{"id":15120,"date":"2015-02-23T18:13:13","date_gmt":"2015-02-23T17:13:13","guid":{"rendered":"http:\/\/www.siemysli.info.ke\/?p=15120"},"modified":"2015-02-23T18:16:31","modified_gmt":"2015-02-23T17:16:31","slug":"etyka-niezalezna-wedlug-ericha-fromma-michela-onfraya-3","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/etyka-niezalezna-wedlug-ericha-fromma-michela-onfraya-3\/","title":{"rendered":"Etyka niezale\u017cna wed\u0142ug Ericha Fromma i Michela Onfray\u2019a (3)"},"content":{"rendered":"

\"The<\/a>1.2. Koncepcja natury w filozofii Fromma<\/strong><\/p>\n

Skupiaj\u0105c si\u0119 na – podkre\u015blanym przez Fromma – rozwoju gatunku ludzkiego, mo\u017cna przypisa\u0107 etyk\u0119 pre-teocentryczn\u0105 dawnym spo\u0142ecze\u0144stwom ludzkim. By\u0142a to wczesna faza ich rozwoju, stan niemowl\u0119ctwa gatunku. Grupy ludzkie wyznawa\u0142y w\u00f3wczas kult Matki Ziemi, kt\u00f3ra darzy je mi\u0142o\u015bci\u0105 i wci\u0105\u017c daje \u017cycie. Jak zauwa\u017cy\u0142 wielki religioznawca wsp\u00f3\u0142czesny, Mircea Eliade: \u201eRytualna rola jaski\u0144 (\u2026) da si\u0119 interpretowa\u0107 r\u00f3wnie\u017c jako powr\u00f3t mistyczny do \u0142ona \u00abMatki\u00bb.\u201d[1] Prawdopodobnie pod wp\u0142ywem katastrof przyrodniczych i tragicznych konflikt\u00f3w mi\u0119dzyludzkich, gatunek ludzki wszed\u0142 p\u00f3\u017aniej w epok\u0119 pos\u0142usze\u0144stwa wobec Boga Ojca. Nale\u017cy zaznaczy\u0107, \u017ce w poprzedniej epoce, pewne warto\u015bci i wyobra\u017cenia, kt\u00f3re ludzie stosowali w \u017cyciu, wynika\u0142y z postawy ludzkiej niezbyt \u015bwiadomej rzeczywisto\u015bci i wyprowadzane by\u0142y z do\u015bwiadczenia. Ich wachlarz zmienia\u0142 si\u0119 w obr\u0119bie naturalnych potrzeb, a do tego przedmioty, symbole i zachowania by\u0142y przedstawieniami naturalnych ludzkich d\u0105\u017ce\u0144, pe\u0142ni\u0105c w spo\u0142ecze\u0144stwie funkcj\u0119 praktyczn\u0105. Je\u015bli chodzi o epok\u0119 teocentryczn\u0105, cz\u0142owiek d\u0105\u017cy\u0142 wtedy realizowania warto\u015bci moralnych, wyznaczonych dla niego \u201eprzez Boga-Ojca\u201d. Mog\u0142y sta\u0107 si\u0119 w\u0142asno\u015bci\u0105 cz\u0142owieka, je\u017celi B\u00f3g \u2013 jako \u017ar\u00f3d\u0142o tych warto\u015bci \u2013 ich mu udzieli\u0142. Czekanie na pokierowanie w\u0142asnym sumieniem z zewn\u0105trz, czy to ze strony innych os\u00f3b, czy te\u017c wp\u0142ywu przekona\u0144 na wyobra\u017ani\u0119, doprowadzi\u0142o cz\u0142owieka do zagubienia si\u0119 w nierzeczywistym, cho\u0107 odnosz\u0105cym si\u0119 do \u017cycia ludzkiego, moralnym kodeksie religijnym. E. Fromm wspomnia\u0142 o tym, \u017ce dziecko w pierwszym okresie \u017cycia, a wi\u0119c ju\u017c \u017cycia poza matk\u0105, przede wszystkim czuje. Wiadomo, i\u017c nie ma ono \u015bwiadomo\u015bci, ani te\u017c si\u0142y, by egzystowa\u0107 samodzielnie. W nast\u0119pnym etapie rozwoju, dziecko zabiega o mi\u0142o\u015b\u0107 ojca. Faza poznawania i upi\u0119kszania przez dziecko wzorc\u00f3w, podanych mu przez ojca, jest podobna do przyjmowania religijnej hierarchii warto\u015bci przez ludzi w epoce podporz\u0105dkowania ludzko\u015bci wobec Boga Ojca. By\u0107 mo\u017ce, zgodnie z teoriami samego Fromma, dzi\u0119ki bezwarunkowej mi\u0142o\u015bci matki \u017cycie niemowl\u0119cia upodabnia si\u0119 do zachowania cz\u0142owieka – zgodnie z normami etyki pre-teocentrycznej.<\/p>\n

By przyjrze\u0107 si\u0119 naturze ludzkiej w koncepcji Fromma, zwr\u00f3\u0107my uwag\u0119 na w\u0142adze mentalne cz\u0142owieka. B\u0119d\u0105c \u015bwiadomym biegu zdarze\u0144 dostrzeg\u0142 on kres swego \u017cycia. Koniec \u017cycia najcz\u0119\u015bciej pozostaje problem dla cz\u0142owieka nierozwi\u0105zywalnym. Wobec \u015bmierci sta\u0142 si\u0119 bezsilny. Cz\u0142owiek pr\u00f3buje uwolni\u0107 si\u0119 od sprzeczno\u015bci mi\u0119dzy \u017cyciem a \u015bmierci\u0105. Taka dysharmonia wewn\u0119trzna wyznacza potrzeby cz\u0142owieka, w tym potrzeb\u0119 wi\u0119zi z innymi lud\u017ami i potrzeb\u0119 mi\u0142o\u015bci. Ludzie dziel\u0105 si\u0119 wed\u0142ug Fromma na kochaj\u0105cych \u017cycie<\/strong> oraz zafascynowanych \u015bmierci\u0105<\/strong>. \u201eFromm postulowa\u0142 postaw\u0119 \u017cycia, ukierunkowan\u0105 na istnienie\u201d[2], rozw\u00f3j biofilii, a wi\u0119c mi\u0142o\u015bci do \u017cycia, tendencji do jego ochrony i rozwoju. Je\u017celi samo\u015bwiadomo\u015b\u0107 cz\u0142owieka i zerwanie wi\u0119zi z natur\u0105 wtr\u0105ci\u0142y go w samotno\u015b\u0107, kt\u00f3ra jest \u017ar\u00f3d\u0142em niepokoju, cz\u0142owiek d\u0105\u017cy do pokonania samotno\u015bci. Dzi\u0119ki mi\u0142o\u015bci<\/strong> mo\u017ce uzyska\u0107 poczucie jedno\u015bci z innymi lud\u017ami.<\/p>\n

\n

1.3. Istota i funkcje mi\u0142o\u015bci<\/strong><\/p>\n

Wypracowana przez E. Fromma koncepcja mi\u0142o\u015bci, kt\u00f3r\u0105 zajmiemy si\u0119, analizuj\u0105c jego dzie\u0142o O sztuce mi\u0142o\u015bci<\/em> (tytu\u0142 orygina\u0142u: The Art of Loving<\/em>, 1956), wskazuje, jakie nastawienie nale\u017cy cz\u0142owiekowi przyj\u0105\u0107 w aktywnym d\u0105\u017ceniu do szcz\u0119\u015bcia i rado\u015bci. Szacunek do siebie i drugiego cz\u0142owieka, serdeczno\u015b\u0107 i troska \u015bwiadcz\u0105 o nastawieniu pe\u0142nym mi\u0142o\u015bci do innych ludzi. Rzetelno\u015b\u0107 w kontaktach z innymi lud\u017ami i staranno\u015b\u0107 w kierowaniu si\u0119 powy\u017cszymi przekonaniami, nie powinna wytwarza\u0107 w nas hierarchii, dotycz\u0105cej traktowania pozosta\u0142ych ludzi. Fromm zaznacza, \u017ce w zwi\u0105zkach i kontaktach mi\u0119dzyludzkich, \u201enie mo\u017ce by\u0107 podzia\u0142u na mi\u0142o\u015b\u0107 wobec bliskich i wobec obcych, a owa rzetelno\u015b\u0107 jest przedmiotem etyki humanistycznej.\u201d[3]<\/strong> Ludzie, kt\u00f3rzy kochaj\u0105, wyzwalaj\u0105 si\u0119 z pod\u015bwiadomego zazwyczaj l\u0119ku przed mi\u0142o\u015bci\u0105. Tacy ludzie, wed\u0142ug Fromma, \u201echc\u0105 by\u0107\u2019\u2019, \u017cyj\u0105 chwil\u0105 obecn\u0105, przesz\u0142o\u015bci i przysz\u0142o\u015bci do\u015bwiadczaj\u0105 tak samo jak tera\u017aniejszo\u015bci, \u017cyj\u0105 g\u0142\u0119boko, rado\u015bnie, kochaj\u0105 i staraj\u0105 si\u0119 uchwyci\u0107 prawd\u0119.\u201d[4] Opieraj\u0105 si\u0119 na pewnych podstawach \u017cycia<\/strong>. Fromm opowiada jak realizowa\u0107 potrzeb\u0119 mi\u0142o\u015bci.<\/p>\n

Mi\u0142o\u015b\u0107 jest bowiem jedynym rozwi\u0105zaniem problemu ludzkiej egzystencji. Czy mo\u017cna mie\u0107 mi\u0142o\u015b\u0107 i dzi\u0119ki temu czu\u0107 si\u0119 spe\u0142nionym? Mi\u0142o\u015b\u0107 i bycie wed\u0142ug Fromma s\u0105 dzieleniem si\u0119 z innymi, dawaniem, po\u015bwi\u0119caniem si\u0119. Ludzie, kt\u00f3rzy kochaj\u0105, \u017cyj\u0105 g\u0142\u0119boko i rado\u015bnie. Mi\u0142o\u015b\u0107 nie jest w\u0142asno\u015bci\u0105, jest sposobem na wolne \u017cycie.<\/strong> Cz\u0142owiekowi, kt\u00f3ry tworzy naprawd\u0119 ludzki \u015bwiat, potrzeba wskaz\u00f3wek i norm, wed\u0142ug kt\u00f3rych b\u0119dzie post\u0119powa\u0142 oraz norm, jakich b\u0119dzie przestrzega\u0142.[5]Wielcy nauczyciele ludzko\u015bci przekazali nam normy, kt\u00f3rych przestrzeganie stwarza niezb\u0119dne warunki optymalnego istnienia. Zgodnie z tymi normami powinni\u015bmy przezwyci\u0119\u017ca\u0107 zach\u0142anno\u015b\u0107, iluzj\u0119 i nienawi\u015b\u0107 oraz rozwija\u0107 mi\u0142o\u015b\u0107 i wsp\u00f3\u0142czucie. Powinni\u015bmy u\u017cywa\u0107 rozumu wobec w\u0142asnych pragnie\u0144 i l\u0119k\u00f3w, \u017ceby je przezwyci\u0119\u017cy\u0107. Tak\u017ce, realizuj\u0105c potrzeb\u0119 mi\u0142o\u015bci, powinni\u015bmy podj\u0105\u0107 wysi\u0142ek opanowania, a przynajmniej poznania sztuki mi\u0142o\u015bci. Jako sztuka, wymaga ona od cz\u0142owieka dyscypliny, koncentracji, cierpliwo\u015bci, ca\u0142o\u015bciowego zaanga\u017cowania si\u0119, wiary i aktywno\u015bci. Fromm wyra\u017anie zaznacza, \u017ce mi\u0142o\u015b\u0107 nie jest uczuciem \u0142atwym. Mo\u017ce osi\u0105gn\u0105\u0107 je ka\u017cdy, kto b\u0119dzie si\u0119 jak najusilniej stara\u0142 rozwin\u0105\u0107 ca\u0142\u0105 swoj\u0105 osobowo\u015b\u0107 i opanowa\u0107 zdolno\u015b\u0107 do kochania.[6]Utrzymuj\u0105c tak\u0105 dyscyplin\u0119 w praktykowaniu mi\u0142o\u015bci – stajemy si\u0119 czujni. Trzeba umie\u0107 podporz\u0105dkowa\u0107 \u017cycie sztuce mi\u0142o\u015bci, je\u015bli zamierzamy sta\u0107 si\u0119 mistrzami tej sztuki. Zastanawiam si\u0119, jak cz\u0142owiek mo\u017ce zacz\u0105\u0107 tworzy\u0107 dzie\u0142o w codziennej sztuce mi\u0142o\u015bci. Fromm odpowiada, \u017ce wymaga to od nas aktu wiary. Wiara racjonalna wymaga odwagi jak te\u017c nadziei, \u017ce mi\u0142o\u015b\u0107 wywo\u0142a mi\u0142o\u015b\u0107. Cz\u0142owiek, je\u015bli wierzy racjonalnie, jest pewny siebie, wytrwa\u0142y w realizowaniu w\u0142asnych ambicji. Je\u015bli za\u015b podporz\u0105dkowuje swe \u017cycie irracjonalnym autorytetom i rezygnuje z odpowiedzialno\u015bci (w obliczu \u201ewszechmocnego boga\u201d lub \u201e\u015blepego przypadku\u201d) wyznaje wiar\u0119 irracjonaln\u0105. Natomiast wiar\u0105 racjonaln\u0105 kieruje si\u0119 cz\u0142owiek, kt\u00f3ry niezachwianie wierzy w siebie, we w\u0142asn\u0105 mi\u0142o\u015b\u0107, w wierno\u015b\u0107 i zdolno\u015b\u0107 obudzenia mi\u0142o\u015bci w innych – mo\u017ce kocha\u0107 naprawd\u0119, mo\u017ce obiecywa\u0107 mi\u0142o\u015b\u0107. Zdolno\u015b\u0107 do kochania jest aktywn\u0105 si\u0142\u0105, wp\u0142ywaj\u0105c\u0105 na nasze zachowanie. Mi\u0142o\u015b\u0107 nie pozwala na lenistwo wobec obiektu swoich uczu\u0107. Wymaga ci\u0105g\u0142ego zainteresowania si\u0119 kochanym cz\u0142owiekiem ze strony cz\u0142owieka kochaj\u0105cego. Fromm twierdzi\u0142, i\u017c mi\u0142o\u015b\u0107 i sztuka jej uprawiania zwi\u0105zane s\u0105 z \u017cyciem spo\u0142ecznym cz\u0142owieka. \u201eKocha\u0107, to znaczy mie\u0107 nastawienie pe\u0142ne mi\u0142o\u015bci do innych ludzi.\u201d[7]<\/p>\n

Nale\u017cy u\u015bwiadomi\u0107 sobie, \u017ce mi\u0142o\u015b\u0107 jest sztuk\u0105. Opanowanie ka\u017cdej sztuki powinno by\u0107 spraw\u0105 maksymalnego zainteresowania. Regularno\u015b\u0107, z jak\u0105 przejawiaj\u0105 si\u0119 ludzkie nadzieje, oczekiwania oraz zawody mi\u0142osne, sk\u0142ania do studiowania znaczenia mi\u0142o\u015bci. Opanowanie teorii mi\u0142o\u015bci oraz opanowanie praktyki mi\u0142o\u015bci, pozwala zrodzi\u0107 intuicj\u0119. To istota opanowania sztuki mi\u0142o\u015bci, a wi\u0119c zdolno\u015b\u0107 do kochania. Fromm podkre\u015bli\u0142, i\u017c w \u015bwiecie wsp\u00f3\u0142czesnym \u2013 \u201edla m\u0119\u017cczyzny poci\u0105gaj\u0105ca kobieta, dla kobiety poci\u0105gaj\u0105cy m\u0119\u017cczyzna \u2013 s\u0105 zdobycz\u0105, kt\u00f3rej nawzajem szukaj\u0105. \u201ePoci\u0105gaj\u0105cy\u201d oznacza zazwyczaj zestaw w\u0142a\u015bciwo\u015bci, poszukiwanych na ludzkim rynku. To, co czyni danego cz\u0142owieka poci\u0105gaj\u0105cym, zale\u017cy od mody – obowi\u0105zuj\u0105cej w danym okresie – i to zar\u00f3wno pod wzgl\u0119dem psychicznym, jak fizycznym.\u201d[8] Wzajemna wymiana \u201eosobistych w\u0142a\u015bciwo\u015bci\u201d mi\u0119dzy dwojgiem ludzi prowadzi do rozczarowa\u0144, bo cho\u0107 mi\u0142o\u015b\u0107 jest funkcj\u0105 uczuciow\u0105, nie jest zdobyciem czy tylko posiadaniem poci\u0105gaj\u0105cej osoby.<\/strong> Nie polega tylko na korzystnej wymianie warto\u015bci pomi\u0119dzy odczuwaj\u0105cymi mi\u0142o\u015b\u0107 lud\u017ami. Najpierw trzeba opanowa\u0107 zdolno\u015b\u0107 do kochania, \u017ceby umie\u0107 ni\u0105 cieszy\u0107 siebie i ka\u017cdego bli\u017aniego, w tym osob\u0119 kochan\u0105. Czy s\u0105 r\u00f3\u017cne rodzaje mi\u0142o\u015bci? Cz\u0119sto b\u0142\u0105dzimy, nie odr\u00f3\u017cniaj\u0105c pocz\u0105tkowego uczucia zakochania si\u0119, ze stanem \u201epozostawania w mi\u0142o\u015bci\u201d. St\u0105d powstaje mglisto\u015b\u0107 wobec badania zjawiska mi\u0142o\u015bci. Cz\u0119sto ludzie nie zdaj\u0105 sobie sprawy, i\u017c zbli\u017caj\u0105cy ich poci\u0105g fizyczny czy radosne momenty jego zaspokojenia nie musz\u0105 by\u0107 dowodami pot\u0119gi mi\u0142o\u015bci.<\/p>\n

Fromm traktuje mi\u0142o\u015b\u0107 jako rozwi\u0105zanie problemu ludzkiego istnienia. Wobec zagro\u017ce\u0144 ze strony przyrody cz\u0142owiek czuje niepok\u00f3j, \u015bwiadomo\u015b\u0107 bezradno\u015bci powoduje uczucie wstydu. Natomiast poczucie winy wynika z u\u015bwiadomienia sobie w\u0142asnej odr\u0119bno\u015bci i zr\u00f3\u017cnicowania (po pierwsze mi\u0119dzy m\u0119\u017cczyzn\u0105 a kobiet\u0105). Je\u015bli cz\u0142owiek nie potrafi zjednoczy\u0107 si\u0119 z drugim przez mi\u0142o\u015b\u0107, czuje si\u0119 winny, pozostaj\u0105c w swym wi\u0119zieniu samotno\u015bci. Jako niemowl\u0119 cz\u0142owiek pozostaje w symbiotycznym zwi\u0105zku ze swoj\u0105 matk\u0105. Czuje si\u0119 z ni\u0105 jedno\u015bci\u0105. Przed uczuciem samotno\u015bci chroni niemowl\u0119 fizyczna obecno\u015b\u0107 rodzicielki, jej piersi, cia\u0142o. Przychodz\u0105c z matki na \u015bwiat zewn\u0119trzny – dziecko zyskuje w\u0142asne \u017cycie. Zgodnie z rozwojem, po wykszta\u0142ceniu si\u0119 u dziecka poczucia odr\u0119bno\u015bci i indywidualno\u015bci, zaczyna w nim narasta\u0107 potrzeba przezwyci\u0119\u017cenia wewn\u0119trznego osamotnienia w inny spos\u00f3b, ni\u017c tylko nie-symbiotyczny ju\u017c kontakt z matk\u0105.<\/p>\n

Podobnie ca\u0142y rodzaj ludzki w okresie swego niemowl\u0119ctwa mia\u0142 poczucie zespolenia z natur\u0105. W miar\u0119 rozwoju za\u015b rodzaj ludzki coraz bardziej oddala si\u0119 od naturalnego \u015bwiata. Tym bardziej wzrasta w cz\u0142owieku potrzeba znalezienia nowych dr\u00f3g ucieczki od samotno\u015bci. Przy pomocy narkotyk\u00f3w, czy te\u017c stosuj\u0105c trans, ludzie d\u0105\u017c\u0105 do osi\u0105gni\u0119cia stan\u00f3w orgiastycznych. W stanie egzaltacji \u015bwiat zewn\u0119trzny zanika, a wraz z nim zanika poczucie w\u0142asnej odr\u0119bno\u015bci. Do takich stan\u00f3w ludzie d\u0105\u017c\u0105 wsp\u00f3lnie i maj\u0105 podczas nich \u015bwiadomo\u015b\u0107 stopienia si\u0119 z grup\u0105. Jednak\u017ce formy orgiastycznego zespolenia (r\u00f3wnie\u017c przez doznania seksualne) uzale\u017cniaj\u0105, s\u0105 silne, przemijaj\u0105ce i okresowe; obejmuj\u0105 zar\u00f3wno psychik\u0119 jak i cia\u0142o uczestnika. Ludzie stopniowo \u017cyj\u0105 w coraz wi\u0119kszych i coraz bardziej jednolitych stadach. Zaspokajaj\u0105 w ten spos\u00f3b potrzeb\u0119 wsp\u00f3\u0142uczestnictwa w spo\u0142ecze\u0144stwie. D\u0105\u017c\u0105c do niego cz\u0142owiek przezwyci\u0119\u017ca poczucie przera\u017aliwej samotno\u015bci. Stara si\u0119 czu\u0107 i my\u015ble\u0107 w spos\u00f3b nie r\u00f3\u017cni\u0105cy go od innych, dostosowa\u0107 si\u0119 do zwyczaj\u00f3w, ubioru i pogl\u0105d\u00f3w – do wzorca obowi\u0105zuj\u0105cego w grupie. Jak podaje Fromm: \u201eTa wzrastaj\u0105ca tendencja do wyeliminowania r\u00f3\u017cnic wi\u0105\u017ce si\u0119 \u015bci\u015ble z poj\u0119ciem i poczuciem r\u00f3wno\u015bci, jakie wzmaga si\u0119 w najbardziej rozwini\u0119tych spo\u0142ecze\u0144stwach przemys\u0142owych.\u201d[9] W kontek\u015bcie religijnym poj\u0119cie \u201er\u00f3wno\u015bci\u201d oznacza\u0142o, \u017ce wszyscy stanowimy jedno\u015b\u0107, pozostaj\u0105c niepowtarzalnymi istotami. Kant stwierdzi\u0142, i\u017c wszyscy ludzie s\u0105 dla siebie r\u00f3wni, poniewa\u017c s\u0105 dla siebie celami. Ta norma jest jedn\u0105 z podstaw etyki niezale\u017cnej. Dzisiaj \u201er\u00f3wno\u015b\u0107\u201d oznacza raczej \u201eidentyczno\u015b\u0107\u201d ni\u017c \u201ejedno\u015b\u0107\u201d. W kraju demokratycznym do przyj\u0119cia zastanego konformizmu zmuszaj\u0105 ludzie, nadzoruj\u0105cy rozw\u00f3j drugich przez perswazj\u0119 i propagand\u0119. Przez zacieranie r\u00f3\u017cnic mi\u0119dzy lud\u017ami, dzi\u0119ki promowaniu idea\u0142u nie indywidualizowanej r\u00f3wno\u015bci, w spo\u0142ecze\u0144stwie zachodzi proces standaryzacji cz\u0142owieka. Zachowania, potrzeby, a nawet uczucia s\u0105 w cz\u0142owieku \u015bci\u015ble wymierzone. Zamyka si\u0119 go w wizji podanego szcz\u0119\u015bcia, zahamowuje w rozwoju.<\/strong> Cz\u0142owiek, je\u015bli jest tw\u00f3rc\u0105 pewnego rodzaju prefabrykowanego \u017cycia, staje si\u0119 zazwyczaj jego ofiar\u0105. Pod ci\u0119\u017carem rzeczywisto\u015bci podlega rutynie. Fromm podkre\u015bla, \u017ce cz\u0142owiek, nawet \u201eschwytany w sie\u0107 tej rutyny – nie mo\u017ce – zapomnie\u0107, \u017ce jest cz\u0142owiekiem, niepowtarzaln\u0105 indywidualno\u015bci\u0105, kim\u015b, kto otrzyma\u0142 tylko jedn\u0105 szans\u0119 \u017cycia.\u201d[10] Znaczy to, i\u017c cz\u0142owiek pozostaje w mocy prze\u017cycia wszystkich nadziei i rozczarowa\u0144, smutku i l\u0119ku, z t\u0119sknot\u0105 za mi\u0142o\u015bci\u0105 i strachem przed nico\u015bci\u0105 i samotno\u015bci\u0105. Znaj\u0105c swe t\u0119sknoty, jednostka mo\u017ce rozstrzygn\u0105\u0107, jakie ma potrzeby. Natomiast i nadzieja i t\u0119sknota za mi\u0142o\u015bci\u0105, zanalizowane przez, rozum mog\u0105 doprowadzi\u0107 cz\u0142owieka do spe\u0142nienia si\u0119 jego cel\u00f3w, do stania si\u0119 istot\u0105 w pe\u0142ni ludzk\u0105. My\u015bl\u0119, \u017ce Fromm wskazuje, i\u017c cz\u0142owiek nie powinien inwestowa\u0107 czasu swego jedynego \u017cycia na rzecz iluzji po\u015bmiertnego istnienia w lepszym \u015bwiecie.<\/strong> Za to zgodnie z za\u0142o\u017ceniem etyki niezale\u017cnej – cieszy\u0107 si\u0119 jedynym rzeczywistym \u015bwiatem i prowadzi\u0107 tu \u017cycie naprawd\u0119 szcz\u0119\u015bliwe. Aby doj\u015b\u0107 do zrozumienia tej m\u0105dro\u015bci, nale\u017cy z pokor\u0105 wobec \u017cycia stosowa\u0107 rozum.<\/p>\n

Mi\u0142o\u015b\u0107 jest aktywn\u0105 si\u0142\u0105 w cz\u0142owieku, dzia\u0142aniem, nie tylko biernym doznawaniem. Dawanie mi\u0142o\u015bci w dzia\u0142aniu jest najwy\u017cszym przejawem mocy. Fromm zaznacza, \u017ce je\u015bli cz\u0142owiek potrafi dawa\u0107 – jest bogaty, w akcie dawania przejawia si\u0119 jego \u017cywotno\u015b\u0107. Mo\u017cna drugiemu cz\u0142owiekowi odda\u0107 siebie: \u201eswoj\u0105 rado\u015b\u0107, swoje zainteresowanie, zrozumienie, swoj\u0105 wiedz\u0119, humor i sw\u00f3j smutek.\u201d[11] Zw\u0142aszcza w sztuce mi\u0142o\u015bci mo\u017cemy si\u0119 rozkoszowa\u0107 t\u0105 sztuk\u0105, je\u015bli dawanie komu\u015b swej mi\u0142o\u015bci mo\u017ce prowadzi\u0107 do jej odwzajemnienia. Dawa\u0107 w mi\u0142o\u015bci, jak w wielu innych sztukach, znaczy bra\u0107. Cz\u0142owiek zdolny do kochania osi\u0105ga wybitnie produktywn\u0105 postaw\u0119 \u017cyciow\u0105. Kiedy \u201eprzezwyci\u0119\u017ca zale\u017cno\u015b\u0107, wyzwala si\u0119 z wszechmocy narcyzmu, z ch\u0119ci wyzysku, z \u017c\u0105dzy gromadzenia d\u00f3br i wobec tego nabiera wiary w swoje ludzkie si\u0142y i odwagi.\u201d[12] Mo\u017ce polega\u0107 na w\u0142asnych si\u0142ach. (cdn.)<\/strong><\/p>\n

 <\/p>\n

Ala Baster<\/strong><\/p>\n

Przypisy:<\/strong><\/p>\n

[1] Tam\u017ce, ss. 26 i n.<\/p>\n

[2] Wachaczyk K., Ericha Fromma cz\u0142owiek zagubiony w dychotomiach<\/em>, SEMINARE 21*2005*, s. 46.<\/p>\n

[3] Fromm \u00a0E., dz. cyt., ss. 122-124.<\/p>\n

[4] Olubi\u0144ski A. , Ericha Fromma koncepcja \u017cycia po ludzku, <\/em>Toru\u0144 1994, s. 96.<\/p>\n

[5] Saciuk \u00a0R., Erich Fr<\/em>omm. Jednostka a spo\u0142ecze\u0144stwo<\/em>, w: Saciuk R., Ameryka\u0144ska psychoanaliza kulturowa<\/em>, \u201eActa Universitatis Wratislaviensis\u201d, Wroc\u0142aw 1986, s. 158.<\/p>\n

[6] Tam\u017ce, s. 1.<\/p>\n

[7] Wachaczyk K., Ericha Fromma cz\u0142owiek zagubiony w dychotomiach<\/em>, SEMINARE 21 * 2005 * s. 43.<\/p>\n

[8] Fromm E., O sztuce mi\u0142o\u015bci, <\/em>t\u0142um. z ang. A. Bogda\u0144ski, Sagittarius 1996, s. 14.<\/p>\n

[9] Tam\u017ce, s. 24.<\/p>\n

[10] Tam\u017ce, s. 25.<\/p>\n

[11] Tam\u017ce, s. 31.<\/p>\n

[12] Tam\u017ce, s. 32.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

1.2. Koncepcja natury w filozofii Fromma Skupiaj\u0105c si\u0119 na – podkre\u015blanym przez Fromma – rozwoju gatunku ludzkiego, mo\u017cna przypisa\u0107 etyk\u0119<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":15121,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"colormag_page_layout":"default_layout","footnotes":""},"categories":[3,4],"tags":[2158,1933,89,1926,1927,92,2161,2159,1179,1817,2160],"class_list":["post-15120","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kultura","category-nauka","tag-the-art-of-loving","tag-ala-baster","tag-breaking","tag-erich-fromm","tag-etyka-niezalezna","tag-headline","tag-i-kant","tag-kult-matki-ziemi","tag-michel-onfray","tag-mircea-eliade","tag-posluszenstwo-wobec-boga-ojca"],"yoast_head":"\nEtyka niezale\u017cna wed\u0142ug Ericha Fromma i Michela Onfray\u2019a (3) - SI\u0118 MY\u015aLI<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/etyka-niezalezna-wedlug-ericha-fromma-michela-onfraya-3\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"de_DE\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Etyka niezale\u017cna wed\u0142ug Ericha Fromma i Michela Onfray\u2019a (3) - SI\u0118 MY\u015aLI\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"1.2. Koncepcja natury w filozofii Fromma Skupiaj\u0105c si\u0119 na – podkre\u015blanym przez Fromma – rozwoju gatunku ludzkiego, mo\u017cna przypisa\u0107 etyk\u0119\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/etyka-niezalezna-wedlug-ericha-fromma-michela-onfraya-3\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"SI\u0118 MY\u015aLI\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2015-02-23T17:13:13+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2015-02-23T17:16:31+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/siemysli-ke.info\/wp-content\/uploads\/2015\/02\/The-Art-of-Loving.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"316\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"475\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"...\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Verfasst von\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"...\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Gesch\u00e4tzte Lesezeit\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"12\u00a0Minuten\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/etyka-niezalezna-wedlug-ericha-fromma-michela-onfraya-3\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/etyka-niezalezna-wedlug-ericha-fromma-michela-onfraya-3\/\"},\"author\":{\"name\":\"...\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/#\/schema\/person\/75326687448d6abf738b156f56385210\"},\"headline\":\"Etyka niezale\u017cna wed\u0142ug Ericha Fromma i Michela Onfray\u2019a (3)\",\"datePublished\":\"2015-02-23T17:13:13+00:00\",\"dateModified\":\"2015-02-23T17:16:31+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/etyka-niezalezna-wedlug-ericha-fromma-michela-onfraya-3\/\"},\"wordCount\":2409,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/etyka-niezalezna-wedlug-ericha-fromma-michela-onfraya-3\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/wp-content\/uploads\/2015\/02\/The-Art-of-Loving.jpg\",\"keywords\":[\"\\\"The Art of Loving\\\"\",\"Ala Baster\",\"breaking\",\"Erich Fromm\",\"etyka niezale\u017cna\",\"headline\",\"I. Kant\",\"kult Matki Ziemi\",\"Michel Onfray\",\"Mircea Eliade\",\"pos\u0142usze\u0144stwo wobec Boga Ojca\"],\"articleSection\":[\"Kultura\",\"Nauka\"],\"inLanguage\":\"de\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/etyka-niezalezna-wedlug-ericha-fromma-michela-onfraya-3\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/etyka-niezalezna-wedlug-ericha-fromma-michela-onfraya-3\/\",\"url\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/etyka-niezalezna-wedlug-ericha-fromma-michela-onfraya-3\/\",\"name\":\"Etyka niezale\u017cna wed\u0142ug Ericha Fromma i Michela Onfray\u2019a (3) - SI\u0118 MY\u015aLI\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/etyka-niezalezna-wedlug-ericha-fromma-michela-onfraya-3\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/etyka-niezalezna-wedlug-ericha-fromma-michela-onfraya-3\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/wp-content\/uploads\/2015\/02\/The-Art-of-Loving.jpg\",\"datePublished\":\"2015-02-23T17:13:13+00:00\",\"dateModified\":\"2015-02-23T17:16:31+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/etyka-niezalezna-wedlug-ericha-fromma-michela-onfraya-3\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"de\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[[\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/etyka-niezalezna-wedlug-ericha-fromma-michela-onfraya-3\/\"]]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"de\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/etyka-niezalezna-wedlug-ericha-fromma-michela-onfraya-3\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/wp-content\/uploads\/2015\/02\/The-Art-of-Loving.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/wp-content\/uploads\/2015\/02\/The-Art-of-Loving.jpg\",\"width\":316,\"height\":475},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/etyka-niezalezna-wedlug-ericha-fromma-michela-onfraya-3\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Etyka niezale\u017cna wed\u0142ug Ericha Fromma i Michela Onfray\u2019a (3)\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#website\",\"url\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/\",\"name\":\"SI\u0118 MY\u015aLI\",\"description\":\"\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"de\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#organization\",\"name\":\"SI\u0118 MY\u015aLI\",\"url\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"de\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/99.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/99.png\",\"width\":270,\"height\":204,\"caption\":\"SI\u0118 MY\u015aLI\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#\/schema\/logo\/image\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/#\/schema\/person\/75326687448d6abf738b156f56385210\",\"name\":\"...\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"de\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/33a3c2559155e1b4add65cf88cafda785aeb920f44b97c7055b07866ab5b13c2?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/33a3c2559155e1b4add65cf88cafda785aeb920f44b97c7055b07866ab5b13c2?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"...\"},\"url\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/author\/lele\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Etyka niezale\u017cna wed\u0142ug Ericha Fromma i Michela Onfray\u2019a (3) - SI\u0118 MY\u015aLI","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/etyka-niezalezna-wedlug-ericha-fromma-michela-onfraya-3\/","og_locale":"de_DE","og_type":"article","og_title":"Etyka niezale\u017cna wed\u0142ug Ericha Fromma i Michela Onfray\u2019a (3) - SI\u0118 MY\u015aLI","og_description":"1.2. Koncepcja natury w filozofii Fromma Skupiaj\u0105c si\u0119 na – podkre\u015blanym przez Fromma – rozwoju gatunku ludzkiego, mo\u017cna przypisa\u0107 etyk\u0119","og_url":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/etyka-niezalezna-wedlug-ericha-fromma-michela-onfraya-3\/","og_site_name":"SI\u0118 MY\u015aLI","article_published_time":"2015-02-23T17:13:13+00:00","article_modified_time":"2015-02-23T17:16:31+00:00","og_image":[{"width":316,"height":475,"url":"https:\/\/siemysli-ke.info\/wp-content\/uploads\/2015\/02\/The-Art-of-Loving.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"...","twitter_misc":{"Verfasst von":"...","Gesch\u00e4tzte Lesezeit":"12\u00a0Minuten"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/etyka-niezalezna-wedlug-ericha-fromma-michela-onfraya-3\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/etyka-niezalezna-wedlug-ericha-fromma-michela-onfraya-3\/"},"author":{"name":"...","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/#\/schema\/person\/75326687448d6abf738b156f56385210"},"headline":"Etyka niezale\u017cna wed\u0142ug Ericha Fromma i Michela Onfray\u2019a (3)","datePublished":"2015-02-23T17:13:13+00:00","dateModified":"2015-02-23T17:16:31+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/etyka-niezalezna-wedlug-ericha-fromma-michela-onfraya-3\/"},"wordCount":2409,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/etyka-niezalezna-wedlug-ericha-fromma-michela-onfraya-3\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/siemysli-ke.info\/wp-content\/uploads\/2015\/02\/The-Art-of-Loving.jpg","keywords":["\"The Art of Loving\"","Ala Baster","breaking","Erich Fromm","etyka niezale\u017cna","headline","I. Kant","kult Matki Ziemi","Michel Onfray","Mircea Eliade","pos\u0142usze\u0144stwo wobec Boga Ojca"],"articleSection":["Kultura","Nauka"],"inLanguage":"de","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/etyka-niezalezna-wedlug-ericha-fromma-michela-onfraya-3\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/etyka-niezalezna-wedlug-ericha-fromma-michela-onfraya-3\/","url":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/etyka-niezalezna-wedlug-ericha-fromma-michela-onfraya-3\/","name":"Etyka niezale\u017cna wed\u0142ug Ericha Fromma i Michela Onfray\u2019a (3) - SI\u0118 MY\u015aLI","isPartOf":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/etyka-niezalezna-wedlug-ericha-fromma-michela-onfraya-3\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/etyka-niezalezna-wedlug-ericha-fromma-michela-onfraya-3\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/siemysli-ke.info\/wp-content\/uploads\/2015\/02\/The-Art-of-Loving.jpg","datePublished":"2015-02-23T17:13:13+00:00","dateModified":"2015-02-23T17:16:31+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/etyka-niezalezna-wedlug-ericha-fromma-michela-onfraya-3\/#breadcrumb"},"inLanguage":"de","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":[["https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/etyka-niezalezna-wedlug-ericha-fromma-michela-onfraya-3\/"]]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"de","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/etyka-niezalezna-wedlug-ericha-fromma-michela-onfraya-3\/#primaryimage","url":"https:\/\/siemysli-ke.info\/wp-content\/uploads\/2015\/02\/The-Art-of-Loving.jpg","contentUrl":"https:\/\/siemysli-ke.info\/wp-content\/uploads\/2015\/02\/The-Art-of-Loving.jpg","width":316,"height":475},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/etyka-niezalezna-wedlug-ericha-fromma-michela-onfraya-3\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Etyka niezale\u017cna wed\u0142ug Ericha Fromma i Michela Onfray\u2019a (3)"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#website","url":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/","name":"SI\u0118 MY\u015aLI","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"de"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#organization","name":"SI\u0118 MY\u015aLI","url":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"de","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/siemysli-ke.info\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/99.png","contentUrl":"https:\/\/siemysli-ke.info\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/99.png","width":270,"height":204,"caption":"SI\u0118 MY\u015aLI"},"image":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/#\/schema\/person\/75326687448d6abf738b156f56385210","name":"...","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"de","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/33a3c2559155e1b4add65cf88cafda785aeb920f44b97c7055b07866ab5b13c2?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/33a3c2559155e1b4add65cf88cafda785aeb920f44b97c7055b07866ab5b13c2?s=96&d=mm&r=g","caption":"..."},"url":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/author\/lele\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15120","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15120"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15120\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wp-json\/wp\/v2\/media\/15121"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15120"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15120"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15120"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}