z\u0142otem czy srebrem, system dzia\u0142a\u0142by dok\u0142adnie w ten sam spos\u00f3b.<\/span><\/p>\n Na mocy jakiego prawa bankowcy p\u0119taj\u0105 gospodark\u0119 takim kaftanem d\u0142ug\u00f3w? I zn\u00f3w, podstaw\u0105 ich logiki jest twierdzenie, \u017ce pieni\u0105dz jest towarem, a jaka\u015b grupa ludzi posiada pieni\u0105dze. Wierzymy, i\u017c s\u0105 to ich pieni\u0105dze, uczciwie zarobione. I z tego, \u017ce ludzie ci posiadaj\u0105 pieni\u0105dze, wywodzimy prawo po\u017cyczania ich innym.<\/span><\/p>\n Lecz system bankowy wybiega ponad t\u0119 logik\u0119 i zgodnie z obowi\u0105zuj\u0105cym prawem zak\u0142ada, \u017ce skoro posiada pieni\u0105dze, kt\u00f3re mo\u017ce po\u017cycza\u0107, posiada te\u017c prawo, aby po\u017cycza\u0107 ich znacznie wi\u0119cej, ni\u017c posiada. W ten spos\u00f3b banki sta\u0142y si\u0119 sprawnym operatorem systemu cz\u0119\u015bciowej rezerwy bankowej, podczas gdy, jak opisano wy\u017cej, s\u0105 w stanie po\u017cycza\u0107 w oparciu wy\u0142\u0105cznie o zapisy debetowe w komputerach, tworzone na podstawie relacji w\u0142asnego kapita\u0142u do pu\u0142apu dozwolonych po\u017cyczek.<\/span><\/p>\n Lecz skoro czyni\u0105 to banki, czemu nie mo\u017cemy tego samego robi\u0107 ty, czy ja? Je\u015bli posiada\u0142bym 1000 $, czemu nie m\u00f3g\u0142bym po\u017cyczy\u0107 10 000 $, pobieraj\u0105c od tej sumy stosowny odsetek? Odpowied\u017a na to jest taka, \u017ce bank dzia\u0142a zgodnie z licencj\u0105 rz\u0105dow\u0105 i w spos\u00f3b domniemany, poprzez r\u00f3\u017cnorakie zabezpieczenia, gwarantuje, \u017ce ludzie sp\u0142ac\u0105 po\u017cyczki, kt\u00f3re w nim zaci\u0105gn\u0119li. Lecz nawet to nie jest ju\u017c wymagane od banku, o ile mo\u017ce on ca\u0142y pakiet po\u017cyczek sprzeda\u0107 innemu podmiotowi biznesowemu, takiemu jak firma inwestycyjna.<\/span><\/p>\n Faktem pozostaje, \u017ce banki mog\u0105 tworzy\u0107 wy\u0142\u0105cznie ludzie bogaci, kt\u00f3rych sta\u0107 na wy\u0142o\u017cenie kapita\u0142u za\u0142o\u017cycielskiego, zbudowanie funkcjonuj\u0105cego biznesu i uzyskanie licencji rz\u0105dowej, o kt\u00f3rej wspominali\u015bmy.<\/span><\/p>\n Nale\u017cy zauwa\u017cy\u0107, \u017ce dzi\u015b, przy wyj\u0105tkowo niestabilnych warunkach finansowych, nie tylko banki uczestnicz\u0105 w kreacji kredytu poprzez po\u017cyczki. Od czasu deregulacji z lat 1980-tych, firmy brokerskie z Wall Street znacznie rozwin\u0119\u0142y system up\u0142ynniania spekulacyjnych po\u017cyczek w celu zakupu papier\u00f3w warto\u015bciowych. Doprowadzi\u0142o to do dzisiejszej relacji d\u0142ugu do kapita\u0142u, wynosz\u0105cej na rynku papier\u00f3w warto\u015bciowych USA 22:1, gdzie d\u0142ug znacznie przekracza warto\u015b\u0107 maj\u0105tku.<\/span><\/p>\n \u00a0<\/span><\/p>\n CO TO JEST KREDYT?<\/strong><\/span><\/p>\n S\u0142owo \u201ekredyt\u201d jest jednym z najwa\u017cniejszych i najpowszechniej stosowanych s\u0142\u00f3w w j\u0119zyku angielskim. S\u0142ownik dictionary.com<\/strong> przytacza jego dwadzie\u015bcia jeden definicji. Wszystkie one maj\u0105 zwi\u0105zek z koncepcj\u0105 \u201ewarto\u015bci\u201d i wymiany tej warto\u015bci w czasie i przestrzeni pomi\u0119dzy jedn\u0105 osob\u0105, a drug\u0105. Naturalnie, poj\u0119cia \u201ekredyt\u201d i \u201epieni\u0105dz\u201d s\u0105 blisko powi\u0105zane.<\/span><\/p>\n Idea kredytu rozpatrywana z perspektywy makroekonomicznej odnosi si\u0119 do zdolno\u015bci gospodarki do produkowania d\u00f3br i us\u0142ug posiadaj\u0105cych warto\u015b\u0107 dla cz\u0142onk\u00f3w danej spo\u0142eczno\u015bci. Odwo\u0142uje si\u0119 wi\u0119c do potencjalnej warto\u015bci tej gospodarki dla podtrzymywania \u017cycia. To, czego ta definicja nie ujmuje i nie jest w stanie obj\u0105\u0107, s\u0105 pieni\u0105dze same w sobie, gdy\u017c, jak wykazali\u015bmy, pieni\u0105dze nie posiadaj\u0105 \u017cadnej warto\u015bci wewn\u0119trznej. Bez potencja\u0142u kredytowego tworzonego przez produkcyjny sektor gospodarki, pieni\u0105dze nie maj\u0105 \u017cadnego znaczenia.<\/span><\/p>\n Z drugiej strony, pieni\u0105dze mog\u0105 by\u0107 wygodn\u0105 miar\u0105 dla mierzenia kredytu, s\u0142u\u017c\u0105c\u0105 formu\u0142owaniu stwierdze\u0144 w rodzaju tego, \u017ce PKB USA wynios\u0142o w roku 2006 12,98 biliona $. W rzeczywisto\u015bci, \u201eprawdziwy\u201d kredyt gospodarki USA by\u0142 znacznie wy\u017cszy, gdy\u017c gospodarka ta nigdzie nie pracuje pe\u0142n\u0105 swoj\u0105 moc\u0105. Przemys\u0142 samochodowy, na przyk\u0142ad, wykorzystuje oko\u0142o pi\u0119\u0107dziesi\u0119ciu procent swojej mocy produkcyjnej. Tak wi\u0119c, rzeczywisty kredyt Stan\u00f3w Zjednoczonych jest znacznie wy\u017cszy, ni\u017c PKB.<\/span><\/p>\n \u201eKredyt\u201d w znaczeniu ekonomicznym wyra\u017ca legalne prawo do udzia\u0142u w dobrach i us\u0142ugach, sk\u0142adaj\u0105cych si\u0119 na PKB danego narodu.. Jest to spos\u00f3b, w jaki spo\u0142ecze\u0144stwo decyduje, komu przyznawa\u0107 bilety bank\u00f3w, za kt\u00f3re mo\u017cna nabywa\u0107 produkty sk\u0142adaj\u0105ce si\u0119 na PKB.<\/span><\/p>\n Oczywi\u015bcie, wypuszczenie na rynek zbyt ma\u0142ej lub zbyt du\u017cej ilo\u015bci bilet\u00f3w powoduje problemy. Emisja zbyt ma\u0142ej ilo\u015bci bilet\u00f3w powoduje niedostateczn\u0105 produkcj\u0119, bied\u0119, nawet \u015bmier\u0107. Emisja zbyt du\u017cej ilo\u015bci bilet\u00f3w powoduje inflacj\u0119. Gdy Rezerwa Federalna nape\u0142nia balon, a nast\u0119pnie go deflacjonuje, jak to dzieje si\u0119 obecnie na flaczej\u0105cym rynku nieruchomo\u015bci, efekty te wzmacniaj\u0105 si\u0119, powoduj\u0105c sta\u0142y chaos gospodarczy, kt\u00f3ry obserwujemy od dziesi\u0119cioleci.<\/span><\/p>\n Mo\u017cna z du\u017c\u0105 doz\u0105 trafno\u015bci powiedzie\u0107, \u017ce kredyt jest zjawiskiem kulturowym. Jest on sum\u0105 zdolno\u015bci produkcyjnej ca\u0142ej gospodarki narodowej. Jest nagromadzony w przesz\u0142o\u015bci, obecny w tera\u017aniejszo\u015bci i mo\u017cna go zaprojektowa\u0107 na przysz\u0142o\u015b\u0107. Jest rezultatem pracy rzeszy milion\u00f3w ludzi, kt\u00f3rzy zmarli i odeszli, \u017cyj\u0105 dzi\u015b, a nawet tych nienarodzonych. Wiele efekt\u00f3w tych dzia\u0142a\u0144 jest zastrze\u017conych jako w\u0142asno\u015b\u0107 biznesowa, ziemska czy patentowa, lecz ka\u017cdy cz\u0142owiek, kt\u00f3ry kiedykolwiek \u017cy\u0142, \u017cyje obecnie, lub b\u0119dzie \u017cy\u0107 w przysz\u0142o\u015bci – jest dziedzicem tej kultury.<\/span><\/p>\n Dlatego kredyt mo\u017ce i powinien by\u0107 postrzegany jako powierzony maj\u0105tek spo\u0142eczny, zjawisko publiczne, cz\u0119\u015b\u0107 tego, co zwie si\u0119 terminem \u201edobro wsp\u00f3lne\u201d, istniej\u0105ce niezale\u017cnie od normalnego i naturalnego wyst\u0119powania w\u0142asno\u015bci prywatnej. Tak wi\u0119c u\u017cywanie kredytu oraz jego dystrybucja powinny by\u0107 traktowane jako us\u0142uga publiczna, podobnie jak dostarczanie wody czy elektryczno\u015bci. Ka\u017cdy cz\u0142owiek powinien mie\u0107 prawo do korzystania z niego, zgodnie z pewnymi racjonalnymi, prawnymi i ludzkimi kryteriami odno\u015bnie potrzeby jego kreowania i udzia\u0142u w tym procesie.<\/span><\/p>\n Podobnie jak w wypadku innych us\u0142ug publicznych, spo\u0142eczno\u015b\u0107 jest odpowiedzialna za nadz\u00f3r na tym, czy kredyt jest wykorzystywany m\u0105drze i dla realizacji pozytywnych i konstruktywnych cel\u00f3w. Nikomu jednak nie powinno si\u0119 zabrania\u0107 dost\u0119pu do niego, gdy\u017c jest on konieczno\u015bci\u0105 \u017cyciow\u0105.<\/span><\/p>\n Pieni\u0105dze jako miara kredytu powinny z tego powodu by\u0107 dost\u0119pne dla ca\u0142ego spo\u0142ecze\u0144stwa. Rz\u0105d, jako przedstawiciel spo\u0142ecze\u0144stwa, jest odpowiedzialny za nadz\u00f3r, koordynacj\u0119 i regulacj\u0119 kwestii dost\u0119pno\u015bci kredytu, maj\u0105c na uwadze najbardziej sprawiedliwe i spo\u0142ecznie korzystne formy jego wykorzystania.<\/span><\/p>\n Reformi\u015bci monetarni mogliby argumentowa\u0107 w zwi\u0105zku z tym, \u017ce szeroka dost\u0119pno\u015b\u0107 kredytu dla ludzi pracuj\u0105cych powinna by\u0107 cz\u0119\u015bci\u0105 \u201eog\u00f3lnego dobrobytu\u201d gwarantowanego w preambule do Konstytucji USA. Nie powinno si\u0119 myli\u0107 tego postulatu z nieograniczon\u0105 dost\u0119pno\u015bci\u0105 kredytu dla spekulant\u00f3w i rekin\u00f3w gie\u0142dowych, jak to ma miejsce dzi\u015b w naszej gospodarce kszta\u0142towanej przez Wall Street.<\/span><\/p>\n Te kwestie s\u0105 jednak s\u0142abo rozpoznane. Pieni\u0105dze, a przez to i kredyt, s\u0105 postrzegane jako w\u0142asno\u015b\u0107 prywatna nawet, gdy wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich, jak wspomniano, jest tworzona przez banki \u201ez powietrza\u201d. Nie ma przesady w stwierdzeniu, i\u017c obecny system charakteryzuje si\u0119 tym, \u017ce elity finansowe konfiskuj\u0105 i prywatyzuj\u0105 najwa\u017cniejszy zas\u00f3b publiczny, wa\u017cniejszy ni\u017c woda, ziemia czy energia elektryczna. Sytuacja ta prowadzi do wi\u0119kszo\u015bci wojen na \u015bwiecie, do biedy i zbrodni.<\/span><\/p>\n Spr\u00f3bujmy zatem jeszcze raz przyjrze\u0107 si\u0119 sposobowi, w jaki pieni\u0105dz trafia do gospodarki, tym razem zwracaj\u0105c uwag\u0119 na og\u00f3lny obraz kredyt\u00f3w w gospodarce USA. Jak wspomnieli\u015bmy, PKB USA wynios\u0142o w roku 2006 12,98 biliona $. Jest w tym uwzgl\u0119dniony deficyt handlowy w kwocie 726 mld $. Pytanie brzmi, sk\u0105d bierze si\u0119 kredyt konieczny, aby to PKB wykupi\u0107, gdy\u017c, zgodnie z definicj\u0105, ca\u0142a ta suma musia\u0142a by\u0107 zap\u0142acona w cenach.<\/span><\/p>\n Zgodnie z oficjalnymi danymi, dost\u0119pny doch\u00f3d narodowy USA za 2006 r wyni\u00f3s\u0142 10,23 bln $ i sk\u0142ada\u0142 si\u0119 z wynagrodze\u0144, pensji, odsetek, dywidend, dochod\u00f3w osobistych z biznesu i zysk\u00f3w z kapita\u0142u. Oko\u0142o jednej trzeciej tej sumy zosta\u0142o przeznaczone na podatki na rzecz rz\u0105du federalnego, rz\u0105d\u00f3w stanowych i lokalnych.<\/span><\/p>\n