Podstaw\u0119 wiedzy o taboryckiej wizji Kr\u00f3lestwa Chrystusowego stanowi\u0105 artyku\u0142y chiliastyczne. W niniejszej analizie pos\u0142uguj\u0119 si\u0119 ich trzema zestawieniami. Pierwsze z nich znajduje si\u0119 w Kronice husyckiej<\/em> pi\u00f3ra Wawrzy\u0144ca z B\u0159ezov\u00e9. Drugie to \u017divot kn\u011b\u017e\u00ed t\u00e1borsk\u00fdch<\/em> autorstwa Jana z P\u0159\u00edbramu. Trzecim zbiorem jest Articuli et errores Taboritarum<\/em>. To ostatnie \u017ar\u00f3d\u0142o jest najbardziej zwi\u0119z\u0142e spo\u015br\u00f3d trzech tu omawianych. Artyku\u0142y w nim zawarte s\u0105 niezwykle kr\u00f3tkie. Cz\u0119sto zajmuj\u0105 jedno zdanie. Natomiast zar\u00f3wno Wawrzyniec jak i mistrz Jan du\u017co miejsca w swoim dzie\u0142ach po\u015bwi\u0119cili krytyce nauk ksi\u0119\u017cy taboryckich. Ze wzgl\u0119du na sw\u0105 obszerno\u015b\u0107 i ilo\u015b\u0107 zgromadzonych przyk\u0142ad\u00f3w, omawiane \u017ar\u00f3d\u0142a s\u0105 niezwykle cenne. Zwa\u017cywszy jednak na ich jednostronno\u015b\u0107, wynikaj\u0105c\u0105 z niech\u0119ci autor\u00f3w do \u015brodowiska taboryckiego, nale\u017cy je traktowa\u0107 z pewn\u0105 ostro\u017cno\u015bci\u0105. W swojej analizie pragn\u0119 si\u0119 skoncentrowa\u0107 tylko na artyku\u0142ach o charakterze \u015bci\u015ble chiliastycznym. Moim celem bowiem jest podj\u0119cie przy ich pomocy pr\u00f3by zarysowania taboryckiej wizji kr\u00f3lestwa Chrystusowego na ziemi.<\/span><\/p>\n <\/span><\/p>\n Pierwszy z artyku\u0142\u00f3w przytoczonych przez Wawrzy\u0144ca m\u00f3wi o tym, \u017ce w roku 1420 nast\u0105pi koniec wieku, co jest r\u00f3wnoznaczne z wyplenieniem wszelkiego z\u0142a. Podobne wzmianki znajdujemy w obu pozosta\u0142ych \u017ar\u00f3d\u0142ach.\u00a0 W drugim artykule jest mowa o tym, \u017ce w\u0142a\u015bnie nasta\u0142 czas zemsty i odp\u0142aty. Zgin\u0105\u0107 maj\u0105 wszyscy grzesznicy i nieprzyjaciele prawa Bo\u017cego. Mowa jest tu o siedmiu plagach, kt\u00f3rymi maj\u0105 by\u0107 ukarani ludzie grzeszni. Motyw siedmiu plag kaznodzieje taboryccy zaczerpn\u0119li z M\u0105dro\u015bci Syracha<\/em> (inaczej Eklezjastyk<\/em>,\u00a0 jedna z ksi\u0105g dydaktycznych Starego Testamenu<\/em>). Trzeci artyku\u0142 m\u00f3wi o tym, i\u017c w oczekiwanym czasie zemsty nie b\u0119dzie miejsca na \u0142ask\u0119 i lito\u015b\u0107. Nieprzyjacio\u0142om prawa Chrystusowego nie wolno okazywa\u0107 mi\u0142osierdzia. Czwarty artyku\u0142 traktuje o tym, \u017ce w czasie pomsty Chrystus nie ma by\u0107 na\u015bladowany w \u0142agodno\u015bci czy lito\u015bci. Nale\u017cy go natomiast na\u015bladowa\u0107 w gorliwo\u015bci, zapalczywo\u015bci, okrucie\u0144stwie i sprawiedliwej odp\u0142acie. W kolejnym fragmencie jest mowa o tym, i\u017c ka\u017cdy wierz\u0105cy, kt\u00f3ry powstrzyma sw\u00f3j miecz od rozlewu krwi wrog\u00f3w prawa Bo\u017cego, b\u0119dzie przekl\u0119ty. Nale\u017cy, bowiem obmy\u0107 r\u0119ce we krwi nieprzyjaci\u00f3\u0142 Chrystusowych. Wed\u0142ug sz\u00f3stego artyku\u0142u, gdy nastanie czas pomsty ksi\u0119\u017ca b\u0119d\u0119 mogli osobi\u015bcie, z mieczem w r\u0119ku, walczy\u0107 przeciwko grzesznikom. Dalej Wawrzyniec przytacza taboryck\u0105 wizj\u0119 zniszczenia wszystkich miast, wsi i zamk\u00f3w. Mamy tutaj por\u00f3wnanie do losu Sodomy. Kolejny, \u00f3smy ju\u017c artyku\u0142 m\u00f3wi o tym, \u017ce z powszechnej zag\u0142ady ocaleje jedynie pi\u0119\u0107 miast. Do nich w\u0142a\u015bnie powinni uchodzi\u0107 ludzie wierz\u0105cy. Tych pi\u0119\u0107 miast to: Plze\u0148 (nazwane przez taboryt\u00f3w Miastem S\u0142o\u0144ca<\/em>), \u017datec, Louny, Slan\u00fd i Klatovy. Powy\u017csze proroctwo jest zaczerpni\u0119te z Ksi\u0119gi proroka Izajasza<\/em>: \u201eW \u00f3w dzie\u0144 b\u0119dzie pi\u0119\u0107 miast w kraju egipskim, m\u00f3wi\u0105cych j\u0119zykiem kananejskim, kt\u00f3re przysi\u0119ga\u0107 b\u0119d\u0105 na Pana Zast\u0119p\u00f3w; jedno z nich b\u0119dzie zwane Ir-Haheres\u201d. Dziewi\u0105ty artyku\u0142 stanowi zapowied\u017a tego, \u017ce Praha uto\u017csamiona przez taboryt\u00f3w z Babilonem, ulegnie zniszczeniu. Nast\u0119pnie jest mowa o tym, \u017ce w roku pomsty nikt nie b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 si\u0119 uchroni\u0107 przed plagami Pana opr\u00f3cz tych, kt\u00f3rzy uciekn\u0105 na g\u00f3ry. Jedenasty artyku\u0142 m\u00f3wi o tym, \u017ce ka\u017cdy, kto nie zastosuje si\u0119 do s\u0142\u00f3w Chrystusa: \u201e[\u2026] wtedy ci, kt\u00f3rzy b\u0119d\u0105 w Judei, niech uciekaj\u0105 w g\u00f3ry!\u201d (Mt 24, 16) i pozostanie w miejscu swojego zamieszkania zginie. W artykule 12. taboryci s\u0105 przedstawieni jako Wybra\u0144cy Bo\u017cy, pos\u0142ani na ziemi\u0119 w celu dokonania pomsty. Dalej jest mowa o tym, i\u017c ka\u017cdy pan, panosza, mieszczanin czy ch\u0142op, kt\u00f3ry nie przy\u0142\u0105czy si\u0119 do taboryt\u00f3w powinien ponie\u015b\u0107 \u015bmier\u0107, a jego maj\u0105tek ma by\u0107 skonfiskowany. Artyku\u0142 14 traktuje o tym, \u017ce gdy nastanie czas pomsty dobra doczesne przeciwnik\u00f3w prawa Chrystusowego maj\u0105 by\u0107 niszczone. Nast\u0119pnie jest mowa, o tym, \u017ce ch\u0142opi i poddani p\u0142ac\u0105cy roczn\u0105 danin\u0119 przeciwnikom prawa Bo\u017cego maj\u0105 by\u0107 mordowani, a ich dobytek ma by\u0107 niszczony. Artyku\u0142 16 m\u00f3wi o tym, i\u017c Ko\u015bci\u00f3\u0142 walcz\u0105cy (tym mianem okre\u015blali si\u0119 taboryci) ma trwa\u0107 na d\u0142ugo przed przyj\u015bciem Chrystusa na S\u0105d Ostateczny. W tym czasie ma nast\u0105pi\u0107 inne przyj\u015bcie Chrystusa. Wed\u0142ug taboryt\u00f3w mia\u0142o ono ju\u017c miejsce. Wydarzenie to ma zapocz\u0105tkowa\u0107 istnienie odnowionego Kr\u00f3lestwa Bo\u017cego, w kt\u00f3rym nie b\u0119dzie \u017cadnego grzechu. Nast\u0119pnie Wawrzyniec stwierdza, \u017ce podstaw\u0105 dla taboryt\u00f3w przy formu\u0142owaniu pogl\u0105d\u00f3w zawartych w artykule 16. by\u0142y dwa cytaty zaczerpni\u0119te z Ewangelii wed\u0142ug \u015bw. Mateusza (Mt 13, 40 i 24, 14). Oba odnosz\u0105 si\u0119 do ko\u0144ca \u015bwiata. Wed\u0142ug wspomnianego powy\u017cej kronikarza taboryci mieli w spos\u00f3b specyficzny interpretowa\u0107 s\u0142owa ewangelii. A mianowicie wed\u0142ug taboryt\u00f3w zapowiadany prze\u0142om to koniec obecnej ery w dziejach \u015bwiata i Ko\u015bcio\u0142a, po kt\u00f3rej ma nast\u0105pi\u0107 nowy wiek, w kt\u00f3rym nastanie kr\u00f3lestwo Bo\u017ce. W nim wybrani, okre\u015bleni tu jako ludzie pielgrzymuj\u0105cy b\u0119d\u0105 ja\u015bnie\u0107 jak s\u0142o\u0144ce. Kr\u00f3lestwo to ma istnie\u0107, a\u017c do ko\u0144ca \u015bwiata. Artyku\u0142 18. m\u00f3wi o tym, \u017ce we wspomnianym powy\u017cej kr\u00f3lestwie ludzie \u017ali nie b\u0119d\u0119 mogli obcowa\u0107 ciele\u015bnie z dobrymi nie wyzbywszy si\u0119 wcze\u015bniej swej pod\u0142o\u015bci. Nast\u0119pnie dowiadujemy si\u0119, o tym, \u017ce gdy nastanie oczekiwane kr\u00f3lestwo wybrani wstan\u0105 z martwych. Ma to by\u0107 pierwsze zmartwychwstanie, kt\u00f3re nast\u0105pi w najbli\u017cszej przysz\u0142o\u015bci. W\u00f3wczas Chrystus ma zst\u0105pi\u0107 na ziemi\u0119 tak, \u017ce ka\u017cdy b\u0119dzie go m\u00f3g\u0142 ogl\u0105da\u0107. Ma on wyda\u0107 wielk\u0105 uczt\u0119 na g\u00f3rach. \u0179li zostan\u0105 wyrzuceni do ciemno\u015bci zewn\u0119trznych. Wszyscy, kt\u00f3rzy b\u0119d\u0119 si\u0119 znajdowa\u0107 poza g\u00f3rami, sp\u0142on\u0105. Na uwag\u0119 zwraca tutaj por\u00f3wnanie sytuacji skazanych na zag\u0142ad\u0119 do losu tych, kt\u00f3rzy znalaz\u0142szy si\u0119 poza Ark\u0105 Noego zgin\u0119li w potopie. Artyku\u0142 20 m\u00f3wi o tym, \u017ce ci, kt\u00f3rzy podczas pierwszego zmartwychwstania b\u0119d\u0105 uniesieni z Chrystusem w powietrze nie umr\u0105 i razem z Chrystusem \u017cy\u0107 b\u0119d\u0105 na ziemi. Taboryci odwo\u0142ywali si\u0119 tutaj do s\u0142\u00f3w proroka Izajasza oraz do Apokalipsy \u015bw. Jana<\/em>. Izajaszowa wizja nagrody, jak\u0105 lud wybrany otrzyma od Boga dobrze komponuje si\u0119 z nadziejami, jakie wzgl\u0119dem spodziewanej rzeczywisto\u015bci \u017cywili taboryci. Dalej jest mowa o tym, \u017ce w oczekiwanym kr\u00f3lestwie wybranych nazwanych tutaj ludem pielgrzymuj\u0105cym nie spotka \u017cadne przeciwie\u0144stwo. Artyku\u0142 22. traktuje o tym, \u017ce w zapowiadanym kr\u00f3lestwie, kt\u00f3re potrwa a\u017c do powszechnego zmartwychwstania zniknie konieczno\u015b\u0107 p\u0142acenia danin. Ustanie tak\u017ce wszelka w\u0142adza zar\u00f3wno \u015bwiecka jak duchowna. Dalej mowa jest o tym, \u017ce w kr\u00f3lestwie wierz\u0105cy nie b\u0119d\u0105 mogli wybra\u0107 sobie kr\u00f3la, poniewa\u017c panowa\u0107 b\u0119dzie B\u00f3g. W artykule 24. pada stwierdzenie, \u017ce s\u0142awa odnowionego kr\u00f3lestwa przewy\u017cszy s\u0142aw\u0119 pierwotnego Ko\u015bcio\u0142a. W kolejnym artykule jest mowa o tym, i\u017c oczekiwane kr\u00f3lestwo otrzyma wi\u0119ksze dary ni\u017c pierwotny Ko\u015bci\u00f3\u0142. Nast\u0119pnie dowiadujemy si\u0119, \u017ce we wspomnianym wy\u017cej kr\u00f3lestwie wszelka wiedza b\u0119dzie pochodzi\u0107 bezpo\u015brednio od Boga. Artyku\u0142 27. m\u00f3wi o tym, \u017ce w odnowionym kr\u00f3lestwie nie b\u0119dzie pisanego prawa Bo\u017cego. R\u00f3wnie\u017c wszystkie pisane Biblie<\/em> zostan\u0105 zniszczone. Stanie si\u0119 tak, poniewa\u017c prawo Chrystusowe wszyscy b\u0119d\u0119 mieli wypisane w swoich sercach. Dalej jest mowa, \u017ce w przysz\u0142ym kr\u00f3lestwie nie b\u0119dzie obowi\u0105zywa\u0107 prawo \u0142aski. Artyku\u0142 29. traktuje o tym, \u017ce kobiety w zapowiadanym kr\u00f3lestwie b\u0119d\u0105 rodzi\u0142y bezbole\u015bnie. Nast\u0119pnie jest mowa o tym, \u017ce po powszechnym zmartwychwstaniu ludzie b\u0119d\u0105 rodzi\u0107 dzieci, a\u017c do wnucz\u0105t. W artykule 31. pada stwierdzenie, \u017ce w odnowionym kr\u00f3lestwie \u017cony nie powinny by\u0107 pos\u0142uszne swoim m\u0119\u017com i na odwr\u00f3t. Dalej jest mowa o tym, i\u017c w oczekiwanym kr\u00f3lestwie kobiety b\u0119d\u0105 poczyna\u0107 bez zap\u0142odnienia m\u0119skim nasieniem. Z artyku\u0142u 33. wynika, \u017ce gdy nastanie czas pomsty kobietom wolno b\u0119dzie pozostawia\u0107 swych m\u0119\u017c\u00f3w i udawa\u0107 si\u0119 na g\u00f3ry lub do pi\u0119ciu miast. Ostatni z omawianych tu artyku\u0142\u00f3w przytoczonych przez Wawrzy\u0144ca m\u00f3wi o tym, i\u017c w odnowionym kr\u00f3lestwie, wszystkie miejsca kultu jako \u015bwi\u0119tokradcze maj\u0105 by\u0107 zniszczone.<\/span><\/p>\n Na podstawie przytoczonych powy\u017cej artyku\u0142\u00f3w mo\u017cna si\u0119 pokusi\u0107 o pr\u00f3b\u0119 zrekonstruowania taboryckiej wizji przysz\u0142ego kr\u00f3lestwa. Niezwykle istotny dla naszych rozwa\u017ca\u0144 jest fragment, pochodz\u0105cy ze wzmiankowanego tu ju\u017c dzie\u0142a mistrza Jana z P\u0159\u00edbramu. Mowa w nim jest o tysi\u0105cletnim panowaniu wybranych wraz z Chrystusem. W zdaniu tym zawiera si\u0119 kwintesencja chiliazmu. Z przytoczonego powy\u017cej materia\u0142u \u017ar\u00f3d\u0142owego wynika, \u017ce taboryci oczekiwali nastania nowego \u0142adu w najbli\u017cszej przysz\u0142o\u015bci. Mo\u017cemy zasadniczo wyr\u00f3\u017cni\u0107 dwie fazy husyckiego chiliazmu. Pierwsza trwaj\u0105ca od po\u0142owy listopada 1419 roku do po\u0142owy lutego 1420 roku mia\u0142a charakter adwentystyczny. Adwentyzm ma zasadniczo charakter premillenarystyczny. Jego g\u0142\u00f3wnym elementem jest bierne oczekiwanie na przyj\u015bcie Mesjasza, b\u0119d\u0105cego sprawc\u0105 i si\u0142\u0105 nap\u0119dow\u0105 przemiany, kt\u00f3ra ma nast\u0105pi\u0107. Przybycie Zbawiciela ma mie\u0107 charakter jawny. Cechy te widoczne s\u0105 np. w Wawrzy\u0144cowym artykule 19. W fazie tej dominowa\u0142o oczekiwanie na S\u0105d Ostateczny. Wizja tysi\u0105cletniego kr\u00f3lestwa, w kt\u00f3rym wybrani mieli panowa\u0107 razem ze Zbawicielem, cho\u0107 widoczna jest ju\u017c wcze\u015bniej, wysun\u0119\u0142a si\u0119 na plan pierwszy dopiero po tym, jak oczekiwane przyj\u015bcie Chrystusa, kt\u00f3re wed\u0142ug Jana z Ji\u010d\u00edna mia\u0142o mie\u0107 miejsce mi\u0119dzy 10. a 14. lutego, nie nast\u0105pi\u0142o. Drug\u0105 faz\u0119, jaka nast\u0105pi\u0142a po tej dacie mo\u017cna okre\u015bli\u0107 jako chiliastyczn\u0105 w sensie \u015bcis\u0142ym. Widoczne s\u0105 w niej wyra\u017anie cechy postmillenarystyczne (postmillenaryzm zak\u0142ada\u0142 podj\u0119cie dzia\u0142a\u0144, maj\u0105cych doprowadzi\u0107 do radykalnej zmiany rzeczywisto\u015bci, kt\u00f3ra umo\u017cliwi zapanowanie oczekiwanego porz\u0105dku). G\u0142oszenie przez ksi\u0119\u017cy taboryckich tajnego zst\u0105pienia Chrystusa na ziemi\u0119 by\u0142o konsekwencj\u0105 niespe\u0142nienia si\u0119 wcze\u015bniejszych przepowiedni. Pojawi\u0142a si\u0119 po prostu konieczno\u015b\u0107 wype\u0142nienia w jaki\u015b spos\u00f3b powsta\u0142ej pr\u00f3\u017cni. Rozr\u00f3\u017cnienie dw\u00f3ch faz husyckiego chiliazmu jest widoczne u Jana z P\u0159\u00edbramu. Pisze on o nowym k\u0142amstwie, jakie mieli rozg\u0142asza\u0107 ksi\u0119\u017ca taboryccy. Wszyscy \u017ali zgin\u0105 i na \u015bwiecie pozostan\u0105 jedynie wybrani, czyli ci, kt\u00f3rzy uciekli na g\u00f3ry. B\u0119d\u0105 oni panowa\u0107 razem z Chrystusem w tysi\u0105cletnim kr\u00f3lestwie. Przewaga w\u0105tk\u00f3w adwentystycznych jest widoczna w nast\u0119puj\u0105cych artyku\u0142ach: 2, 7, 8, 9, 10, 11, 19, 20, 33. Nie zawsze jest mo\u017cliwe dok\u0142adne zakwalifikowanie danego artyku\u0142u. Dotyczy to m. in. zdania otwieraj\u0105cego Wawrzy\u0144cowe zestawienie, w kt\u00f3rym jest mowa o ko\u0144cu wieku. Mo\u017cemy si\u0119 domy\u015bla\u0107, \u017ce skoro nie ma tu mowy o aktywno\u015bci wybranych, nale\u017cy raczej wskaza\u0107 na akcent adwentystyczny. W artyku\u0142ach o charakterze adwentystycznym dominuje wizja powszechnej zag\u0142ady, kt\u00f3rej unikn\u0105 jedynie nieliczni. Zawieraj\u0105 one opis spodziewanych plag, jakimi B\u00f3g ukarze grzesznik\u00f3w. Akcenty millenarystyczne s\u0105 widoczne we fragmentach, nawo\u0142uj\u0105cych do aktywnego oczekiwania na koniec wieku. Aktywno\u015b\u0107 ta polega\u0142a na mordowaniu tych wszystkich, kt\u00f3rzy w odczuciu taboryt\u00f3w byli nieprzyjaci\u00f3\u0142mi Chrystusa. Najdobitniej jest o tym mowa w artykule pi\u0105tym, gdzie wykl\u0119ci zostaj\u0105 ci wszyscy, kt\u00f3rzy powstrzymaj\u0105 si\u0119 od rozlewu krwi nieprzyjaci\u00f3\u0142 Chrystusowych. Powy\u017cszy fragment nabiera pe\u0142niejszego znaczenia w zestawieniu z artyku\u0142em 12., z kt\u00f3rego dowiadujemy si\u0119, \u017ce taboryci uwa\u017cali si\u0119 za pos\u0142a\u0144c\u00f3w Bo\u017cych, czy wr\u0119cz anio\u0142\u00f3w zes\u0142anych na ziemi\u0119 w celu wygubienia grzesznik\u00f3w. Nale\u017cy te\u017c d\u0142u\u017cej zastanowi\u0107 si\u0119 nad tre\u015bci\u0105 artyku\u0142u, gdzie zawarte jest wezwanie do na\u015bladowania Chrystusa w gorliwo\u015bci, zapalczywo\u015bci, okrucie\u0144stwie i sprawiedliwej odp\u0142acie. Zaskakuj\u0105co w kontek\u015bcie postaci Chrystusa brzmi termin okrucie\u0144stwo. Poj\u0119cie to w \u017caden spos\u00f3b nie przystaje do wizerunku Jezusa, utrwalonego w Biblii<\/em>. Nie znajdujemy go te\u017c ani u Jana z P\u0159\u00edbramu, ani te\u017c w Articuli et errores Taboritarum<\/em>. Mistrz Jan u\u017cywa nast\u0119puj\u0105cych s\u0142\u00f3w: gorliwo\u015b\u0107, gniew, zapalczywo\u015b\u0107 i odp\u0142ata. Natomiast anonimowy autor Articuli et errores Taboritarum<\/em> pisze o gorliwo\u015bci i sprawiedliwej odp\u0142acie. Dlaczego zatem Wawrzyniec u\u017cy\u0142 takiego sformu\u0142owania? Zwa\u017cywszy na fakt, \u017ce w pozosta\u0142ych \u017ar\u00f3d\u0142ach wyraz okrucie\u0144stwo si\u0119 nie pojawia. Mo\u017cliwe, i\u017c w ten spos\u00f3b kronikarz chcia\u0142 skompromitowa\u0107 i o\u015bmieszy\u0107 pot\u0119pianych przez siebie taboryt\u00f3w, ukazuj\u0105c ich ignorancj\u0119 i b\u0142\u0119dne odczytanie Biblii<\/em>.<\/span><\/p>\n Na uwag\u0119 zas\u0142uguje niezwykle agresywny i wojowniczy ton, jakim pos\u0142ugiwali si\u0119 kaznodzieje taboryccy. Taki obraz w ka\u017cdym razie utrwalaj\u0105 \u017ar\u00f3d\u0142a. Wielokrotnie jest tu mowa o zem\u015bcie, o obmyciu r\u0105k we krwi grzesznik\u00f3w, o bezwzgl\u0119dnym t\u0119pieniu nieprzyjaci\u00f3\u0142 Chrystusa. Wyra\u017anie wida\u0107, i\u017c taboryci uwa\u017cali, \u017ce tylko w ten spos\u00f3b mo\u017cna przygotowa\u0107 si\u0119 na przyj\u015bcie Chrystusa. G\u0142\u0119boko wierzyli w swoje pos\u0142annictwo. Bardzo cz\u0119sto ich twierdzenia by\u0142y podbudowywane autorytetem Pisma \u015awi\u0119tego<\/em>. Motyw wybranych, kt\u00f3rzy maj\u0105 panowa\u0107 wraz z Chrystusem w przysz\u0142ym kr\u00f3lestwie, jest w wizji taboryckiej niezwykle mocno obecny. Wybrani to ci, co w dniu pomsty b\u0119d\u0105 przebywa\u0107 na g\u00f3rach lub w pi\u0119ciu wymienionych powy\u017cej miastach. Oczywi\u015bcie w tej roli taboryci widzieli samych siebie. Charakterystyczne wydaje si\u0119 uto\u017csamienie przez taboryt\u00f3w Ko\u015bcio\u0142a walcz\u0105cego (tak sami siebie okre\u015blali) z Kr\u00f3lestwem Chrystusowym. Je\u015bli chodzi o wspomniane powy\u017cej proroctwo pi\u0119ciu miast, to artyku\u0142 \u00f3smy stanowi jedynie jego streszczenie. Wawrzyniec przytacza je dok\u0142adnie w innym fragmencie swojej kroniki. Kronikarz zaczyna sw\u0105 wypowied\u017a na ten temat od uwagi, o tym, \u017ce niekt\u00f3rzy ksi\u0119\u017ca taboryccy w swych kazaniach przepowiadali ponowne przyj\u015bcie Chrystusa na ziemi\u0119, kt\u00f3remu ma towarzyszy\u0107 zag\u0142ada przeciwnik\u00f3w prawdy. Ocale\u0107 ma tylko pi\u0119\u0107 miast: Plze\u0148, \u017datec, Louny, Slan\u00fd i Klatowy. Wyb\u00f3r tych konkretnych miast by\u0142 podyktowany faktem, \u017ce by\u0142y one silnymi o\u015brodkami radykalizmu husyckiego. Czo\u0142owe miejsce zajmowa\u0142 w\u015br\u00f3d nich Plze\u0148, w kt\u00f3rym na prze\u0142omie roku 1419 i 1420 zgromadzi\u0142a si\u0119 wi\u0119kszo\u015b\u0107 radykalnych ksi\u0119\u017cy. Na uwag\u0119 zas\u0142uguje por\u00f3wnanie przez kaznodziej\u00f3w os\u00f3b, jakie zgromadz\u0105 si\u0119 w pi\u0119ciu miastach do Lota, kt\u00f3ry wraz z c\u00f3rkami jako jedyny ocala\u0142 z zag\u0142ady Sodomy. W tym nawi\u0105zaniu do Biblii<\/em> wyra\u017anie wida\u0107 atmosfer\u0119, jak\u0105 wytwarzali swoimi kazaniami radykalni ksi\u0119\u017ca. Nic, zatem dziwnego, i\u017c tego typu proroctwa \u017cywo oddzia\u0142ywa\u0142y na wyobra\u017ani\u0119 s\u0142uchaczy. Zw\u0142aszcza, \u017ce byli to g\u0142\u00f3wnie ludzie ubodzy i niewykszta\u0142ceni. Wawrzyniec w wy\u017cej wspomnianym fragmencie stwierdza, i\u017c na poparcie swego wezwania do ucieczki do pi\u0119ciu miast ksi\u0119\u017ca przytaczali pisma prorok\u00f3w, kt\u00f3re – jak stwierdza kronikarz – b\u0142\u0119dnie i fa\u0142szywie rozumieli. Wielu prostych ludzi maj\u0105c gorliwo\u015b\u0107 aposto\u0142\u00f3w, lecz nie posiadaj\u0105c wiedzy, wierzy\u0142o wspomnianym wy\u017cej ksi\u0119\u017com. Sprzedawali swoj\u0105 w\u0142asno\u015b\u0107 po niskiej cenie, szli do wspomnianych ksi\u0119\u017cy i sk\u0142adali im uzyskane z transakcji pieni\u0105dze u st\u00f3p. Wawrzyniec oskar\u017ca radykalnych ksi\u0119\u017cy o wy\u0142udzanie pieni\u0119dzy od naiwnych s\u0142uchaczy. Nale\u017cy w tym miejscu zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na stosunek radyka\u0142\u00f3w do w\u0142asno\u015bci prywatnej. Jan z P\u0159\u00edbramu wspomina o znajduj\u0105cej si\u0119 w P\u00edsku kadzi, do kt\u00f3rej mia\u0142y by\u0107 wrzucane wszelkie dobra. Mistrz Jan nastawiony wrogo do taboryckich ksi\u0119\u017cy dopatruje si\u0119 oczywi\u015bcie ich z\u0142ych intencji. Natomiast artyku\u0142\u00a0 24, z Articuli et errores Taboritarum<\/em> m\u00f3wi o tym, \u017ce w Taborze nie mo\u017ce by\u0107 \u017cadnej w\u0142asno\u015bci prywatnej, lecz wszystko ma by\u0107 wsp\u00f3lne. Ten, kto posiada\u0142by cokolwiek na w\u0142asno\u015b\u0107, grzeszy \u015bmiertelnie. Mo\u017cna si\u0119 tu dopatrywa\u0107 nawi\u0105zania do sytuacji pierwotnego Ko\u015bcio\u0142a ukazanej w Dziejach Apostolskich<\/em>. Howard Kaminsky widzi w pozbywaniu si\u0119 w\u0142asno\u015bci przez oczekuj\u0105cych na pocz\u0105tek nowej epoki rodzaj rytualnego wyrzeczenia. Por\u00f3wnuje on to zjawisko do ruchu monastycznego. Mo\u017cliwe te\u017c, i\u017c w ten spos\u00f3b ksi\u0119\u017ca taboryccy chcieli pokaza\u0107, jak radykalnie r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 od krytykowanych i pot\u0119pianych przez siebie ksi\u0119\u017cy rzymskich. W artykule\u00a0 10., w kt\u00f3rym jest mowa o tym, \u017ce jedynym ratunkiem przed gniewem Pana jest udanie si\u0119 na g\u00f3ry, widoczna jest kolejna ju\u017c zmiana charakteru w\u0119dr\u00f3wek na g\u00f3ry. O ile na wiosn\u0119 1419 roku w\u0119dr\u00f3wki mia\u0142y charakter eucharystyczny, a nast\u0119pnie by\u0142y zgromadzeniami, w kt\u00f3rych dominowa\u0142 kontekst polityczny, o tyle teraz wymiar eschatologiczny jest dominuj\u0105cy. R\u00f3\u017cnica polega\u0142a te\u017c na tym, i\u017c wcze\u015bniej po modlitwie i przyj\u0119ciu Eucharystii rozchodzono si\u0119 do dom\u00f3w. W okresie dominowania chiliazmu w ruchu radykalnym na g\u00f3rach przebywano stale. Zgromadzenia te zatraci\u0142y r\u00f3wnie\u017c sw\u00f3j pierwotny pokojowy charakter na rzecz ideologii wojennej. Omawiane artyku\u0142y w znacznym stopniu stanowi\u0105 odzwierciedlenie programu spo\u0142ecznego taboryt\u00f3w. Wyra\u017anie wida\u0107 to w artyku\u0142ach 13-15. W artykule 13. pojawia si\u0119 wezwanie do mordowania i konfiskowania maj\u0105tk\u00f3w zar\u00f3wno pan\u00f3w, panoszy, mieszczan jak ch\u0142op\u00f3w, kt\u00f3rzy odm\u00f3wi\u0105 respektowania czterech nast\u0119puj\u0105cych zasad: \u201eswobody g\u0142oszenia prawdy, popierania prawa Bo\u017cego, troski o ludzkie zbawienie i zwalczania grzechu\u201d. Z przytoczonego fragmentu wynika, \u017ce taboryci nie czynili wyj\u0105tku dla \u017cadnej z warstw spo\u0142ecznych, jedynym kryterium, jakim si\u0119 kierowali, by\u0142a akceptacja b\u0105d\u017a odrzucenie g\u0142oszonych przez nich pogl\u0105d\u00f3w, kt\u00f3re uto\u017csamiali z prawem Bo\u017cym. Z drugiej strony wyst\u0119puje tu r\u00f3wnie\u017c aspekt materialny, gdy mowa o odbieraniu w\u0142asno\u015bci. W\u0105tek ten jest rozwini\u0119ty w artykule 14, kt\u00f3ry zawiera wezwanie do niszczenia wszelkiej w\u0142asno\u015bci przeciwnik\u00f3w prawa Chrystusowego. W artykule 15., w kt\u00f3rym mowa jest o mordowaniu ch\u0142op\u00f3w i poddanych p\u0142ac\u0105cych daniny, nacisk jest po\u0142o\u017cony na to, \u017ce p\u0142acone ona s\u0105 nieprzyjacio\u0142om Chrystusa. W trzech omawianych powy\u017cej artyku\u0142ach obserwujemy z jednej strony nienawi\u015b\u0107 do warstw wy\u017cszych wynikaj\u0105c\u0105 z konflikt\u00f3w spo\u0142ecznych, z drugiej za\u015b mamy do czynienia z postaw\u0105 skrajnie fanatyczn\u0105, prowadz\u0105c\u0105 do uznania g\u0142oszonych przez siebie pogl\u0105d\u00f3w za jedynie s\u0142uszne. Konsekwencj\u0105 takiego za\u0142o\u017cenia by\u0142a bezpardonowa walka z przeciwnikami prawa Chrystusowego. Zwa\u017cywszy na to, \u017ce jedynym kryterium podzia\u0142u by\u0142a ocena dokonywana przez taboryt\u00f3w, grono potencjalnych wrog\u00f3w by\u0142o niezwykle szerokie. Wizja przysz\u0142ego kr\u00f3lestwa, na kt\u00f3re oczekiwali taboryci, jest zarysowana w artyku\u0142ach 16-34. W artykule 16. jest mowa o Ko\u015bciele walcz\u0105cym, kt\u00f3ry ma istnie\u0107 na d\u0142ugo przed zst\u0105pieniem Chrystusa na S\u0105d Ostateczny. Dowiadujemy si\u0119 tutaj r\u00f3wnie\u017c o innym przyj\u015bciu Chrystusa, kt\u00f3re mia\u0142o ju\u017c nast\u0105pi\u0107. Mo\u017cna by si\u0119 tu doszukiwa\u0107 pewnych analogii z fragmentem 27 artyku\u0142u z Articuli et errores Taboritarum<\/em>, w kt\u00f3rym jest mowa o tym, \u017ce Chrystus przyjdzie jak z\u0142odziej. Motyw zst\u0105pienia Chrystusa nie ziemi\u0119 na d\u0142ugo przed S\u0105dem Ostatecznym jest niezwykle istotny dla ideologii chiliastycznej. Przyj\u015bcie Zbawiciela na ziemi\u0119 ma stanowi\u0107 pocz\u0105tek kr\u00f3lestwa, w kt\u00f3rym nie b\u0119dzie ani grzechu, ani zgorszenia, pod\u0142o\u015bci, k\u0142amstwa czy skazy. Niezwykle istotny dla tych rozwa\u017ca\u0144 jest artyku\u0142 17. By\u0142 on ju\u017c pokr\u00f3tce omawiany powy\u017cej. Nale\u017cy tu zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na ten jego fragment, w kt\u00f3rym jest mowa o taboryckiej interpretacji dw\u00f3ch fragment\u00f3w Ewangelii wed\u0142ug \u015bw. Mateusza<\/em> (Mt 13, 40 i 24, 14). Cytaty te odnosz\u0105 si\u0119 do ko\u0144ca \u015bwiata. Wed\u0142ug Wawrzy\u0144ca taboryci t\u0142umaczyli te fragmenty w nast\u0119puj\u0105cy spos\u00f3b: uwa\u017cali, \u017ce po ko\u0144cu dotychczasowego \u015bwiata, kt\u00f3ry b\u0119dzie mia\u0142 miejsce w najbli\u017cszym czasie, nast\u0105pi nowy wiek. Okre\u015blali go jako czas ludzi pielgrzymuj\u0105cych, ja\u015bniej\u0105cych niczym s\u0142o\u0144ce w kr\u00f3lestwie Bo\u017cym. I to kr\u00f3lestwo mia\u0142o trwa\u0107 a\u017c do ko\u0144ca \u015bwiata. Mo\u017cna wyci\u0105gn\u0105\u0107 wniosek, i\u017c pierwszy wymieniony w przytoczonym artykule \u201ekoniec \u015bwiata\u201d by\u0142 tak naprawd\u0119 pocz\u0105tkiem nowej epoki, kr\u00f3lestwa wybranych. Szerzej wizja oczekiwanej rzeczywisto\u015bci zarysowuje si\u0119 w kolejnych artyku\u0142ach. W artykule 19. pojawiaj\u0105 si\u0119 kolejne typowe dla nadziei chiliastycznych w\u0105tki. Wyst\u0119puje tutaj motyw pierwszego zmartwychwstania, kt\u00f3rego dost\u0105pi\u0105 wybrani. Jest te\u017c wyra\u017anie zaznaczone, \u017ce nast\u0105pi ono na d\u0142ugo przed drugim zmartwychwstaniem, kt\u00f3re nast\u0105pi przy ko\u0144cu \u015bwiata. Po raz kolejny pojawia si\u0119 tutaj motyw jawnego zst\u0105pienia Chrystusa na ziemi\u0119, tak, \u017ce ka\u017cde oko go ujrzy. Zbawiciel jest tu jedynym sprawc\u0105 oczekiwanych wydarze\u0144. Nale\u017cy w tym miejscu zastanowi\u0107 si\u0119 nad jedn\u0105 kwesti\u0105. Omawiany artyku\u0142 ma sw\u00f3j odpowiednik w Articuli et errores taboritarum<\/em> (artyku\u0142 28). Interesuj\u0105ce jest to, \u017ce jest on poprzedzony przez wspomniany ju\u017c artyku\u0142 27, w kt\u00f3rym jest mowa o tym, \u017ce Chrystus przyb\u0119dzie na ziemi\u0119 jak z\u0142odziej. Przyczyn\u0105 tej pozornej sprzeczno\u015bci by\u0142y omawiane ju\u017c powy\u017cej dwa etapy w chiliazmie husyckim. W dalszym ci\u0105gu artyku\u0142u 20. jest mowa o uczcie, jaka odb\u0119dzie si\u0119 z udzia\u0142em wybranych na g\u00f3rach. Wszyscy ci, kt\u00f3rzy b\u0119d\u0105 si\u0119 znajdowa\u0107 poza g\u00f3rami, ulegn\u0105 zag\u0142adzie. Mamy tu do czynienia z rozwini\u0119ciem w\u0105tku g\u00f3r, kt\u00f3re maj\u0105 stanowi\u0107 miejsce ocalenia wybranych. W artykule 20. kontynuowany jest temat pierwszego zmartwychwstania. Mowa tu jest o nowym niebie i nowej ziemi. W kolejnych dw\u00f3ch artyku\u0142ach poruszane s\u0105 kolejno nast\u0119puj\u0105ce kwestie: w przysz\u0142ym kr\u00f3lestwie ludzie pielgrzymuj\u0105cy nie napotkaj\u0105 \u017cadnych przeciwno\u015bci na swej drodze, w oczekiwanej rzeczywisto\u015bci nie b\u0119dzie ucisku najubo\u017cszych, znikn\u0105 wszelkie p\u0142atno\u015bci i upadnie w\u0142adza zar\u00f3wno duchowna jak i \u015bwiecka. Po raz kolejny wida\u0107 tu wyra\u017anie odzwierciedlenie programu spo\u0142ecznego taboryt\u00f3w. Zauwa\u017cy\u0107 tu mo\u017cna nacisk po\u0142o\u017cony na brak ciemi\u0119\u017cenia w przysz\u0142ym kr\u00f3lestwie. Nie mo\u017cna te\u017c przej\u015b\u0107 oboj\u0119tnie nad \u017cywionym przez chiliast\u00f3w przekonaniem (artyku\u0142 23.), \u017ce w oczekiwanej z ut\u0119sknieniem rzeczywisto\u015bci nie b\u0119dzie miejsca dla \u017cadnej w\u0142adzy zar\u00f3wno \u015bwieckiej jak duchownej. Wyj\u0105tek stanowi tu w\u0142adza Boga. Nadzieje \u017cywione przez taboryt\u00f3w maj\u0105 wi\u0119c w pewnym sensie charakter anarchiczny. Na aspekt materialny wizji przysz\u0142ego kr\u00f3lestwa wskazuje Jan z P\u0159\u00edbramu. Stwierdza on, \u017ce ksi\u0119\u017ca taboryccy przepowiadali, \u017ce wybrani Bo\u017cy, czyli ci, kt\u00f3rzy uciekli na g\u00f3ry, stan\u0105 si\u0119 posiadaczami d\u00f3br nale\u017c\u0105cych wcze\u015bniej do z\u0142ych ludzi. Artyku\u0142y 24. i 25. stanowi\u0105 por\u00f3wnanie przysz\u0142ego kr\u00f3lestwa do pierwotnego Ko\u015bcio\u0142a. W obu przypadkach zar\u00f3wno, gdy chodzi o s\u0142aw\u0119 jak i dary por\u00f3wnanie wypada na korzy\u015b\u0107 przysz\u0142o\u015bci. Znamienny jest fakt odwo\u0142ywania si\u0119 taboryt\u00f3w do tradycji pierwotnego Ko\u015bcio\u0142a, kt\u00f3ry wed\u0142ug husyt\u00f3w mia\u0142 stanowi\u0107 przeciwie\u0144stwo pi\u0119tnowanego przez nich Ko\u015bcio\u0142a rzymskiego. Analogiczne zjawisko obserwujemy w innych \u015bredniowiecznych ruchach heretyckich. Artyku\u0142 26. odnosi si\u0119 do wiedzy i m\u00f3wi o tym, \u017ce w przysz\u0142ym kr\u00f3lestwie jedynym \u017ar\u00f3d\u0142em poznania b\u0119dzie B\u00f3g. W fragmencie tym pobrzmiewaj\u0105 echa antyintelektualnego nastawienia duchownych taboryckich, o kt\u00f3rym by\u0142a ju\u017c mowa powy\u017cej. Kolejny artyku\u0142 jest w pewnym sensie kontynuacj\u0105 poprzedniego. Jest w nim mowa o tym, \u017ce w nowej rzeczywisto\u015bci nie b\u0119dzie pisanego prawa Bo\u017cego, poniewa\u017c ka\u017cdy b\u0119dzie je mia\u0142 wypisane w swoim sercu. W artykule 29. silnie widoczne s\u0105 l\u0119ki zwi\u0105zane z trudami codziennego \u017cycia, a mianowicie w przysz\u0142ym kr\u00f3lestwie matki b\u0119d\u0105 rodzi\u0142y dzieci bezbole\u015bnie. W artykule 32. jest mowa o tym, \u017ce kobiety w odnowionym kr\u00f3lestwie b\u0119d\u0105 poczyna\u0107 i rodzi\u0107 bez zap\u0142odnienia nasieniem. Jest to oczywista aluzja do Niepokalanego Pocz\u0119cia Naj\u015bwi\u0119tszej Marii Panny. Pogl\u0105d ten wydaje si\u0119 by\u0107 konsekwencj\u0105 stwierdzenia, \u017ce w przysz\u0142ej rzeczywisto\u015bci nie b\u0119dzie istnia\u0142 grzech (artyku\u0142 16.). Zar\u00f3wno w artykule 29. jak i 32. jest r\u00f3wnie\u017c widoczny generalnie negatywny stosunek ksi\u0119\u017cy taboryckich do kwestii prokreacji. Jak wskazuje Stanis\u0142aw Bylina byli oni zasadniczo zwolennikami powszechnej czysto\u015bci. O negowaniu sakramentu ma\u0142\u017ce\u0144stwa przez duchownych taboryckich pisze Jan z P\u0159\u00edbramu. Wed\u0142ug mistrza Jana ksi\u0119\u017ca zakazywali utrzymywania stosunk\u00f3w ma\u0142\u017ce\u0144skich i \u017c\u0105dali \u017cycia w czysto\u015bci. Nie przestrzegaj\u0105cych tych nakaz\u00f3w karano ch\u0142ost\u0105, a nawet \u015bmierci\u0105 (poprzez utopienie). Interesuj\u0105cy z punktu widzenia postulat\u00f3w spo\u0142ecznych taboryt\u00f3w jest artyku\u0142 31., w kt\u00f3rym mowa jest o tym, \u017ce w Ko\u015bciele pielgrzymuj\u0105cym kobiety nie s\u0105 zobowi\u0105zane do pos\u0142usze\u0144stwa wobec swoich m\u0119\u017c\u00f3w. Nasuwaj\u0105 si\u0119 tutaj dwa wyja\u015bnienia. Takie stwierdzenie wydaje si\u0119 by\u0107 logiczn\u0105 konsekwencj\u0105 tre\u015bci zwartych w artyku\u0142ach 22. i 23., gdzie mowa jest o ustaniu ucisku i zniesieniu wszelkiej w\u0142adzy (tak\u017ce monarszej), opr\u00f3cz zwierzchno\u015bci Boga. Mo\u017cna te\u017c w tym przypadku odwo\u0142a\u0107 si\u0119 do rozmowy Jezusa z saduceuszami. W owym dniu przyszli do Niego saduceusze, kt\u00f3rzy twierdz\u0105, \u017ce nie ma zmartwychwstania i zagadn\u0119li Go w ten spos\u00f3b: \u201eNauczycielu, Moj\u017cesz powiedzia\u0142: Je\u015bli kto umrze bezdzietnie, niech jego brat we\u017amie wdow\u0119 po nim i wzbudzi potomstwo swemu bratu. Ot\u00f3\u017c by\u0142o u nas siedmiu. Pierwszy o\u017ceni\u0142 si\u0119 i umar\u0142, a poniewa\u017c nie mia\u0142 potomstwa, zostawi\u0142 swoj\u0105 \u017con\u0119 bratu. Tak samo drugi i trzeci – a\u017c do si\u00f3dmego. W ko\u0144cu po wszystkich umar\u0142a ta kobieta. Do kt\u00f3rego wi\u0119c z tych siedmiu nale\u017ce\u0107 b\u0119dzie przy zmartwychwstaniu? Bo wszyscy j\u0105 mieli [za \u017con\u0119].\u201d Jezus im odpowiedzia\u0142: \u201eJeste\u015bcie w b\u0142\u0119dzie, nie znaj\u0105c Pisma<\/em> ani mocy Bo\u017cej. Przy zmartwychwstaniu, bowiem nie b\u0119d\u0105 si\u0119 ani \u017ceni\u0107, ani za m\u0105\u017c wychodzi\u0107, lecz b\u0119d\u0105 jak anio\u0142owie Bo\u017cy w niebie\u201d. Artyku\u0142 33. stanowi kontynuacj\u0119 31. Traktuje on o tym, \u017ce w czasie pomsty kobiety maj\u0105 pozostawia\u0107 m\u0119\u017c\u00f3w i same i\u015b\u0107 na g\u00f3ry lub do pi\u0119ciu miast. Ostatn,i b\u0119d\u0105cy przedmiotem niniejszych rozwa\u017ca\u0144 artyku\u0142, zawiera nakaz niszczenia wszelkich obiekt\u00f3w kultu. Mia\u0142 by\u0107 to spos\u00f3b na przybli\u017cenie nowego kr\u00f3lestwa. Mo\u017cna ten fragment interpretowa\u0107 jako wyraz buntu przeciwko materialnej pot\u0119dze Ko\u015bcio\u0142a. Wspomniany artyku\u0142 jest charakterystyczny dla drugiej fazy chiliazmu husyckiego, w kt\u00f3rym dominowa\u0142o przekonanie, \u017ce pocz\u0105tek nowej epoki mo\u017cna przybli\u017cy\u0107 poprzez obalenie istniej\u0105cego porz\u0105dku.<\/span><\/p>\n W omawianych powy\u017cej artyku\u0142ach kontekst spo\u0142eczny jest niezwykle silnie obecny i wydaje si\u0119 by\u0107 nierozerwalnie zwi\u0105zany z aspektem religijnych ruchu taboryckiego. Pewne w\u0105tki maj\u0105, pos\u0142uguj\u0105c si\u0119 wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 terminologi\u0105, charakter wr\u0119cz rewolucyjny. Dotyczy to nie tylko napi\u0119\u0107 spo\u0142ecznych, ale r\u00f3wnie\u017c kwestii obyczajowych. Nale\u017cy jednak zaznaczy\u0107, i\u017c interpretacja Josefa Macka, czo\u0142owego marksistowskiego historyka husytyzmu, \u017ce chiliazm by\u0142 rewolucyjn\u0105 ideologi\u0105 Taboru jest niew\u0142a\u015bciwa, a dopatrywanie si\u0119 w artyku\u0142ach chiliastycznych przede wszystkim postulat\u00f3w antyfeudalnych przy zupe\u0142nym niemal zlekcewa\u017ceniu czynnika religijnego jest nieuprawnione. Mam tu na my\u015bli rewolucj\u0119, pojmowan\u0105 przez pryzmat marksistowskich kryteri\u00f3w. Nie mo\u017cna bowiem nie docenia\u0107 na wskro\u015b religijnego charakteru omawianego ruchu. Przejawia si\u0119 on cho\u0107by w terminologii, jak\u0105 pos\u0142ugiwali taboryci. W analizowanych artyku\u0142ach jest np. wielokrotnie mowa o Ko\u015bciele pielgrzymuj\u0105cym. Taboryci s\u0105 okre\u015blani jako wierni, czy te\u017c wybrani przez Boga. Z omawianych powy\u017cej artyku\u0142\u00f3w wy\u0142ania si\u0119 wizja spo\u0142ecze\u0144stwa egalitarnego, w kt\u00f3rym nie b\u0119dzie \u017cadnej w\u0142adzy zwierzchniej z wyj\u0105tkiem w\u0142adzy Boga. \u017bycie w kr\u00f3lestwie Chrystusowym mia\u0142o by\u0107 pozbawione wszelkich trosk. Nale\u017cy te\u017c zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na to, jak taboryci postrzegali Boga. Z artyku\u0142\u00f3w wy\u0142ania si\u0119 obraz na wskro\u015b starotestamentowy. Nie dziwi w tym kontek\u015bcie tak znaczne nagromadzenie cytat\u00f3w ze Starego Testamentu<\/em>. B\u00f3g taborycki nie jest mi\u0142osierny i \u0142agodny. Jest on zapalczywy, okrutny, ale r\u00f3wnie\u017c sprawiedliwy. W ten spos\u00f3b taboryci postrzegali r\u00f3wnie\u017c Chrystusa. M\u00f3wi o tym analizowany powy\u017cej artyku\u0142 pi\u0105ty. Zwa\u017cywszy na to, \u017ce s\u0105 tam wymieniane cechy charakterystyczne dla Chrystusa, takie jak \u0142agodno\u015b\u0107 czy wsp\u00f3\u0142czucie, to w\u0142a\u015bnie ten znany r\u00f3wnie\u017c dzi\u015b wizerunek Chrystusa, by\u0142 powszechnie akceptowany w omawianym tu okresie. Mimo, i\u017c tre\u015b\u0107 niekt\u00f3rych artyku\u0142\u00f3w wydaje si\u0119 nie do ko\u0144ca jasna, \u017ce napotykamy na pewne sprzeczno\u015bci czy niesp\u00f3jno\u015bci, czy te\u017c brak logiki, to mamy tu do czynienia z obszernym przedstawieniem wizji eschatologicznej. Wizja ta stanowi\u0142a podbudow\u0119 ideologiczn\u0105 w czasie gdy chiliazm oddzia\u0142ywa\u0142 na\u00a0 taboryt\u00f3w.<\/span><\/p>\n Po\u0142\u0105czenie wyra\u017anych w\u0105tk\u00f3w eschatologicznych z egalitaryzmem spo\u0142ecznym oraz radykalnym odrzuceniem hierarchii spo\u0142ecznej (jedyn\u0105 instancj\u0105, zas\u0142uguj\u0105c\u0105 wg chiliast\u00f3w na szacunek i uznanie jest Chrystus) sprawia, \u017ce mamy do czynienia z interesuj\u0105cym zjawiskiem spo\u0142ecznym, w kt\u00f3rym w spos\u00f3b uprawniony mo\u017cemy dopatrywa\u0107 si\u0119 antecedencji dla wyros\u0142ej w XIX wieku ideologii anarchistycznej.\u00a0<\/span><\/p>\n \u00a0<\/span><\/p>\n \u00a0 Chiliazm taborycki Podstaw\u0119 wiedzy o taboryckiej wizji Kr\u00f3lestwa Chrystusowego stanowi\u0105 artyku\u0142y chiliastyczne. W niniejszej analizie pos\u0142uguj\u0119 si\u0119 ich trzema<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"colormag_page_layout":"default_layout","footnotes":""},"categories":[143],"tags":[],"class_list":["post-1622","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-inne"],"yoast_head":"\nJakub Rudnicki<\/h4>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"