{"id":2074,"date":"2012-01-27T10:49:37","date_gmt":"2012-01-27T10:49:37","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bezjarzmowie.info.ke\/test\/?p=2074"},"modified":"2013-11-02T20:56:53","modified_gmt":"2013-11-02T19:56:53","slug":"historia-wilenskiego-chaosu-4-tworczosc-literacka-na-lamach-pisma","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/historia-wilenskiego-chaosu-4-tworczosc-literacka-na-lamach-pisma\/","title":{"rendered":"Historia wile\u0144skiego \u201eChaosu\u201d (4). Tw\u00f3rczo\u015b\u0107 literacka na \u0142amach pisma"},"content":{"rendered":"

<\/strong>\u00a0<\/h1>\n

\"\"<\/strong><\/span><\/h1>\n

\u00a0<\/h1>\n

PROZA<\/strong><\/span><\/h1>\n

Na \u0142amach Chaosu<\/em> ukaza\u0142o si\u0119 wiele utwor\u00f3w pisanych proz\u0105. Czasem by\u0142y to kr\u00f3tkie dowcipne opowiadania. Trudno jednak zakwalifikowa\u0107 te utwory do opowiada\u0144 klasycznych, poniewa\u017c nie zawsze zawieraj\u0105 cechy tego gatunku. Znajdziemy te\u017c w Chaosie<\/em> opisy jakich\u015b sytuacji. Jednym z takich opis\u00f3w, nazwijmy to umownie, obrazk\u00f3w z \u017cycia, jest na przyk\u0142ad Telefoniczny Sex<\/em> (autor anonimowy):<\/span><\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Halo! Tak, pan dobrze trafi\u0142, to seks na telefon. S\u0142ucham uwa\u017cnie. A jak pan my\u015bla\u0142. Nie ma sprawy, wszystko robimy na wy\u017cszym poziomie. Prosz\u0119 wygodnie usi\u0105\u015b\u0107 i rozlu\u017ani\u0107 si\u0119… Sk\u0105d mam wiedzie\u0107, gdzie masz siedzie\u0107? Cho\u0107 w korycie, mnie to nie obchodzi! Teraz spr\u00f3buj sobie wyobrazi\u0107 m\u00f3j biust. Jestem bardzo przystojna. Jak \u015bmiesz?! Lepiej sam sp\u00f3jrz do lustra. Do kogo jeste\u015b podobny? Ko\u0144 troja\u0144ski! […] No dobrze, sko\u0144czmy z tym, zacznij mnie ju\u017c wreszcie rozbiera\u0107. Co? W czajniku woda si\u0119 zagotowa\u0142a? No to biegnij jak najszybciej i wy\u0142\u0105cz ten cholerny czajnik!<\/em> […][1]<\/a><\/span><\/p>\n

Uwag\u0119 zwraca literacka refleksja Ewy Wo\u0142kanowskiej pt. Osobliwo\u015bci \u201eDoliny Issy\u201d \u2013 magia utworu Czes\u0142awa Mi\u0142osza<\/em>, gdzie autorka dzieli si\u0119 swoim punktem widzenia po przeczytaniu Doliny Issy<\/em>. Nie jest to rozprawa naukowa na temat utworu Czes\u0142awa Mi\u0142osza, a tylko refleksje autorki. Jako przyk\u0142ad zacytuj\u0119 tu ostatni akapit:<\/span><\/p>\n

[…] Po przeczytaniu owego \u201edziwol\u0105ga\u201d w\u015br\u00f3d arcydzie\u0142 o czwartej nad ranem, szczerze by si\u0119 chcia\u0142o nala\u0107 szklank\u0119 w\u00f3dki, usi\u0105\u015b\u0107 na drewnianej \u0142awie z Mi\u0142oszem i rzec: \u201eNabrali\u015bmy ich, prawda?\u201d. Wok\u00f3\u0142 przewija\u0142yby si\u0119 gospodynie w chustkach tercz\u0105cych nad czo\u0142em: \u201eProsza, prosza zak\u0105sywa\u0107\u201d. U\u015bcisn\u0105\u0107 diab\u0142a, zakl\u0105\u0107, na czym \u015bwiat stoi \u2013 tym uwie\u0144czy\u0107 tajemnic\u0119, kt\u00f3ra w \u201eDolinie Issy\u201d nie znajduje si\u0119 w zasi\u0119gu przeno\u015bni czy epitet\u00f3w, ale w mentalno\u015bci czytelnika. B\u00f3g zap\u0142a\u0107, Mi\u0142osz, B\u00f3g zap\u0142a\u0107..<\/em>.[2]<\/a><\/span><\/p>\n

W trzecim numerze znajduje si\u0119 opowiadanie Justyny Koz\u0142owskiej, pod tytu\u0142em Polowanie na kloszarda<\/em>. Autorka dzieli si\u0119 swymi prze\u017cyciami po tym, jak nie pozwoli\u0142a pewnemu m\u0119\u017cczy\u017anie sp\u0119dzi\u0107 nocy na klatce schodowej bloku, w kt\u00f3rym mieszka. J. Koz\u0142owska zastanawia si\u0119 nad \u017cyciem, nad egzystencj\u0105 ludzi, kt\u00f3rzy nie maj\u0105 w\u0142asnego domu. Zadaje wiele pyta\u0144, np.: Co czuj\u0105 tacy, kt\u00f3rzy \u015bpi\u0105 na \u0142awkach w parku, na dworcu, w<\/em> piwnicach, opuszczonych domach? Czy s\u0105 szcz\u0119\u015bliwi, prowadz\u0105c taki tryb \u017cycia? Co by\u0142o przyczyn\u0105 p\u00f3j\u015bcia tak\u0105 drog\u0105?[3]<\/a><\/em> Jednak autorka nie daje odpowiedzi na te pytania.<\/span><\/p>\n

Rozprawa Marii Litwin pt. Terapia duszy<\/em> jest na temat poezji. Autorka uwa\u017ca, \u017ce poezja \u201ejest lekiem na zaspokojenie chor\u00f3b duszy\u201d. Twierdzi, \u017ce poezja daje tw\u00f3rcom szans\u0119 na zrozumienie rzeczy niezrozumia\u0142ych, na pogodzenie si\u0119 z rzeczywisto\u015bci\u0105 i przyj\u0119cie \u017cycia takim, jakie ono jest<\/em>[4]<\/a>.<\/span><\/p>\n

W Chaosie<\/em> ukaza\u0142o si\u0119 wiele utwor\u00f3w pisanych proz\u0105, autorstwa naczelnego redaktora pisma, Jana Tuczkowskiego. Szczeg\u00f3ln\u0105 moj\u0105 uwag\u0119 zwr\u00f3ci\u0142a \u201ebajeczka\u201d tego autora pt. Chcesz, opowiem ci bajeczk\u0119…<\/em> My\u015bl\u0119, \u017ce konieczny jest cytat, aby si\u0119 upewni\u0107, i\u017c jest to bajka:<\/span><\/p>\n

Dawno, bardzo dawno temu znajdowa\u0142a si\u0119 w Europie Wschodniej praworz\u0105dna Litwa.<\/em> (…)<\/span><\/p>\n

J. Tuczkowski pisze tu z ironi\u0105, \u017ce nie by\u0142o w tym kraju z\u0142a, nieszcz\u0119\u015b\u0107, rozwod\u00f3w, chor\u00f3b typu AIDS, i\u017c polityka by\u0142a \u201eczysta jak kropla rosy\u201d. Autor podkre\u015bla, \u017ce \u201eka\u017cdy student, kt\u00f3ry po czterech latach studi\u00f3w na wydziale slawistyki Uniwersytetu Pedagogicznego zdobywa\u0142 stopie\u0144 baka\u0142arza – bez przeszk\u00f3d m\u00f3g\u0142 zosta\u0107 nauczycielem\u201d. Jan Tuczkowski ko\u0144czy swoj\u0105 \u201ebajeczk\u0119\u201d z sarkazmem: Bajka by\u0142a kr\u00f3tka…[5]<\/a><\/em><\/span><\/p>\n

Ukaza\u0142o si\u0119 te\u017c na \u0142amach Chaosu<\/em> sporo opowiada\u0144 Antoniego Radczenki: Kometa<\/em>, \u015anieg<\/em>, Kryzys<\/em>, Zwierz\u0119<\/em>. Chcia\u0142abym zacytowa\u0107 fragment z opowiadania pod tytu\u0142em B\u0119dzie wojna<\/em>:<\/span><\/p>\n

Koniec \u015bwiata jest bliski. Wybrano parti\u0119 \u017cydowsk\u0105. Wszystko sprzedano Niemcom. B\u0119dzie wojna za rok lub dwa. Bo \u017byd z Niemcem nigdy nie pogodzi si\u0119. Patrz, co si\u0119 dzieje. Obraza Boska. Antychry\u015bci zbieraj\u0105 dzieci. Ju\u017c nie dzieci, a takich jak ja i ty. Co oni robi\u0105? Dzieci, przewa\u017cnie polskie dzieci. Matki w wodzie topi\u0105, meble wynosz\u0105<\/em> (…)[6]<\/a><\/span><\/p>\n

W numerze trzecim Chaos<\/em> zamieszcza opowiadanie Jaros\u0142awa Cytry\u0144skiego pod tytu\u0142em Turn the page<\/em>, gdzie autor twierdzi, \u017ce nie wierzy i nie ufa pogl\u0105dom g\u0142osz\u0105cym, i\u017c \u201espo\u0142ecze\u0144stwo jest z\u0142em najwi\u0119kszym\u201d. J. Cytry\u0144ski s\u0105dzi, \u017ce prostytutka nie jest w stanie zmieni\u0107 swych zasad etycznych i \u201eodwr\u00f3ci\u0107 si\u0119\u201d[7]<\/a>.<\/span><\/p>\n

Jak wida\u0107 z przyk\u0142ad\u00f3w, kt\u00f3re poda\u0142am, tematyka utwor\u00f3w jest r\u00f3\u017cnorodna, zauwa\u017calne s\u0105 te\u017c r\u00f3\u017cnice w stylu pisania. Oczywi\u015bcie wymieni\u0142am tu tylko kilka nazwisk, chocia\u017c jest ich bardzo du\u017co.<\/span><\/p>\n

Jednak uwa\u017cam, \u017ce na szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 zas\u0142uguje powie\u015b\u0107 Aleksandra Radczenki pod tytu\u0142em Cie\u0144 s\u0142o\u0144ca<\/em>.<\/span><\/p>\n

Gdy w pa\u017adzierniku 2000 roku Janek Tuczkowski pokaza\u0142 mi pierwszy numer \u201eChaosu\u201d i zaprosi\u0142 do wsp\u00f3\u0142pracy – pomy\u015bla\u0142em, \u017ce chyba jest to najwy\u017cszy czas na druk \u201eCienia…\u201d<\/em> \u2013 m\u00f3wi\u0142 Aleksander podczas wywiadu dla niniejszej pracy. Zacz\u0105\u0142 od urywk\u00f3w, bo nikt nie wiedzia\u0142, jak d\u0142ugo Chaos <\/em>b\u0119dzie si\u0119 jeszcze ukazywa\u0142. Od 4. numeru rozpocz\u0105\u0142 regularne publikowanie rozdzia\u0142\u00f3w powie\u015bci (do upadku Chaosu<\/em> ukaza\u0142y si\u0119 na jego \u0142amach 4 rozdzia\u0142y – mniej wi\u0119cej po\u0142owa z tego, co napisa\u0142 Aleksander). W ten spos\u00f3b redaktorzy niejako nawi\u0105zali do tradycji drukowania powie\u015bci w odcinkach i spr\u00f3bowali nada\u0107 wszystkim numerom Chaosu<\/em> jak\u0105\u015b wewn\u0119trzn\u0105 sp\u00f3jno\u015b\u0107.<\/span><\/p>\n

W pos\u0142owiu do ksi\u0105\u017ckowej wersji tego utworu, kt\u00f3ra si\u0119 ukaza\u0142a w maju 2004 r. nak\u0142adem wile\u0144skiej Niezale\u017cnej Oficyny Wydawniczej \u201eTKM\/W paszczu\u201d autor pisa\u0142, \u017ce rozpocz\u0105\u0142 pisanie Cienia s\u0142o\u0144ca<\/em> w styczniu 1997 roku. By\u0142 zm\u0119czony sesj\u0105 zimow\u0105, siedzia\u0142 w kawiarni pij\u0105c kaw\u0119 i zastanawia\u0142 si\u0119 nad \u017cyciem. Przypomina\u0142 sobie \u015bmieszne historie z czas\u00f3w studi\u00f3w w Wilnie i Gda\u0144sku, pracy w tygodniku S\u0142owo Wile\u0144skie<\/em>, \u201eokresu fatalnego zauroczenia niejak\u0105 Dorot\u0105 Lost\u201d i postanowi\u0142 napisa\u0107 taki dziennik na niby – z \u017cycia w\u0142asnego i swych koleg\u00f3w. A poniewa\u017c nigdy nie zachwyca\u0142y go powie\u015bci autobiograficzne – dlatego zdecydowa\u0142 si\u0119 bohater\u00f3w z jego \u017cycia codziennego nieco podretuszowa\u0107 i akcj\u0119 ksi\u0105\u017cki osadzi\u0107 w jakim\u015b nienazwanym kraju by\u0142ego ZSSR, za\u015b ca\u0142o\u015bci nada\u0107 nieco sensacyjno-filozoficzny charakter.<\/span><\/p>\n

Musz\u0119 tu zaznaczy\u0107, \u017ce wiosn\u0105 ubieg\u0142ego roku ukaza\u0142a si\u0119 powie\u015b\u0107 A. Radczenki pt. \u201eCie\u0144 s\u0142o\u0144ca\u201d \u2013 oddzielna pozycja w dorobku nieco wirtualnej Niezale\u017cnej Oficyny Wydawniczej TKM\/W paszczu<\/em>. \u201eTKM – to grupa Tw\u00f3rcza, kt\u00f3r\u0105 za\u0142o\u017cyli\u015bmy z Johnniem[8]<\/a><\/em> i Samkiem[9]<\/a> u schy\u0142ku wydawania \u201eChaosu\u201d <\/em>\u2013 m\u00f3wi <\/em>Aleksander Radczenko.<\/em> Mi\u0119dzy innymi, pod szyldem tej grupy ukaza\u0142 si\u0119 X-ty i ostatni<\/em> numer Chaosu<\/em>. \u201e…za\u015b \u201eW paszczu\u201d – to takie pisemko spo\u0142eczno-polityczne, kt\u00f3re wydawali\u015bmy przez jaki\u015b czas po zamkni\u0119ciu \u201eChaosu\u201d<\/em> \u2013 t\u0142umaczy autor Cienia s\u0142o\u0144ca<\/em> – zawiesili\u015bmy dzia\u0142alno\u015b\u0107 wydawnicz\u0105 na rzecz dora\u017anych projekt\u00f3w ksi\u0105\u017ckowych, jednym z takich projekt\u00f3w jest w\u0142a\u015bnie wydanie mojej mini-powie\u015bci \u201eCie\u0144 s\u0142o\u0144ca\u201d[10]<\/a>. <\/em><\/span><\/p>\n

Na pytanie, dlaczego na tytu\u0142 powie\u015bci wybra\u0142 Cie\u0144 s\u0142o\u0144ca<\/em>, Aleksander odpowiedzia\u0142, \u017ce jest taka piosenka niegdy\u015b dosy\u0107 znanej polskiej kapeli punkowej<\/em> THE BILL pt. Przetrwanie, w kt\u00f3rej s\u0105 nast\u0119puj\u0105ce s\u0142owa:<\/span><\/p>\n

Boj\u0119 si\u0119 my\u015ble\u0107, otwiera\u0107 oczy<\/em><\/span><\/p>\n

Kiedy mija noc i nastaje nowy dzie\u0144<\/span><\/em><\/p>\n

Wychodzi\u0107 na ulic\u0119 i gin\u0105\u0107 w t\u0142umie<\/span><\/em><\/p>\n

Boj\u0119 si\u0119 s\u0142o\u0144ca, kt\u00f3re rzuca cie\u0144.<\/em><\/span><\/p>\n

W\u0142a\u015bnie t\u0119 piosenk\u0119 przed swoj\u0105 \u015bmierci\u0105 \u015bpiewa Aleks \u2013 g\u0142\u00f3wny bohater utworu \u2013 i st\u0105d nazwa ca\u0142ej powie\u015bci. Zreszt\u0105 Cie\u0144 s\u0142o\u0144ca<\/em> mo\u017cna rozumie\u0107 szerzej, jako rzecz o pokoleniu \u017cyj\u0105cym w cieniu wielkich czas\u00f3w, idei, os\u00f3b \u2013 w cieniu s\u0142o\u0144ca. Powsta\u0142o kilka recenzji Cienia s\u0142o\u0144ca<\/em>, kt\u00f3re si\u0119 ukaza\u0142y w polskiej prasie niezale\u017cnej. Jedn\u0105 z nich \u2013 autorstwa profesora Wojciecha Kajtocha z Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego – przytaczam tu w ca\u0142o\u015bci:<\/span><\/p>\n

Punkowy Faust<\/span><\/h3>\n

Na og\u00f3\u0142 dobrze jest by\u0107 europejskim nastolatkiem. M\u0142ody cz\u0142owiek, zwolniony od stara\u0144 o chleb codzienny (wikt, opierunek i got\u00f3wk\u0119 zapewniaj\u0105 dwa \u017cywe bankomaty, zwane ojcem i matk\u0105) \u017cyje w jakiej\u015b sztucznej rzeczywisto\u015bci, gdzie nic od niego, tak naprawd\u0119, nie zale\u017cy – wi\u0119c i za nic nie odpowiada. Bez przeszk\u00f3d zatem mo\u017ce rozstrzyga\u0107 w\u0142asne, g\u0142\u0119bokie problemy. (Bywaj\u0105 od tej regu\u0142y wyj\u0105tki, ale nie o nich tu mowa). Prze\u017cywa \u00f3w nastolatek niesprawiedliwo\u015b\u0107 \u015bwiata, k\u0142amstwa ideologii (czasem jeszcze nie wie, \u017ce to k\u0142amstwa), walczy z bezsensownymi – jego zdaniem – zakazami i nakazami szko\u0142y, zakochuje si\u0119 par\u0119 razy w roku – i ro\u015bnie mu ego, nadyma si\u0119 jak stratosferyczny balon i jeszcze bardziej przes\u0142ania \u015bwiat. <\/em><\/span><\/p>\n

M\u0142ody solipsysta przebywa, kr\u00f3tko m\u00f3wi\u0105c, w miazmatach swoich my\u015bli i s\u0105dzi, \u017ce \u015bwiat plastycznie poddaje si\u0119 jego woli. A\u017c go co\u015b w spos\u00f3b nieprzyjemny obudzi (oblany egzamin, nag\u0142y brak kasy, itd.). I wtedy tragedia: Nie! Ten \u015bwiat jest nie do wytrzymania. Nie mog\u0119 nic a wok\u00f3\u0142 mnie studzienny mur. Wkr\u00f3tce jednak balon nadyma si\u0119 znowu… a\u017c do nast\u0119pnej chandry.<\/em><\/span><\/p>\n

Zw\u0142aszcza w przypadku inteligenta ten okres mo\u017ce trwa\u0107 i trwa\u0107. Do ko\u0144ca studi\u00f3w albo i d\u0142u\u017cej, je\u015bli delikwent nie sp\u0142odzi dzieci. One – jak wiadomo – je\u015b\u0107 musz\u0105 codziennie, wi\u0119c ich posiadanie wymusza stabilizacj\u0119. Je\u015bli jednak si\u0119 nie pojawi\u0105, m\u0142odo\u015b\u0107 trwa dalej, do trzydziestego, trzydziestego pi\u0105tego roku \u017cycia, kiedy to organizm zacznie traci\u0107 si\u0142y \u017cywotne. Przedtem \u201ewiecznemu m\u0142odzianowi\u201d przyjdzie jeszcze przeby\u0107 okres przej\u015bciowy, kiedy to ci\u0105g\u0142e szale\u0144stwa, imprezy i dziewczyny wci\u0105\u017c jeszcze b\u0119d\u0105 wype\u0142nia\u0107 mu \u017cycie, ale jakby nie do ko\u0144ca. Ja\u0142owo\u015b\u0107 tej egzystencji stanie si\u0119 ju\u017c w\u00f3wczas jasna…. Wtedy przyjdzie czas na po\u017cegnanie z m\u0142odo\u015bci\u0105 i b\u0119dzie mo\u017cna na przyk\u0142ad… j\u0105 opisa\u0107.<\/em><\/span><\/p>\n

\u201eCie\u0144 s\u0142o\u0144ca\u201d Aleksandra Vile-Radczenki odbieram w\u0142a\u015bnie jako takie po\u017cegnanie, podsumowanie czas\u00f3w m\u0142odo\u015bci, oddanie znajomym i przyjacio\u0142om tego, co im si\u0119 nale\u017cy.<\/em><\/span><\/p>\n

St\u0105d te\u017c ta powie\u015b\u0107 jest przede wszystkim, jak s\u0105dz\u0119, powie\u015bci\u0105 \u015brodowiskow\u0105. Pos\u0142owie nie pozostawia co do tego w\u0105tpliwo\u015bci, tako\u017c i dedykacja zmar\u0142emu przedwcze\u015bnie koledze. Zawiera te\u017c sporo ciekawych obserwacji obyczajowych. Autor nie ma najwyra\u017aniej ambicji realistycznych w tym znaczeniu, \u017ce nie proponuje socjologicznych konstatacji, nie usi\u0142uje prezentowa\u0107 jaki\u015b tez ideologicznych, ale obrazki obyczajowo-polityczne z dziej\u00f3w (jak pisze w pos\u0142owiu) \u201ejakiego\u015b nienazwanego kraju by\u0142ego ZSRR\u201d kre\u015bli celnie i z wyra\u017an\u0105 lubo\u015bci\u0105. <\/em><\/span><\/p>\n

Zwarto\u015b\u0107 konstrukcyjn\u0105 nadaje wi\u0119c utworowi nie schemat powie\u015bci realistycznej – a porz\u0105dek mitu. A poniewa\u017c to utw\u00f3r o ko\u0144cu m\u0142odo\u015bci – oczywistym by\u0142o odwo\u0142anie si\u0119 do historii Fausta. Odwo\u0142anie, kt\u00f3re g\u0142\u00f3wnego bohatera \u201eCienia s\u0142o\u0144ca\u201d, Aleksa kreuje na swego rodzaju m\u0142odszego brata postaci z dramatu Goethego. Jak wiadomo, Faust sta\u0142 si\u0119 przedmiotem zak\u0142adu, Szatan by\u0142 zdania, \u017ce zdo\u0142a zapewni\u0107 mu szcz\u0119\u015bcie (daruj\u0105c po kolei: powt\u00f3rn\u0105 m\u0142odo\u015b\u0107, u\u017cycie, w\u0142adz\u0119) i tym sposobem zatrzyma\u0107 jego ciekawo\u015b\u0107 poznawcz\u0105, d\u0105\u017cenie do samodoskonalenia, odebra\u0107 najistotniejszy element cz\u0142owiecze\u0144stwa. <\/em><\/span><\/p>\n

W przypadku Aleksa pokusa jest podobna: seks, pieni\u0105dze, kariera, w\u0142adza – je\u015bli tylko \u201ewybierze, stanie po jednej ze stron\u201d, czyli przyjmie regu\u0142y gry doros\u0142ego spo\u0142ecze\u0144stwa. Aleks propozycj\u0119 odrzuca i pozostanie wiecznie m\u0142ody, bo zginie w wieku 27 lat.<\/em><\/span><\/p>\n

C\u00f3\u017c, patrz\u0119 z sympati\u0105 na \u201eCie\u0144 s\u0142o\u0144ca\u201d i jego bohatera, ale nie zgadzam si\u0119 z autorem. Nie s\u0105dz\u0119, aby koniec m\u0142odo\u015bci koniecznie musia\u0142 by\u0107 ko\u0144cem czysto\u015bci moralnej. Nie s\u0105dz\u0119 r\u00f3wnie\u017c, aby m\u0142odo\u015b\u0107 zawsze musia\u0142a by\u0107 uczciwa. Porz\u0105dek biologiczny i moralny raczej nie s\u0105 to\u017csame. Gdyby\u015bmy – doro\u015blej\u0105c – tracili idea\u0142y, to nie chcia\u0142oby si\u0119 nam pisa\u0107 o tym, jak przykro jest je traci\u0107. Prawda panie Radczenko?[11]<\/a><\/em><\/span><\/p>\n

Postacie wyst\u0119puj\u0105ce w ksi\u0105\u017cce – istnia\u0142y (niekt\u00f3re istniej\u0105 nadal) w rzeczy samej \u2013 jak twierdzi Aleksander Radczenko – ich charaktery s\u0105 cz\u0119sto kopiowane \u017cywcem, a innym razem s\u0105 \u201emiksem\u201d charakter\u00f3w i osobowo\u015bci kilku os\u00f3b, kt\u00f3re Aleksander R. pozna\u0142 w swym \u017cyciu, lub o kt\u00f3rych opowiadali mu koledzy. Wydarzenia, kt\u00f3re maj\u0105 miejsce w ksi\u0105\u017cce czasami wydarzy\u0142y si\u0119 te\u017c w \u017cyciu realnym, a innym razem s\u0105 ca\u0142kowit\u0105 fikcj\u0105 literack\u0105 lub tylko mog\u0142y si\u0119 wydarzy\u0107.<\/span><\/p>\n

Gdy z nim przeprowadza\u0142am wywiad, Aleksander Radczenko powiedzia\u0142, \u017ce nigdy nie poda do wiadomo\u015bci publicznej, co si\u0119 wydarzy\u0142o naprawd\u0119, a co – nie, oraz z kogo \u201espisa\u0142\u201d t\u0119 czy inn\u0105 posta\u0107. Zastrzega te\u017c, i\u017c nigdy nie b\u0119dzie potwierdza\u0107 cudzych domys\u0142\u00f3w na ten temat. Chcia\u0142by, \u017ceby \u201eCie\u0144 s\u0142o\u0144ca\u201d zosta\u0142 potraktowany po prostu jako czasami zabawne, czasami pouczaj\u0105ce \u201eczytad\u0142o\u201d. Chcia\u0142abym zaznaczy\u0107, \u017ce autor powie\u015bci doskonale zdaje sobie spraw\u0119 z niskich walor\u00f3w literackich tego \u201edzie\u0142a\u201d, b\u0142\u0119d\u00f3w gramatycznych i przekr\u0119ce\u0144 stylistycznych, jego wt\u00f3rno\u015bci. Dlatego te\u017c nikogo nie namawia do czytania. (cdn.)<\/strong><\/span><\/p>\n

\u00a0<\/span><\/p>\n

Gabriela Wiszniak<\/strong><\/span><\/p>\n

<\/p>\n
\n
\n

[1]<\/a> \u201eChaos\u201d,\u00a0 \u21161, pa\u017adziernik 2000 r.;<\/p>\n<\/div>\n

\n

[2]<\/a> \u201eChaos\u201d, \u2116 1 (4), marzec 2001 r.;<\/p>\n<\/div>\n

\n

[3]<\/a> \u201eChaos\u201d, \u21162 (5), kwiecie\u0144 2001 r.;\u00a0<\/p>\n<\/div>\n

\n

[4]<\/a> \u201eChaos\u201d, \u21164 (7), pa\u017adziernik 2001 r.;<\/p>\n<\/div>\n

\n

[5]<\/a> \u201eChaos\u201d, \u21162 (5), kwiecie\u0144 2001 r.;\u00a0<\/p>\n<\/div>\n

\n

[6]<\/a> \u201eChaos X-ty i ostatni\u201d, maj 2002 r.;<\/p>\n<\/div>\n

\n

[7]<\/a> \u201eChaos\u201d, \u21163, grudzie\u0144 2000 r.;<\/p>\n<\/div>\n

\n

[8]<\/a> Jan Tuczkowski;<\/p>\n<\/div>\n

\n

[9]<\/a> Zbigniew Samko;<\/p>\n<\/div>\n

\n

[10]<\/a> Z wywiadu Gabrieli Wiszniak z Aleksandrem Radczenk\u0105;<\/p>\n

[11]<\/a> Kajtoch W., Punkowy Faust<\/em>, \u201eUlica Wszystkich \u015awi\u0119tych\u201d 2004 r., nr 13 (67), ss. 14-15.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u00a0 \u00a0 PROZA Na \u0142amach Chaosu ukaza\u0142o si\u0119 wiele utwor\u00f3w pisanych proz\u0105. Czasem by\u0142y to kr\u00f3tkie dowcipne opowiadania. Trudno jednak<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"colormag_page_layout":"default_layout","footnotes":""},"categories":[143],"tags":[],"class_list":["post-2074","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-inne"],"yoast_head":"\nHistoria wile\u0144skiego \u201eChaosu\u201d (4). Tw\u00f3rczo\u015b\u0107 literacka na \u0142amach pisma - SI\u0118 MY\u015aLI<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/historia-wilenskiego-chaosu-4-tworczosc-literacka-na-lamach-pisma\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"de_DE\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Historia wile\u0144skiego \u201eChaosu\u201d (4). Tw\u00f3rczo\u015b\u0107 literacka na \u0142amach pisma - SI\u0118 MY\u015aLI\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"\u00a0 \u00a0 PROZA Na \u0142amach Chaosu ukaza\u0142o si\u0119 wiele utwor\u00f3w pisanych proz\u0105. Czasem by\u0142y to kr\u00f3tkie dowcipne opowiadania. Trudno jednak\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/historia-wilenskiego-chaosu-4-tworczosc-literacka-na-lamach-pisma\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"SI\u0118 MY\u015aLI\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2012-01-27T10:49:37+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2013-11-02T19:56:53+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/www.bezjarzmowie.info.ke\/test\/wp-content\/uploads\/2012\/01\/chaos3-201x300.jpg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Verfasst von\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Gesch\u00e4tzte Lesezeit\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"11\u00a0Minuten\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/historia-wilenskiego-chaosu-4-tworczosc-literacka-na-lamach-pisma\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/historia-wilenskiego-chaosu-4-tworczosc-literacka-na-lamach-pisma\/\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/#\/schema\/person\/048295918d7858e90e57d1a2c2b5da74\"},\"headline\":\"Historia wile\u0144skiego \u201eChaosu\u201d (4). Tw\u00f3rczo\u015b\u0107 literacka na \u0142amach pisma\",\"datePublished\":\"2012-01-27T10:49:37+00:00\",\"dateModified\":\"2013-11-02T19:56:53+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/historia-wilenskiego-chaosu-4-tworczosc-literacka-na-lamach-pisma\/\"},\"wordCount\":2275,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/historia-wilenskiego-chaosu-4-tworczosc-literacka-na-lamach-pisma\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\/\/www.bezjarzmowie.info.ke\/test\/wp-content\/uploads\/2012\/01\/chaos3-201x300.jpg\",\"articleSection\":[\"Inne\"],\"inLanguage\":\"de\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/historia-wilenskiego-chaosu-4-tworczosc-literacka-na-lamach-pisma\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/historia-wilenskiego-chaosu-4-tworczosc-literacka-na-lamach-pisma\/\",\"url\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/historia-wilenskiego-chaosu-4-tworczosc-literacka-na-lamach-pisma\/\",\"name\":\"Historia wile\u0144skiego \u201eChaosu\u201d (4). Tw\u00f3rczo\u015b\u0107 literacka na \u0142amach pisma - SI\u0118 MY\u015aLI\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/historia-wilenskiego-chaosu-4-tworczosc-literacka-na-lamach-pisma\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/historia-wilenskiego-chaosu-4-tworczosc-literacka-na-lamach-pisma\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\/\/www.bezjarzmowie.info.ke\/test\/wp-content\/uploads\/2012\/01\/chaos3-201x300.jpg\",\"datePublished\":\"2012-01-27T10:49:37+00:00\",\"dateModified\":\"2013-11-02T19:56:53+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/historia-wilenskiego-chaosu-4-tworczosc-literacka-na-lamach-pisma\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"de\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[[\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/historia-wilenskiego-chaosu-4-tworczosc-literacka-na-lamach-pisma\/\"]]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"de\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/historia-wilenskiego-chaosu-4-tworczosc-literacka-na-lamach-pisma\/#primaryimage\",\"url\":\"http:\/\/www.bezjarzmowie.info.ke\/test\/wp-content\/uploads\/2012\/01\/chaos3-201x300.jpg\",\"contentUrl\":\"http:\/\/www.bezjarzmowie.info.ke\/test\/wp-content\/uploads\/2012\/01\/chaos3-201x300.jpg\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/historia-wilenskiego-chaosu-4-tworczosc-literacka-na-lamach-pisma\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Historia wile\u0144skiego \u201eChaosu\u201d (4). Tw\u00f3rczo\u015b\u0107 literacka na \u0142amach pisma\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#website\",\"url\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/\",\"name\":\"SI\u0118 MY\u015aLI\",\"description\":\"\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"de\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#organization\",\"name\":\"SI\u0118 MY\u015aLI\",\"url\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"de\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/99.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/99.png\",\"width\":270,\"height\":204,\"caption\":\"SI\u0118 MY\u015aLI\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#\/schema\/logo\/image\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/#\/schema\/person\/048295918d7858e90e57d1a2c2b5da74\",\"name\":\"admin\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"de\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/9acf729117e1cff813c07ba085b25a76702049ffb5efe3425388cd1a019577de?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/9acf729117e1cff813c07ba085b25a76702049ffb5efe3425388cd1a019577de?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"admin\"},\"url\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/author\/admin\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Historia wile\u0144skiego \u201eChaosu\u201d (4). Tw\u00f3rczo\u015b\u0107 literacka na \u0142amach pisma - SI\u0118 MY\u015aLI","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/historia-wilenskiego-chaosu-4-tworczosc-literacka-na-lamach-pisma\/","og_locale":"de_DE","og_type":"article","og_title":"Historia wile\u0144skiego \u201eChaosu\u201d (4). Tw\u00f3rczo\u015b\u0107 literacka na \u0142amach pisma - SI\u0118 MY\u015aLI","og_description":"\u00a0 \u00a0 PROZA Na \u0142amach Chaosu ukaza\u0142o si\u0119 wiele utwor\u00f3w pisanych proz\u0105. Czasem by\u0142y to kr\u00f3tkie dowcipne opowiadania. Trudno jednak","og_url":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/historia-wilenskiego-chaosu-4-tworczosc-literacka-na-lamach-pisma\/","og_site_name":"SI\u0118 MY\u015aLI","article_published_time":"2012-01-27T10:49:37+00:00","article_modified_time":"2013-11-02T19:56:53+00:00","og_image":[{"url":"http:\/\/www.bezjarzmowie.info.ke\/test\/wp-content\/uploads\/2012\/01\/chaos3-201x300.jpg","type":"","width":"","height":""}],"author":"admin","twitter_misc":{"Verfasst von":"admin","Gesch\u00e4tzte Lesezeit":"11\u00a0Minuten"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/historia-wilenskiego-chaosu-4-tworczosc-literacka-na-lamach-pisma\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/historia-wilenskiego-chaosu-4-tworczosc-literacka-na-lamach-pisma\/"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/#\/schema\/person\/048295918d7858e90e57d1a2c2b5da74"},"headline":"Historia wile\u0144skiego \u201eChaosu\u201d (4). Tw\u00f3rczo\u015b\u0107 literacka na \u0142amach pisma","datePublished":"2012-01-27T10:49:37+00:00","dateModified":"2013-11-02T19:56:53+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/historia-wilenskiego-chaosu-4-tworczosc-literacka-na-lamach-pisma\/"},"wordCount":2275,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/historia-wilenskiego-chaosu-4-tworczosc-literacka-na-lamach-pisma\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/www.bezjarzmowie.info.ke\/test\/wp-content\/uploads\/2012\/01\/chaos3-201x300.jpg","articleSection":["Inne"],"inLanguage":"de","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/historia-wilenskiego-chaosu-4-tworczosc-literacka-na-lamach-pisma\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/historia-wilenskiego-chaosu-4-tworczosc-literacka-na-lamach-pisma\/","url":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/historia-wilenskiego-chaosu-4-tworczosc-literacka-na-lamach-pisma\/","name":"Historia wile\u0144skiego \u201eChaosu\u201d (4). Tw\u00f3rczo\u015b\u0107 literacka na \u0142amach pisma - SI\u0118 MY\u015aLI","isPartOf":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/historia-wilenskiego-chaosu-4-tworczosc-literacka-na-lamach-pisma\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/historia-wilenskiego-chaosu-4-tworczosc-literacka-na-lamach-pisma\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/www.bezjarzmowie.info.ke\/test\/wp-content\/uploads\/2012\/01\/chaos3-201x300.jpg","datePublished":"2012-01-27T10:49:37+00:00","dateModified":"2013-11-02T19:56:53+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/historia-wilenskiego-chaosu-4-tworczosc-literacka-na-lamach-pisma\/#breadcrumb"},"inLanguage":"de","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":[["https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/historia-wilenskiego-chaosu-4-tworczosc-literacka-na-lamach-pisma\/"]]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"de","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/historia-wilenskiego-chaosu-4-tworczosc-literacka-na-lamach-pisma\/#primaryimage","url":"http:\/\/www.bezjarzmowie.info.ke\/test\/wp-content\/uploads\/2012\/01\/chaos3-201x300.jpg","contentUrl":"http:\/\/www.bezjarzmowie.info.ke\/test\/wp-content\/uploads\/2012\/01\/chaos3-201x300.jpg"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/historia-wilenskiego-chaosu-4-tworczosc-literacka-na-lamach-pisma\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Historia wile\u0144skiego \u201eChaosu\u201d (4). Tw\u00f3rczo\u015b\u0107 literacka na \u0142amach pisma"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#website","url":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/","name":"SI\u0118 MY\u015aLI","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"de"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#organization","name":"SI\u0118 MY\u015aLI","url":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"de","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/siemysli-ke.info\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/99.png","contentUrl":"https:\/\/siemysli-ke.info\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/99.png","width":270,"height":204,"caption":"SI\u0118 MY\u015aLI"},"image":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/#\/schema\/person\/048295918d7858e90e57d1a2c2b5da74","name":"admin","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"de","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/9acf729117e1cff813c07ba085b25a76702049ffb5efe3425388cd1a019577de?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/9acf729117e1cff813c07ba085b25a76702049ffb5efe3425388cd1a019577de?s=96&d=mm&r=g","caption":"admin"},"url":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/author\/admin\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2074","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2074"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2074\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2074"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2074"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2074"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}