{"id":2230,"date":"2012-01-31T20:21:06","date_gmt":"2012-01-31T20:21:06","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bezjarzmowie.info.ke\/test\/?p=2230"},"modified":"2013-11-02T21:21:49","modified_gmt":"2013-11-02T20:21:49","slug":"okragly-stol-w-oczach-publicystow-5-rola-mediow","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/okragly-stol-w-oczach-publicystow-5-rola-mediow\/","title":{"rendered":"\u201eOkr\u0105g\u0142y st\u00f3\u0142\u201d w oczach publicyst\u00f3w (5). Rola medi\u00f3w"},"content":{"rendered":"

Rola medi\u00f3w w \u017cyciu politycznym kraju jest w og\u00f3le nie do przecenienia. Od 1989 roku mamy do czynienia z realnym pluralizmem ocen \u017cycia spo\u0142eczno-politycznego, cho\u0107 jednocze\u015bnie rysowa\u0107 si\u0119 zacz\u0119\u0142y od samego pocz\u0105tku tendencje negatywne. Sam proces przekszta\u0142ce\u0144 RSW<\/em> Prasa \u2013 Ksi\u0105\u017cka – Ruch<\/em> budzi\u0142, zw\u0142aszcza w \u015brodowiskach dziennikarskich gor\u0105ce spory.<\/span><\/p>\n

Prezes reaktywowanego Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich, Maciej I\u0142owiecki, jasno rysowa\u0142 sytuacj\u0119, zwi\u0105zan\u0105 z prywatyzacj\u0105 RSW<\/em>. SDP podtrzymywa\u0142o tez\u0119, i\u017c rz\u0105d nie mia\u0142 jasnej koncepcji, co chce zrobi\u0107 ze \u015brodkami przekazu. Na pocz\u0105tku, poniewa\u017c chodzi\u0142o o rozbicie koncernu RSW<\/em>, wszelkie mianowania nowych redaktor\u00f3w naczelnych \u015brodowisko dziennikarskie przyjmowa\u0142o z zadowoleniem. Zw\u0142aszcza, \u017ce byli to ludzie przyzwoici i z obozu reformy. W momencie, kiedy ten ob\u00f3z rozpad\u0142 si\u0119 na r\u00f3\u017cne ugrupowania, sta\u0142o si\u0119 to bardzo delikatn\u0105 spraw\u0105 polityczn\u0105. Ka\u017cde mianowanie naczelnego wzbudza\u0107 zacz\u0119\u0142o kontrowersje i g\u0142osy sprzeciwu ze wszystkich stron, gdy\u017c zazwyczaj nowo mianowany nale\u017ca\u0142 ju\u017c do jakiego\u015b obozu.<\/span><\/p>\n

<\/span><\/p>\n

By\u0142a to sytuacja \u0142atwa do przewidzenia. Red. I\u0142owiecki wielokrotnie informowa\u0142 o niej Sejm i premiera. Gdyby uwzgl\u0119dniono postulaty SDP, uda\u0142oby si\u0119 unikn\u0105\u0107 p\u00f3\u017aniejszych k\u0142opot\u00f3w. Komisji Likwidacyjnej RSW<\/em> dano ogromn\u0105 w\u0142adz\u0119. Mianuj\u0105c kogo\u015b redaktorem naczelnym lub sprzedaj\u0105c kt\u00f3rykolwiek z tytu\u0142\u00f3w prasowych, daje si\u0119 temu komu\u015b wielkie pieni\u0105dze i w\u0142adz\u0119 polityczn\u0105.<\/span><\/p>\n

Prezes SDP zastanawia\u0142 si\u0119, jak post\u0119powa\u0107, \u017ceby unikn\u0105\u0107 kontrowersji\u2026 Niestety, zawsze znajdzie si\u0119 kto\u015b niezadowolony. Skoro od pocz\u0105tku nie by\u0142o precyzyjnie ustalonych kryteri\u00f3w, skoro dla \u015brodowisk dziennikarskich by\u0142y one niejasne, trudno, \u017ceby by\u0142y one jasne dla spo\u0142ecze\u0144stwa. Jasne by\u0142y one chyba tylko dla Komisji Likwidacyjnej.<\/span><\/p>\n

Powsta\u0142a wskutek tego sytuacja niezadowolenia i napi\u0119cia. I w\u015br\u00f3d dziennikarzy i w\u015br\u00f3d drukarzy. I w tej sytuacji Rada Ministr\u00f3w musia\u0142a zatwierdzi\u0107 decyzje Komisji Likwidacyjnej RSW<\/em>. Nadal wszyscy byli niezadowoleni.<\/span><\/p>\n

W imieniu SDP prezes zg\u0142osi\u0142 premierowi i sejmowemu zespo\u0142owi do spraw oceny dzia\u0142alno\u015bci RSW<\/em> cztery warunki.<\/span><\/p>\n

Po pierwsze<\/strong> \u2013 przetargi na tytu\u0142y musia\u0142y by\u0107 ca\u0142kiem jawne, o jasno okre\u015blonych kryteriach<\/strong>.<\/span><\/p>\n

Miano ponadto ustali\u0107 zabezpieczenia antymonopolowe, \u017ceby jaki\u015b wybitny kapitalista, czy te\u017c sp\u00f3\u0142ka krajowa, nie mogli w Polsce przechwyci\u0107 zbyt du\u017cej liczby tytu\u0142\u00f3w prasowych.<\/span><\/p>\n

Po drugie<\/strong>, za\u017c\u0105da\u0142 zastrze\u017cenia, zabezpieczaj\u0105cego interes kraju. Gdyby np. Springer chcia\u0142 wykupi\u0107 pras\u0119 na \u015al\u0105sku, to pa\u0144stwo winno si\u0119 temu przeciwstawi\u0107, bo wed\u0142ug obowi\u0105zuj\u0105cej formu\u0142y przetarg\u00f3w, mia\u0142 do tego prawo.<\/span><\/p>\n

Po trzecie<\/strong>, \u017c\u0105da\u0142, by kto\u015b, kto kupuje zas\u0142u\u017cony dla polskiej kultury tytu\u0142, nie zrobi\u0142 z niego brukowca, jak to si\u0119 sta\u0142o z wieloma pismami na W\u0119grzech.<\/span><\/p>\n

I wreszcie czwarte zastrze\u017cenie <\/strong>I\u0142owieckiego, szczeg\u00f3lnie formu\u0142owane w imieniu SDP, \u017ceby stworzy\u0107 gwarancje zabezpieczenia interes\u00f3w zespo\u0142\u00f3w redakcyjnych i dziennikarzy. Chodzi\u0142o o to, by nabywca gazety nie m\u00f3g\u0142 nast\u0119pnego dnia wyrzuci\u0107 ca\u0142ego zespo\u0142u na bruk. I\u0142owiecki chcia\u0142 unikn\u0105\u0107 sytuacji, gdy SDP w negocjacjach z \u201erekinami kapitalistycznymi\u201d jest osamotnione, oczekiwa\u0142 poparcia rz\u0105du.<\/span><\/p>\n

Sytuacja medi\u00f3w by\u0142a w og\u00f3le niejasna i skomplikowana. Na prze\u0142omie lat 89\/90 do wydawania w\u0142asnej prasy przygotowywali si\u0119 ludzie w mniejszym lub wi\u0119kszym stopniu zwi\u0105zani z antypartyjn\u0105 opozycj\u0105. Wiosn\u0105 1990 roku takie gazety ruszy\u0142y. Ich kierowanie powierzono ludziom \u201enie zweryfikowanym\u201d w stanie wojennym, a jedynym programem by\u0142y rzetelne obrachunki z przesz\u0142o\u015bci\u0105. Zespo\u0142y dziennikarskie sk\u0142ada\u0142y si\u0119 w mniejszej mierze z zawodowc\u00f3w, w wi\u0119kszej \u2013 z m\u0142odych adept\u00f3w, ambitnych, acz nie-profesjonalnych. Stare, partyjne gazety zmienia\u0142y tymczasem tytu\u0142y, pozostawiaj\u0105c reszt\u0119 bez wi\u0119kszych zmian. Niby zgrane, tytu\u0142y te mia\u0142y zasadnicz\u0105 przewag\u0119 nad nowymi \u2013 po pierwsze <\/strong>do\u015b\u0107 solidnie kolportowa\u0142 je Ruch<\/em>, po<\/strong> drugie<\/strong> dysponowa\u0142y baz\u0105 materialn\u0105, po trzecie<\/strong> mia\u0142y grono sprawdzonych czytelnik\u00f3w, po<\/strong> czwarte<\/strong> przygotowywali je zawodowcy, w oparciu o sprawdzonych informator\u00f3w.<\/span><\/p>\n

\u017baden z nowych tytu\u0142\u00f3w nie posiada\u0142 tych atut\u00f3w, przynajmniej na starcie. W dodatku adepci sztuki dziennikarskiej, przej\u0119ci redakcyjnymi pogwarkami o etyce zawodu, usi\u0142owali by\u0107 uczciwi, pi\u0119tnuj\u0105c nie tylko \u201eodchodz\u0105c\u0105\u201d lewic\u0119 \u2013 ale i nadu\u017cycia nowej, solidarno\u015bciowej <\/strong>w\u0142adzy. Tym samym pozbawiali swoje pisma realnego poparcia polityk\u00f3w prawicy, kt\u00f3rzy do nowych tytu\u0142\u00f3w ustosunkowywali si\u0119 nieufnie.[1]<\/a><\/span><\/p>\n

Jedynie Gazet\u0119 Wyborcz\u0105<\/em> obdarzono, niejako na wyrost, nieprzeci\u0119tnym wprost zaufaniem. Zadecydowa\u0142o o tym nie tylko jawne poparcie Lecha Wa\u0142\u0119sy, ale te\u017c og\u00f3lnopolski zasi\u0119g pisma i pisuj\u0105ce w nim autorytety moralne wczorajszej opozycji.<\/span><\/p>\n

Ju\u017c w kilka dni po I edycji Gazety\u2026<\/em> Trybuna Ludu<\/em> rozpocz\u0119\u0142a druk cyklu artyku\u0142\u00f3w, zatytu\u0142owanego Gazet(k)a<\/em> Wyborcza<\/em>. Publikowano go zazwyczaj na stronie drugiej. Polemizowano tam z tekstami GW<\/em> lub je parodiowano. Nie szcz\u0119dzono te\u017c pismu opozycji z\u0142o\u015bliwych komentarzy, w rodzaju tego: \u201eJak na siedem numer\u00f3w niezale\u017cnej Gazety<\/em> Wyborczej<\/em> (niezale\u017cnej tak\u017ce od fakt\u00f3w?) tych fa\u0142szywek jest jakby za du\u017co. Papier podobno jest cierpliwy, powiada przys\u0142owie; z czytelnikami mo\u017ce by\u0107 gorzej.\u201d[2]<\/a><\/span><\/p>\n

Dopiero po latach o sposobie powstania <monopolu Gazety Wyborczej<\/em>> dowiedzieli si\u0119 czytelnicy dzi\u0119ki tekstom wsp\u00f3\u0142tw\u00f3rcy dziennika, Marka Remuszki. \u201e\u017badne inne pismo nie mia\u0142o ani nie mog\u0142o mie\u0107 takiego kapita\u0142u zaufania, jak Gazeta<\/em>. Nie mog\u0142o mie\u0107 tak sprzyjaj\u0105cych okoliczno\u015bci politycznych, technicznych, finansowych i gospodarczych. Wyborcza<\/em> wzi\u0119\u0142a wszystko, oczywi\u015bcie powsta\u0142y te\u017c inne pisma, no bo przecie\u017c w gospodarce wolnorynkowej nie mog\u0142a by\u0107 monogazet\u0105, tak jak Trybuna Ludu<\/em> kiedy\u015b. Przez okr\u0105g\u0142y rok po ukazaniu si\u0119 pierwszego numeru, dzi\u0119ki wyt\u0119\u017conym staraniom cz\u0142onk\u00f3w GW nie dopuszczono do ukazania si\u0119 \u017cadnej innej gazety og\u00f3lnopolskiej. Nie dopuszczono do konkurencji. To nie by\u0142 tydzie\u0144 czy miesi\u0105c – to by\u0142 rok. W tym czasie by\u0142a wi\u0119c Wyborcza<\/em>, rz\u0105dowa Rzeczpospolita<\/em> i \u017bycie Warszawy<\/em>. Z pewnego dystansu oceniaj\u0105c, mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce kiedy powstawa\u0142a sp\u00f3\u0142ka Agora<\/em>, nie by\u0142o takich mo\u017cliwo\u015bci, \u017ceby trzy osoby mog\u0142y zrzuci\u0107 si\u0119 po 5 z\u0142otych i za\u0142o\u017cy\u0107 sp\u00f3\u0142k\u0119. \u017badna inna grupa nie mog\u0142a tego zrobi\u0107. Pozwolenie na to by\u0142o wynikiem kontraktu okr\u0105g\u0142ego sto\u0142u. R\u00f3wnie\u017c na mocy tego kontraktu Gazeta<\/em> dosta\u0142a papier, kolporta\u017c, lokal, transport i druk. Wszystko za friko, ale mimo wszystko by\u0142 to ci\u0105gle pewien kapita\u0142 spo\u0142ecznego zaufania. Nigdy wi\u0119cej nic takiego si\u0119 nie zdarzy\u0142o.\u201d[3]<\/a><\/span><\/p>\n

W podobnym tonie wypowiada si\u0119 redaktor naczelny Obywatela<\/em>, Remigiusz Okraska: \u201e(\u2026) warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na zak\u0142amanie, jakie sta\u0142o si\u0119 (\u2026) udzia\u0142em GW.<\/em> Owszem, medialny monopol postkomunist\u00f3w musi budzi\u0107 niepok\u00f3j o pluralizm i swobod\u0119 wyra\u017cania opinii. Przypomnijmy jednak, \u017ce na zaw\u0142aszczenie (a raczej utrzymanie) przez postkomunist\u00f3w wp\u0142ywu na media publiczne, ogromny wp\u0142yw mia\u0142a polityka \u201egrubej kreski\u201d, lansowana usilnie przez Wyborcz\u0105<\/em>. (\u2026) I cho\u0107by dlatego dzisiejsze lamenty GW<\/em>, ze SLD monopolizuje to czy tamto, wydaj\u0105 mi si\u0119 ju\u017c nie tylko przyznaniem si\u0119 do wyj\u0105tkowej g\u0142upoty politycznej, ale s\u0105 bezczelne, bo obliczone na zupe\u0142ny brak pami\u0119ci i rozumu u czytaj\u0105cych takie brednie.\u201d[4]<\/a><\/span><\/p>\n

Inny problem dostrzega pisz\u0105cy w\u00f3wczas\u00a0tylko go\u015bcinnie dla Innego \u015awiata<\/em> publicysta Obywatela<\/em>, L. L. Przychodzki: \u201eNiewielu czytelnik\u00f3w prywatnych pism pocz\u0105tku lat 90. (dotyczy to r\u00f3wnie\u017c sporych rzesz dziennikarzy) umia\u0142o spojrze\u0107 na polski rynek prasowy jako\u2026 poligon. A by\u0142 nim niew\u0105tpliwie.<\/span><\/p>\n

Zachodni wydawcy wietrzyli nad Wis\u0142\u0105 doskona\u0142y interes. Znali znaczny poziom czytelnictwa, wiedzieli, \u017ce m\u0142ode pokolenie b\u0119dzie chcia\u0142o \u201eodreagowa\u0107\u201d nud\u0119 partyjnych gazet. Nie mieli jednak zielonego poj\u0119cia, jak naprawd\u0119 wygl\u0105da rozrzut gust\u00f3w, nie orientowali si\u0119 w labilnych przepisach prawnych, nie odr\u00f3\u017cniali polityk\u00f3w lewicy od tych, jacy identyfikowali si\u0119 z prawic\u0105 (tu akurat mieli genialn\u0105 intuicj\u0119).<\/span><\/p>\n

Polscy, drobni i zakompleksieni, niezale\u017cni wydawcy sondowali rynek. Zbierali do\u015bwiadczenia, z kt\u00f3rych po 2-3 latach skorzysta\u0142y europejskie koncerny.\u201d[5]<\/a><\/span><\/p>\n

Problem polskich medi\u00f3w po 1989 roku stara\u0142 si\u0119 uog\u00f3lni\u0107 Andrzej Gwiazda. Zwr\u00f3ci\u0142 on uwag\u0119, \u017ce obrady \u201eokr\u0105g\u0142ego sto\u0142u\u201d wyznaczy\u0142y grono ludzi uprzywilejowanych. Przy \u201eokr\u0105g\u0142ym stole\u201d uczestnikom i grupom, kt\u00f3re mia\u0142y tworzy\u0107 partie polityczne, nadawano nie tylko dobra materialne, przewa\u017cnie budynki (potem wynajmowane w celu finansowania takiej grupy), ale r\u00f3wnie\u017c tytu\u0142y prasowe. Ca\u0142a prasa zosta\u0142a podzielona mi\u0119dzy ludzi, kt\u00f3rzy zostali przy \u201eokr\u0105g\u0142ym stole\u201d wyznaczeni na przyw\u00f3dc\u00f3w elit politycznych.[6]<\/a><\/span><\/p>\n

Jerzy Jarowiecki dostrzega kilka swoistych wyr\u00f3\u017cnik\u00f3w sytuacji rodzimej prasy po \u201eokr\u0105g\u0142ym stole\u201d:<\/span><\/p>\n

\u201e1. Nast\u0105pi\u0142y przeobra\u017cenia podstaw prawnych, wynikaj\u0105ce z nowego ustawodawstwa (\u2026);<\/span><\/p>\n

\u00a02. Dokonane zosta\u0142y przekszta\u0142cenia w\u0142asno\u015bciowe w mediach (\u2026);<\/span><\/p>\n

3. (\u2026). W miejsce centralistycznego i monopolistycznego systemu komunikowania spo\u0142ecznego stworzono system zdecentralizowany, pluralistyczny (\u2026);<\/span><\/p>\n

4. Na rynku prasowym ujawni\u0142y si\u0119 (\u2026) tytu\u0142y dot\u0105d wydawane w \u201edrugim obiegu\u201d (\u2026);<\/span><\/p>\n

5. Nast\u0105pi\u0142 okres burzliwego rozwoju ilo\u015bciowego gazet i czasopism (\u2026);<\/span><\/p>\n

6. Widoczna sta\u0142a si\u0119 zmiana roli prasy, rozszerzy\u0142y si\u0119 jej dotychczasowe funkcje (\u2026);<\/span><\/p>\n

7. Narodzi\u0142a si\u0119 konkurencja rynkowa, o kt\u00f3rej mniej decyduje opcja ideowa czy polityczna, natomiast ogromn\u0105 rol\u0119 spe\u0142nia jako\u015b\u0107 i spos\u00f3b redagowania (\u2026);<\/span><\/p>\n

8. (\u2026) pojawi\u0142 si\u0119 problem obecno\u015bci kapita\u0142u zagranicznego w polskich mediach.\u201d[7]<\/a><\/span><\/p>\n

Od siebie doda\u0142bym tu dwie uwagi \u2013 po pierwsze, moim zdaniem, o konkurencyjno\u015bci pisma decyduje dzi\u015b szeroko pojmowana reklama, czyli fundusze okre\u015blonych opcji politycznych czy koncern\u00f3w na ni\u0105 przeznaczone, mniej tre\u015b\u0107 i spos\u00f3b redagowania. Wida\u0107 to by\u0142o cho\u0107by w momencie wej\u015bcia na rynek og\u00f3lnopolski Dziennika<\/em>, kt\u00f3ry od razu, \u201ew ciemno\u201d odebra\u0142 czytelnik\u00f3w zw\u0142aszcza Gazecie Wyborczej<\/em>, gdzie winno ju\u017c dzia\u0142a\u0107 przyzwyczajenie do tytu\u0142u (15 lat edycji!).<\/span><\/p>\n

Po drugie \u2013 od 1988 r. rozgranicza si\u0119 wyra\u017anie trzy obiegi prasowe \u2013 obieg I \u2013 oficjalny, obieg II \u2013 to pisma zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych i tzw. organizacji pozarz\u0105dowych, obieg III \u2013 wszystkie pozosta\u0142e pisma niezale\u017cne, zazwyczaj niskonak\u0142adowe. Nowy podzia\u0142,\u00a0zgodnie z tez\u0105 mojego ojca, spopularyzowa\u0142 w zwi\u0105zku ze zmian\u0105 sytuacji na rynku edytorskim, prasoznawca z Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego – dr Wojciech Kajtoch – i zdaje si\u0119 on obowi\u0105zywa\u0107 w ca\u0142ym kraju.<\/span><\/p>\n

Prasa polska, bez wzgl\u0119du na zas\u0142ugi dla transformacji ustrojowej, g\u0142\u00f3wnie dzi\u0119ki zagranicznym wydawcom, podlega jednak homogenizacji. \u201eCoraz wi\u0119cej badaczy na ca\u0142ym \u015bwiecie odkrywa i opisuje niespodziewanie du\u017cy stopie\u0144 jednolito\u015bci pogl\u0105d\u00f3w u tych, kt\u00f3rzy kieruj\u0105 mediami i kt\u00f3rzy s\u0105 ich jaskrawo \u015bwiec\u0105cymi gwiazdami. Pogl\u0105dy te mo\u017cna by nazwa\u0107 \u201eamerykanocentrycznym liberalizmem konsumpcyjnym\u201d.<\/span><\/p>\n

Motywacje ludzi, kieruj\u0105cych mediami, mog\u0105 by\u0107 rozpatrywane przez pryzmat trzech najbardziej eksponowanych funkcji, jakie pe\u0142ni\u0105 media: reklamy, rozrywki i informacji. Istnieje \u0142atwo daj\u0105cy si\u0119 zauwa\u017cy\u0107 trend w kierunku jednoczenia tych funkcji, a tak\u017ce tendencja do rozmywania granic pomi\u0119dzy fikcj\u0105 i rzeczywisto\u015bci\u0105.\u201d[8]<\/a><\/span><\/p>\n

Reasumuj\u0105c \u2013 \u201eokr\u0105g\u0142y st\u00f3\u0142\u201d doprowadzi\u0142 do przemian w kierunku demokratycznym. Pomimo wykazanych przeze mnie brak\u00f3w transformacji ustrojowej, przeobra\u017ce\u0144 \u017cadnym si\u0142om powstrzyma\u0107 si\u0119 nie da\u0142o. Wolne wybory s\u0105 ju\u017c cz\u0119\u015bci\u0105 polskiej \u201enormalno\u015bci\u201d a pluralizm partyjny nie r\u00f3\u017cni Polski od kraj\u00f3w, gdzie demokracji nikt na tak d\u0142ugo nie zahamowa\u0142.<\/span><\/p>\n

Media aktywnie uczestniczy\u0142y w przemianach. Mi\u0119dzy nimi a polityk\u0105 zachodzi\u0142o jednak, pog\u0142\u0119biaj\u0105ce si\u0119 chyba, zjawisko \u201enaczy\u0144 po\u0142\u0105czonych\u201d. <\/span><\/p>\n

\u00a0<\/span><\/p>\n

Kamil Soroka<\/span><\/strong><\/p>\n

 <\/p>\n

\n
\n
\n

[1]<\/a> Przychodzki L., Wolne media, wolne \u017carty<\/em>,\u00a0 \u201eObywatel\u201d, nr 3\/2001, s. 18;\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/strong><\/p>\n<\/div>\n

\n

[2] \u201eTrybuna Ludu\u201d, nr 115, 17. 05. 1989, s. 2;<\/p>\n<\/div>\n

\n

[3]<\/a> <Gazeta Wyborcza>: \u0142atwe pocz\u0105tki, dziwne okolice<\/em>, ze Stanis\u0142awem Remuszk\u0105 rozmawiaj\u0105 Tomasz Lisiecki i Remigiusz Okraska, \u201eObywatel\u201d, nr 3\/2001, s. 13;<\/p>\n

[4]<\/a> Okraska R., \u201eUderzyli w st\u00f3\u0142\u2026\u201d, \u201eObywatel\u201d, nr 2 (6), 2002, s. 44;<\/p>\n<\/div>\n

\n

[5]<\/a> Przychodzki L., Pierwsze (i ostatnie) lata wolnej prasy<\/em>, \u201eInny \u015awiat\u201d, nr 20, 2004, s. 32;<\/p>\n<\/div>\n

\n

[6]<\/a> Gwiazda A., Elity \u201eSolidarno\u015bci\u201d,<\/em> \u201eObywatel\u201d, nr 4 (30)\/2006, s. 29;<\/p>\n<\/div>\n

\n

[7]<\/a> Jarowiecki J., Przekszta\u0142cenia prasy polskiej w latach 1989-1995<\/em>, w: Pi\u0119ciolecie transformacji medi\u00f3w 1989-1994<\/em>, red. S\u0142omkowska A., Warszawa 1995, ss. 43-46.;<\/p>\n

[8]<\/a> M. W\u0119gierski, Mordercy kultury<\/em>, \u201eObywatel\u201d, nr 3\/2001, s. 24.<\/p>\n<\/div>\n

\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Rola medi\u00f3w w \u017cyciu politycznym kraju jest w og\u00f3le nie do przecenienia. Od 1989 roku mamy do czynienia z realnym<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"colormag_page_layout":"default_layout","footnotes":""},"categories":[143],"tags":[],"class_list":["post-2230","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-inne"],"yoast_head":"\n\u201eOkr\u0105g\u0142y st\u00f3\u0142\u201d w oczach publicyst\u00f3w (5). Rola medi\u00f3w - SI\u0118 MY\u015aLI<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/okragly-stol-w-oczach-publicystow-5-rola-mediow\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"de_DE\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"\u201eOkr\u0105g\u0142y st\u00f3\u0142\u201d w oczach publicyst\u00f3w (5). Rola medi\u00f3w - SI\u0118 MY\u015aLI\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Rola medi\u00f3w w \u017cyciu politycznym kraju jest w og\u00f3le nie do przecenienia. Od 1989 roku mamy do czynienia z realnym\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/okragly-stol-w-oczach-publicystow-5-rola-mediow\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"SI\u0118 MY\u015aLI\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2012-01-31T20:21:06+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2013-11-02T20:21:49+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Verfasst von\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Gesch\u00e4tzte Lesezeit\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"10\u00a0Minuten\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/okragly-stol-w-oczach-publicystow-5-rola-mediow\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/okragly-stol-w-oczach-publicystow-5-rola-mediow\/\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/#\/schema\/person\/048295918d7858e90e57d1a2c2b5da74\"},\"headline\":\"\u201eOkr\u0105g\u0142y st\u00f3\u0142\u201d w oczach publicyst\u00f3w (5). Rola medi\u00f3w\",\"datePublished\":\"2012-01-31T20:21:06+00:00\",\"dateModified\":\"2013-11-02T20:21:49+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/okragly-stol-w-oczach-publicystow-5-rola-mediow\/\"},\"wordCount\":1999,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/#organization\"},\"articleSection\":[\"Inne\"],\"inLanguage\":\"de\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/okragly-stol-w-oczach-publicystow-5-rola-mediow\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/okragly-stol-w-oczach-publicystow-5-rola-mediow\/\",\"url\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/okragly-stol-w-oczach-publicystow-5-rola-mediow\/\",\"name\":\"\u201eOkr\u0105g\u0142y st\u00f3\u0142\u201d w oczach publicyst\u00f3w (5). Rola medi\u00f3w - SI\u0118 MY\u015aLI\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#website\"},\"datePublished\":\"2012-01-31T20:21:06+00:00\",\"dateModified\":\"2013-11-02T20:21:49+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/okragly-stol-w-oczach-publicystow-5-rola-mediow\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"de\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[[\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/okragly-stol-w-oczach-publicystow-5-rola-mediow\/\"]]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/okragly-stol-w-oczach-publicystow-5-rola-mediow\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"\u201eOkr\u0105g\u0142y st\u00f3\u0142\u201d w oczach publicyst\u00f3w (5). Rola medi\u00f3w\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#website\",\"url\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/\",\"name\":\"SI\u0118 MY\u015aLI\",\"description\":\"\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"de\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#organization\",\"name\":\"SI\u0118 MY\u015aLI\",\"url\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"de\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/99.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/99.png\",\"width\":270,\"height\":204,\"caption\":\"SI\u0118 MY\u015aLI\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#\/schema\/logo\/image\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/#\/schema\/person\/048295918d7858e90e57d1a2c2b5da74\",\"name\":\"admin\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"de\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/9acf729117e1cff813c07ba085b25a76702049ffb5efe3425388cd1a019577de?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/9acf729117e1cff813c07ba085b25a76702049ffb5efe3425388cd1a019577de?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"admin\"},\"url\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/author\/admin\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"\u201eOkr\u0105g\u0142y st\u00f3\u0142\u201d w oczach publicyst\u00f3w (5). Rola medi\u00f3w - SI\u0118 MY\u015aLI","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/okragly-stol-w-oczach-publicystow-5-rola-mediow\/","og_locale":"de_DE","og_type":"article","og_title":"\u201eOkr\u0105g\u0142y st\u00f3\u0142\u201d w oczach publicyst\u00f3w (5). Rola medi\u00f3w - SI\u0118 MY\u015aLI","og_description":"Rola medi\u00f3w w \u017cyciu politycznym kraju jest w og\u00f3le nie do przecenienia. Od 1989 roku mamy do czynienia z realnym","og_url":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/okragly-stol-w-oczach-publicystow-5-rola-mediow\/","og_site_name":"SI\u0118 MY\u015aLI","article_published_time":"2012-01-31T20:21:06+00:00","article_modified_time":"2013-11-02T20:21:49+00:00","author":"admin","twitter_misc":{"Verfasst von":"admin","Gesch\u00e4tzte Lesezeit":"10\u00a0Minuten"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/okragly-stol-w-oczach-publicystow-5-rola-mediow\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/okragly-stol-w-oczach-publicystow-5-rola-mediow\/"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/#\/schema\/person\/048295918d7858e90e57d1a2c2b5da74"},"headline":"\u201eOkr\u0105g\u0142y st\u00f3\u0142\u201d w oczach publicyst\u00f3w (5). Rola medi\u00f3w","datePublished":"2012-01-31T20:21:06+00:00","dateModified":"2013-11-02T20:21:49+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/okragly-stol-w-oczach-publicystow-5-rola-mediow\/"},"wordCount":1999,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/#organization"},"articleSection":["Inne"],"inLanguage":"de","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/okragly-stol-w-oczach-publicystow-5-rola-mediow\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/okragly-stol-w-oczach-publicystow-5-rola-mediow\/","url":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/okragly-stol-w-oczach-publicystow-5-rola-mediow\/","name":"\u201eOkr\u0105g\u0142y st\u00f3\u0142\u201d w oczach publicyst\u00f3w (5). Rola medi\u00f3w - SI\u0118 MY\u015aLI","isPartOf":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#website"},"datePublished":"2012-01-31T20:21:06+00:00","dateModified":"2013-11-02T20:21:49+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/okragly-stol-w-oczach-publicystow-5-rola-mediow\/#breadcrumb"},"inLanguage":"de","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":[["https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/okragly-stol-w-oczach-publicystow-5-rola-mediow\/"]]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/okragly-stol-w-oczach-publicystow-5-rola-mediow\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"\u201eOkr\u0105g\u0142y st\u00f3\u0142\u201d w oczach publicyst\u00f3w (5). Rola medi\u00f3w"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#website","url":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/","name":"SI\u0118 MY\u015aLI","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"de"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#organization","name":"SI\u0118 MY\u015aLI","url":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"de","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/siemysli-ke.info\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/99.png","contentUrl":"https:\/\/siemysli-ke.info\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/99.png","width":270,"height":204,"caption":"SI\u0118 MY\u015aLI"},"image":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/#\/schema\/person\/048295918d7858e90e57d1a2c2b5da74","name":"admin","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"de","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/9acf729117e1cff813c07ba085b25a76702049ffb5efe3425388cd1a019577de?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/9acf729117e1cff813c07ba085b25a76702049ffb5efe3425388cd1a019577de?s=96&d=mm&r=g","caption":"admin"},"url":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/author\/admin\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2230","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2230"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2230\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2230"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2230"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2230"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}