{"id":2948,"date":"2012-02-18T13:04:55","date_gmt":"2012-02-18T13:04:55","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bezjarzmowie.info.ke\/test\/?p=2948"},"modified":"2013-11-02T21:21:00","modified_gmt":"2013-11-02T20:21:00","slug":"uniwersalizm-czyli-pozostalosci-po-xix-wieku","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/uniwersalizm-czyli-pozostalosci-po-xix-wieku\/","title":{"rendered":"Uniwersalizm, czyli pozosta\u0142o\u015bci po XIX wieku"},"content":{"rendered":"

 <\/p>\n

Uniwersalizm w XIX wieku sta\u0142 si\u0119 podstaw\u0105 \u00f3wczesnej my\u015bli rewolucyjnej i post\u0119powej. Anarchizm nie by\u0142 tu wcale wyj\u0105tkiem. Obecnie jednak warto stwierdzi\u0107, \u017ce szeroko poj\u0119ty uniwersalizm by\u0142 tak\u017ce podstawowym b\u0142\u0119dem \u00f3wczesnych dzia\u0142aczy i intelektualist\u00f3w. B\u0142\u0105d ten rzutowa\u0142 p\u00f3\u017aniej na przysz\u0142e pokolenia. Pr\u00f3by uszcz\u0119\u015bliwiania spo\u0142ecze\u0144stwa na si\u0142\u0119 niejednokrotnie doprowadza\u0142y do tragedii (XX wiek by\u0142 tego \u015bwiadkiem niejednokrotnie), czego najbardziej wyrazistym przyk\u0142adem by\u0142 bolszewizm w Rosji i w jej satelitach.<\/span><\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Uniwersali\u015bci zak\u0142adali, \u017ce pewne rozwi\u0105zania s\u0105 dobre i do przyj\u0119cia dla ka\u017cdego. Zapotrzebowania ludzko\u015bci wed\u0142ug ich wyobra\u017ce\u0144 by\u0142y jednakowe, a nawet je\u015bli si\u0119 r\u00f3\u017cni\u0142y, to r\u00f3\u017cnice mie\u015bci\u0142y si\u0119 w granicach uniwersalistycznej normy. Stawiano znak r\u00f3wno\u015bci pomi\u0119dzy intelektualist\u0105 francuskim, robotnikiem niemieckim, ch\u0142opem z Rosji czy na wp\u00f3\u0142 dzikimi plemionami (u\u017cywaj\u0105c \u00f3wczesnej terminologii), koczuj\u0105cymi gdzie\u015b na obrze\u017cach cywilizacji. Zaistnia\u0142e r\u00f3\u017cnice (w tym te\u017c zapotrzebowania) spo\u0142eczne t\u0142umaczono bezprawnym zaw\u0142aszczeniem przez nieliczn\u0105 grup\u0119 spo\u0142eczn\u0105 wi\u0119kszo\u015bci d\u00f3br naturalnych i nabytych oraz p\u00f3\u017aniejsz\u0105 post\u0119puj\u0105c\u0105 demoralizacj\u0119 tej\u017ce grupy spo\u0142ecznej. Pod wp\u0142ywem proces\u00f3w rewolucyjnych i historycznych pozosta\u0142a cz\u0119\u015b\u0107 ludno\u015bci (ta, kt\u00f3rej dotychczas nie dopuszczono do zarz\u0105dzania kapita\u0142em) mia\u0142a wej\u015b\u0107 na drog\u0119 socjalizmu, komunizmu czy anarchizmu. Wierzono w powszechne o\u015bwiecenie i przemian\u0119 masy narodowej. Za przeszkody, stoj\u0105ce na drodze urzeczywistnienia tych pomys\u0142\u00f3w, uznano tylko czynniki spo\u0142eczne i materialne. Nie brano (lub prawie nie brano) pod uwag\u0119 czynnik\u00f3w psychologicznych, fizjologicznych, metafizycznych, czyli tych, kt\u00f3re w \u017cyciu cz\u0142owieka odgrywaj\u0105 niepo\u015bledni\u0105 rol\u0119, a czasami nawet g\u00f3ruj\u0105 nad dobrami materialnymi.<\/span><\/p>\n

Co ciekawe, wiara w uniwersalizm nie by\u0142a li tylko domen\u0105 rewolucyjnej inteligencji,\u00a0 zawodowych buntownik\u00f3w czy awangardy intelektualnej. Klasa rz\u0105dz\u0105ca (z podobnych zreszt\u0105 pobudek, co rewolucjoni\u015bci) tak\u017ce pr\u00f3bowa\u0142a narzuci\u0107 innym sw\u00f3j w\u0142asny system warto\u015bci, kt\u00f3ry mia\u0142 by\u0107 \u201eidealny i sprawiedliwy\u201d. Uszlachetnianie na si\u0142\u0119 barbarzy\u0144c\u00f3w by\u0142o jednym z kamieni w\u0119gielnych np. angielskiej polityki kolonialnej. W ci\u0105gu niespe\u0142na stu lat (angielska ekspansja kolonialna na dobre zacz\u0119\u0142a si\u0119 w drugiej po\u0142owie XVIII wieku) wojska Jej Kr\u00f3lewskiej Mo\u015bci podbi\u0142y ogromne obszary w Afryce i Azji, bez wi\u0119kszych ku temu pobudek materialnych. Powodem wi\u0119kszo\u015bci kolonialnych podboj\u00f3w nie by\u0142y znajduj\u0105ce si\u0119 w tych krajach dobra naturalne (kt\u00f3rych istnienia w tamtych czasach nawet nie podejrzewano), a niesienie kultury i d\u00f3br cywilizacji (\u201ebrzemi\u0119 bia\u0142ego cz\u0142owieka\u201d). W wi\u0119kszo\u015bci wypadk\u00f3w kolonie przynosi\u0142y straty i \u017cy\u0142y z dotacji z centrali. My\u015bl ta, wywodz\u0105ca si\u0119 z epoki O\u015bwiecenia, w pewnych mutacjach dotrwa\u0142a do dnia dzisiejszego. Najbardziej jaskrawym przyk\u0142adem jest ideologia ameryka\u0144skich neokonserwatyst\u00f3w, czyli tak zwana \u201eglobalna rewolucja demokratyczna\u201d.<\/span><\/p>\n

Poj\u0119cie wolno\u015bci rozpatrywane by\u0142o w podobny uniwersalny spos\u00f3b. Poj\u0119cie owo w du\u017cej mierze wywodzi\u0142o si\u0119 z has\u0142a Wielkiej Rewolucji Francuskiej \u2014 wolno\u015b\u0107, r\u00f3wno\u015b\u0107, braterstwo. Nie patrz\u0105c jednak na rzekomy tr\u00f3jpodzia\u0142, na pierwszy plan wysuwano w\u00f3wczas (i tak jest do dzi\u015b) r\u00f3wno\u015b\u0107. P\u00f3\u017aniej, gdzie\u015b tam, sz\u0142o braterstwo. Wolno\u015b\u0107 natomiast rozpatrywano w kategoriach pomocniczych. To w\u0142a\u015bnie wtedy powsta\u0142 priorytet spraw og\u00f3\u0142u\/spo\u0142ecze\u0144stwa\/narodu nad interesem jednostki. Wp\u0142yw Rewolucji Francuskiej oraz filozofii o\u015bwieceniowego racjonalizmu by\u0142 w XIX w. ogromny. W podobny spos\u00f3b my\u015bl dziewi\u0119tnastowieczna rzutowa\u0142a na wiek XX. \u017bycie ma to do siebie, \u017ce my\u015bl pierwotna – zawsze lub prawie zawsze – wyprzedza dzia\u0142anie realne. Kiedy dochodzi do dzia\u0142ania, my\u015bl kt\u00f3ra go zainicjowa\u0142a cz\u0119stokro\u0107 by\u0142a ju\u017c anachroniczna.<\/span><\/p>\n

Wolno\u015b\u0107 wg Bakunina to \u201eprzede wszystkim umiej\u0119tno\u015b\u0107 cz\u0142owieka do etapowego wyzwalania si\u0119 od fizycznego ucisku \u015bwiata zewn\u0119trznego przy pomocy nauki i racjonalnej pracy; wolno\u015b\u0107 – to prawo cz\u0142owieka do rozporz\u0105dzania sob\u0105 i dzia\u0142ania kieruj\u0105c si\u0119 tylko w\u0142asnymi pogl\u0105dami i wed\u0142ug w\u0142asnych przekona\u0144\u201d[1]<\/a>. Wyzwolenie si\u0119 klasy robotniczej i przej\u0119cie przez ni\u0105 swoich miejsc pracy i sfery zarz\u0105dzania mia\u0142o doprowadzi\u0107 do spo\u0142ecze\u0144stwa wyzbytego podzia\u0142\u00f3w klasowych. W rzeczywisto\u015bci sta\u0142o si\u0119 co\u015b zgo\u0142a innego, zamiast spo\u0142ecze\u0144stwa bezklasowego, czy chocia\u017cby dyktatury jednej klasy spo\u0142ecznej (dyktatury proletariatu \u2014 jako najbardziej licznej i rewolucyjnej cz\u0119\u015bci spo\u0142ecze\u0144stwa) powsta\u0142 etatyzm i dyktatura biurokracji, np. Zwi\u0105zek Radziecki czy obecna (w nieco \u0142agodniejszej formie) Unia Europejska. Warto si\u0119gn\u0105\u0107 po wspomnienia pewnego rosyjskiego profesora z okresu rewolucji rosyjskiej (Archiw Riewoluciji<\/em>), kt\u00f3ry przypomina, \u017ce w kilka miesi\u0119cy po zagarni\u0119ciu w\u0142adzy przez bolszewik\u00f3w liczba urz\u0119dnik\u00f3w i urz\u0119d\u00f3w wzros\u0142a kilkakrotnie.<\/span><\/p>\n

Klasycy anarchizmu przysz\u0142o\u015bciowy porz\u0105dek \u015bwiatowy widzieli w federacji wolnych gmin i komun, gdzie wszyscy obywatele mieliby jednakowe prawa i obowi\u0105zki. Stawiali przede wszystkim na daleko id\u0105cy kolektywizm, uwa\u017caj\u0105c go za najbardziej sprawiedliwy spos\u00f3b zarz\u0105dzania dobrami naturalnymi i nabytymi, bardziej cenili r\u00f3wno\u015b\u0107 ni\u017c wolno\u015b\u0107 poszczeg\u00f3lnych jednostek.<\/span><\/p>\n

Na pocz\u0105tku XXI wieku, po tym, gdy byli\u015bmy \u015bwiadkami narodzin i upadk\u00f3w niejednej uniwersalnej idei i ich skutk\u00f3w (nazizm w Niemczech, faszyzm we W\u0142oszech i Hiszpanii, komunizm w Rosji i jej satelitach), po raz kolejny na naszych oczach chc\u0105 nam wcisn\u0105\u0107 \u201ekit\u201d pod postaci\u0105 neoliberalizmu. W chwili obecnej trudno jeszcze prognozowa\u0107, czym to si\u0119 mo\u017ce sko\u0144czy\u0107 dla ludzko\u015bci. Nie wierz\u0119 w rzeczy jednoznacznie z\u0142e. Podobnie zreszt\u0105 jak i w rzeczy jednoznacznie dobre. Warto przytoczy\u0107 tutaj szereg przyk\u0142ad\u00f3w, jakie mia\u0142y miejsce w ostatnim dziesi\u0119cioleciu w krajach tak zwanego Trzeciego \u015awiata, kt\u00f3re raczej nie \u015bwiadcz\u0105 na korzy\u015b\u0107 nowej ideologii: mordy na ma\u0142ych india\u0144skich w\u0142a\u015bcicielach ziemskich i skupowanie u nich za bezcen ich ziemi w Meksyku i innych krajach Ameryki \u0141aci\u0144skiej, zmonopolizowanie pewnych ga\u0142\u0119zi gospodarki (np. wody w Czadzie).<\/span><\/p>\n

Z drugiej strony mamy do czynienia z r\u00f3wnie uniwersaln\u0105 alternatyw\u0105, czyli tak zwanym ruchem alter- czy antyglobalistycznym. Ruch ten podobnie, jak jego adwersarze, zn\u00f3w serwuje uniwersaln\u0105 ideologi\u0119, kt\u00f3ra ma by\u0107 odpowiedni\u0105 dla wszystkich. Jak mantr\u0119 powtarza si\u0119 s\u0142owa \u201eprotekcjonizm\u201d, \u201eetatyzm\u201d, \u201ezmodyfikowany czy nowoczesny socjalizm\u201d, \u201efeminizm\u201d czy \u201eprawa gej\u00f3w\u201d \u2013 idee, kt\u00f3re tak naprawd\u0119 ciekawi\u0105 w\u0105sk\u0105 grup\u0119 zachodnich intelektualist\u00f3w. Natomiast dla milion\u00f3w czy miliard\u00f3w, \u017cyj\u0105cych za dolara dziennie, s\u0105 po prostu niezrozumia\u0142ymi sloganami.<\/strong><\/span><\/p>\n

Patrz\u0105c na do\u015bwiadczenia przesz\u0142ych pokole\u0144 warto stwierdzi\u0107 jednoznacznie, \u017ce co\u015b takiego jak uniwersalne dobro czy z\u0142o nie istnieje. Tym bardziej nie mo\u017cna uniwersalistycznych teorii stosowa\u0107 w stosunku do tak delikatnych spraw, jak wolno\u015b\u0107 jednostki czy wolno\u015b\u0107 w og\u00f3le. Wolno\u015b\u0107 przez wielu ludzi – w zale\u017cno\u015bci od miejsca zamieszkania, pozycji spo\u0142ecznej, wychowania, wykonywanego zawodu, uwarunkowa\u0144 psychicznych, fizycznych, spo\u0142ecznych, klimatycznych, materialnych czy religijnych – jest pojmowana bardzo r\u00f3\u017cnorodnie i niejednoznacznie. Jednym jest dla statystycznego przedstawiciela zachodniej cywilizacji, zwolennika legalizacji marihuany, gejowskich \u015blub\u00f3w, propagatora hedonistycznej postawy wobec \u017cycia, za\u015b czym innym dla mieszka\u0144ca Teheranu, prawowiernego muzu\u0142manina, notorycznie przestrzegaj\u0105cego zalece\u0144 Proroka i skanduj\u0105cego na wiecach \u201e\u015amier\u0107 Izraelowi i syjonistycznej zarazie\u201d. Inaczej rozumie wolno\u015b\u0107 Palesty\u0144czyk, inaczej – \u017byd, mimo, \u017ce mieszkaj\u0105 w swoim s\u0105siedztwie. Nawet w obr\u0119bie cywilizacji zachodniej r\u00f3\u017cnice s\u0105 nadal znacz\u0105ce.<\/span><\/p>\n

C\u00f3\u017c w takim wypadku musimy robi\u0107 my, anarchi\u015bci? Co mo\u017cemy zaproponowa\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwu, gdy wszelkie \u201erozwi\u0105zania uniwersalne\u201d ponios\u0142y kl\u0119sk\u0119 lub prowadz\u0105 do tyranii? My\u015bl\u0119, \u017ce na samym wst\u0119pie musimy odrzuci\u0107 tworzenie jednego wsp\u00f3lnego projektu dla ca\u0142ej ludzko\u015bci. Wizja przysz\u0142ego spo\u0142ecze\u0144stwa powinna opiera\u0107 si\u0119 na szeroko poj\u0119tym pluralizmie<\/strong>.<\/span><\/p>\n

<\/strong>\u00a0<\/p>\n

Antoni Pacuk Radczenko<\/span><\/strong><\/p>\n

<\/p>\n
\n
\n

[1]<\/a> Michai\u0142 Bakunin, Programa obszczestwa mie\u017cdunarodnoj riewoliucji<\/em>, Moskwa 2000 r.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

  Uniwersalizm w XIX wieku sta\u0142 si\u0119 podstaw\u0105 \u00f3wczesnej my\u015bli rewolucyjnej i post\u0119powej. Anarchizm nie by\u0142 tu wcale wyj\u0105tkiem. Obecnie<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"colormag_page_layout":"default_layout","footnotes":""},"categories":[143],"tags":[],"class_list":["post-2948","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-inne"],"yoast_head":"\nUniwersalizm, czyli pozosta\u0142o\u015bci po XIX wieku - SI\u0118 MY\u015aLI<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/uniwersalizm-czyli-pozostalosci-po-xix-wieku\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"de_DE\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Uniwersalizm, czyli pozosta\u0142o\u015bci po XIX wieku - SI\u0118 MY\u015aLI\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"  Uniwersalizm w XIX wieku sta\u0142 si\u0119 podstaw\u0105 \u00f3wczesnej my\u015bli rewolucyjnej i post\u0119powej. Anarchizm nie by\u0142 tu wcale wyj\u0105tkiem. Obecnie\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/uniwersalizm-czyli-pozostalosci-po-xix-wieku\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"SI\u0118 MY\u015aLI\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2012-02-18T13:04:55+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2013-11-02T20:21:00+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Verfasst von\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Gesch\u00e4tzte Lesezeit\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"7\u00a0Minuten\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/uniwersalizm-czyli-pozostalosci-po-xix-wieku\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/uniwersalizm-czyli-pozostalosci-po-xix-wieku\/\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/#\/schema\/person\/048295918d7858e90e57d1a2c2b5da74\"},\"headline\":\"Uniwersalizm, czyli pozosta\u0142o\u015bci po XIX wieku\",\"datePublished\":\"2012-02-18T13:04:55+00:00\",\"dateModified\":\"2013-11-02T20:21:00+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/uniwersalizm-czyli-pozostalosci-po-xix-wieku\/\"},\"wordCount\":1333,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/#organization\"},\"articleSection\":[\"Inne\"],\"inLanguage\":\"de\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/uniwersalizm-czyli-pozostalosci-po-xix-wieku\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/uniwersalizm-czyli-pozostalosci-po-xix-wieku\/\",\"url\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/uniwersalizm-czyli-pozostalosci-po-xix-wieku\/\",\"name\":\"Uniwersalizm, czyli pozosta\u0142o\u015bci po XIX wieku - SI\u0118 MY\u015aLI\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#website\"},\"datePublished\":\"2012-02-18T13:04:55+00:00\",\"dateModified\":\"2013-11-02T20:21:00+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/uniwersalizm-czyli-pozostalosci-po-xix-wieku\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"de\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[[\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/uniwersalizm-czyli-pozostalosci-po-xix-wieku\/\"]]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/uniwersalizm-czyli-pozostalosci-po-xix-wieku\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Uniwersalizm, czyli pozosta\u0142o\u015bci po XIX wieku\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#website\",\"url\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/\",\"name\":\"SI\u0118 MY\u015aLI\",\"description\":\"\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"de\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#organization\",\"name\":\"SI\u0118 MY\u015aLI\",\"url\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"de\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/99.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/99.png\",\"width\":270,\"height\":204,\"caption\":\"SI\u0118 MY\u015aLI\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#\/schema\/logo\/image\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/#\/schema\/person\/048295918d7858e90e57d1a2c2b5da74\",\"name\":\"admin\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"de\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/9acf729117e1cff813c07ba085b25a76702049ffb5efe3425388cd1a019577de?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/9acf729117e1cff813c07ba085b25a76702049ffb5efe3425388cd1a019577de?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"admin\"},\"url\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/author\/admin\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Uniwersalizm, czyli pozosta\u0142o\u015bci po XIX wieku - SI\u0118 MY\u015aLI","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/uniwersalizm-czyli-pozostalosci-po-xix-wieku\/","og_locale":"de_DE","og_type":"article","og_title":"Uniwersalizm, czyli pozosta\u0142o\u015bci po XIX wieku - SI\u0118 MY\u015aLI","og_description":"  Uniwersalizm w XIX wieku sta\u0142 si\u0119 podstaw\u0105 \u00f3wczesnej my\u015bli rewolucyjnej i post\u0119powej. Anarchizm nie by\u0142 tu wcale wyj\u0105tkiem. Obecnie","og_url":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/uniwersalizm-czyli-pozostalosci-po-xix-wieku\/","og_site_name":"SI\u0118 MY\u015aLI","article_published_time":"2012-02-18T13:04:55+00:00","article_modified_time":"2013-11-02T20:21:00+00:00","author":"admin","twitter_misc":{"Verfasst von":"admin","Gesch\u00e4tzte Lesezeit":"7\u00a0Minuten"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/uniwersalizm-czyli-pozostalosci-po-xix-wieku\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/uniwersalizm-czyli-pozostalosci-po-xix-wieku\/"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/#\/schema\/person\/048295918d7858e90e57d1a2c2b5da74"},"headline":"Uniwersalizm, czyli pozosta\u0142o\u015bci po XIX wieku","datePublished":"2012-02-18T13:04:55+00:00","dateModified":"2013-11-02T20:21:00+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/uniwersalizm-czyli-pozostalosci-po-xix-wieku\/"},"wordCount":1333,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/#organization"},"articleSection":["Inne"],"inLanguage":"de","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/uniwersalizm-czyli-pozostalosci-po-xix-wieku\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/uniwersalizm-czyli-pozostalosci-po-xix-wieku\/","url":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/uniwersalizm-czyli-pozostalosci-po-xix-wieku\/","name":"Uniwersalizm, czyli pozosta\u0142o\u015bci po XIX wieku - SI\u0118 MY\u015aLI","isPartOf":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#website"},"datePublished":"2012-02-18T13:04:55+00:00","dateModified":"2013-11-02T20:21:00+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/uniwersalizm-czyli-pozostalosci-po-xix-wieku\/#breadcrumb"},"inLanguage":"de","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":[["https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/uniwersalizm-czyli-pozostalosci-po-xix-wieku\/"]]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/uniwersalizm-czyli-pozostalosci-po-xix-wieku\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Uniwersalizm, czyli pozosta\u0142o\u015bci po XIX wieku"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#website","url":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/","name":"SI\u0118 MY\u015aLI","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"de"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#organization","name":"SI\u0118 MY\u015aLI","url":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"de","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/siemysli-ke.info\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/99.png","contentUrl":"https:\/\/siemysli-ke.info\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/99.png","width":270,"height":204,"caption":"SI\u0118 MY\u015aLI"},"image":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/#\/schema\/person\/048295918d7858e90e57d1a2c2b5da74","name":"admin","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"de","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/9acf729117e1cff813c07ba085b25a76702049ffb5efe3425388cd1a019577de?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/9acf729117e1cff813c07ba085b25a76702049ffb5efe3425388cd1a019577de?s=96&d=mm&r=g","caption":"admin"},"url":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/author\/admin\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2948","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2948"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2948\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2948"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2948"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2948"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}