![\"\"](\"http:\/\/www.bezjarzmowie.info.ke\/test\/wp-content\/uploads\/2012\/01\/100_8990.jpg\")
<\/a><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<\/a><\/span><\/span><\/span><\/p>\n Element nap\u0142ywowy charakteryzuje si\u0119 przede wszystkim brakiem poczucia wi\u0119zi z miejscem w kt\u00f3rym mieszka. Element nap\u0142ywowy rozumie, i\u017c jego obecny stan posiadania jest tymczasowy, jest iluzj\u0105, jest fikcj\u0105. St\u0105d tradycyjny litewski stereotyp: \u201ePolak \u2014 autonomista\u201d, \u201ePolak \u2014 secesjonista\u201d (\u017cadnemu wile\u0144skiemu Polakowi do g\u0142owy by nie przysz\u0142o \u017c\u0105da\u0107 secesji miasta, w kt\u00f3rym Polacy stanowi\u0105 oko\u0142o 20 proc. og\u00f3\u0142u ludno\u015bci). St\u0105d urazy, niech\u0119\u0107, brak tolerancji i zrozumienia dla polskich d\u0105\u017ce\u0144 i pragnie\u0144. Ot, na pocz\u0105tku lata 2003 roku rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 na Litwie olbrzymi skandal, dotycz\u0105cy nadu\u017cy\u0107 i korupcji w systemie zwrotu ziemi i zachowanych nieruchomo\u015bci prawowitym w\u0142a\u015bcicielom. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce pracownicy powiatowych dzia\u0142\u00f3w regulacji rolnych oraz wy\u017csi urz\u0119dnicy pa\u0144stwowi przyw\u0142aszczyli sobie nieraz po kilkadziesi\u0105t, a nawet kilkaset hektar\u00f3w najlepszych ziem uprawnych, jezior, las\u00f3w… Oczywi\u015bcie, kosztem prawowitych w\u0142a\u015bcicieli. Prasa polska pisa\u0142a o tym od 10 lat, jednak media litewskie zainteresowa\u0142y si\u0119 spraw\u0105, gdy si\u0119 okaza\u0142o, \u017ce nadu\u017cycia w zakresie zwrotu mienia s\u0105 nie tylko w Wilnie i na Wile\u0144szczy\u017anie (kto by tam Polaczkami si\u0119 przejmowa\u0142), ale te\u017c w Po\u0142\u0105dze, Kownie i innych regionach. Mimo afery, kt\u00f3r\u0105 zainteresowa\u0142y si\u0119 najwy\u017csze w\u0142adze RL (w tym prezydent, przewodnicz\u0105cy Sejmu i premier), polskie d\u0105\u017cenia do zwr\u00f3cenia oko\u0142o 10 tys. hektar\u00f3w tzw. ziemi wolnej (czyli niewyw\u0142aszczonej i niezabudowanej) w Wilnie, w\u0142adze lokalno-liberalne oraz litewska opinia publiczna skwitowa\u0142y kr\u00f3tko: \u201ePolacy zn\u00f3w chc\u0105 nam odebra\u0107 Wilno\u201d. Samorz\u0105d Wilna, nie zwa\u017caj\u0105c na orzeczenie S\u0105du Konstytucyjnego, nakazuj\u0105ce zwr\u00f3ci\u0107 by\u0142ym w\u0142a\u015bcicielom ca\u0142\u0105 ziemi\u0119 woln\u0105, postanowi\u0142, i\u017c do zwrotu w Wilnie si\u0119 nadaje jedyne 700 ha (faktycznie jest prawie dwa razy tyle ziemi niezabudowanej). Decyzj\u0119 motywowano tym, \u017ce w\u0142a\u015bciciele po odzyskaniu swojej ojcowizny… \u201esprzedaliby j\u0105\u201d. Gdy w ten spos\u00f3b gadali litewscy konserwaty\u015bci i socjaldemokraci \u2014 nie mia\u0142bym pretensji: pierwsi opowiadali si\u0119 za pa\u0144stwem narodowym, drudzy \u2014 za opieku\u0144czym; w ka\u017cdym razie prawo w\u0142asno\u015bci nie by\u0142o dla nich prawem fundamentalnym. Gdy tak zacz\u0119li si\u0119 wypowiada\u0107 litewscy libera\u0142owie \u2014 dosz\u0142em do wniosku, \u017ce nawet najbardziej liberalny wile\u0144ski Litwin nosi w sobie kompleksy narodowe, bed\u0105ce bezpo\u015bredni\u0105 konsekwencj\u0105 okupacyjnej\/ nap\u0142ywowej mentalno\u015bci.<\/span><\/p>\n W ci\u0105gu 400 ostatnich lat pa\u0144stwo narodowe by\u0142o jedynym organem w\u0142adzy politycznej, wewn\u0119trznej i zewn\u0119trznej, no\u015bnikiem \u015bwieckiej religii, wiary w zbawienie przez spo\u0142ecze\u0144stwo \u2014 pisze w swojej ksi\u0105\u017cce Spo\u0142ecze\u0144stwo pokapitalistyczne<\/em> Peter F. Drucker. Niezale\u017cne pa\u0144stwo narodowe by\u0142o w tym czasie g\u0142\u00f3wnym (a cz\u0119sto) jedynym aktorem na scenie politycznej. Tymczasem od mniej wi\u0119cej 50 lat, od ko\u0144ca II wojny \u015bwiatowej, niepodleg\u0142e narodowe pa\u0144stwo stopniowo traci na znaczeniu. \u201eRozwini\u0119te kraje wewn\u0105trz szybko staj\u0105 si\u0119 pluralistycznymi spo\u0142ecze\u0144stwami organizacji. Zewn\u0119trznie, pewne rz\u0105dowe\u00a0 funkcje staj\u0105 si\u0119\u00a0mi\u0119dzynarodowe, inne \u2014 regionalne (np. we Wsp\u00f3lnocie Europejskiej), jeszcze inne staj\u0105 si\u0119 szczepowe\u201d – pisze Peter F. Drucker[1]<\/a>. Pa\u0144stwo narodowe nie zamierza znikn\u0105\u0107. Mo\u017ce pozostawa\u0107 najsilniejszym graczem na scenie politycznej jeszcze przez d\u0142ugie lata. Ale ju\u017c nie b\u0119dzie – wed\u0142ug Druckera – czym\u015b niezb\u0119dnym. Grupy etniczne, kt\u00f3re podwa\u017caj\u0105 integruj\u0105c\u0105 w\u0142adz\u0119 pa\u0144stwa narodowego, rozsadzaj\u0105 pa\u0144stwo od wewn\u0105trz. Peter F. Drucker podejrzewa nawet, i\u017c grupy etniczne zast\u0105pi\u0105 pewnego dnia nar\u00f3d. \u201eJednym z powod\u00f3w – uwa\u017ca Drucker – podkre\u015blania przynale\u017cno\u015bci etnicznej jest to, \u017ce wielko\u015b\u0107 ju\u017c si\u0119 nie wi\u0105\u017ce ze znacznymi korzy\u015bciami. W wieku wojny nuklearnej nawet niewielki kraj mo\u017ce broni\u0107 swoich obywateli. Najmniejszy z takich kraj\u00f3w – a Izrael jest dobrym przyk\u0142adem – mo\u017ce stosowa\u0107 \u015brodki terroru. W sytuacji, gdy pieni\u0105dze i informacje sta\u0142y si\u0119 ponadnarodowe, nawet bardzo ma\u0142e jednostki staj\u0105 si\u0119 ekonomicznie \u017cywotne. Zar\u00f3wno du\u017cy, jak i ma\u0142y kraj maj\u0105 jednakowy dost\u0119p do pieni\u0119dzy czy informacji i obowi\u0105zuj\u0105 go takie same zasady\u201d[2]<\/a>. Najlepszym przyk\u0142adem z ostatnich lat jest pobliska Estonia \u2014 licz\u0105cy 1,5 miliona mieszkanc\u00f3w kraj sta\u0142 si\u0119 nagle tzw. wschodnioeuropejskim tygrysem. Wystarczy\u0142a odwaga rz\u0105dz\u0105cych, determinacja rz\u0105dzonych oraz podj\u0119cie odpowiednich decyzji…[3]<\/a><\/span><\/p>\n St\u0105d wzrost znaczenia grup etnicznych, nasilenie si\u0119 ruch\u00f3w regionalistycznych, autonomistycznych, a nawet separatystycznych. Zreszt\u0105 g\u0142\u00f3wnym powodem tego wzrostu nie jest ani polityka, ani ekonomia. Po prostu w szybko zmieniaj\u0105cym si\u0119 \u015bwiecie ludzie potrzebuj\u0105 korzeni. Tymi korzeniami mo\u017ce by\u0107 w\u0142a\u015bnie przynale\u017cno\u015b\u0107 etniczna. Baskowie, Katalo\u0144czycy, Galicyjczycy ogl\u0105daj\u0105 te same opery mydlane w tv, kupuj\u0105 te same ameryka\u0144skie samochody i japo\u0144skie komputery, zarazem jednak piel\u0119gnuj\u0105 sw\u00f3j j\u0119zyk i tradycje. \u201eIm bardziej \u015bwiat jest pozbawiony granic pomi\u0119dzy narodami, tym silniejsze s\u0105 d\u0105\u017cenia do podkre\u015blenia przynale\u017cno\u015bci etnicznej\u201d \u2014 pisze Peter F. Drucker[4]<\/a>. Korzeniami mo\u017ce te\u017c by\u0107 przynale\u017cno\u015b\u0107 regionalna. Regionalizm jest w gruncie rzeczy najmniej wymagaj\u0105cym nurtem my\u015bli spo\u0142ecznej. By zosta\u0107 regionalist\u0105 nie musisz by\u0107 cz\u0142onkiem narodu lub grupy etnicznej, poczuwa\u0107 si\u0119 do wsp\u00f3lnoty j\u0119zykowej, kulturowej czy historycznej z lud\u017ami, kt\u00f3rzy s\u0105 ci obcy. Wystarczy jedynie odpowiednie miejsce zamieszkania oraz poczucie wi\u0119zi z tym miejscem, ch\u0119\u0107 pracy na rzecz tego miejsca, czyli regionu oraz ludzi mieszkaj\u0105cych w tym regionie, niezale\u017cnie od ich narodowo\u015bci. \u201eB\u0119d\u0105c ukorzenionymi w jakiej\u015b zbiorowej to\u017csamo\u015bci \u0142atwiej ustrze\u017cemy si\u0119 manipulacji \u2014 uwa\u017ca Jaros\u0142aw Tomasiewicz. \u2014 Jednostka bez oparcia w grupie jest samotna i bezbronna \u2014 st\u0105d konieczno\u015b\u0107 solidarno\u015bci wobec pot\u0119\u017cniejszego Nieprzyjaciela. Z kolei to\u017csamo\u015b\u0107, zw\u0142aszcza oparta na tradycji, jest dla ka\u017cdej zbiorowo\u015bci niezb\u0119dnym spoiwem\u201d[5]<\/a>.<\/span><\/p>\n Niestety, wi\u0119kszo\u015bci wile\u0144skich Litwin\u00f3w brakuje tak wi\u0119zi etnicznych (wile\u0144scy Litwini nie stanowi\u0105 jakiej\u015b zwartej grupy etnicznej, poza nielicznymi wyj\u0105tkami, odwo\u0142uj\u0105 si\u0119 raczej do swoich \u017cmudzkich, auksztockich czy dzukijskich korzeni), jak i regionalistycznych z miejscem zamieszkania. St\u0105d ich nieufno\u015b\u0107 wobec Polak\u00f3w wile\u0144skich dla kt\u00f3rych Wilno jest jedynym \u2014 kochanym i nienawidzonym jednocze\u015bnie \u2014 miejscem zamieszkania.<\/span><\/p>\n Czy jest jaka\u015b szansa na zmian\u0119 tego antywile\u0144skiego nastawienia elementu nap\u0142ywowego? Mimo wszystko wierz\u0119, \u017ce tak. Skoro zmieni\u0142o si\u0119 nastawienie wile\u0144skich Rosjan (co prawda dopiero po odzyskaniu przez Litw\u0119 niepodleg\u0142o\u015bci, gdy zrozumieli, \u017ce nie maj\u0105 innej ojczyzny poza aktualnie posiadan\u0105, a \u017caden Starszy Brat z Rosji si\u0119 za nimi nie wstawi, a i to nie do ko\u0144ca), z czasem zmieni si\u0119 te\u017c nastawienie wile\u0144skich Litwin\u00f3w. Ju\u017c si\u0119 zmienia: np. pozytywnym przyk\u0142adem s\u0105 fani wile\u0144skiej koszykarskiej dru\u017cyny Lietuvos<\/em> rytas<\/em>, w kt\u00f3rych szeregach nienawi\u015b\u0107 ku fanom kowie\u0144skiego \u017dalgirisu<\/em> zjednoczy\u0142a Polak\u00f3w, Rosjan i Litwin\u00f3w… Coraz cz\u0119\u015bciej m\u0142odzi, urodzeni w Wilnie, Litwini dystansuj\u0105 si\u0119 wobec mieszka\u0144c\u00f3w innych miast. Coraz cz\u0119\u015bciej m\u00f3wi\u0105c \u201ejestem z Wilna\u201d – ludzie czuj\u0105 si\u0119 dumni z tego powodu. Coraz cz\u0119\u015bciej narodowo\u015b\u0107, akcent, j\u0119zyk maj\u0105 mniejsze znaczenie ni\u017c pochodzenie ze wsp\u00f3lnego podw\u00f3rka. Wierz\u0119, \u017ce regionalizm wile\u0144ski ma przysz\u0142o\u015b\u0107, \u017ce mimo stara\u0144 zwolennik\u00f3w podzia\u0142u Litwy na etnograficzne regiony (bez uwzgl\u0119dnienia Wile\u0144szczyzny, kt\u00f3ra przecie\u017c etnograficznie litewsk\u0105 ziemi\u0105 nie jest) uda nam si\u0119 zachowa\u0107 odr\u0119bno\u015b\u0107 terytorialn\u0105, gospodarcz\u0105, historyczn\u0105, a tak\u017ce kulturow\u0105 (wzbogacon\u0105 o akcenty kultury wszystkich narod\u00f3w zamieszkuj\u0105cych Wilno). Gdybym w to nie wierzy\u0142 \u2014 zosta\u0142bym polskim nacjonalist\u0105, a nie wile\u0144skim regionalist\u0105.<\/span><\/p>\n Wielu osobom regionalizm kojarzy si\u0119 z nacjonalizmem. \u201eMamy tu kolejn\u0105 s\u0142uszn\u0105<\/em> a w\u0105tpliw\u0105<\/strong> dla mnie spraw\u0119:<\/strong> regionalizm jest niby OK, ale czym to, poza nieudaczno\u015bci\u0105 (w por\u00f3wnaniu z nacjonalizmem Polski czy Niemiec), r\u00f3\u017cni si\u0119 czasem od typowego nacjonalizmu?\u201d[6]<\/a> Zastanawiam si\u0119 w jaki spos\u00f3b na ten zarzut odpowiedzie\u0107 Tak, niebezpiecze\u0144stwo zawsze istnieje… Jednak mimo wszystko, w\u00a0\u015blad za Abramowskim, musz\u0119 powiedzie\u0107, \u017ce \u201ewalka z pa\u0144stwem powinna by\u0107 walk\u0105 chwili dzisiejszej; zadaniem jej nie jest prowadzenie ludzko\u015bci ku ustrojowi wyrozumowanemu z tych lub innych teorii socjologicznych, lecz rozwijanie dzisiejszych si\u0142 antypa\u0144stwowych, wypieranie pa\u0144stwa zewsz\u0105d, sk\u0105d si\u0119 tylko da wyprze\u0107\u201d. Regionalizm w\u0142a\u015bnie takim \u201erozwijaniem si\u0142 antypa\u0144stwowych\u201d oraz \u201ewypieraniem pa\u0144stwa\u201d jest. Regionalizm \u2013 \u015bl\u0105ski, wile\u0144ski, baskijski \u2013 jest dzi\u015b realnym ruchem antysystemowym (w odr\u00f3\u017cnieniu od sekciarskich anarchist\u00f3w, trockist\u00f3w, faszyst\u00f3w czy narodowych socjalist\u00f3w, kt\u00f3rzy czasami robi\u0105 rzeczy dobre, czasami z\u0142e, lecz ich dzia\u0142ania w najlepszym przypadku przybli\u017caj\u0105 wolno\u015b\u0107 kilkudziesi\u0119ciu osobom (zarazem krzywdz\u0105 niewiele wi\u0119cej)). Ruchem, kt\u00f3ry faktycznie (w odr\u00f3\u017cnieniu od rewolucyjnego sekciarstwa) zmienia rzeczywisto\u015b\u0107 pa\u0144stwow\u0105 na bardziej zdecentralizowan\u0105, bli\u017csz\u0105 cz\u0142owieka, bardziej samorz\u0105dn\u0105, bardziej ludzk\u0105. Jany Waluszko s\u0142usznie w swoich tekstach przestrzega przed przeradzaniem si\u0119 regionalizmu w kolejn\u0105 form\u0119 nacjonalizmu \u2013 a jednak my\u015bl\u0119, \u017ce regionalizm ma o wiele wi\u0119cej szans na zwalczenie\u00a0dzieci\u0119cej choroby nacjonalizmu w regionalizmie, ni\u017c np. obro\u0144cy polskiego \u015al\u0105ska z odpowiedniego komitetu obywatelskiego. A przynajmniej regionali\u015bci (\u015bl\u0105scy, wile\u0144scy i inni) zagro\u017cenie nacjonalizmu dostrzegaj\u0105 i przeciwstawiaj\u0105 si\u0119 mu. Nie jest to \u0142atwe zadanie \u2013 mocna \u015bwiadomo\u015b\u0107 regionalna z regu\u0142y w\u0142a\u015bnie si\u0119 tworzy\u0142a na terenach spornych, kresowych, zdominowanych przez jedn\u0105 kultur\u0119 (nar\u00f3d) w opozycji wobec innej (innych), a wi\u0119c na terenach obj\u0119tych skrajnym nacjonalizmem. Regionalizm jednak daje szans\u0119 na przezwyci\u0119\u017cenie nacjonalizmu, na przysz\u0142\u0105 pokojow\u0105 koegzystencj\u0119 r\u00f3\u017cnych narod\u00f3w i kultur, zarazem daje szans\u0119 na przetrwanie tych narod\u00f3w i kultur. Ka\u017cda inna opcja \u2013 kosmopolityczna lub nacjonalistyczna \u2013 oznacza jedynie unifikacj\u0119…<\/span><\/p>\n \u201eWalcz\u0105c o wolno\u015b\u0107 innych (ni\u017c my sami), walczymy o narzucenie im swego systemu warto\u015bci i wynikaj\u0105cych ze\u0144 postaw\u201d \u2014 pisze Jany Waluszko. Got\u00f3w jestem z autorem si\u0119 zgodzi\u0107. Jednak wydaje mi si\u0119, \u017ce regionalizm \u2013 daleki od jakiejkolwiek ideologii politycznej, ekonomicznej lub narodowej \u2013 nie jest najgorszym systemem warto\u015bci, kt\u00f3ry obecne spo\u0142ecze\u0144stwo mo\u017ce przyj\u0105\u0107 do wiadomo\u015bci. Poza tym krach system\u00f3w socjalistycznego centralizmu czy narodowo-socjalistycznej dyktatury, demokracji przedstawicielskiej i autorytarnych kacyk\u00f3w upewnia w my\u015bli, i\u017c narzucenie czegokolwiek w \u015bwiecie dzisiejszym, bez zgody os\u00f3b, kt\u00f3rym si\u0119 to co\u015b \u201enarzuca\u201d, jest raczej dzia\u0142aniem skazanym na wcze\u015bniejsze czy p\u00f3\u017aniejsze fiasko. Regionalizm \u2013 rzek\u0142bym jako prawdziwy libertarianin \u2013 jest tylko jednym z produkt\u00f3w na rynku. By\u0142bym jednak fatalnym sprzedawc\u0105, gdybym nie wierzy\u0142 w jego cudowne w\u0142a\u015bciwo\u015bci…<\/span><\/p>\n \u00a0<\/span><\/p>\n \u00a0Alexander de Ville Radczenko<\/span><\/strong><\/p>\n Fot.: Lech L. Przychodzki<\/strong><\/span><\/p>\n [1]<\/a> Peter F. Drucker, Spo\u0142ecze\u0144stwo pokapitalistyczne<\/em>, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1999, ss. 15-16;<\/p>\n [2]<\/a> Tam\u017ce, ss. 126-128. W spos\u00f3b o wiele bardziej dowcipny (co prawda przy okazji analizowania zupe\u0142nie innych kwestii socjologicznych) proces ten opisa\u0142 brytyjski historyk oraz publicysta Cyril Nothcote Parkinson w swojej ksi\u0105\u017cce pt. Prawo zw\u0142oki Parkinsona<\/em> (cyt. za rosyjskim wydaniem: C. N. Parkinson, Zakony Parkinsona<\/em>, Wydawnictwo Progress, Moskwa 1989): \u201ePa\u0144stwo wielonarodowe \u2014 taka polityczna jednostka, powsta\u0142a w wyniku d\u0142ugich wiek\u00f3w europejskiej ekspansji. Sta\u0142o si\u0119 takim g\u0142\u00f3wnie z powodu wojn. Francja si\u0119 zjednoczy\u0142a poniewa\u017c si\u0119 obawia\u0142a Anglii, Hiszpania \u2014 poniewa\u017c ba\u0142a si\u0119 Islamu, Wielka Brytania \u2014 Hiszpanii, a Niemcy \u2014 Francji. W czasach agresywnych wojen pa\u0144stwo by\u0142o najwi\u0119ksz\u0105 jednostk\u0105, kt\u00f3ra si\u0119 nie rozpada\u0142a z powodu wewn\u0119trznych r\u00f3\u017cnic regionalnych (…). Dzi\u015b Europa ponownie broni si\u0119 przed Azj\u0105 i coraz szerzej si\u0119 rozpowszechnia mniemanie, i\u017c potrzebna jest kolejna reorganizacja. Ruch na rzecz zjednoczenia Europy \u2014 na przyk\u0142ad Europejska Wsp\u00f3lnota Gospodarcza \u2014 to jask\u00f3\u0142ka powstania nowego Cesarstwa Rzymskiego ze wszystkimi pozytywnymi cechami, jakie niesie takie zjednoczenie \u2014 ca\u0142ego kontynentu! \u2014 w sferze obronno\u015bci, wolnego handlu i spokoju wewn\u0119trznego. W tym samym czasie prowincje ca\u0142kiem logicznie \u017c\u0105daj\u0105 autonomii. Poniewa\u017c niedu\u017ce polityczne organizmy pa\u0144stwowe (Bawaria, Normandia, Szkocja) tak czy inaczej po\u015bwi\u0119cili swoj\u0105 dum\u0119 narodow\u0105 na rzecz mocnego wsp\u00f3lnego pa\u0144stwa. Oddali swoj\u0105 niepodleg\u0142o\u015b\u0107, ale zarazem zabezpieczyli swoje granice, wi\u0119cej \u2014 otrzymali sw\u00f3j kawa\u0142ek od og\u00f3lnopa\u0144stwowego tortu. W dobie rozkwitu Imperium Brytyjskiego ten kawa\u0142ek by\u0142 tak du\u017cy, i\u017c Szkoci gotowi byli (w\u00f3wczas) uwa\u017ca\u0107 si\u0119 za Brytyjczyk\u00f3w (…).\u00a0 W drugiej po\u0142owie XX wieku pa\u0144stwo wielonarodowe, niestety, nie ma ju\u017c prawie niczego do zaoferowania swoim prowincjom za ich lojalno\u015b\u0107\u201d;<\/p>\n<\/div>\n<\/a><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<\/a>Czy znacie jakiegokolwiek Litwina z Wilna, kt\u00f3rego dziadkowie oraz reszta rodziny mieszka nie w Ignalinie, Olicie czy Telszach, tylko na Tatarskiej lub Trockiej? Bardzo w\u0105tpi\u0119. Je\u015bli nawet, to zapytajcie gdzie si\u0119 urodzi\u0142 ten litewskoj\u0119zyczny staruszek (-a) z Tatarskiej czy Trockiej. W 99 przypadkach na 100 oka\u017ce si\u0119, \u017ce w tych samych: Ignalinie, Olicie lub Telszach. Kto\u015b zapyta: i co z tego wynika? Chyba jedynie to, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 wile\u0144skich Litwin\u00f3w \u2014 to okupanci, dzieci okupant\u00f3w oraz wnukowie okupant\u00f3w… W tym stwierdzeniu jest pewna dawka przesady. W pa\u017adzierniku 1939 roku oddzia\u0142y litewskie wkroczy\u0142y do Wilna, odebranego w czasie kampanii wrze\u015bniowej przez Sowiety Polsce, jako wyzwoliciele. I w por\u00f3wnaniu do Armii Czerwonej, NKWD oraz czerwonych komisarzy \u2014 takimi byli. Byli te\u017c wyzwolicielami dla garstki miejscowych Litwin\u00f3w, kt\u00f3rzy stanowili oko\u0142o 2 proc. mieszka\u0144c\u00f3w zdominowanego przez Polak\u00f3w i \u017byd\u00f3w miasta. Litwini wkroczyli do miasta nie na skutek dzia\u0142a\u0144 wojennych, tylko zakulisowych rozgrywek pomi\u0119dzy Rosj\u0105 stalinowsk\u0105 i hitlerowskimi Niemcami. Nast\u0119pnych 15 lat zmieni\u0142o narodowo\u015bciowy uk\u0142ad w Wilnie nie do poznania: \u017byd\u00f3w wymordowali Niemcy wesp\u00f3\u0142 z litewskimi sojusznikami, Polak\u00f3w zmuszono do tzw. repatriacji (w latach 1947\u201356 Litw\u0119 opu\u015bci\u0142o ponad 200 tys. mieszkaj\u0105cych tu Polak\u00f3w (prawie po\u0142owa, kolejnych kilkadziesi\u0105t tysi\u0119cy wywieziono w kierunku wschodnim), zazwyczaj mieszka\u0144c\u00f3w miast, inteligencji; to oni stali si\u0119 budowniczymi pot\u0119\u017cnych o\u015brodk\u00f3w uniwersyteckich w Toruniu, Poznaniu, Gda\u0144sku), za\u015b do miasta nap\u0142yn\u0119\u0142y rzesze Rosjan, Bia\u0142orusin\u00f3w (w tym Polak\u00f3w z bia\u0142oruskich wiosek, Polak\u00f3w bardziej z wpisu w paszporcie ni\u017c poczucia wi\u0119zi narodowej) oraz dziadkowie i babcie obecnych litewskoj\u0119zycznych mieszka\u0144c\u00f3w stolicy Republiki Litewskiej. Tak wi\u0119c przesadzi\u0142em m\u00f3wi\u0105c, i\u017c Litwini w Wilnie s\u0105 okupantami. S\u0105 elementem nap\u0142ywowym…<\/span><\/p>\n
\n