 {"id":15498,"date":"2015-04-14T17:52:05","date_gmt":"2015-04-14T15:52:05","guid":{"rendered":"http:\/\/www.siemysli.info.ke\/?p=15498"},"modified":"2015-04-14T17:54:42","modified_gmt":"2015-04-14T15:54:42","slug":"etyka-niezalezna-wedlug-ericha-fromma-michela-onfraya-6","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/etyka-niezalezna-wedlug-ericha-fromma-michela-onfraya-6\/","title":{"rendered":"Etyka niezale\u017cna wed\u0142ug Ericha Fromma i Michela Onfray\u2019a (6)"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"http:\/\/www.siemysli.info.ke\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/Anatomia....jpg\" rel=\"lightbox[15498]\"><img decoding=\"async\" class=\"alignleft size-medium wp-image-15499\" src=\"http:\/\/www.siemysli.info.ke\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/Anatomia...-198x300.jpg\" alt=\"Anatomia...\" width=\"198\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/siemysli-ke.info\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/Anatomia...-198x300.jpg 198w, https:\/\/siemysli-ke.info\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/Anatomia....jpg 229w\" sizes=\"(max-width: 198px) 100vw, 198px\" \/><\/a><strong>1.5. Dezintegracja mi\u0142o\u015bci we wsp\u00f3\u0142czesnym \u015bwiecie<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Nowoczesny cz\u0142owiek zosta\u0142 przekszta\u0142cony w towar. Za pomoc\u0105 swych si\u0142 \u017cywotnych chce osi\u0105gn\u0105\u0107 jak najwi\u0119kszy zysk, mo\u017cliwy do osi\u0105gni\u0119cia przy istniej\u0105cych warunkach rynkowych. Dzisiaj ludzie staj\u0105 si\u0119 automatami. W przypadkach sukcesywnych ich stosunek wobec siebie przypomina uczciw\u0105 transakcj\u0119. Wiedzmy przy tym, \u017ce automaty nie mog\u0105 kocha\u0107. Ludzkie automaty bez zdolno\u015bci do kochania nie mog\u0105 sta\u0107 si\u0119 w pe\u0142ni lud\u017ami. Nie jest mi\u0142o\u015bci\u0105 zawarcie przez par\u0119 przymierza przeciw \u015bwiatu. Razem chc\u0105 uchroni\u0107 si\u0119 przed samotno\u015bci\u0105. Pozostaj\u0105 jednak w dw\u00f3jnas\u00f3b w postawie egoizmu. \u201eMi\u0142o\u015b\u0107 jako wzajemne seksualne zaspokojenie oraz mi\u0142o\u015b\u0107 jako \u201epraca zespo\u0142u\u201d i jako schron przed samotno\u015bci\u0105, s\u0105 to dwie \u201enormalne\u201d- powszechne do dzi\u015b &#8211; formy dezintegracji mi\u0142o\u015bci w nowoczesnym spo\u0142ecze\u0144stwie zachodnim.\u201d [1]Mi\u0142o\u015b\u0107 mo\u017ce by\u0107 zjawiskiem irracjonalnym, co ma wyraz w momencie zakochania si\u0119. Mo\u017ce by\u0107 tak\u017ce zjawiskiem racjonalnym, a wi\u0119c szczytowym osi\u0105gni\u0119ciem dojrza\u0142o\u015bci. Mo\u017ce to by\u0107 uczucie oceaniczne, uczucie po\u0142\u0105czenia, jedno\u015bci, \u201ekt\u00f3re jest istot\u0105 mistycznego doznania i \u017ar\u00f3d\u0142em najbardziej intensywnego prze\u017cycia zwi\u0105zku z jak\u0105\u015b drug\u0105 osob\u0105 lub z w\u0142asnym bli\u017anim (\u2026). [2] Bli\u017anim jest ka\u017cdy cz\u0142owiek, niezale\u017cnie od charakteryzuj\u0105cej go p\u0142ci. Wobec tego trzeba zauwa\u017cy\u0107, \u017ce uczucie mi\u0142o\u015bci homoseksualnej mo\u017ce by\u0107 jednak zjawiskiem racjonalnej mi\u0142o\u015bci. Homoseksualizm mo\u017ce by\u0107 przejawem mi\u0142o\u015bci braterskiej. Jednak \u201epoci\u0105g seksualny \u2013 mi\u0119dzy homoseksualistami \u2013 tworzy na kr\u00f3tko z\u0142udzenie zwi\u0105zku, tym niemniej bez mi\u0142o\u015bci \u201ezwi\u0105zek\u201d ten pozostawia obcych r\u00f3wnie daleko od siebie, jak byli przedtem. (\u2026) W mi\u0142o\u015bci erotycznej panuje wy\u0142\u0105czno\u015b\u0107\u201d [3], za\u015b zwi\u0105zek homoseksualny nie doprowadzi do zespolenia si\u0119 dwojga ludzi w akcie mi\u0142o\u015bci.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Fromm wspomina, \u017ce matka mo\u017ce dokonywa\u0107 cud\u00f3w mi\u0142o\u015bci. My\u015bl\u0119, i\u017c dzi\u0119ki takiemu cudowi mi\u0142o\u015bci, dokonanemu z ojcem dziecka, potrafi tchn\u0105\u0107 nowe \u017cycie. Je\u017celi nie b\u0119dzie zdolna do przekazania dziecku mi\u0142o\u015bci do \u017cycia, nie zniszczy go ca\u0142kiem. Cz\u0142owiek, kt\u00f3ry prze\u017cy\u0142 pewne problemy w rozwoju emocjonalnym, mo\u017ce stara\u0107 si\u0119 o poznanie i dokonywanie cud\u00f3w mi\u0142o\u015bci. Znajdzie je we w\u0142asnych t\u0119sknotach i w rado\u015bci, jak\u0105 widzi w szcz\u0119\u015bciu kochaj\u0105cych ludzi. Jednak\u017ce pewn\u0105 form\u0105 pseudo-mi\u0142o\u015bci Fromm okre\u015bla uczucie, kt\u00f3re by mo\u017cna nazwa\u0107 \u201em i \u0142 o \u015b c i \u0105 \u00a0 s e n t y m e n t a l n \u0105\u201d. [4] Mi\u0142o\u015b\u0107 tak\u0105 cz\u0142owiek odczuwa jedynie w sferze fantazji, nie za\u015b w bezpo\u015brednim stosunku do realnie istniej\u0105cego cz\u0142owieka. Dzisiejszy cz\u0142owiek ma sk\u0142onno\u015b\u0107 do uabstrakcyjniania mi\u0142o\u015bci w czasie. \u017byje on we w\u0142asnej przesz\u0142o\u015bci, g\u0142\u0119boko wzruszaj\u0105c si\u0119 wspomnieniami &#8211; albo przysz\u0142o\u015bci, fantazjuj\u0105c na temat wymarzonego uczucia. Mi\u0142o\u015b\u0107 powinna by\u0107 sensem dnia codziennego, a niestety taki cz\u0142owiek (oddaj\u0105cy si\u0119 przede wszystkim fantazjom) nie \u017cyje w tera\u017aniejszo\u015bci. Poprzez opis tego faktu Fromm wskazuje, \u017ce \u017cy\u0107 trzeba tu i teraz, dos\u0142ownie w chwili obecnej. Ta norma etyki humanistycznej wi\u0105\u017ce si\u0119 z za\u0142o\u017ceniem etyki niezale\u017cnej<strong>. To \u017cycie w realnym \u015bwiecie prowadzi cz\u0142owieka do szcz\u0119\u015bcia. I to przez rozwi\u0105zywanie problem\u00f3w, a nie przez mentalne od nich ucieczki.<\/strong> Mi\u0142o\u015b\u0107 mo\u017cliwa jest, kiedy ludzie pokonuj\u0105 w sobie i razem ze sob\u0105 konflikty, staraj\u0105c si\u0119 doj\u015b\u0107 do rozwi\u0105zania problem\u00f3w. Mog\u0105 przecie\u017c wsp\u00f3lnie rozwi\u0105zywa\u0107 konflikty dzi\u0119ki temu, \u017ce si\u0119 komunikuj\u0105 ze sob\u0105 z samej g\u0142\u0119bi swej istoty. \u201eJedynie w takim prze\u017cyciu mie\u015bci si\u0119 ludzka rzeczywisto\u015b\u0107, (\u2026) jedynie tu jest \u017ar\u00f3d\u0142o mi\u0142o\u015bci. Mi\u0142o\u015b\u0107 prze\u017cywana w ten spos\u00f3b jest nieustannym wyzwaniem; nie jest stanem wypoczynku, lecz ruchu, wzrostu, wsp\u00f3lnej pracy.\u201d [5] We wsp\u00f3\u0142czesnym \u015bwiecie Fromm spotka\u0142 si\u0119 tak\u017ce z dezintegracj\u0105 mi\u0142o\u015bci Boga. <strong>Wiara w Boga sta\u0142a si\u0119 sprytn\u0105, nie ryzykown\u0105 ucieczk\u0105 ze \u015bwiata samotno\u015bci. Jej przyj\u0119cie ma na celu lepsze przystosowanie si\u0119 cz\u0142owieka do konkurencyjnej walki.<\/strong> \u201eBoga przekszta\u0142conobowiem w dalekiego naczelnego dyrektora towarzystwa akcyjnego &lt;Wszech\u015bwiat&gt;\u201d. [6] Kiedy jednostka stwierdza, \u017ce on tam jest i kieruje ca\u0142\u0105 \u201eimprez\u0105\u201d, chocia\u017c nigdy go nie widzi, wci\u0105\u017c uznaje jego kierownictwo, robi\u0105c to, co do podw\u0142adnego nale\u017cy.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>1.5.1. Przes\u0142anki sztuki kochania<\/strong><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Po przedstawieniu teorii mi\u0142o\u015bci Fromm podj\u0105\u0142 rozwa\u017cania na temat praktyki mi\u0142o\u015bci. Sztuka mi\u0142o\u015bci wi\u0105\u017ce si\u0119 z doznaniami osobistymi. Nie spos\u00f3b pouczy\u0107 ka\u017cdego cz\u0142owieka, \u201ejak nale\u017cy kocha\u0107\u201d. Mo\u017cna zaj\u0105\u0107 si\u0119 wskazaniem przes\u0142anek sztuki kochania, postaw wobec niej lub raczej stworzeniem w praktyce odpowiednich przes\u0142anek i wypracowaniem postaw. Tutaj, przez analizowanie NORMATYWNYCH WSKAZ\u00d3WEK dzia\u0142ania, docieramy do cech buduj\u0105cych IDEA\u0141 MORALNY etyki humanistycznej.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Kroki do opanowania sztuki mi\u0142o\u015bci stawiaj\u0105 przed nami wymagania. Nie wystarczy wiedzie\u0107, czym jest mi\u0142o\u015b\u0107, \u017ceby j\u0105 stosowa\u0107. Fromm zaleca przyj\u0119cie pewnej postawy i nak\u0142ania do treningu, aby przy pomocy rozumu j\u0105 zastosowa\u0107. Uprawianie sztuki wymaga przede wszystkim dyscypliny. Szczeg\u00f3lnie dyscypliny racjonalnej, na\u0142o\u017conej przez samego siebie, dla opanowania siebie. Kolejnym warunkiem opanowania sztuki mi\u0142o\u015bci jest koncentracja. Je\u015bli potrafimy si\u0119 na czym\u015b skupi\u0107, podchodzimy do tego z r\u00f3wnowag\u0105 wewn\u0119trzn\u0105, spokojnie. Kolejnym czynnikiem, niezb\u0119dnym do opanowania sztuki mi\u0142o\u015bci, jest cierpliwo\u015b\u0107. Ci\u0119\u017cko wsp\u00f3\u0142czesnemu cz\u0142owiekowi stosowa\u0107 cierpliwo\u015b\u0107, kt\u00f3ra w praktyce okazuje si\u0119 r\u00f3wnie trudna jak dyscyplina i skupienie.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Dzieje si\u0119 tak dlatego, \u017ce <strong>szybkie tempo ludzkiej pracy decyduje o warto\u015bci tej pracy. Natomiast czasu dla siebie brak.<\/strong> Je\u015bli cz\u0142owiek zamierza opanowa\u0107 sztuk\u0119 mi\u0142o\u015bci, musi w pe\u0142ni zaanga\u017cowa\u0107 si\u0119 w prac\u0119 nad ni\u0105. Ka\u017cdy wi\u0119c, kto ma ambicj\u0119, aby sta\u0107 si\u0119 mistrzem w dziedzinie sztuki mi\u0142o\u015bci, musi zacz\u0105\u0107 od uprawiania dyscypliny, skupienia i cierpliwo\u015bci we wszystkich strefach swego \u017cycia. W\u0142asna osoba staje si\u0119 jego sprawnym, zdolnym do wykonywania w\u0142a\u015bciwych mu czynno\u015bci, narz\u0119dziem do uprawiania sztuki. W odniesieniu do dyscypliny mo\u017cna przyj\u0105\u0107 kilka jasnych i podstawowych zasad, co do w\u0142asnego zachowania i zwyczaj\u00f3w. Dyscyplina powinna sta\u0107 si\u0119 wyrazem w\u0142asnej woli, by odczuwa\u0107 j\u0105 w przyjemnym rytmie dzia\u0142ania. Trudniejsze w dzia\u0142aniu jest przyj\u0119cie i stosowanie koncentracji wewn\u0119trznej. Nie mo\u017cna nauczy\u0107 si\u0119 koncentracji &#8211; jak zak\u0142ada Fromm &#8211; je\u017celi cz\u0142owiek nie wyczuwa samego siebie. Mo\u017cna w czasie \u201eprostych \u0107wicze\u0144\u201d, przez zrelaksowanie, staraj\u0105c si\u0119 podda\u0107 w\u0142asnemu oddechowi &#8211; stara\u0107 si\u0119 odczu\u0107 sens w\u0142asnego \u201eja\u201d. Odczu\u0107 to, i\u017c ja sam jestem o\u015brodkiem moich si\u0142, ja jestem tw\u00f3rc\u0105 mojego \u015bwiata. Powinienem by\u0107 czujnym i wra\u017cliwym na sw\u00f3j wewn\u0119trzny g\u0142os. W przypadkach zmiany nastroju, powie mi on, dlaczego jestem niespokojny, przygn\u0119biony czy zdenerwowany. Fromm poucza, \u017ce nale\u017cy s\u0142ucha\u0107 g\u0142osu w\u0142asnego sumienia.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Jeste\u015bmy po wielokro\u0107 przyzwyczajeni do zastanych obraz\u00f3w pe\u0142nego, zdrowego ludzkiego funkcjonowania. Do przyjmowania ich jako obraz\u00f3w nale\u017cnego cz\u0142owiekowi szcz\u0119\u015bcia. Jednak to sama obecno\u015b\u0107 dojrza\u0142ej, kochaj\u0105cej osoby, w wi\u0119kszym stopniu mo\u017ce doda\u0107 skrzyde\u0142 rozwijaj\u0105cemu si\u0119 cz\u0142owiekowi i utrzyma\u0107 w nim wizj\u0119 pe\u0142nego, dojrza\u0142ego \u017cycia. Aby dorosn\u0105\u0107 do prowadzenia pe\u0142nego \u017cycia, jednostka musi wyzwoli\u0107 si\u0119 z wewn\u0119trznej rzeczywisto\u015bci swoich l\u0119k\u00f3w i pragnie\u0144. Rozum, b\u0119d\u0105cy zdolno\u015bci\u0105 do obiektywnego my\u015blenia, warunkuje emocjonalna postawa pokory. Mi\u0142o\u015b\u0107 wymaga rozwoju pokory, obiektywizmu i rozumu. Stanie si\u0119 obiektywnym &#8211; z rozumnym pogl\u0105dem na \u015bwiat &#8211; to ju\u017c przebycie po\u0142owy drogi do opanowania sztuki mi\u0142o\u015bci. \u201ePraktykowanie sztuki mi\u0142o\u015bci wymaga wiary.\u201d [7] Mi\u0142o\u015b\u0107 jest aktem wiary. Jednak nie wiary irracjonalnej, opartej na poddaniu si\u0119 irracjonalnemu autorytetowi. <strong>Mi\u0142o\u015b\u0107 jest aktem wiary racjonalnej. Przekonaniem, kt\u00f3re ma swe \u017ar\u00f3d\u0142o we w\u0142asnych doznaniach my\u015blowych i uczuciowych.<\/strong> Wiara racjonalna jest cech\u0105 pewno\u015bci i wytrwa\u0142o\u015bci, kt\u00f3r\u0105 posiadaj\u0105 nasze przekonania. Jest jakby rysem charakteru. Wiara racjonalna niejednokrotnie ju\u017c odegra\u0142a decyduj\u0105c\u0105 rol\u0119 w sposobie my\u015blenia. Wiara wielu naukowc\u00f3w w \u201eracjonalne wizje\u201d swych prawd, ma swe \u017ar\u00f3d\u0142o w ich w\u0142asnych prze\u017cyciach, ich zaufaniu w pot\u0119g\u0119 w\u0142asnych my\u015bli, obserwacji i os\u0105du. Racjonalna wiara jest niezast\u0105pion\u0105 cech\u0105 w sferze stosunk\u00f3w ludzkich. W ka\u017cdej przyja\u017ani, czy mi\u0142o\u015bci cz\u0142owiek potrzebuje wierzy\u0107 w drugiego cz\u0142owieka. Potrzebuje by\u0107 pewnym solidarno\u015bci z nim i niezmienno\u015bci jego zasadniczych pogl\u0105d\u00f3w, samego sedna jego osobowo\u015bci, jego mi\u0142o\u015bci. To, \u017ce cz\u0142owiek nie zmienia pewnych podstawowych pobudek swego dzia\u0142ania, czyni je (np. poszanowanie \u017cycia i godno\u015bci ludzkiej) niejako cz\u0119\u015bci\u0105 tego\u017c cz\u0142owieka. Nie ulegaj\u0105 one zmianie, najwy\u017cej przekszta\u0142ceniom. Dzi\u0119ki tym przekonaniom cz\u0142owiek posiada wiar\u0119 w trwa\u0142o\u015b\u0107 istnienia w\u0142asnego ja, wiar\u0119 w siebie. Wiara racjonalna tkwi w my\u015bli, \u201eponiewa\u017c jest wynikiem naszych w\u0142asnych obserwacji i przemy\u015ble\u0144. Wierzymy w mo\u017cliwo\u015bci innych, nas samych i w mo\u017cliwo\u015bci ca\u0142ej ludzko\u015bci tylko w takim stopniu, w jakim odczuli\u015bmy rozw\u00f3j naszych w\u0142asnych mo\u017cliwo\u015bci, realno\u015b\u0107 rozwoju nas samych, si\u0142\u0119 naszej w\u0142asnej pot\u0119gi rozumu i mi\u0142o\u015bci.\u201d [8] Wiara w \u017cycie wymaga odwagi. Odwagi jako umiej\u0119tno\u015bci podejmowania ryzyka, a nawet zaznania b\u00f3lu czy rozczarowania. <strong>Cz\u0142owiek odwa\u017cny uk\u0142ada sobie \u017cycie w\u0142asnymi si\u0142ami.<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Zdaniem Fromma spo\u0142ecze\u0144stwo trzeba zorganizowa\u0107 w taki spos\u00f3b, aby spo\u0142eczna, przepojona mi\u0142o\u015bci\u0105 natura ludzka, stopi\u0142a si\u0119 w jedno\u015b\u0107 z \u017cyciem spo\u0142ecznym. Jego analiza mi\u0142o\u015bci, nie jest prawieniem utopijnych kaza\u0144, bo oznacza m\u00f3wienie o najwy\u017cszej i prawdziwej potrzebie drzemi\u0105cej w ka\u017cdej ludzkiej istocie. \u201eAnaliza natury mi\u0142o\u015bci prowadzi do odkrycia powszechnego dzi\u015b jej braku oraz do krytyki warunk\u00f3w spo\u0142ecznych, z kt\u00f3rych wynika taki stan rzeczy.\u201d [9] Wiara w mo\u017cliwo\u015b\u0107 aktywnej mi\u0142o\u015bci jako zjawiska spo\u0142ecznego jest wiar\u0105 racjonaln\u0105 i powinna wyra\u017ca\u0107 si\u0119 w dzia\u0142aniu prawdziwych ludzi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ksi\u0105\u017cka Ericha Fromma \u201e<em>O sztuce mi\u0142o\u015bci\u201d<\/em> ukaza\u0142a si\u0119 w Stanach Zjednoczonych w serii \u201e<em>World Perspectives\u201d<\/em> (<em>\u201ePerspektywy \u015bwiata\u201d<\/em>). Fromm u\u015bwiadomi\u0142 tu sobie i czytelnikom, \u017ce intuicja \u2013 jako istota opanowania sztuki mi\u0142o\u015bci &#8211; i rozum musz\u0105 odzyska\u0107 znaczenie jako \u015brodki postrzegania i scalania wewn\u0119trznej istoty cz\u0142owieka z zewn\u0119trzn\u0105 rzeczywisto\u015bci\u0105. Chcia\u0142 przez to wskaza\u0107 drog\u0119 do celu, jakim jest przywr\u00f3cenie w\u0142a\u015bciwego znaczenia ludzkiej woli i odrodzenia wiary i zaufania do cz\u0142owieka. W narastaj\u0105cej Erze \u015awiata, owa seria wydawnicza mia\u0142a na celu ukazanie nowych perspektyw rozwoju \u015bwiata i cz\u0142owieka w oparciu o problemy, konflikty, potrzeby i nadzieje cz\u0142onk\u00f3w r\u00f3\u017cnych kultur i narodowo\u015bci, cz\u0142onk\u00f3w wszech\u015bwiatowej wsp\u00f3lnoty. Pokrywa si\u0119 to ze stoickim poj\u0119ciem kosmopolityzmu. \u015awiadomo\u015b\u0107 harmonijnego zwi\u0105zku cz\u0142owieka ze wszech\u015bwiatem, ze spo\u0142ecze\u0144stwem, z bli\u017animi, zn\u00f3w mo\u017ce si\u0119 narodzi\u0107 poprzez czyn. [10] W zwi\u0105zku z postulowanym przez Fromma rozwojem mi\u0142o\u015bci \u017cycia (<em>biofilii<\/em>), konieczne jest zniesienie niesprawiedliwo\u015bci, czyli zaistnienie wolno\u015bci. Wed\u0142ug wskaz\u00f3wek etyki humanistycznej, \u201ecz\u0142owiek powinien mie\u0107 zapewnion\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 rozwijania swojej indywidualno\u015bci oraz mie\u0107 zawsze mo\u017cliwo\u015b\u0107 wyboru.\u201d [11] <strong>(cdn.)<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><strong>Ala Baster<\/strong><\/p>\n<p>\u00a0 <strong>Przypisy:<\/strong><\/p>\n<p>[1] Fromm E., <em>O sztuce mi\u0142o\u015bci, <\/em>t\u0142um. z ang. A. Bogda\u0144ski, Wyd. Sagittarius 1996, s. 82;<\/p>\n<p>[2] Tam\u017ce, s. 79;<\/p>\n<p>[3] Tam\u017ce, s. 53;<\/p>\n<p>[4] Tam\u017ce, s. 86;<\/p>\n<p>[5] Tam\u017ce, s. 88;<\/p>\n<p>[6] Tam\u017ce, s. 90;<\/p>\n<p>[7] Tam\u017ce, s. 102;<\/p>\n<p>[8] Tam\u017ce, s. 105;<\/p>\n<p>[9] Tam\u017ce, s. 111;<\/p>\n<p>[10] Zob, tam\u017ce, ss. 113 -117;<\/p>\n<p>[11] Olubi\u0144ski \u00a0A., <em>Ericha Fromma koncepcja \u017cycia po ludzku<\/em>, Toru\u0144 1994, s. 30.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>1.5. Dezintegracja mi\u0142o\u015bci we wsp\u00f3\u0142czesnym \u015bwiecie Nowoczesny cz\u0142owiek zosta\u0142 przekszta\u0142cony w towar. Za pomoc\u0105 swych si\u0142 \u017cywotnych chce osi\u0105gn\u0105\u0107 jak<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":15499,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"colormag_page_layout":"default_layout","footnotes":""},"categories":[3,4],"tags":[1933,89,2390,1926,2082,1927,92,2391],"class_list":["post-15498","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kultura","category-nauka","tag-ala-baster","tag-breaking","tag-czlowiek-jako-towar","tag-erich-fromm","tag-etyka-humanistyczna","tag-etyka-niezalezna","tag-headline","tag-sztuka-milosci"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v25.1 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Etyka niezale\u017cna wed\u0142ug Ericha Fromma i Michela Onfray\u2019a (6) - SI\u0118 MY\u015aLI<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/etyka-niezalezna-wedlug-ericha-fromma-michela-onfraya-6\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"de_DE\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Etyka niezale\u017cna wed\u0142ug Ericha Fromma i Michela Onfray\u2019a (6) - SI\u0118 MY\u015aLI\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"1.5. Dezintegracja mi\u0142o\u015bci we wsp\u00f3\u0142czesnym \u015bwiecie Nowoczesny cz\u0142owiek zosta\u0142 przekszta\u0142cony w towar. Za pomoc\u0105 swych si\u0142 \u017cywotnych chce osi\u0105gn\u0105\u0107 jak\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/etyka-niezalezna-wedlug-ericha-fromma-michela-onfraya-6\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"SI\u0118 MY\u015aLI\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2015-04-14T15:52:05+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2015-04-14T15:54:42+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/siemysli-ke.info\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/Anatomia....jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"229\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"346\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"...\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Verfasst von\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"...\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Gesch\u00e4tzte Lesezeit\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"10\u00a0Minuten\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/etyka-niezalezna-wedlug-ericha-fromma-michela-onfraya-6\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/etyka-niezalezna-wedlug-ericha-fromma-michela-onfraya-6\/\"},\"author\":{\"name\":\"...\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/#\/schema\/person\/75326687448d6abf738b156f56385210\"},\"headline\":\"Etyka niezale\u017cna wed\u0142ug Ericha Fromma i Michela Onfray\u2019a (6)\",\"datePublished\":\"2015-04-14T15:52:05+00:00\",\"dateModified\":\"2015-04-14T15:54:42+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/etyka-niezalezna-wedlug-ericha-fromma-michela-onfraya-6\/\"},\"wordCount\":2003,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/etyka-niezalezna-wedlug-ericha-fromma-michela-onfraya-6\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/Anatomia....jpg\",\"keywords\":[\"Ala Baster\",\"breaking\",\"cz\u0142owiek jako towar\",\"Erich Fromm\",\"etyka humanistyczna\",\"etyka niezale\u017cna\",\"headline\",\"sztuka mi\u0142o\u015bci\"],\"articleSection\":[\"Kultura\",\"Nauka\"],\"inLanguage\":\"de\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/etyka-niezalezna-wedlug-ericha-fromma-michela-onfraya-6\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/etyka-niezalezna-wedlug-ericha-fromma-michela-onfraya-6\/\",\"url\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/etyka-niezalezna-wedlug-ericha-fromma-michela-onfraya-6\/\",\"name\":\"Etyka niezale\u017cna wed\u0142ug Ericha Fromma i Michela Onfray\u2019a (6) - SI\u0118 MY\u015aLI\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/etyka-niezalezna-wedlug-ericha-fromma-michela-onfraya-6\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/etyka-niezalezna-wedlug-ericha-fromma-michela-onfraya-6\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/Anatomia....jpg\",\"datePublished\":\"2015-04-14T15:52:05+00:00\",\"dateModified\":\"2015-04-14T15:54:42+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/etyka-niezalezna-wedlug-ericha-fromma-michela-onfraya-6\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"de\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[[\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/etyka-niezalezna-wedlug-ericha-fromma-michela-onfraya-6\/\"]]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"de\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/etyka-niezalezna-wedlug-ericha-fromma-michela-onfraya-6\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/Anatomia....jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/Anatomia....jpg\",\"width\":229,\"height\":346},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/etyka-niezalezna-wedlug-ericha-fromma-michela-onfraya-6\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Etyka niezale\u017cna wed\u0142ug Ericha Fromma i Michela Onfray\u2019a (6)\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#website\",\"url\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/\",\"name\":\"SI\u0118 MY\u015aLI\",\"description\":\"\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"de\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#organization\",\"name\":\"SI\u0118 MY\u015aLI\",\"url\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"de\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/99.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/99.png\",\"width\":270,\"height\":204,\"caption\":\"SI\u0118 MY\u015aLI\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#\/schema\/logo\/image\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/#\/schema\/person\/75326687448d6abf738b156f56385210\",\"name\":\"...\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"de\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/33a3c2559155e1b4add65cf88cafda785aeb920f44b97c7055b07866ab5b13c2?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/33a3c2559155e1b4add65cf88cafda785aeb920f44b97c7055b07866ab5b13c2?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"...\"},\"url\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/author\/lele\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Etyka niezale\u017cna wed\u0142ug Ericha Fromma i Michela Onfray\u2019a (6) - SI\u0118 MY\u015aLI","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/etyka-niezalezna-wedlug-ericha-fromma-michela-onfraya-6\/","og_locale":"de_DE","og_type":"article","og_title":"Etyka niezale\u017cna wed\u0142ug Ericha Fromma i Michela Onfray\u2019a (6) - SI\u0118 MY\u015aLI","og_description":"1.5. Dezintegracja mi\u0142o\u015bci we wsp\u00f3\u0142czesnym \u015bwiecie Nowoczesny cz\u0142owiek zosta\u0142 przekszta\u0142cony w towar. Za pomoc\u0105 swych si\u0142 \u017cywotnych chce osi\u0105gn\u0105\u0107 jak","og_url":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/etyka-niezalezna-wedlug-ericha-fromma-michela-onfraya-6\/","og_site_name":"SI\u0118 MY\u015aLI","article_published_time":"2015-04-14T15:52:05+00:00","article_modified_time":"2015-04-14T15:54:42+00:00","og_image":[{"width":229,"height":346,"url":"https:\/\/siemysli-ke.info\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/Anatomia....jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"...","twitter_misc":{"Verfasst von":"...","Gesch\u00e4tzte Lesezeit":"10\u00a0Minuten"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/etyka-niezalezna-wedlug-ericha-fromma-michela-onfraya-6\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/etyka-niezalezna-wedlug-ericha-fromma-michela-onfraya-6\/"},"author":{"name":"...","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/#\/schema\/person\/75326687448d6abf738b156f56385210"},"headline":"Etyka niezale\u017cna wed\u0142ug Ericha Fromma i Michela Onfray\u2019a (6)","datePublished":"2015-04-14T15:52:05+00:00","dateModified":"2015-04-14T15:54:42+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/etyka-niezalezna-wedlug-ericha-fromma-michela-onfraya-6\/"},"wordCount":2003,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/etyka-niezalezna-wedlug-ericha-fromma-michela-onfraya-6\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/siemysli-ke.info\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/Anatomia....jpg","keywords":["Ala Baster","breaking","cz\u0142owiek jako towar","Erich Fromm","etyka humanistyczna","etyka niezale\u017cna","headline","sztuka mi\u0142o\u015bci"],"articleSection":["Kultura","Nauka"],"inLanguage":"de","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/etyka-niezalezna-wedlug-ericha-fromma-michela-onfraya-6\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/etyka-niezalezna-wedlug-ericha-fromma-michela-onfraya-6\/","url":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/etyka-niezalezna-wedlug-ericha-fromma-michela-onfraya-6\/","name":"Etyka niezale\u017cna wed\u0142ug Ericha Fromma i Michela Onfray\u2019a (6) - SI\u0118 MY\u015aLI","isPartOf":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/etyka-niezalezna-wedlug-ericha-fromma-michela-onfraya-6\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/etyka-niezalezna-wedlug-ericha-fromma-michela-onfraya-6\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/siemysli-ke.info\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/Anatomia....jpg","datePublished":"2015-04-14T15:52:05+00:00","dateModified":"2015-04-14T15:54:42+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/etyka-niezalezna-wedlug-ericha-fromma-michela-onfraya-6\/#breadcrumb"},"inLanguage":"de","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":[["https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/etyka-niezalezna-wedlug-ericha-fromma-michela-onfraya-6\/"]]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"de","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/etyka-niezalezna-wedlug-ericha-fromma-michela-onfraya-6\/#primaryimage","url":"https:\/\/siemysli-ke.info\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/Anatomia....jpg","contentUrl":"https:\/\/siemysli-ke.info\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/Anatomia....jpg","width":229,"height":346},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/etyka-niezalezna-wedlug-ericha-fromma-michela-onfraya-6\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Etyka niezale\u017cna wed\u0142ug Ericha Fromma i Michela Onfray\u2019a (6)"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#website","url":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/","name":"SI\u0118 MY\u015aLI","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"de"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#organization","name":"SI\u0118 MY\u015aLI","url":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"de","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/siemysli-ke.info\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/99.png","contentUrl":"https:\/\/siemysli-ke.info\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/99.png","width":270,"height":204,"caption":"SI\u0118 MY\u015aLI"},"image":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/#\/schema\/person\/75326687448d6abf738b156f56385210","name":"...","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"de","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/33a3c2559155e1b4add65cf88cafda785aeb920f44b97c7055b07866ab5b13c2?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/33a3c2559155e1b4add65cf88cafda785aeb920f44b97c7055b07866ab5b13c2?s=96&d=mm&r=g","caption":"..."},"url":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/author\/lele\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15498","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15498"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15498\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wp-json\/wp\/v2\/media\/15499"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15498"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15498"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15498"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}