{"id":3810,"date":"2012-03-13T15:17:23","date_gmt":"2012-03-13T15:17:23","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bezjarzmowie.info.ke\/test\/?p=3810"},"modified":"2013-11-02T20:56:22","modified_gmt":"2013-11-02T19:56:22","slug":"smierc-miasta","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/smierc-miasta\/","title":{"rendered":"\u015amier\u0107 miasta?"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a><\/p>\n

Wsp\u00f3\u0142czesna przestrze\u0144 miejska to pole walki. D\u0105\u017cenia zwyk\u0142ych mieszka\u0144c\u00f3w coraz cz\u0119\u015bciej koliduj\u0105 z interesami grup, posiadaj\u0105cych kapita\u0142 i w\u0142adz\u0119. Zar\u00f3wno dysproporcje ekonomiczne, jak i przestrzenne, kt\u00f3re wyra\u017anie zarysowa\u0142y si\u0119 w ostatnich latach, przynios\u0142y w mie\u015bcie segregacj\u0119 przestrzenn\u0105. Nast\u0119pstwem post\u0119puj\u0105cej globalizacji oraz poddania \u017cycia spo\u0142ecznego wzorowi totalnego konsumeryzmu – sta\u0142y si\u0119 represje wobec nie wpisuj\u0105cych si\u0119 w ten model grup wykluczonych tj. ubogich, bezrobotnych, bezdomnych. Z przestrzeni miejskich usuwane s\u0105 kolejne sk\u0142oty i alternatywne centra kultury, gdy\u017c we wsp\u00f3\u0142czesnym \u015bwiecie, poddanym kapitalistycznej logice zysku, nie ma dla nich miejsca. Nic wi\u0119c dziwnego, \u017ce publikacja o tak no\u015bnym tytule, jakim jest wydana przez krakowski Ha!art<\/em> w serii Linia radykalna<\/em> ksi\u0105\u017cka Krzysztofa Nawratka pt. Miasto jako idea polityczna<\/em>, budzi\u0107 musi zrozumia\u0142e zainteresowanie ka\u017cdej osoby aktywnej publicznie i pragn\u0105cej wp\u0142ywa\u0107 na rzeczywisto\u015b\u0107. Tak sta\u0142o si\u0119 te\u017c ze mn\u0105, tym bardziej, i\u017c autorem jest architekt, a prospo\u0142eczne postawy tej grupy zawodowej nie nale\u017c\u0105 raczej do zbyt cz\u0119stych.<\/span><\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Tym niemniej lektura jego publikacji rozczarowa\u0142a mnie. Dlaczego? Przybli\u017cmy najpierw autora: Krzysztof Nawratek (ur. 1970) \u2013 architekt \u2013 urbanista, doktor nauk technicznych, wyk\u0142adowca geografii przestrzennej w Rydze, jest autorem licznych tekst\u00f3w po\u015bwi\u0119conych miastu, publikowanych m.in. na \u0142amach Gazety Wyborczej<\/em>, Krytyki Politycznej<\/em>, Obywatela<\/em>, Czasu Kultury<\/em> oraz pism \u0142otewskich. Wraz z Krzysztofem Kafk\u0105 rozmawia te\u017c o nim na forum autorskiego portalu miejsca.org. Od 2006 roku mieszka i pracuje w Irlandii. Nielinearna, poszarpana, zap\u0119tlaj\u0105ca si\u0119, pe\u0142na dygresji, wtr\u0105ce\u0144, przerwanych i odnawianych w\u0105tk\u00f3w struktura omawianej ksi\u0105\u017cki sprawia, i\u017c jej lektura nie nale\u017cy do \u0142atwych, jednak punkt wyj\u015bcia zosta\u0142 zarysowany klarownie. Jak przyznaje autor, \u015bwiat, w kt\u00f3rym \u017cyje, \u201enie podoba mu si\u0119\u201d. Swe rozwa\u017cania rozpoczyna on od trafnych obserwacji wsp\u00f3\u0142czesnych miast, kt\u00f3re \u2013 mimo tego, i\u017c rosn\u0105 w niezwyk\u0142ym tempie \u2013 znajduj\u0105 si\u0119 w kryzysie. Np. w Stanach Zjednoczonych miasta ulegaj\u0105 zjawisku, zwanemu urban sprawl<\/em>, gdy\u017c ludzie przenosz\u0105 si\u0119 z ich centr\u00f3w na obrze\u017ca. Na terenie by\u0142ej NRD \u2013 obserwujemy shrinking cities<\/em>, czyli \u201ekurcz\u0105ce si\u0119 miasta\u201d. Nawet w Polsce marzeniem wielu os\u00f3b jest zamieszkanie w domku z ogr\u00f3dkiem na przedmie\u015bciu. Zdaniem autora najwi\u0119kszym zagro\u017ceniem jest s\u0142abo\u015b\u0107 polityczna wsp\u00f3\u0142czesnych miast, kt\u00f3re \u201eumieraj\u0105\u201d. \u201eMy\u015bl\u0119, \u017ce tego procesu nie da si\u0119 ju\u017c zatrzyma\u0107\u201d \u2013 pisze Nawratek we wst\u0119pie do Miasta jako idei<\/em> politycznej<\/em>. Jego zdaniem istnieje jednak \u201e\u017cycie po \u015bmierci\u201d. To \u201ezmiartwychwstanie Polis<\/em>\u201d, rozumianej jako spos\u00f3b \u017cycia wsp\u00f3lnoty na <obszarze zurbanizowanym>, dawniej nazywanym miastem\u201d.<\/span><\/p>\n

Autor wychodzi od zdefiniowania poj\u0119cia \u201eobywatelstwa\u201d, kt\u00f3re pozwala dzi\u015b cz\u0142owiekowi zakorzeni\u0107 si\u0119 we wsp\u00f3lnocie, korzysta\u0107 z praw, ale nakazuje r\u00f3wnie\u017c wype\u0142nia\u0107 obowi\u0105zki. Obecnie, kiedy pa\u0144stwo narodowe wycofa\u0142o si\u0119 na pozycje neoliberalne – we wsp\u00f3\u0142czesnym mie\u015bcie, kt\u00f3re nie wiadomo do kogo nale\u017cy, obywatelstwo samo w sobie niewiele znaczy. Za ruchami antyglobalistycznymi autor zauwa\u017ca za\u0142amanie w polityce \u015bwiatowej tzw. \u201eporz\u0105dku westfalskiego\u201d, kryzys liberalno\u2013demokratycznej wizji spo\u0142ecze\u0144stwa oraz triumf neoliberalizmu, przejawiaj\u0105cy si\u0119 g\u0142\u00f3wnie w rosn\u0105cej przewadze globalnych korporacji nad zwyk\u0142ymi lud\u017ami. To wszystko sprawi\u0142o, i\u017c zakorzeniony w \u017cyciu wsp\u00f3lnoty, politycznie aktywny Obywatel, sta\u0142 si\u0119 Obywatelem\u2013Konsumentem, scharakteryzowanym przez Catherine Needham, cz\u0142owiekiem uczestnicz\u0105cym w systemie neoliberalnej gospodarki. Zmieni\u0142a si\u0119 r\u00f3wnie\u017c przestrze\u0144 publiczna z archetypiczn\u0105 Agor\u0105<\/em>, kt\u00f3ra utraci\u0142a sw\u00f3j polityczny charakter na rzecz komercyjno\u2013rozrywkowego. Zajmuj\u0105c si\u0119 \u015bmierci\u0105 Polis <\/em>Krzysztof Nawratek opisuje rozpad wsp\u00f3\u0142czesnych metropolii. Jak zauwa\u017ca, rozparcelowane na lepsze i gorsze dzielnice, pe\u0142ne nier\u00f3wno\u015bci spo\u0142ecznych i ekonomicznych, gdzie bieda s\u0105siaduje z nieprawdopodobnym bogactwem, miasta przestaj\u0105 by\u0107 ca\u0142o\u015bci\u0105. Rozpadowi \u201ena kawa\u0142ki\u201d, w\u0105skiej specjalizacji ulegaj\u0105 te\u017c wsp\u00f3\u0142cze\u015bni ludzie. Zajmuj\u0105c si\u0119 \u201eobcymi\u201d oraz imigrantami w mie\u015bcie, autor ksi\u0105\u017cki zauwa\u017ca, i\u017c urodzeni w nim s\u0105 w nim lepiej \u201ezakorzenieni\u201d w jego przestrzeni. Z kolei dzielnice \u201eniezakorzenionych\u201d dostarczaj\u0105 miastu tanich pracownik\u00f3w, staj\u0105 si\u0119 p\u00f3\u0142legalnymi kana\u0142ami transferu informacji, ludzi i towar\u00f3w oraz atrakcj\u0105 turystyczn\u0105, co wida\u0107 najlepiej na przyk\u0142adzie China Towns<\/em> oraz innych dzielnic etnicznych \u015bwiatowych metropolii.<\/span><\/p>\n

Na kolejnych stronach ksi\u0105\u017cki, id\u0105c \u015bladami rozwa\u017ca\u0144 ameryka\u0144skiego ekonomisty, Richarda Floridy, Nawratek pr\u00f3buje wyja\u015bni\u0107 do\u015b\u0107 wieloznaczne poj\u0119cie \u201ekapita\u0142u spo\u0142ecznego\u201d (creative capital<\/em>), uto\u017csamianego z silnymi wi\u0119ziami, \u0142\u0105cz\u0105cymi mieszkaj\u0105cych obok siebie ludzi. Jak zauwa\u017ca – dzielnice, w kt\u00f3rych rozkwita kapita\u0142 spo\u0142eczny, najcz\u0119\u015bciej zosta\u0142y \u201ezapomniane przez Boga, ludzi oraz (…) planist\u00f3w i urz\u0119dnik\u00f3w miejskich\u201d. \u201eW neoliberalnym mie\u015bcie nie ma na to miejsca i ostatnie wydarzenia w Kopenhadze, zwi\u0105zane ze sprzeda\u017c\u0105, a nast\u0119pnie zburzeniem przez nabywc\u0119 historycznego domu kultury w dzielnicy Christiania s\u0105 tego najlepszym dowodem\u201d – pisze autor. Przygl\u0105daj\u0105c si\u0119 wsp\u00f3\u0142czesnym miastom, Nawratek zauwa\u017ca, i\u017c \u015bwiat dzieli si\u0119 na te \u201eglobalne\u201d oraz na niepotrafi\u0105ce dotrzyma\u0107 im kroku – \u201eperyferyjne\u201d, kt\u00f3re z braku dogodnego po\u0142o\u017cenia, wystarczaj\u0105cego potencja\u0142u demograficznego czy gospodarczego \u2013 \u201ekurcz\u0105 si\u0119\u201d. O ile miasta globalne staj\u0105 si\u0119 cz\u0119\u015bci\u0105 sieci, te peryferyjne przestaj\u0105 by\u0107 rozpoznawaln\u0105, autonomiczn\u0105 struktur\u0105. \u017bycie ich mieszka\u0144c\u00f3w jest Baumanowskim \u201e\u017cyciem na przemia\u0142\u201d, \u201ebez sensu\u201d i \u201ebez wp\u0142ywu\u201d na cokolwiek. Analizuj\u0105c dwa modele zarz\u0105dzania miastem: eksperckie, menad\u017cerskie, do pewnego stopnia \u2013 autorytarne kierowanie Singapurem autor przeciwstawia wsp\u00f3lnotowemu, \u201eoddolnemu\u201d schematowi demokracji uczestnicz\u0105cej, wypracowanej w brazylijskim Porto Alegre, by doj\u015b\u0107 do wniosku, \u017ce \u017caden z nich nie jest idealny. Ani \u201emodel singapurski\u201d, ani \u00f3w z Porto Alegre nie s\u0105 dla niego wzorem, gdy\u017c zdaniem autora w ka\u017cdym wsp\u00f3\u0142czesnym mie\u015bcie zanika intymna relacja \u201eTy-Ja\u201d. Sposobu zarz\u0105dzania now\u0105 Polis<\/em> nale\u017ca\u0142oby szuka\u0107 nie tyle mi\u0119dzy nimi, co ponad nimi.<\/span><\/p>\n

Jaki wi\u0119c model szkicuje Krzysztof Nawratek w swej ksi\u0105\u017cce? Jak sam okre\u015bla, d\u0105\u017c\u0105c do poprawy wsp\u00f3\u0142czesnego \u015bwiata, nie chce rewolucji. Bardziej odpowiada mu delikatne \u201ehakowanie\u201d Systemu. Marzy o jego \u201eprzeformatowaniu\u201d, by jak najlepiej s\u0142u\u017cy\u0142 ludziom. Wykorzystuj\u0105c mit Androgyne oraz id\u0105c za Ma\u00f1uelem Castellsem i jego analiz\u0105 spo\u0142ecze\u0144stwa sieciowego, Krzysztof Nawratek kre\u015bli koncepcj\u0119 miasta androgynicznego, z nieod\u0142\u0105cznym dla niego Obywatelem Plug-in<\/em>. \u201eTa ksi\u0105\u017cka wyros\u0142a z przekonania, \u017ce ani idee, ani ideologie nie s\u0105 wa\u017cne, je\u015bli ignoruj\u0105 \u017cycie pojedynczego cz\u0142owieka\u201d – twierdzi autor. Poniewa\u017c we wsp\u00f3\u0142czesnym \u015bwiecie przesta\u0142 on by\u0107 wa\u017cny, pr\u00f3buje mu przywr\u00f3ci\u0107 miejsce, w\u0142a\u015bnie jako obywatelowi Plug-in<\/em>, kt\u00f3ry nie ma ju\u017c nic wsp\u00f3lnego z Obywatelem dawnej Polis<\/em> w greckim, czy o\u015bwieceniowym sensie. W swym projekcie Nawratek chce przywr\u00f3ci\u0107 silne struktury, istniej\u0105ce niezale\u017cnie od obywateli, kt\u00f3re jego zdaniem winny sta\u0107 si\u0119 instytucj\u0105 \u201eponad-ponad globaln\u0105\u201d, s\u0142u\u017c\u0105c\u0105 obywatelom do przej\u0119cia w\u0142adzy nad ich \u017cyciem. Zwi\u0105zek Obywateli Plug-in<\/em> z miastem polega na \u201ewpinaniu si\u0119\u201d we wszystkie jego struktury spo\u0142eczne: gospodarki, kultury, w\u0142adzy. Oczywi\u015bcie nowe rozumienie \u201eobywatelstwa\u201d wymyka si\u0119 koncepcji pa\u0144stwa narodowego i nie ma te\u017c nic wsp\u00f3lnego z demokracj\u0105 przedstawicielsk\u0105. Przeciwnie: miasto rz\u0105dzone przez Obywateli Plug-in<\/em> – to miasto w\u0142adane na drodze zmodyfikowanej, \u201einteligentnej\u201d demokracji bezpo\u015bredniej. Zar\u00f3wno sta\u0142y mieszkaniec miasta, jak i przebywaj\u0105cy w nim czasowo turysta, mieliby swobodny dost\u0119p do struktur miejskich oraz do w\u0142adzy\/wiedzy. Obywatelem Plug-in<\/em> dowolnego miasta m\u00f3g\u0142by zosta\u0107 ka\u017cdy, kto tego zechce. Ten zmienia si\u0119 w cz\u0142owieka Plug-in<\/em>, obdarzonego umiej\u0119tno\u015bci\u0105 wnikania w obce sobie kultury, j\u0119zyki i systemy prawne.<\/span><\/p>\n

W ten spos\u00f3b, pod\u0105\u017caj\u0105c za prac\u0105 Guests and Aliens<\/em> Saskii Sassen, odnosi si\u0119 do kluczowej dla niego kwestii migracji. Miasto Obywateli Plug-in<\/em> w niczym nie przypomina krytykowanego przeze\u0144 wielokulturowego miasta multi-kulti<\/em>. Przeciwnie: to miasto transkulturowe, niekiedy – a\u017c \u201eopresyjne\u201d w przymuszaniu jego mieszka\u0144c\u00f3w do wchodzenia w interakcje. Czy jest to koncepcja idealna?<\/span><\/p>\n

Trudno mi zgodzi\u0107 si\u0119 z autorem, np. je\u015bli chodzi o podej\u015bcie do przestrzeni publicznej. Jego zdaniem niczym nie r\u00f3\u017cni si\u0119 ona od przestrzeni komercyjnych i nie warto o ni\u0105 walczy\u0107. Tak w tym kontek\u015bcie pisze o ruchach spo\u0142ecznych: \u201eW krajach o pluralistycznym i tolerancyjnym spo\u0142ecze\u0144stwie ta zmiana [jak\u0105 by\u0142a komercjalizacja przestrzeni publicznej<\/em> \u2013 dop. AMW] zachodzi\u0142a do\u015b\u0107 bezbole\u015bnie. Do momentu, w kt\u00f3rym ludzie okre\u015blani dzi\u015b jako alterglobali\u015bci zauwa\u017cyli, \u017ce miasta nale\u017c\u0105 znacznie bardziej do korporacji, ni\u017c do ich mieszka\u0144c\u00f3w. Dzi\u015b ci strace\u0144cy (sic<\/em>! – pokre\u015bl. AMW) chc\u0105 walczy\u0107, by odzyska\u0107 przestrzenie publiczne dla mieszka\u0144c\u00f3w miast. Patrz\u0119 na nich z sympati\u0105, lecz bez wiary. Nie wiedz\u0105, nieszcz\u0119\u015bni (!), \u017ce nie ma ju\u017c Obywatela, nie b\u0119dzie wi\u0119c i przestrzeni dla niego. To wszystko tylko iluzja i imitacja. Skansen.\u201d [Nad Wis\u0142\u0105 proces odby\u0142 si\u0119 nader bole\u015bnie, bo w tempie przyspieszonym. Na pocz\u0105tku lat 90. XX w. pisa\u0142y o nim sporo Tygodnik Gda\u0144ski \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d i lubelski \u201eTygodnik Wsp\u00f3\u0142czesny\u201d. Gdy je w \u201ewolnej\u201d Polsce wyko\u0144czono – zabrak\u0142o odwa\u017cnych<\/em> do dziennikarskiego rejestrowania wymuszanych zmian <\/em>\u2013 przyp. red.].<\/span><\/p>\n

Tymczasem ju\u017c Ma\u00f1uel Castells w swej klasycznej ksi\u0105\u017cce Kwestia miejska<\/em> wiele stron po\u015bwi\u0119ci\u0142 oddolnym ruchom spo\u0142ecznym, powstaj\u0105cym na p\u0142aszczy\u017anie akcji protestacyjnych przeciwko warunkom \u017cycia w miastach. Aktywno\u015b\u0107 takich ruch\u00f3w, kt\u00f3re d\u0105\u017c\u0105 do odzyskania przestrzeni miejskich utraconych na rzecz w\u0142adzy i biznesu, opisa\u0142 r\u00f3wnie\u017c Jaros\u0142aw Urba\u0144ski w ksi\u0105\u017cce Odzyska\u0107 miasto. Samowolne osadnictwo, sk\u0142oting, architektura<\/em> (Wydawnictwo Pozna\u0144skiej Biblioteki Anarchistycznej, seria Anarchizm, idee, praktyka<\/em>, Pozna\u0144 2005). Zastanawiaj\u0105c si\u0119 nad politycznymi konsekwencjami tych dzia\u0142a\u0144 oraz konfliktami spo\u0142ecznymi, wybuchaj\u0105cymi w mie\u015bcie, autor idzie tropem rozwa\u017ca\u0144, zarysowanych w swej wcze\u015bniejszej ksi\u0105\u017cce Globalizacja i konflikty<\/em> lokalne<\/em>, a tak\u017ce w Demokracji uczestnicz\u0105cej w samorz\u0105dzie lokalnym<\/em> Rafa\u0142a G\u00f3rskiego.<\/span><\/p>\n

Szkoda, \u017ce te pozycje nie zosta\u0142y zacytowane w ksi\u0105\u017cce Krzysztofa Nawratka, a pouczaj\u0105ce przyk\u0142ady z \u017cycia wsp\u00f3\u0142czesnych miast nie zdominowa\u0142y jej tre\u015bci. Najwidoczniej autor woli porusza\u0107 si\u0119 na gruncie hipotetycznych teorii, nie przystaj\u0105cych do rzeczywisto\u015bci. Gdyby tak si\u0119 sta\u0142o, jego pozycja lepiej by si\u0119 przys\u0142u\u017cy\u0142a zamys\u0142owi wydawniczemu Linii radykalnej<\/em>, jakim jest podobno \u201ezakwestionowanie obowi\u0105zuj\u0105cego status quo<\/em>\u201d.<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

Agnieszka Maria Wasieczko<\/strong><\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

Krzysztof Nawratek, Miasto jako idea polityczna<\/em>, przedmowa: Jadwiga Staniszkis, seria: Linia Radykalna<\/em>, t. 6., wyd. Korporacja Ha!art, Krak\u00f3w 2008, s. 232<\/p>\n

Pierwodruk: Inny \u015awiat nr 27<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Wsp\u00f3\u0142czesna przestrze\u0144 miejska to pole walki. D\u0105\u017cenia zwyk\u0142ych mieszka\u0144c\u00f3w coraz cz\u0119\u015bciej koliduj\u0105 z interesami grup, posiadaj\u0105cych kapita\u0142 i w\u0142adz\u0119. Zar\u00f3wno<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"colormag_page_layout":"default_layout","footnotes":""},"categories":[143],"tags":[],"class_list":["post-3810","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-inne"],"yoast_head":"\n\u015amier\u0107 miasta? - SI\u0118 MY\u015aLI<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/smierc-miasta\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"de_DE\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"\u015amier\u0107 miasta? - SI\u0118 MY\u015aLI\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Wsp\u00f3\u0142czesna przestrze\u0144 miejska to pole walki. D\u0105\u017cenia zwyk\u0142ych mieszka\u0144c\u00f3w coraz cz\u0119\u015bciej koliduj\u0105 z interesami grup, posiadaj\u0105cych kapita\u0142 i w\u0142adz\u0119. Zar\u00f3wno\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/smierc-miasta\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"SI\u0118 MY\u015aLI\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2012-03-13T15:17:23+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2013-11-02T19:56:22+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/www.bezjarzmowie.info.ke\/test\/wp-content\/uploads\/2012\/03\/Nawratek.jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Verfasst von\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Gesch\u00e4tzte Lesezeit\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"9\u00a0Minuten\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/smierc-miasta\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/smierc-miasta\/\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/#\/schema\/person\/048295918d7858e90e57d1a2c2b5da74\"},\"headline\":\"\u015amier\u0107 miasta?\",\"datePublished\":\"2012-03-13T15:17:23+00:00\",\"dateModified\":\"2013-11-02T19:56:22+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/smierc-miasta\/\"},\"wordCount\":1768,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/smierc-miasta\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\/\/www.bezjarzmowie.info.ke\/test\/wp-content\/uploads\/2012\/03\/Nawratek.jpeg\",\"articleSection\":[\"Inne\"],\"inLanguage\":\"de\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/smierc-miasta\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/smierc-miasta\/\",\"url\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/smierc-miasta\/\",\"name\":\"\u015amier\u0107 miasta? - SI\u0118 MY\u015aLI\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/smierc-miasta\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/smierc-miasta\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\/\/www.bezjarzmowie.info.ke\/test\/wp-content\/uploads\/2012\/03\/Nawratek.jpeg\",\"datePublished\":\"2012-03-13T15:17:23+00:00\",\"dateModified\":\"2013-11-02T19:56:22+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/smierc-miasta\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"de\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[[\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/smierc-miasta\/\"]]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"de\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/smierc-miasta\/#primaryimage\",\"url\":\"http:\/\/www.bezjarzmowie.info.ke\/test\/wp-content\/uploads\/2012\/03\/Nawratek.jpeg\",\"contentUrl\":\"http:\/\/www.bezjarzmowie.info.ke\/test\/wp-content\/uploads\/2012\/03\/Nawratek.jpeg\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/smierc-miasta\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"\u015amier\u0107 miasta?\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#website\",\"url\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/\",\"name\":\"SI\u0118 MY\u015aLI\",\"description\":\"\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"de\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#organization\",\"name\":\"SI\u0118 MY\u015aLI\",\"url\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"de\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/99.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/99.png\",\"width\":270,\"height\":204,\"caption\":\"SI\u0118 MY\u015aLI\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#\/schema\/logo\/image\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/#\/schema\/person\/048295918d7858e90e57d1a2c2b5da74\",\"name\":\"admin\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"de\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/9acf729117e1cff813c07ba085b25a76702049ffb5efe3425388cd1a019577de?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/9acf729117e1cff813c07ba085b25a76702049ffb5efe3425388cd1a019577de?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"admin\"},\"url\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/author\/admin\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"\u015amier\u0107 miasta? - SI\u0118 MY\u015aLI","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/smierc-miasta\/","og_locale":"de_DE","og_type":"article","og_title":"\u015amier\u0107 miasta? - SI\u0118 MY\u015aLI","og_description":"Wsp\u00f3\u0142czesna przestrze\u0144 miejska to pole walki. D\u0105\u017cenia zwyk\u0142ych mieszka\u0144c\u00f3w coraz cz\u0119\u015bciej koliduj\u0105 z interesami grup, posiadaj\u0105cych kapita\u0142 i w\u0142adz\u0119. Zar\u00f3wno","og_url":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/smierc-miasta\/","og_site_name":"SI\u0118 MY\u015aLI","article_published_time":"2012-03-13T15:17:23+00:00","article_modified_time":"2013-11-02T19:56:22+00:00","og_image":[{"url":"http:\/\/www.bezjarzmowie.info.ke\/test\/wp-content\/uploads\/2012\/03\/Nawratek.jpeg","type":"","width":"","height":""}],"author":"admin","twitter_misc":{"Verfasst von":"admin","Gesch\u00e4tzte Lesezeit":"9\u00a0Minuten"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/smierc-miasta\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/smierc-miasta\/"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/#\/schema\/person\/048295918d7858e90e57d1a2c2b5da74"},"headline":"\u015amier\u0107 miasta?","datePublished":"2012-03-13T15:17:23+00:00","dateModified":"2013-11-02T19:56:22+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/smierc-miasta\/"},"wordCount":1768,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/smierc-miasta\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/www.bezjarzmowie.info.ke\/test\/wp-content\/uploads\/2012\/03\/Nawratek.jpeg","articleSection":["Inne"],"inLanguage":"de","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/smierc-miasta\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/smierc-miasta\/","url":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/smierc-miasta\/","name":"\u015amier\u0107 miasta? - SI\u0118 MY\u015aLI","isPartOf":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/smierc-miasta\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/smierc-miasta\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/www.bezjarzmowie.info.ke\/test\/wp-content\/uploads\/2012\/03\/Nawratek.jpeg","datePublished":"2012-03-13T15:17:23+00:00","dateModified":"2013-11-02T19:56:22+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/smierc-miasta\/#breadcrumb"},"inLanguage":"de","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":[["https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/smierc-miasta\/"]]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"de","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/smierc-miasta\/#primaryimage","url":"http:\/\/www.bezjarzmowie.info.ke\/test\/wp-content\/uploads\/2012\/03\/Nawratek.jpeg","contentUrl":"http:\/\/www.bezjarzmowie.info.ke\/test\/wp-content\/uploads\/2012\/03\/Nawratek.jpeg"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/smierc-miasta\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"\u015amier\u0107 miasta?"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#website","url":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/","name":"SI\u0118 MY\u015aLI","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"de"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#organization","name":"SI\u0118 MY\u015aLI","url":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"de","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/siemysli-ke.info\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/99.png","contentUrl":"https:\/\/siemysli-ke.info\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/99.png","width":270,"height":204,"caption":"SI\u0118 MY\u015aLI"},"image":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/#\/schema\/person\/048295918d7858e90e57d1a2c2b5da74","name":"admin","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"de","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/9acf729117e1cff813c07ba085b25a76702049ffb5efe3425388cd1a019577de?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/9acf729117e1cff813c07ba085b25a76702049ffb5efe3425388cd1a019577de?s=96&d=mm&r=g","caption":"admin"},"url":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/author\/admin\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3810","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3810"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3810\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3810"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3810"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3810"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}