{"id":3489,"date":"2012-03-03T16:37:15","date_gmt":"2012-03-03T16:37:15","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bezjarzmowie.info.ke\/test\/?p=3489"},"modified":"2013-11-02T20:56:22","modified_gmt":"2013-11-02T19:56:22","slug":"niezalezny-iii-obieg-literacki-w-polsce-9","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/niezalezny-iii-obieg-literacki-w-polsce-9\/","title":{"rendered":"Niezale\u017cny III obieg literacki w Polsce (9)"},"content":{"rendered":"

\u00a0<\/em><\/span><\/p>\n

Antologie i festiwale art zine\u2019owe<\/span><\/h1>\n

\u201eMusieli\u015bmy zrobi\u0107 t\u0119 ksi\u0105\u017ck\u0119. Tych wydawnictw nie ma w bibliotekach. \u0141atwo si\u0119 gubi\u0105, toner z xerokopiarek, na kt\u00f3rych by\u0142y kopiowane, szybko wietrzeje, starsze gazetki staj\u0105 si\u0119 z roku na rok coraz bledsze, by\u0107 mo\u017ce kt\u00f3rego\u015b dnia literki ca\u0142kiem znikn\u0105.\u201d [1]<\/a><\/span><\/p>\n

S\u0142owa, kt\u00f3re redakcja zamie\u015bci\u0142a we wst\u0119pie pierwszej antologii art zine\u2019\u00f3w<\/em> XEROFEERII<\/em> \u015bwiadcz\u0105 o determinacji i zaanga\u017cowaniu tw\u00f3rc\u00f3w pierwszej pr\u00f3by opisania tak rozleg\u0142ego i trudnego do ogarni\u0119cia zjawiska. Antologia ta powsta\u0142a na gruzach wcze\u015bniejszej, ma\u0142o udanej antologii, stworzonej po pierwszym spotkaniu \u015brodowisk art zine\u2019owych<\/em> w Zielonej G\u00f3rze, 2-4. pa\u017adziernika 1992 roku. By\u0142a to antologia art zine\u2019\u00f3w<\/em> i mail artu<\/em>. Mia\u0142a tylko 54 strony i ma\u0142y nak\u0142ad. Postanowiono stworzy\u0107 pe\u0142niejsz\u0105 wersj\u0119, kt\u00f3ra zwiera\u0142aby wi\u0119ksz\u0105 ilo\u015b\u0107 samych art zine\u2019\u00f3w<\/em> jak i ich zawarto\u015bci. G\u0142\u00f3wnym jednak powodem zorganizowania pierwszego Art Zine Gallery<\/em><\/strong> by\u0142o spotkanie ludzi, kt\u00f3rzy znaj\u0105c si\u0119 od lat i od lat koresponduj\u0105c ze sob\u0105 \u2013 nigdy si\u0119 nie widzieli. Poza tym – by\u0142o to pierwsze oficjalne wyj\u015bcie z podziemi. Lokalna prasa obficie rozpisywa\u0142a si\u0119 na ten temat, a Zielona G\u00f3ra bardzo szybko zosta\u0142 okrzykni\u0119ta Stolic\u0105 Niezale\u017cnego Obiegu Literackiego. Na pomys\u0142 zorganizowania spotkania \u015brodowisk art zine\u2019owych wpadli: Rafa\u0142 Qba <\/em>Jakubowski (pismo \u017baden<\/em>) i Jacek Katos<\/em> Katarzy\u0144ski (pismo Dada Rzyje<\/em>). Za\u0142o\u017cenia i cele tego\u017c spotkania przytacza Rafa\u0142 Jakubowski w numerze 032 (nr 11 z 1993 roku) pisma \u017baden<\/em>:<\/span><\/p>\n

<\/span><\/p>\n

\u201eCelem mia\u0142o by\u0107 om\u00f3wienie i realizacja dzia\u0142a\u0144:<\/span><\/p>\n

–\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 wydanie og\u00f3lnopolskiego pisma spo\u0142.-polit. stwarzaj\u0105cego alternatyw\u0119 do be\u0142kotu oficjalnej prasy,<\/span><\/p>\n

–\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 za\u0142o\u017cenie banku wsp\u00f3\u0142pracy i informacji do pomocy przy organizowaniu wsp\u00f3lnych imprez og\u00f3lnopolskich i europejskich,<\/span><\/p>\n

–\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 przesuni\u0119cie bieguna dzia\u0142a\u0144 kontrkultury na atak w oficjalne formy i struktury pa\u0144stwa,<\/span><\/p>\n

–\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 wydanie informatora omawiaj\u0105cego i reklamuj\u0105cego wszelkie imprezy,<\/span><\/p>\n

–\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 stworzenie zaplecza (prawnego) do obrony ludzi represjonowanych, oraz pr\u00f3by wnikni\u0119cia w system kontroli pa\u0144stwa nad m\u0142odzie\u017c\u0105,<\/span><\/p>\n

–\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 wydanie antologii art. zine\u2019owej, publikuj\u0105cej najwarto\u015bciowsze rzeczy ukazuj\u0105ce si\u0119 w ci\u0105gu roku,<\/span><\/p>\n

–\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 stworzenie funduszu na rzecz w\/w inicjatyw ze \u015brodk\u00f3w finansowych szeregu wszelkich dystrybucji i firm <niezale\u017cnych kapitalist\u00f3w>.\u201d<\/span>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/span><\/p>\n

Czy\u017c nie brzmi to jak program rewolucji? Niekt\u00f3rzy m\u00f3wi\u0105, \u017ce na ca\u0142e szcz\u0119\u015bcie dla III obiegu program ten nie zosta\u0142 zrealizowany. Rafa\u0142 Jakubowski pragn\u0105\u0142 wszystko uwik\u0142a\u0107 w polityk\u0119, na co nie zgodzili si\u0119 uczestnicy spotkania. Postanowiono tylko spe\u0142ni\u0107 jeden z tych postulat\u00f3w \u2013 wyda\u0107 antologi\u0119 art zine\u2019\u00f3w<\/em>. Pierwszy festiwal tw\u00f3rczo\u015bci niezale\u017cnej zawiera\u0142 w programie pokazy mody futurystycznej oraz koncert muzyki awangardowej. Po II<\/em> Art Zine Gallery<\/em>, kt\u00f3ry odby\u0142 si\u0119 w 1993 roku, postanowiono opublikowa\u0107 antologi\u0119. \u017beby om\u00f3wi\u0107 szczeg\u00f3\u0142y tej pierwszej publikacji, postanowiono ponownie si\u0119 spotka\u0107. Zorganizowano Art Zine Kongres<\/em><\/strong> w Zielonej G\u00f3rze wiosn\u0105 1993 roku, kt\u00f3ry poza spotkaniem dotycz\u0105cy redakcji antologii, by\u0142 zarazem mini festiwalem muzyczno-literacko-grafficiarskim. Wydana antologia XEROFEERIA<\/em><\/strong> (oddano do druku 15. wrze\u015bnia 1993 roku) zawiera wypisy z art zine\u2019\u00f3w<\/em>, powsta\u0142ych do 1993 roku. Przy tytule pisma zosta\u0142y zamieszczone fragmenty zawartych w nim utwor\u00f3w. Uj\u0119to dorobek 49 art zine\u2019\u00f3w<\/em> i pism komiksowych \u2013 tylko tych, kt\u00f3re odpowiedzia\u0142y na apel redaktor\u00f3w antologii i nades\u0142a\u0142y informacje wraz z egzemplarzami wydawanych przez siebie pism.<\/span><\/p>\n

W roku 1994 odby\u0142 si\u0119 III Art. Zine Gallery<\/em>, ju\u017c ubo\u017cszy w wyst\u0119py artystyczne ale z udzia\u0142em go\u015bci z zagranicy \u2013 z Czech i Anglii. Uchwalono wydanie antologii wierszy wydawanych w III obiegu – XEROFRENIA<\/em><\/strong>. Proces tworzenia tej antologii by\u0142 podobny do tego z poprzedniej: zorganizowano II Art Zine Kongres <\/em>\u2013 rozes\u0142ano informacj\u0119 z pro\u015bb\u0105 o przesy\u0142anie tomik\u00f3w na adres redakcji antologii. We wst\u0119pie napisano: \u201eAntologia ta ma zn\u00f3w wymiar przede wszystkim dokumentacyjny. Tak samo jak w przypadku Xerofeerii<\/em>, uwzgl\u0119dnili\u015bmy tu autor\u00f3w wszystkich tomik\u00f3w, ukazuj\u0105cych si\u0119 w i rozprowadzanych w spos\u00f3b niezinstytucjonalizowany, jakie wpad\u0142y nam w nasze r\u0105czki. Niekt\u00f3rzy z nich wydawali potem swe wiersze \u201eoficjalnie\u201d ale to ju\u017c ich problem\u201d.<\/span><\/p>\n

Tak wi\u0119c zamieszczono wyb\u00f3r wierszy z tomik\u00f3w wydanych przez poszczeg\u00f3lnych tw\u00f3rc\u00f3w \u2013 w sumie zaprezentowano wiersze 76 autor\u00f3w.<\/span><\/p>\n

We wszystkich edycjach Art Zine Gallery<\/em> czynnie bra\u0142y udzia\u0142 pisma: Dada Rzyje<\/em>, Szajba<\/em>, Die Hule<\/em>, Lampa i Iskra Bo\u017ca<\/em>, Litera<\/em>, Tytu\u0142 Die\u0144 Do Blyy<\/em>, \u017baden<\/em>, Szokiren Szikzal<\/em>, Ma\u0142a Ulicznica<\/em>, Blama\u017c<\/em>, Kobieta<\/em>, Exkluziv<\/em>.<\/span><\/p>\n

Art Zine Show<\/em><\/strong> \u2013 to prezentacje tw\u00f3rczo\u015bci art zine\u2019owej<\/em>, organizowane przez Staromiejski Dom Kultury. Pierwszy odby\u0142 si\u0119 w sali SDK w pa\u017adzierniku 1993 roku jako do\u015b\u0107 tradycyjny wiecz\u00f3r literacki[2]<\/a>. Drugi \u2013 na estradzie na rynku Starego Miasta w Warszawie 20. maja 1994 roku \u2013 bez publiczno\u015bci… Trzeci \u2013 w kinie T\u0119cza<\/em> w Warszawie 20. maja 1995 roku. By\u0142 multimedialnym festiwalem undergroundowej<\/em> aktywno\u015bci literackiej, video<\/em> i muzycznej z udzia\u0142em reprezentant\u00f3w pism Schisostoma<\/em>, Linie<\/em>, Szajba<\/em>, Dada Rzyje<\/em>, Lampa i Iskra Bo\u017ca<\/em>, Opiekun<\/em>, Rewia Kontrsztuki<\/em>, Xerro<\/em> i innych. Byli tak\u017ce go\u015bcie z Ukrainy, Bia\u0142orusi i Litwy \u2013 publiczno\u015b\u0107 tym razem dopisa\u0142a. Dwa ostatnie Art Zine Show<\/em> by\u0142y imprezami towarzysz\u0105cymi Mi\u0119dzynarodowym Targom Ksi\u0105\u017cki.<\/span><\/p>\n

Przy okazji III Art Zine Show<\/em> Staromiejski Dom Kultury wyda\u0142 trzeci\u0105 i ostatni\u0105 antologi\u0119 art zine\u2019\u00f3w<\/em> pt. XEROFURIA<\/em><\/strong> <\/em>w nak\u0142adzie 500 sztuk, przygotowan\u0105 przez Paw\u0142a Dunina-W\u0105sowicza. Zawiera reprodukcje fragment\u00f3w 15 czo\u0142owych art zine\u2019\u00f3w<\/em>, wykaz pozosta\u0142ych, t\u0142umaczenie podsumowania ksi\u0105\u017cki Fleischera Overground<\/em>, wiersze Jac Po, Moniki i Bogus\u0142awa Kopc\u00f3w, Kazika Malinowskiego, Krzysztoffa Kaina May\u2019a oraz teksty zespo\u0142\u00f3w undergroundowych<\/em>.<\/span><\/p>\n

Kontynuacj\u0105 tradycji organizowania imprez art zine\u2019owych<\/em> by\u0142y tworzone przez Lamp\u0119 i<\/em> Iskr\u0119 Bo\u017c\u0105<\/em> we wsp\u00f3lpracy z szefem kinoteatru Jaros\u0142awem \u017bwirblisem w kinie T\u0119cza<\/em> imprezy: Dobra poezja \u2013 z\u0142a muzyka<\/em> (kwiecie\u0144 1996 rok, promocja antologii Macie swoich poet\u00f3w<\/em>), Niby Art Zine Lampa Show<\/em> listopad 1996 rok \u2013 w ramach festiwalu Warszawa Pisarzy<\/em>) oraz Ostatnia Lampa w T\u0119czy<\/em>.<\/span><\/p>\n

Poza tymi g\u0142\u00f3wnymi imprezami art zine\u2019owymi<\/em> s\u0105 tak\u017ce inne \u2013 lokalne dzia\u0142ania \u2013 manifestacje, wystawy czy koncerty. Jednak zazwyczaj kontakt nast\u0119powa\u0142 tradycyjnie \u2013 korespondencyjnie…<\/span><\/p>\n

\u00a0<\/strong><\/span><\/p>\n

Co\u017c jeszcze..?<\/strong><\/span><\/p>\n

Czy mo\u017cna pos\u0142u\u017cy\u0107 si\u0119 jakim\u015b terminem na okre\u015blenie nurtu (czy nurt\u00f3w) przewodniego, kt\u00f3ry wi\u00f3d\u0142by prym w tw\u00f3rczo\u015bci III obiegu? Jak dot\u0105d istnieje tylko jedno naukowe opracowanie, dotycz\u0105ce \u015brodowiska art zine\u2019owego<\/em> i pr\u00f3buj\u0105ce na to pytanie odpowiedzie\u0107. O dziwo tematem tym zaj\u0105\u0142 si\u0119 nie polski literaturoznawca, a niemiecki slawista, profesor Michael Fleischer<\/em> z Bochum. Praca nosi tytu\u0142 Overground<\/em>, Die Literatur Der Polnischen Alternativen Subkulturen Der 80 er und 90 er jahre<\/em> (Eine Einsicht<\/em>) Slavistische Beitrage<\/em>[3]<\/a>. Cz\u0119\u015b\u0107 trzecioobiegowych czytelnik\u00f3w jak i krytyk\u00f3w z obiegu oficjalnego nie wierzy w istnienie tej ksi\u0105\u017cki, my\u015bl\u0105c, i\u017c to opracowanie wymy\u015blili tw\u00f3rcy na potwierdzenie czy uzasadnienie g\u0142oszonych przez siebie w\u0142asnych teorii na temat III obiegu literackiego[4]<\/a>. Przyznaj\u0119, \u017ce do wszystkiego, co jest napisane w art zine\u2019ach<\/em> nale\u017cy podchodzi\u0107 z pewn\u0105 ostro\u017cno\u015bci\u0105. Lampa i Iskra Bo\u017ca<\/em> bardzo cz\u0119sto robi\u0142a tego typu \u017carty. W numerze 16(21) mo\u017cemy znale\u017a\u0107 notk\u0119 o tre\u015bci: \u201eZgodnie z obietnic\u0105, w roku 2000 ujawniamy fikcyjnych bohater\u00f3w III wydania Parnasu Bis[5]<\/a>\u201d – i tu padaj\u0105 nazwiska 10 os\u00f3b, kt\u00f3re tak naprawd\u0119 nie istniej\u0105… Podobnie rzecz si\u0119 dzieje z tre\u015bciami zamieszczonymi w samej Lampie…:<\/em> \u201eErrata (numer 12(17)) Wydrukowane w Lampie i Iskrze Bo\u017cej <\/em>nr 10(15) wiersze podpisane nazwiskiem Marcin \u015awietlicki napisa\u0142 w rzeczywisto\u015bci Bartosz Muszy\u0144ski. Z kolei wiersze podpisane nazwiskiem Bartosz Muszy\u0144ski napisa\u0142 w rzeczywisto\u015bci Marcin \u015awietlicki. Marcin \u015awietlicki nie udzieli\u0142 nigdy wywiadu Te\u017c jestem lubelskim sentymentalist\u0105<\/em> \u2013 tekst zosta\u0142 spreparowany, przy wykorzystaniu fragment\u00f3w wywiadu z Graba\u017cem<\/em> z Lampy i Iskry Bo\u017cej<\/em> nr 7(12). Errat\u0119 do niniejszego wydania Lampy wydrukujemy w nast\u0119pnym oczywi\u015bcie.\u201d Pytanie, czemu maj\u0105 s\u0142u\u017cy\u0107 tego typu zabiegi? Mo\u017ce sk\u0142onieniu czytelnik\u00f3w do bardziej wnikliwego, krytycznego i por\u00f3wnawczego czytania pisma? Mo\u017ce \u017cartem, skierowanym w stron\u0119 krytyk\u00f3w? Nawiasem pisz\u0105c \u2013 spotka\u0142em si\u0119 z postulatami, aby publikowa\u0107 w og\u00f3le bez nazwisk (co wi\u0119ksza cz\u0119\u015b\u0107 tw\u00f3rc\u00f3w zreszt\u0105 czyni), a nawet s\u0142ysza\u0142em opinie, \u017ce gdyby np. jaki\u015b tw\u00f3rca oficjalny, bardzo znany, wyda\u0142 tomik poezji i podpisa\u0142 innym nazwiskiem \u2013 nieznanym \u2013 nigdy ten tomik nie zaistnia\u0142by w obiegu literackim pierwszym… Postulat sztuki niepotrzebnej, poezji nudnej (dla odbiorcy niezaanga\u017cowanego), tw\u00f3rczo\u015bci zamkni\u0119tej, elitarnej \u2013 to postulat III obiegu. I tu powracamy do wielce ciekawej ksi\u0105\u017cki Michaela Fleischera. Dysponuj\u0119 jedynie wspomnianym wcze\u015bniej fragmentem zamieszczonym w Xerofurii<\/em>, pt. Overground: cechy charakterystyczne \u2013 tendencje \u2013 pr\u0105dy<\/em>. Autor wnikliwie zapoznawszy si\u0119 z materia\u0142ami, zamieszczonymi w antologii Xerofeeria <\/em>dochodzi do zaskakuj\u0105cych, ale cz\u0119sto trafnych wniosk\u00f3w. Pr\u00f3buje usystematyzowa\u0107 tw\u00f3rczo\u015b\u0107 literack\u0105 III obiegu, wymieniaj\u0105c 14 cech dla tego obiegu charakterystycznych. Pozwol\u0119 sobie na dok\u0142adniejsze przybli\u017cenie tych\u017ce wniosk\u00f3w niemieckiego slawisty na temat polskiej literatury niezale\u017cnej.<\/span><\/p>\n

Za g\u0142\u00f3wn\u0105 cech\u0119, wyr\u00f3\u017cnik literatury III obiegu, Fleischer uznaje j\u0119zyk tw\u00f3rczo\u015bci art zine\u2019owej<\/em>: \u201ePodstaw\u0105 tekst\u00f3w zinowskich jest j\u0119zyk potoczny, a dok\u0142adniej m\u0142odzie\u017cowy j\u0119zyk potoczny, kt\u00f3ry lansowany jest od czasu do czasu odpowiednimi wyra\u017ceniami specyficznymi dla dyskursu, w celu oznaczenia ich dyskursowej przynale\u017cno\u015bci.\u201d Jednak autor przyznaje, i\u017c j\u0119zyk literacki tak\u017ce funkcjonuje w tw\u00f3rczo\u015bci undergroundowej<\/em>, tylko jest on zastosowany w inny spos\u00f3b \u2013 jest \u015brodkiem nie celem. Tu wymienione zostaj\u0105 dwa sposoby \u201eu\u017cytkowania\u201d j\u0119zyka literackiego: \u201e(…) po pierwsze je\u017celi chodzi o ironi\u0119 w odniesieniu do dyskursu i po drugie je\u017celi ma stanowi\u0107 on t\u0142o do osi\u0105gni\u0119cia w\u0142asnych post\u0119powa\u0144.\u201d U\u017cywane s\u0105 cz\u0119sto brutalizmy, wyrazy obsceniczne \u2013 jako zabieg prowokacyjny lub uzasadnienie semantyczne. Fleischer twierdzi poza tym, i\u017c brutalizmy i obsceniczne teksty cechuj\u0105 i scalaj\u0105 pewne grupy alternatywne w tym tak\u017ce t\u0119…<\/span><\/p>\n

Druga wymieniona przez autora cecha to: \u201e(…) ignorowanie, wzgl\u0119dnie nie branie powa\u017cnie interdyskursu i tak zwanej w Polsce w\u0142adzy.\u201d Tak jak pisa\u0142em wcze\u015bniej wszelkie dzia\u0142ania tw\u00f3rcze omijaj\u0105 szerokim \u0142ukiem to, co dzieje si\u0119 w obiegu oficjalnym. Ignorowanie i wy\u015bmiewanie, a nie dyskusja z oficjalno\u015bci\u0105. Poruszanie b\u0142ahych temat\u00f3w, temat\u00f3w codzienno\u015bci – ale codzienno\u015bci trzecioobiegowej. Wnioski profesora Fleischera: \u201e\u015awiadczy to z jednej strony o do\u015b\u0107 silnym i stabilnym dyskursie (wewn\u0119trznym \u2013 K. K.) i o odporno\u015bci subkultury, kt\u00f3ra w konfrontacji z subkulturami zewn\u0119trznymi nie musi zabiega\u0107 o swoje przetrwanie, z drugiej za\u015b strony o s\u0142abo wykszta\u0142conym d\u0105\u017ceniu do zwi\u0119kszenia swojego udzia\u0142u w interdyskursie.\u201d I tu ma\u0142e sprostowanie. Tw\u00f3rcy trzecioobiegowi uczestnicz\u0105 w interdyskursie \u2013 je\u017celi kto\u015b organizuje np. happening<\/em> na Rynku Starego Miasta w Krakowie, to odbiorcami tych\u017ce zabieg\u00f3w czy recytowanych tekst\u00f3w s\u0105 tak\u017ce ludzie, nie zwi\u0105zani w \u017caden spos\u00f3b z tym obiegiem. Tak samo sprawa si\u0119 ma z wieczorkami poetyckimi czy koncertami. Jednak nikt nie zabiega o nowych czytelnik\u00f3w czy poklask z oficjalnego obiegu.<\/span><\/p>\n

Z zaskoczeniem autor stwierdza dalej, i\u017c nie zauwa\u017cy\u0142 rozprawiania si\u0119 z tradycj\u0105 tak kulturaln\u0105 jak i literack\u0105 Polski. Warto przytoczy\u0107 przyk\u0142ad rozprawy, ale jak\u017ce innej. Mowa o s\u0142ynnej ok\u0142adce art zine\u2019a<\/em> Linie<\/em> (nr 9, 1989 rok), gdzie autorzy zamie\u015bcili (ok\u0142adka formatu A-4) bardzo dok\u0142adny (chyba z ksi\u0105\u017cki o anatomii) rysunek waginy z podpisem – cytatem z Ody do m\u0142odo\u015bci<\/em> Mickiewicza: Tam si\u0119gaj gdzie wzrok nie si\u0119ga<\/em>… Oczywi\u015bcie nie mo\u017cna znale\u017a\u0107 w tej tw\u00f3rczo\u015bci kontynuacji ani aktualizacji literatury przesz\u0142ej, poza tymi art zine\u2019ami<\/em>, kt\u00f3re deklaruj\u0105 si\u0119 jako pisma dadaistyczne czy futurystyczne. Jednak nawi\u0105zania pozostaj\u0105 tylko deklaracjami i przekomarzaniami z tymi pr\u0105dami poetyckimi…<\/span><\/p>\n

W dalszych rozwa\u017caniach poruszone zostaj\u0105 kwestie j\u0119zyka, jego stosowania, tematyki, gry prowadzonej przy jego pomocy. Autor zwraca uwag\u0119 na nagminne pomijanie gramatyki czy stylistyki, pisze o \u201esemantycznej papce\u201d, surrealistycznym \u0142\u0105czeniu motyw\u00f3w p\u0142ciowych w swoiste poetyki. Zauwa\u017ca tak\u017ce operowanie \u201esymbolami kolektywnymi\u201d, oderwanie s\u0142\u00f3w od ich znacze\u0144, barokowym stylu wspieraj\u0105cym semantyczn\u0105 papk\u0119… Mo\u017cna rzec, i\u017c j\u0119zyk (jak i tw\u00f3rczo\u015b\u0107 owym j\u0119zykiem pisana) jest skierowany, okre\u015blony i przyporz\u0105dkowany odbiorcy znanemu, odbiorcy, kt\u00f3ry t\u0119 ca\u0142\u0105 \u201esemantyczn\u0105 papk\u0119\u201d wch\u0142onie ze smakiem. Istotn\u0105 r\u00f3\u017cnic\u0105 i wyr\u00f3\u017cnikiem ca\u0142o\u015bci tw\u00f3rczo\u015bci niezale\u017cnej s\u0105 zorientowani na t\u0119 w\u0142a\u015bnie tw\u00f3rczo\u015b\u0107, nale\u017c\u0105cy do tego zamkni\u0119tego obiegu \u2013 odbiorcy. Tutaj nikt nie poszukuje czytelnik\u00f3w ani nie stara si\u0119 trafi\u0107 w ich gusta \u2013 oni po prostu s\u0105 i czekaj\u0105… Inaczej jest w obiegu oficjalnym, gdzie toczy si\u0119 ci\u0105g\u0142a walka o odbiorc\u0119 \u2013 tak dzieje si\u0119 ze wszystkimi produktami komercyjnymi i niestety literatura tak\u017ce si\u0119 do nich zalicza. Dlatego mo\u017ce oficjalne pisma literackie pocz\u0119\u0142y od pewnego czasu upada\u0107, a art zine\u2019y<\/em> jeszcze trwaj\u0105 \u2013 chocia\u017c ich dni tak\u017ce s\u0105 policzone…\u00a0<\/span><\/p>\n

\u201eW tekstach literatury alternatywnej wyst\u0119puje albo bardzo oszcz\u0119dne wykorzystanie \u015brodk\u00f3w poetyckich (…), albo te\u017c j\u0119zyk barokowy, przenikni\u0119ty neologizmami i archaizmami. W tekstach tych panuje zami\u0142owanie do ekstremy. W niekt\u00f3rych jednak wypadkach stosowane s\u0105 (w spos\u00f3b wymieszany) obie metody obok siebie.\u201d Spr\u00f3bujmy por\u00f3wna\u0107 kilka wierszy wydanych w III obiegu. Utw\u00f3r pt. Niewinno\u015b\u0107 <\/em>napisany przez Artura Cezarego Krasickiego[6]<\/a> i wiersz Krzysztofa \u0141ysiewicza[7]<\/a>:<\/span><\/p>\n

\u00a0<\/span><\/p>\n

Nogi rozkraczone\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 G\u0142owa na poduszce<\/em><\/span><\/p>\n

\u015aluz sp\u0142ywaj\u0105cy \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 tak twardej<\/em><\/span><\/p>\n

Strumieniem smrodliwym\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Ju\u017c nie krzycz\u0119<\/em><\/span><\/p>\n

Czy przyjdzie mi uton\u0105\u0107\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Masturbacja nie bawi<\/em><\/span><\/p>\n

Bez karty p\u0142ywackiej?\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Bez czucia<\/em><\/span><\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Lubi\u0119 sw\u00f3j cie\u0144<\/em><\/span><\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Nie wida\u0107 \u0142ez<\/em><\/span><\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 A \u015bciana jest mokra <\/em><\/span><\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Na wysoko\u015bci oczu<\/em><\/span><\/p>\n

\u00a0<\/span><\/p>\n

Moniki Kopiec [8]<\/a> wiersz pt. Ju\u017c ranek<\/em> i utw\u00f3r Lucy Fear [9]<\/a>:<\/span><\/p>\n

\u00a0<\/span><\/p>\n

J\u0105dra nocy ciemno\u015b\u0107 g\u0142\u0119binna\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Zmielon\u0105 glin\u0105 s\u0142\u00f3w<\/em><\/span><\/p>\n

Nag\u0142y b\u0142ysk\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 zatykam wszystkie szpary<\/em><\/span><\/p>\n

Pytasz – \u015bwit ?\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 w szkatu\u0142kach mych <\/em><\/span><\/p>\n

Nie meteor spad\u0142\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 korzennych d\u0142oni<\/em><\/span><\/p>\n

\u015alepa babka mokra chustka \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 w krypcie <\/em><\/span><\/p>\n

Juuu\u017c \u015bwit ?\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 nienarodzonych s\u0142\u00f3w<\/em><\/span><\/p>\n

Mleczny mi dnie\u0144 ?\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 po w\u0142asnej linii \u017cycia <\/em><\/span><\/p>\n

Nie jeszcze nie\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 szcz\u0119\u015bcia pomy\u015blno\u015bci<\/em><\/span><\/p>\n

Czekaj jak manny z nieba\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 skacz\u0119 na jednej<\/em><\/span><\/p>\n

Struga s\u0142o\u0144ca w kalejdoskopie\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 lub na drugiej nodze<\/em><\/span><\/p>\n

Mozaikow\u0105 u\u0142o\u017cy odpowied\u017a\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 by nie przyrosn\u0105\u0107 znowu <\/em><\/span><\/p>\n

Ju\u017c\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 korzeniami – chodz\u0119<\/em><\/span><\/p>\n

\u00a0<\/span><\/p>\n

W III obiegu nie istniej\u0105 mody na pisanie, nurty poetyckie, poetyki, ni jakiekolwiek inne poddaj\u0105ce si\u0119 tego typu typologiom wyr\u00f3\u017cniki. Wed\u0142ug mnie Fleischer zbytnio upraszcza kwesti\u0119 w odniesieniu do setek tomik\u00f3w wierszy, wydanych przez te wszystkie lata… W\u0142a\u015bciwie ka\u017cd\u0105 poezj\u0119 mo\u017cna podda\u0107 takiemu podzia\u0142owi \u2013 lewy, prawy i lewo-prawy…<\/span><\/p>\n

W dalszych swych rozwa\u017caniach autor g\u0142osi: \u201eTo co codzienne, banalne i trywialne stanowi centrum wielu tekst\u00f3w, \u201ebanalne\u201d s\u0105 zar\u00f3wno tematy i poruszane problemy jak i zastosowane \u015brodki, kt\u00f3re s\u0142u\u017c\u0105 do osi\u0105gni\u0119cia tego celu. (…) W centrum nie stoi interdyskurs, lecz w\u0142asny, wypracowany i posiadanydyskurs z jego hierarchi\u0105 warto\u015bci i norm. To co codzienne i banalne funkcjonuje tu jawnie \u2013 inaczej ni\u017c w interdyskursie oraz wykazuje rozbie\u017cn\u0105 z nim semantyzacj\u0119\u201d. Tak ja wcze\u015bniej wspomina\u0142em o swoistym kodzie grupy zamkni\u0119tej dotycz\u0105cym j\u0119zyka, tak samo \u015bmia\u0142o mo\u017cemy powiedzie\u0107 o kodzie, kt\u00f3ry dotyczy tw\u00f3rczo\u015bci \u2013 \u0142\u0105czy si\u0119 to ze \u015bwiadomo\u015bci\u0105 wsp\u00f3lnotow\u0105 tw\u00f3rcy i odbiorcy. Lecz czy mo\u017cna s\u0142owo \u201ebanalizm\u201d odnie\u015b\u0107 do ca\u0142ej tw\u00f3rczo\u015bci III obiegowej? By\u0142bym ostro\u017cny. Banalnym jest to, co dzieje si\u0119 na zewn\u0105trz dla obiegu tak oficjalnego jak i niezale\u017cnego… Michael Fleischer posuwa si\u0119 dalej, wyodr\u0119bniaj\u0105c trzy g\u0142\u00f3wne pr\u0105dy w tw\u00f3rczo\u015bci alternatywnej: prowokuj\u0105cy, spokojny i awangardowy. Prowokuj\u0105cy pr\u0105d to teksty, kt\u00f3re \u201estosuj\u0105 b\u0105d\u017a tematyzuj\u0105 tzw. mocny, grubia\u0144ski i prowokuj\u0105cy j\u0119zyk jak i motywy\u201d. Pr\u0105d spokojny to te teksty, kt\u00f3re \u201ereprezentuj\u0105 literatur\u0119 cich\u0105, skierowan\u0105 do wewn\u0105trz, zajmuj\u0105c\u0105 si\u0119 sprawami w\u0142asnej grupy\u201d. Ostatni z pr\u0105d\u00f3w wymienionych przez Fleischera \u2013 pr\u0105d awangardowy, do kt\u00f3rego zalicza \u201ezar\u00f3wno te grupy i poet\u00f3w, kt\u00f3rzy opieraj\u0105 si\u0119 na awangardowych cechach tradycji Moderny (has\u0142a surrealizm, happening<\/em>, dadaizm), jak i tych poet\u00f3w i te grupy, kt\u00f3re staraj\u0105 si\u0119 o rozwini\u0119cie \u2013 wytworzenie nowych metod i mechanizm\u00f3w generowania tekst\u00f3w. (…) My\u015bl\u0119 tu w szczeg\u00f3lno\u015bci o stosowanej w wielu tekstach metodzie tworzenia nieinteresuj\u0105cych tekst\u00f3w\u201d i dalej \u201eDo rangi zasady awangardowej wyniesione zostaje to, co bez znaczenia, to co nie interesuj\u0105ce(nale\u017ca\u0142oby spyta\u0107: dla kogo i w odniesieniu do czego nie interesuj\u0105ce), to co z \u017cycia codziennego i to co uwa\u017ca si\u0119 za niezdolne do bycia literatur\u0105\u201d. Warto przytoczy\u0107 kilka przyk\u0142ad\u00f3w liryki przyporz\u0105dkowanej do podzia\u0142u Fleischera.<\/span><\/p>\n

Wiersz Andrzeja Nowaka zamieszczony w pi\u015bmie Energia<\/em> nr 1:<\/span><\/p>\n

Przez okno wygl\u0105dam<\/span><\/strong><\/p>\n

<\/strong>\u00a0<\/p>\n

Jeste\u015b tam <\/em><\/span><\/p>\n

Myjesz gary<\/em><\/span><\/p>\n

Zrobi\u0142a\u015b sur\u00f3wk\u0119 wysoce metaboliczn\u0105<\/em><\/span><\/p>\n

Masz mnie<\/span><\/em><\/p>\n

W d\u0142oniach<\/em><\/span><\/p>\n

Mi\u0142o\u015b\u0107 p\u0142ynu do naczy\u0144<\/em><\/span><\/p>\n

No i m\u00f3j brzuch<\/span><\/em><\/p>\n

Wielki <\/em><\/span><\/p>\n

Jak cytryna<\/em><\/span><\/p>\n

\u00a0<\/span><\/p>\n

Czy ten wiersz mo\u017cna zaliczy\u0107 do nurtu awangardowego? Przytocz\u0119 jeszcze zamieszczony obok tekst tego samego autora:<\/span><\/p>\n

\u00a0<\/em><\/span><\/p>\n

Na wieszaczku dni <\/em><\/span><\/p>\n

co bez przerwy<\/em><\/span><\/p>\n

Palec <\/em><\/span><\/p>\n

W odbycie<\/span><\/em><\/p>\n

Paznokciem si\u0119 ko\u0144czy<\/em><\/span><\/p>\n

Pytanie o prawo ci\u0105\u017cenia<\/em><\/span><\/p>\n

\u00a0<\/span><\/p>\n

Czy ten nale\u017cy do nurtu prowokuj\u0105cego? A czy ten wiersz Krzysztofa \u0141ysiewicza reprezentuje \u201eliteratur\u0119 cich\u0105, skierowan\u0105 do wewn\u0105trz, zajmuj\u0105c\u0105 si\u0119 sprawami w\u0142asnej grupy\u201d?<\/span><\/p>\n

\u00a0<\/span><\/p>\n

Widzia\u0142em p\u0142acz\u0105cy <\/em><\/span><\/p>\n

dzbanek z kompotem <\/em><\/span><\/p>\n

Wi\u015bniowe \u0142zy <\/em><\/span><\/p>\n

tak spokojnie sp\u0142ywa\u0142y <\/em><\/span><\/p>\n

jedna po drugiej<\/em><\/span><\/p>\n

I nikt mi nie wm\u00f3wi <\/em><\/span><\/p>\n

\u017ce istniej\u0105 rzeczy <\/em><\/span><\/p>\n

tak do ko\u0144ca <\/em><\/span><\/p>\n

martwe<\/em><\/span><\/p>\n

\u00a0<\/span><\/p>\n

Cz\u0119\u015b\u0107 tw\u00f3rczo\u015bci III obiegu operuje cz\u0119sto na poziomie abstrakcji, na impresji tw\u00f3rczej; nie spotyka si\u0119 liryki przemy\u015blanej \u2013 rzemie\u015blniczej. St\u0105d okre\u015blenie \u2013 spontaniczna literatura m\u0142odzie\u017cowa<\/strong>. Tu nikt nie musi patrze\u0107 na swoje \u201edzie\u0142a\u201d pod wzgl\u0119dem krytyki czy odbiorcy. Tu wszystko jest sztuk\u0105 i wszystko mo\u017ce ni\u0105 nie by\u0107… To szukanie po omacku wyja\u015bnienia zagadki \u2013 czym jest sztuka? Tu ka\u017cdy traktuje ten temat bardzo osobi\u015bcie \u2013 st\u0105d tyle jest na to pytanie odpowiedzi ilu ludzi je zadaje. Organizowanie happening\u00f3w<\/em>, koncert\u00f3w, pokaz\u00f3w mody, manifestacji, wydawanie tomik\u00f3w, zine\u2019\u00f3w<\/em> \u2013 wszystko to prowadzi do pr\u00f3b stworzenia nowej jako\u015bci sztuki, sztuki bardziej przyjaznej, z kt\u00f3r\u0105 mo\u017cna \u201ei\u015b\u0107 na piwo\u201d, a nie kl\u0119ka\u0107 przed ni\u0105… Nowe sacrum<\/em><\/strong> \u2013 nie profanum<\/em>.<\/span><\/p>\n

\u00a0<\/span>\u00a0<\/span><\/p>\n

Co dalej z obiegiem niezale\u017cnym?<\/strong><\/span><\/p>\n

Po apelu, kt\u00f3ry wystosowa\u0142em do \u015brodowisk zine\u2019owych<\/em> (g\u0142\u00f3wnie w kwestii nowych art zine\u2019\u00f3w) otrzyma\u0142em list z materia\u0142ami, dotycz\u0105cymi art zine\u2019a<\/em> o nazwie Szept Muru<\/em>, powsta\u0142ego w 1994 roku. Pismo to funkcjonuje w Internecie[10]<\/a>, ale te\u017c wydawane jest w formie papierowej. Tw\u00f3rc\u0105 tego projektu jest Mariusz Rymarczyk z Ostrowa Mazowieckiego. Tego typu pisma potwierdzaj\u0105 tez\u0119, \u017ce art zine\u2019y<\/em> powsta\u0142e oko\u0142o drugiej po\u0142owy lat 90. XX w. prezentuj\u0105 ju\u017c zupe\u0142nie inne tendencje. Nie s\u0105 ju\u017c tak prowokacyjne czy awangardowe, jak te opisane powy\u017cej i powsta\u0142e w latach 80. Pierwszy raz np. spotka\u0142em si\u0119 z okre\u015bleniem \u201eredaktor naczelny\u201d w odniesieniu do osoby, wydaj\u0105cej pismo. Tak\u017ce og\u00f3lny ton pisma jest bardzo powa\u017cny i mo\u017cna powiedzie\u0107 – aspiruj\u0105cy do \u201ewyj\u015bcia\u201d z podziemia. Tak\u017ce art zine\u2019y<\/em> nie s\u0105 ju\u017c wydawane, ani nie maj\u0105 nic wsp\u00f3lnego z subkultur\u0105, z kt\u00f3rej si\u0119 wy\u0142oni\u0142y. Tw\u00f3rcy po prostu publikuj\u0105 wiersze… Faktem jest, \u017ce ci\u0105gle powstaj\u0105 nowe tytu\u0142y \u2013 np. powsta\u0142y 2001 roku art zine<\/em> Pozytywka\u00a0 <\/em>– jednak nie s\u0105 one ju\u017c tymi pismami, kt\u00f3re nadawa\u0142y bieg literaturze niezale\u017cnej. Maj\u0105 swoich czytelnik\u00f3w, ale to ju\u017c nie s\u0105 ci czytelnicy… Pocieszaj\u0105cym mo\u017ce by\u0107 fakt, i\u017c z ka\u017cdym numerem wzrasta nak\u0142ad \u2013 tak wi\u0119c ilo\u015b\u0107 czytelnik\u00f3w wzrasta. \u201eRedaktor naczelny\u201d art zine\u2019a<\/em> Szept Muru<\/em> przys\u0142a\u0142 mi zestawienie nak\u0142ad\u00f3w wszystkich numer\u00f3w pisma i tak:<\/span><\/p>\n

Szept Muru<\/em> #4. A4 x 16 stron. 60 egzemplarzy<\/span>. Jesie\u0144 1995 roku,<\/span><\/p>\n

Szept Muru<\/em> #5. A5 x 24 str.; 89\u00a0 egzemplarzy<\/span>. Wiosna\/lato 1997 roku,<\/span><\/p>\n

Szept Muru<\/em> #6. <\/em>A4 x 26 str.; 117 egzemplarzy<\/span>; wiosna 1998 roku, <\/em><\/span><\/p>\n

Szept Muru<\/em> #7. <\/em>A5 x 60 str.; 180\u00a0 egzemplarzy<\/span>; wiosna 2000 roku,<\/em><\/span><\/p>\n

Szept Muru<\/em> #8. A4 x 80 str.; nak\u0142ad w trakcie powielania; stycze\u0144 2001. <\/em><\/span><\/p>\n

C\u00f3\u017c… R\u00f3\u017cnica tych art zine\u2019\u00f3w<\/em> z tymi sprzed lat jest wielka \u2013 wtedy nikt nie przywi\u0105zywa\u0142 wagi do nak\u0142adu (st\u0105d wszystkie dane, kt\u00f3re podaj\u0119, s\u0105 przybli\u017cone), bardzo cz\u0119sto nie podawano nawet, kto jest autorem; nikt nie troszczy\u0142 si\u0119 o dat\u0119 powstania, a cz\u0119sto tak\u017ce nie podpisywano w og\u00f3le utwor\u00f3w lub sygnowano je tylko pseudonimem. Teraz, jak ju\u017c wspomnia\u0142em, tw\u00f3rcy s\u0105 bardziej skrupulatni, prezentuj\u0105 now\u0105 jako\u015b\u0107 i pretenduj\u0105 do miana powa\u017cnych pism literackich. Czy to dobry kierunek? Dla oficjalnego obiegu \u2013 tak, dla obiegu niezale\u017cnego? Dla mnie osobi\u015bcie III obieg to swoisty klimat, zamkni\u0119ty obieg, getto ludzi, kt\u00f3rych jedyn\u0105 motywacj\u0105 do tworzenia by\u0142 sam akt tw\u00f3rczy, \u201ewalenie g\u0142ow\u0105 w mur\u201d czy \u201eskakanie z wie\u017cowc\u00f3w\u201d… My\u015bl\u0119, i\u017c nie s\u0105 zadowoleni z kierunku, jaki obra\u0142 obieg niezale\u017cny. Pawe\u0142 Dunin-W\u0105sowicz twierdzi, \u017ce III obieg umar\u0142 \u015bmierci\u0105 naturaln\u0105. Na pewno okres jego \u015bwietno\u015bci dawno przemin\u0105\u0142 i jak wszystko wok\u00f3\u0142, stara si\u0119 dostosowa\u0107 do nowych czas\u00f3w i warunk\u00f3w przez nie stworzonych. Szkoda tylko jednego \u2013 przez d\u0142ugie lata walczono o hermetyczno\u015b\u0107 literack\u0105, walczono ze wszelkimi wp\u0142ywami z \u201ezewn\u0105trz\u201d \u2013 ta walka jakby w ostatnich latach stawa\u0142a si\u0119 coraz mniej za\u017carta i wreszcie si\u0119 sko\u0144czy\u0142a… Czy stworzono now\u0105 jako\u015b\u0107 w literaturze? Przecie\u017c tak naprawd\u0119 niewiele os\u00f3b wie w og\u00f3le o istnieniu takich pism. W \u017cadnej z bibliotek nikt nie znajdzie ani art zine\u2019a<\/em>, ani tomiku, ani nawet wzmianki na temat niezale\u017cnego obiegu literackiego. Nikt, m\u00f3wi\u0105c o literaturze wsp\u00f3\u0142czesnej, nie wspomni nawet, \u017ce przez oko\u0142o 20 lat tylu m\u0142odych ludzi by\u0142o zaanga\u017cowanych w tworzenie i wydawanie \u201edziwnych\u201d gazetek. Powsta\u0142o ich ponad 100, zosta\u0142y wydane setki tomik\u00f3w poezji, zbiork\u00f3w opowiada\u0144. T\u0119 niewiedz\u0119 \u015brodowisk niezaanga\u017cowanych mo\u017cna przypisa\u0107 hermetyczno\u015bci obiegu zamkni\u0119tego (szczelnego \u2013 co dzi\u015b wida\u0107). Teraz mo\u017cna jedynie stan\u0105\u0107 nad grobem kogo\u015b, kto \u017cy\u0142 po\u015br\u00f3d nas, a my nigdy go nie widzieli\u015bmy… <\/em><\/span><\/p>\n

\u00a0<\/span><\/p>\n

Epilog<\/span><\/h3>\n

Podczas przewidzianych tokiem studi\u00f3w praktyk w szkole \u015bredniej, mia\u0142em przyjemno\u015b\u0107 przeprowadzi\u0107 trzy godziny lekcyjne na temat III obiegu literackiego. Wsp\u00f3lnie z m\u0142odzie\u017c\u0105 z klasy maturalnej interpretowali\u015bmy wiersze tw\u00f3rc\u00f3w, publikuj\u0105cych w niezale\u017cnych oficynach wydawniczych: Dariusza Eckerta, Krzysztofa \u0141ysiewicza, Lucy Fear\u2019a i innych. Ku mojemu mi\u0142emu zaskoczeniu ci m\u0142odzi ludzie wykazali bardzo du\u017ce zainteresowanie tematem. Brali czynny udzia\u0142 w lekcjach, prosili o po\u017cyczenie art zine\u2019\u00f3w<\/em> do domu, pytali o adresy dystrybucji, w kt\u00f3rych mog\u0105 dosta\u0107 te publikacje.<\/span><\/p>\n

Jednak nale\u017cy stwierdzi\u0107, i\u017c czasy \u015bwietno\u015bci III obiegu literackiego dawno min\u0119\u0142y. Oczywi\u015bcie jest kilkana\u015bcie pism, kt\u00f3re ukazuj\u0105 si\u0119 do dzi\u015b, ale i jako\u015b\u0107 ich tw\u00f3rczo\u015bci spad\u0142a i zwi\u0119ksza si\u0119 ch\u0119\u0107 zaistnienia w obiegu oficjalnym. C\u00f3\u017c… Wszystko przemija. Pytanie tylko, jak oceni\u0107 zjawisko niezale\u017cnego obiegu literackiego? Czy to tylko sterta zmarnowanego papieru? Czy tw\u00f3rczo\u015b\u0107 trzecioobiegowa wniesie co\u015b do literatury? Na te pytania nie znam niestety odpowiedzi. Wiem tylko jedno \u2013 nie zapomnijmy o niej. Ja nie zapomn\u0119…<\/span><\/p>\n

\u00a0<\/span><\/p>\n

Krzysztof Kaim<\/span><\/strong><\/p>\n

 <\/p>\n

\u00a0Przypisy:<\/strong><\/p>\n

<\/p>\n
\n

[1]<\/a> Xerofeeria. Antologia art zine\u2019\u00f3w<\/em>, Lampa i Iskra Bo\u017ca<\/em>, 1993 r. Wst\u0119p.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[2]<\/a> Informacje na temat Art Zine Show<\/em> czerpi\u0119 ze str. 6 ksi\u0105\u017cki Parnas Bis<\/em>;<\/p>\n<\/div>\n

\n

[3]<\/a> Ksi\u0105\u017cka opublikowana w 1994 roku \u2013 do dzi\u015b przet\u0142umaczono tylko fragment, kt\u00f3ry zamieszczono w antologii art zine\u2019\u00f3w Xerofuria<\/em> w 1995 roku pod tytu\u0142em \u201eBanalizm?\u201d Overground. Cechy charakterystyczne. Tendencje. Pr\u0105dy<\/em>, Przet\u0142umaczy\u0142 ten tekst Mateusz Jakub Jaworowski;<\/p>\n<\/div>\n

\n

[4]<\/a> Gwoli \u015bcis\u0142o\u015bci dosy\u0107 cz\u0119sto publikowane by\u0142y zine\u2019y<\/em>, kt\u00f3re zawiera\u0142y sam\u0105 nieprawd\u0119 \u2013 by\u0142y \u017cartem skierowanym do czytelnik\u00f3w i ich spostrzegawczo\u015bci. Ja trzyma\u0142em w r\u0119kach t\u0119 publikacj\u0119, tak wi\u0119c wiem, \u017ce na pewno istnieje i mog\u0119 o niej pisa\u0107;<\/p>\n<\/div>\n

\n

[5]<\/a> Chodzi o fikcyjne nazwiska tw\u00f3rc\u00f3w, zamieszczone w ksi\u0105\u017cce Parnas Bis. S\u0142ownik literatury polskiej urodzonej po 1960 roku<\/em>;<\/p>\n<\/div>\n

\n

[6]<\/a>\u00a0 Tomik Bajeczki<\/em>, wydany przez Lamp\u0119 i Iskr\u0119 Bo\u017c\u0105<\/em> w 1995 roku;<\/p>\n<\/div>\n

\n

[7]<\/a>\u00a0 Tomik Smutno mi<\/em>, wydany przez Prosiacek Publishing<\/em> w 1993 roku;<\/p>\n<\/div>\n

\n

[8]<\/a>\u00a0 Tomik Pasjans empatyczny<\/em>, wydany przez Lamp\u0119 i Iskr\u0119 Bo\u017c\u0105<\/em> w 1992 roku;<\/p>\n<\/div>\n

\n

[9]<\/a>\u00a0 Tomik Uweltunga \u2013 wewn\u0119trzne sanktuarium<\/em>, wydany przez Prosiacek Publishing<\/em> w 1993 roku;<\/p>\n<\/div>\n

\n

[10]<\/a> www.szeptmuru.phg.pl<\/a>.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u00a0 Antologie i festiwale art zine\u2019owe \u201eMusieli\u015bmy zrobi\u0107 t\u0119 ksi\u0105\u017ck\u0119. Tych wydawnictw nie ma w bibliotekach. \u0141atwo si\u0119 gubi\u0105, toner<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"colormag_page_layout":"default_layout","footnotes":""},"categories":[143],"tags":[],"class_list":["post-3489","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-inne"],"yoast_head":"\nNiezale\u017cny III obieg literacki w Polsce (9) - SI\u0118 MY\u015aLI<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/niezalezny-iii-obieg-literacki-w-polsce-9\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"de_DE\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Niezale\u017cny III obieg literacki w Polsce (9) - SI\u0118 MY\u015aLI\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"\u00a0 Antologie i festiwale art zine\u2019owe \u201eMusieli\u015bmy zrobi\u0107 t\u0119 ksi\u0105\u017ck\u0119. Tych wydawnictw nie ma w bibliotekach. \u0141atwo si\u0119 gubi\u0105, toner\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/niezalezny-iii-obieg-literacki-w-polsce-9\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"SI\u0118 MY\u015aLI\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2012-03-03T16:37:15+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2013-11-02T19:56:22+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Verfasst von\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Gesch\u00e4tzte Lesezeit\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"21\u00a0Minuten\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/niezalezny-iii-obieg-literacki-w-polsce-9\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/niezalezny-iii-obieg-literacki-w-polsce-9\/\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/#\/schema\/person\/048295918d7858e90e57d1a2c2b5da74\"},\"headline\":\"Niezale\u017cny III obieg literacki w Polsce (9)\",\"datePublished\":\"2012-03-03T16:37:15+00:00\",\"dateModified\":\"2013-11-02T19:56:22+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/niezalezny-iii-obieg-literacki-w-polsce-9\/\"},\"wordCount\":4111,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/#organization\"},\"articleSection\":[\"Inne\"],\"inLanguage\":\"de\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/niezalezny-iii-obieg-literacki-w-polsce-9\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/niezalezny-iii-obieg-literacki-w-polsce-9\/\",\"url\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/niezalezny-iii-obieg-literacki-w-polsce-9\/\",\"name\":\"Niezale\u017cny III obieg literacki w Polsce (9) - SI\u0118 MY\u015aLI\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#website\"},\"datePublished\":\"2012-03-03T16:37:15+00:00\",\"dateModified\":\"2013-11-02T19:56:22+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/niezalezny-iii-obieg-literacki-w-polsce-9\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"de\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[[\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/niezalezny-iii-obieg-literacki-w-polsce-9\/\"]]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/niezalezny-iii-obieg-literacki-w-polsce-9\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Niezale\u017cny III obieg literacki w Polsce (9)\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#website\",\"url\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/\",\"name\":\"SI\u0118 MY\u015aLI\",\"description\":\"\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"de\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#organization\",\"name\":\"SI\u0118 MY\u015aLI\",\"url\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"de\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/99.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/99.png\",\"width\":270,\"height\":204,\"caption\":\"SI\u0118 MY\u015aLI\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#\/schema\/logo\/image\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/#\/schema\/person\/048295918d7858e90e57d1a2c2b5da74\",\"name\":\"admin\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"de\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/9acf729117e1cff813c07ba085b25a76702049ffb5efe3425388cd1a019577de?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/9acf729117e1cff813c07ba085b25a76702049ffb5efe3425388cd1a019577de?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"admin\"},\"url\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/author\/admin\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Niezale\u017cny III obieg literacki w Polsce (9) - SI\u0118 MY\u015aLI","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/niezalezny-iii-obieg-literacki-w-polsce-9\/","og_locale":"de_DE","og_type":"article","og_title":"Niezale\u017cny III obieg literacki w Polsce (9) - SI\u0118 MY\u015aLI","og_description":"\u00a0 Antologie i festiwale art zine\u2019owe \u201eMusieli\u015bmy zrobi\u0107 t\u0119 ksi\u0105\u017ck\u0119. Tych wydawnictw nie ma w bibliotekach. \u0141atwo si\u0119 gubi\u0105, toner","og_url":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/niezalezny-iii-obieg-literacki-w-polsce-9\/","og_site_name":"SI\u0118 MY\u015aLI","article_published_time":"2012-03-03T16:37:15+00:00","article_modified_time":"2013-11-02T19:56:22+00:00","author":"admin","twitter_misc":{"Verfasst von":"admin","Gesch\u00e4tzte Lesezeit":"21\u00a0Minuten"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/niezalezny-iii-obieg-literacki-w-polsce-9\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/niezalezny-iii-obieg-literacki-w-polsce-9\/"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/#\/schema\/person\/048295918d7858e90e57d1a2c2b5da74"},"headline":"Niezale\u017cny III obieg literacki w Polsce (9)","datePublished":"2012-03-03T16:37:15+00:00","dateModified":"2013-11-02T19:56:22+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/niezalezny-iii-obieg-literacki-w-polsce-9\/"},"wordCount":4111,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/#organization"},"articleSection":["Inne"],"inLanguage":"de","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/niezalezny-iii-obieg-literacki-w-polsce-9\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/niezalezny-iii-obieg-literacki-w-polsce-9\/","url":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/niezalezny-iii-obieg-literacki-w-polsce-9\/","name":"Niezale\u017cny III obieg literacki w Polsce (9) - SI\u0118 MY\u015aLI","isPartOf":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#website"},"datePublished":"2012-03-03T16:37:15+00:00","dateModified":"2013-11-02T19:56:22+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/niezalezny-iii-obieg-literacki-w-polsce-9\/#breadcrumb"},"inLanguage":"de","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":[["https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/niezalezny-iii-obieg-literacki-w-polsce-9\/"]]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/niezalezny-iii-obieg-literacki-w-polsce-9\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Niezale\u017cny III obieg literacki w Polsce (9)"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#website","url":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/","name":"SI\u0118 MY\u015aLI","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"de"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#organization","name":"SI\u0118 MY\u015aLI","url":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"de","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/siemysli-ke.info\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/99.png","contentUrl":"https:\/\/siemysli-ke.info\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/99.png","width":270,"height":204,"caption":"SI\u0118 MY\u015aLI"},"image":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/#\/schema\/person\/048295918d7858e90e57d1a2c2b5da74","name":"admin","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"de","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/9acf729117e1cff813c07ba085b25a76702049ffb5efe3425388cd1a019577de?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/9acf729117e1cff813c07ba085b25a76702049ffb5efe3425388cd1a019577de?s=96&d=mm&r=g","caption":"admin"},"url":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/author\/admin\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3489","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3489"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3489\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3489"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3489"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3489"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}