{"id":13074,"date":"2014-03-19T15:58:36","date_gmt":"2014-03-19T14:58:36","guid":{"rendered":"http:\/\/www.siemysli.info.ke\/?p=13074"},"modified":"2014-04-01T22:38:33","modified_gmt":"2014-04-01T20:38:33","slug":"odyseja-znad-dunaju-czyli-komu-zawdzieczam-szczesliwy-powrot-z-wojny-w-rodzinne-strony","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/odyseja-znad-dunaju-czyli-komu-zawdzieczam-szczesliwy-powrot-z-wojny-w-rodzinne-strony\/","title":{"rendered":"Odyseja znad Dunaju, czyli komu zawdzi\u0119czam szcz\u0119\u015bliwy powr\u00f3t z wojny w rodzinne strony"},"content":{"rendered":"

\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \"img049\"\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0\u00a0Jestem \u015al\u0105zakiem z rocznika 1926. Maj\u0105c niespe\u0142na 18 lat, w 1944 roku, zosta\u0142em wcielony do Wehrmachtu<\/i>. Jako \u017ce opisanie wszystkich wydarze\u0144, kt\u00f3re mia\u0142y miejsce w przeci\u0105gu pierwszego roku przebywania w jego szeregach zaj\u0119\u0142oby co najmniej kilka stron, pozwalam sobie w niniejszym tek\u015bcie pomin\u0105\u0107 ten wojenny okres. Poni\u017cej natomiast chcia\u0142bym skupi\u0107 si\u0119 na przedstawieniu tych wszystkich ludzi, dzi\u0119ki kt\u00f3rym wr\u00f3ci\u0142em ca\u0142y – w jednym kawa\u0142ku – z wojennego frontu w rodzinne strony.<\/p>\n

Podkre\u015blam tu s\u0142owo \u201eca\u0142y\u201d, gdy\u017c w po\u0142owie marca 1945 r. zosta\u0142em zraniony szrapnelem, w wyniku wybuchu radzieckiego granatu. Jego od\u0142amek utkwi\u0142 g\u0142\u0119boko w stawie kolanowym i w\u0142a\u015bnie w tym momencie rozpoczyna si\u0119 moja \u201eodyseja znad Dunaju\u201d, niedaleko Budapesztu, a\u017c do Tarnowskich G\u00f3r i Rusinowic.<\/p>\n

Jest spraw\u0105 oczywist\u0105, \u017ce przebywanie na froncie wyklucza przeprowadzanie wszelkich skomplikowanych zabieg\u00f3w i powa\u017cniejszych operacji, dlatego mog\u0142em liczy\u0107 jedynie na zabanda\u017cowanie\/opatrzenie zranionego kolana, po czym zosta\u0142em odwieziony na zaplecze frontu. Po up\u0142ywie paru dni dosta\u0142em si\u0119 do szpitala polowego, po\u0142o\u017conego w w\u0119gierskim mie\u015bcie Gy\u00f6r. Dopiero tam odprowadzono mi ze stawu kolanowego nagromadzon\u0105 w du\u017cej ilo\u015bci rop\u0119 i za\u0142o\u017cono nowy opatrunek. Kolano zd\u0105\u017cy\u0142o w mi\u0119dzyczasie znacznie spuchn\u0105\u0107, sprawiaj\u0105c ogromny b\u00f3l, zw\u0142aszcza przy ka\u017cdej pr\u00f3bie poruszania si\u0119. Nast\u0119pnego dnia, jako \u017ce front walki zbli\u017ca\u0142 si\u0119 do Gy\u00f6r, zapad\u0142a decyzja o ewakuacji szpitala. Przetransportowani mieli zosta\u0107 tylko ci ranni, kt\u00f3rych stan pozwala\u0142 na przewiezienie ich furmankami. I w\u0142a\u015bnie w tym miejscu rozpoczynam wymienianie wszystkich tych, kt\u00f3rym b\u0119d\u0119 wdzi\u0119czny do grobowej deski; tych, dzi\u0119ki kt\u00f3rym wr\u00f3ci\u0142em do domu. B\u0119d\u0105 to podzi\u0119kowania bezimienne, gdy\u017c nigdy nie uda\u0142o mi si\u0119 pozna\u0107 ich nazwisk, czy chocia\u017cby nawet imion.<\/p>\n

1.<\/b><\/h2>\n

Decyzj\u0119 o tym, kto z rannych zostanie ewakuowany wraz z personelem, podejmowa\u0142 lekarz, sprawuj\u0105cy nadz\u00f3r nad dan\u0105 sal\u0105. Jeden z nich, zatrzymuj\u0105c si\u0119 przy moim \u0142\u00f3\u017cku, podyktowa\u0142 towarzysz\u0105cym mu sanitariuszom nast\u0119puj\u0105c\u0105 tre\u015b\u0107: \u201eRanny nie nadaje si\u0119 do transportu. By\u0142oby to dla niego zbyt bolesne\u201d. Na to ja, ogarni\u0119ty przera\u017ceniem, pocz\u0105\u0142em go uprasza\u0107, b\u0142aga\u0107, aby mnie zabrali wraz z nimi. Przysi\u0105g\u0142em, \u017ce nie b\u0119d\u0119 sprawia\u0142 k\u0142opotu… Lekarz zacz\u0105\u0142 t\u0142umaczy\u0107, i\u017c transport furmankami po marnych drogach z pewno\u015bci\u0105 przysporzy mi wiele b\u00f3lu, lecz ja \u2013 nieust\u0119pliwie \u2013 prosi\u0142em nadal, bo niczego nie chcia\u0142em unikn\u0105\u0107 tak bardzo, jak dostania si\u0119 w sowieckie r\u0119ce.<\/p>\n

Ostatecznie lekarz uleg\u0142 mym pro\u015bbom i zmieni\u0142 sw\u0105 decyzj\u0119 \u2013 zabrali mnie ze sob\u0105. I chocia\u017c b\u00f3l, jak ostrzega\u0142, by\u0142 przeogromny, zacisn\u0105\u0142em mocno z\u0119by, by nie wyda\u0107 z siebie j\u0119ku cierpienia a\u017c do ko\u0144ca podr\u00f3\u017cy. Jestem pewien, \u017ce temu lekarzowi i jego decyzji zawdzi\u0119czam \u017cycie, wi\u0119c dzi\u0119ki mu za to.<\/p>\n

2.<\/b><\/h2>\n

Nie pami\u0119tam, jak d\u0142ugo nasz transport posuwa\u0142 si\u0119 do przodu po zat\u0142oczonych drogach, a\u017c dotarli\u015bmy do austriackiego Wiener Neustadt. Miasto to po\u0142o\u017cone jest na po\u0142udnie od Wiednia, a odleg\u0142o\u015b\u0107 do Gy\u00f6r liczy si\u0119 na oko\u0142o 150 km.<\/p>\n

Post\u00f3j w Wiener Neustadt spowodowany by\u0142 tym, \u017ce to tutaj mieli\u015bmy zosta\u0107 za\u0142adowani do poci\u0105g\u00f3w w celu dalszej podr\u00f3\u017cy. G\u0142odni i spragnieni oczekiwali\u015bmy na transport, le\u017c\u0105c w ch\u0142opskich furmankach, gdy oto z pobliskich dom\u00f3w zacz\u0119\u0142y wychodzi\u0107 ku nam kobiety z dzbankami, butelkami i kubkami w d\u0142oniach. Cz\u0119stowa\u0142y nas tym, co tylko by\u0142y w stanie ofiarowa\u0107: wod\u0105, mlekiem, herbat\u0105. Mnie uda\u0142o si\u0119 dosta\u0107 nawet odrobin\u0119 chleba.<\/p>\n

Wspominam to wydarzenie bardzo cz\u0119sto i jestem za to wszystko niezmiernie owym anonimowym kobietom wdzi\u0119czny.<\/p>\n

3.<\/b><\/h2>\n

Po d\u0142u\u017cszej podr\u00f3\u017cy poci\u0105giem, kt\u00f3ra co rusz by\u0142a urozmaicana by\u0142a nalotami samolotowymi, dosta\u0142em si\u0119 do wojskowego lazaretu, po\u0142o\u017conego w niewielkiej odleg\u0142o\u015bci od miasta Tabor. Nie jestem stwierdzi\u0107 tego z ca\u0142kowit\u0105 pewno\u015bci\u0105, ale \u2013 o ile sobie przypominam \u2013 miejscowo\u015b\u0107 ta zwa\u0142a si\u0119 Vopro\u0161any. Dopiero tam nareszcie zosta\u0142em zoperowany. Noga by\u0142a w tym czasie bardzo opuchni\u0119ta, tak, \u017ce przypomina\u0142a sw\u0105 obj\u0119to\u015bci\u0105\/grubo\u015bci\u0105 konewk\u0119. Nie mo\u017cna by\u0142o zatamowa\u0107 wycieku ropy z rany, nie wspominaj\u0105c ju\u017c o towarzysz\u0105cym mi przez ten ca\u0142y czas b\u00f3lu.<\/p>\n

30. marca po\u0142o\u017cono mnie na stole operacyjnym. Przed podaniem narkozy us\u0142ysza\u0142em dw\u00f3ch rozmawiaj\u0105cych miedzy sob\u0105 lekarzy, feruj\u0105cych, \u017ce najprawdopodobniej nogi nie da si\u0119 ju\u017c uratowa\u0107. Jednak\u017ce tu\u017c przed sam\u0105 operacj\u0105 do\u0142\u0105czy\u0142 do nich jeszcze jeden, nieco starszy ju\u017c lekarz, polecaj\u0105c mnie u\u015bpi\u0107.<\/p>\n

Po przebudzeniu, ju\u017c w szpitalnym \u0142\u00f3\u017cku, spostrzeg\u0142em, i\u017c zosta\u0142em unieruchomiony w gipsowym opatrunku, si\u0119gaj\u0105cym od stopy a\u017c do wysoko\u015bci si\u00f3dmego \u017cebra mej piersi. Gdy po jakim\u015b czasie zjawi\u0142a si\u0119 sanitariuszka, dowiedzia\u0142em si\u0119 od niej, \u017ce uratowanie mej nogi zawdzi\u0119czam ich \u201eChefarztowi\u201d, czyli lekarzowi naczelnemu, kt\u00f3ry jako jedyny, wbrew pozosta\u0142ym, zdecydowa\u0142 si\u0119 na operacj\u0119 nogi, wierz\u0105c w szans\u0119 jej powodzenia.<\/p>\n

Cz\u0119sto p\u00f3\u017aniej zagl\u0105da\u0142 do mnie, dopatruj\u0105c gojenia si\u0119 tej wielkiej rany, kt\u00f3r\u0105 by\u0142a moja noga. Jemu wi\u0119c zawdzi\u0119czam to, \u017ce wr\u00f3ci\u0142em do domu ca\u0142y, jak ju\u017c na pocz\u0105tku wspomnia\u0142em. Ju\u017c w\u00f3wczas serdecznie mu za to podzi\u0119kowa\u0142em i dzisiaj r\u00f3wnie\u017c ponownie pragn\u0119 to uczyni\u0107.<\/p>\n

4.<\/b><\/h2>\n

Po wkroczeniu na te tereny Armii Czerwonej, przewieziono nas przy pomocy furmanek do szpitala jenieckiego, po\u0142o\u017conego tak\u017ce niedaleko miejscowo\u015bci Tabor. Tam rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 okres wielkiego g\u0142odu. Karmiono nas wy\u0142\u0105cznie glinian\u0105 imitacj\u0105 chleba, co doprowadzi\u0142o u mnie do ostrej niewydolno\u015bci jelit, a w konsekwencji do powa\u017cnej choroby.<\/p>\n

Zosta\u0142em w\u00f3wczas przeniesiony na du\u017c\u0105 sal\u0119 dla ci\u0119\u017cko chorych, gdzie co chwila kt\u00f3ry\u015b z pacjent\u00f3w umiera\u0142. Personel by\u0142 tam, jak i w pozosta\u0142ych salach, niemiecki. Niestety, nie dysponowa\u0142 on \u017cadnymi lekarstwami, a pomimo to uratowa\u0142 moje \u017cycie. Zawdzi\u0119czam to g\u0142\u00f3wnie tamtejszym lekarzom oraz piel\u0119gniarkom, kt\u00f3re codziennie przynosi\u0142y mi po par\u0119 razy garnuszek \u201eMehlsuppe\u201d, czyli zupy m\u0105cznej. Ju\u017c po tygodniu wr\u00f3ci\u0142em na zwyk\u0142\u0105, \u201eg\u0142oduj\u0105c\u0105\u201d sal\u0119. Za ten ratunek sk\u0142adam im serdeczne dzi\u0119ki.<\/p>\n

5.<\/b><\/h2>\n

W mi\u0119dzyczasie stawia\u0142em ju\u017c pierwsze kroki. Co prawda, wci\u0105\u017c obci\u0105\u017cony gipsem, lecz obejmuj\u0105cym ju\u017c wy\u0142\u0105cznie nog\u0119. Nadszed\u0142 kwiecie\u0144, dzi\u0119ki czemu mogli\u015bmy uzupe\u0142ni\u0107 nasze skromne racje chleba \u2013 listkami szczawiu, zrywanego na dziedzi\u0144cu w pobli\u017cu drutu kolczastego, gdzie przebywa\u0107 nie by\u0142o wolno.<\/p>\n

Pewnego dnia, a raczej nocy, zdarzy\u0142 si\u0119 na mej sali \u201ecud\u201d. Zbudziwszy si\u0119 rano, zauwa\u017cy\u0142em le\u017c\u0105cy obok mnie bochenek chleba. Podzieli\u0142em si\u0119 nim z s\u0105siadem \u2013 \u015al\u0105zakiem, tak jak ja. Dokarmiali\u015bmy si\u0119 tym chlebem przez par\u0119 dni, ale dopiero p\u00f3\u017aniej dowiedzia\u0142em si\u0119, kim by\u0142 sprawca owego \u201ecudu\u201d. Po up\u0142ywie kilku dni zosta\u0142em zapytany przez m\u0142odego lekarza, kt\u00f3ry kwaterowa\u0142 w pobli\u017cu, jak smakowa\u0142 mi podrzucony przez niego chleb. Naturalnie podzi\u0119kowa\u0142em mu za to bardzo serdecznie.<\/p>\n

6.<\/b><\/h2>\n

W czerwcu 1945 roku zosta\u0142em zwolniony z naszego obozowego szpitala. Oznacza\u0142o to mniej wi\u0119cej tyle, \u017ce nie by\u0142em na tyle zdolny do pracy, by wys\u0142a\u0107 mnie do obozu w g\u0142\u0105b ZSRR. Wraz z jednym, nieco starszym \u015al\u0105zakiem, wybrali\u015bmy si\u0119 w podr\u00f3\u017c powrotn\u0105 ku rodzinnym stronom.<\/p>\n

Najpierw udali\u015bmy si\u0119 wagonem w\u0119glowym do Wiednia, gdzie z kolei przesiadali\u015bmy si\u0119 do normalnego ju\u017c poci\u0105gu, zmierzaj\u0105cego przez Czechy w kierunku G\u00f3rnego \u015al\u0105ska. Kr\u00f3tko po nas wsiad\u0142 do tego samego wagonu oficer Armii Czerwonej. Poniewa\u017c wci\u0105\u017c mia\u0142em na sobie mundur Wehrmachtu<\/i>, zatrzyma\u0142 si\u0119 przy nas, \u017c\u0105daj\u0105c, aby\u015bmy si\u0119 wylegitymowali. Uczynili\u015bmy to, po czym on zupe\u0142nie nieoczekiwanie przysiad\u0142 si\u0119 do nas.<\/p>\n

Powiedzia\u0142 nam, \u017ce od tej chwili odbywamy podr\u00f3\u017c pod jego \u201eopiek\u0105\u201d i tak mamy m\u00f3wi\u0107 ewentualnym nowym \u201ekontrolerom\u201d. Dopiero nieco p\u00f3\u017aniej przekonali\u015bmy si\u0119, dlaczego by\u0142o to takie wa\u017cne. Mianowicie na jednej z mijanych przez nas kolejno stacji, wtargn\u0119\u0142o do naszego wagonu dw\u00f3ch uzbrojonych radzieckich \u017co\u0142nierzy. Ju\u017c zmierzali w naszym kierunku – lecz gdy tylko ujrzeli siedz\u0105cego obok nas wy\u017cszego od nich rang\u0105 oficera, zasalutowali jedynie i poszli dalej. Potem dowiedzieli\u015bmy si\u0119 od niego, i\u017c by\u0142 to patrol z transportu, wioz\u0105cego je\u0144c\u00f3w niemieckich do ZSRR, szukaj\u0105cy \u201eErsatzu\u201d, czyli zast\u0119pstwa. Polega\u0142o to na tym, \u017ce w przypadku, gdyby kt\u00f3rykolwiek z je\u0144c\u00f3w mia\u0142 umrze\u0107 po drodze, czy po prostu uciec, patrol mia\u0142 za zadanie natychmiast uzupe\u0142ni\u0107 stan – tak, aby odstawi\u0107 dok\u0142adnie tak\u0105 sam\u0105 liczb\u0119 je\u0144c\u00f3w, jak\u0105 mu pod nadz\u00f3r przekazano. Gdyby\u015bmy zatem jechali sami, to stamt\u0105d ju\u017c nie na \u015al\u0105sk, a na Syberi\u0119.<\/p>\n

Dojechali\u015bmy wraz z naszym radzieckim oficerem a\u017c do Moravskiej Ostravy, gdzie przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 on na noc do dworcowego hotelu, a nam poleci\u0142 pozosta\u0107 w przedziale do rana. Przy okazji poprosi\u0142 o przypilnowanie jego do\u015b\u0107 sporego baga\u017cu. Nad ranem odebra\u0142 go i odjecha\u0142 w swoj\u0105 stron\u0119 innym ju\u017c poci\u0105giem. Z rozmowy z nim dowiedzieli\u015bmy si\u0119, \u017ce przed wojn\u0105, w cywilu, by\u0142 na Syberii przewodnicz\u0105cym ko\u0142chozu. Po dzi\u015b dzie\u0144 pami\u0119tam, i\u017c po rosyjsku brzmia\u0142o to: \u201epriedsjedatiel ko\u0142choza\u201d. By\u0142 to kolejny na mej drodze cz\u0142owiek przez wielkie \u201eC\u201d, kt\u00f3remu mog\u0142em wtedy zawdzi\u0119cza\u0107, \u017ce wr\u00f3ci\u0142em do swoich. Dzi\u0119ki mu za to!<\/p>\n

7.<\/b><\/h2>\n

W Ostrav\u00e9 musieli\u015bmy przesi\u0105\u015b\u0107 si\u0119 do poci\u0105gu, zmierzaj\u0105cego ku Polsce, a konkretnie do Czechowic-Dziedzic. Wraz z moim towarzyszem podr\u00f3\u017cy udali\u015bmy si\u0119 zatem na odpowiedni peron, gdzie nieomal zgin\u0119liby\u015bmy pod ko\u0142ami poci\u0105gu. Na peronie, mianowicie, zgromadzonych by\u0142o wielu ludzi, a w\u015br\u00f3d nich paru krzykliwych, nacjonalistycznych pod\u017cegaczy. Zacz\u0119li na nas napiera\u0107, najpierw atakuj\u0105c s\u0142ownie, nast\u0119pnie spychaj\u0105c nas w kierunku toru kolejowego, na kt\u00f3ry lada chwila mia\u0142 wjecha\u0107 poci\u0105g. Sytuacja przedstawia\u0142a si\u0119 naprawd\u0119 gro\u017anie, gdy\u017c stali\u015bmy ju\u017c w odleg\u0142o\u015bci bli\u017cszej ni\u017c metr od ni\u017cej po\u0142o\u017conego toru. I w tym w\u0142a\u015bnie momencie nadszed\u0142 z zupe\u0142nie niespodziewanej strony ratunek.<\/p>\n

Ros\u0142a kobieta, przyzwoicie ubrana, z komunistycznym znaczkiem sierpa i m\u0142ota w klapie marynarki, zbli\u017cy\u0142a si\u0119 do napieraj\u0105cej na nas grupy i pocz\u0119\u0142a g\u0142o\u015bno nawo\u0142ywa\u0107 do opami\u0119tania si\u0119. Pod\u017cegacze rozeszli si\u0119, a ona pozosta\u0142a przy nas, milcz\u0105c, a\u017c do momentu, gdy wsiedli\u015bmy do poci\u0105gu, kt\u00f3ry nadjecha\u0142 chwil\u0119 po jej interwencji.<\/p>\n

Przypuszczam, i\u017c musia\u0142a by\u0107 tam znan\u0105 postaci\u0105, gdy\u017c stoj\u0105cy na peronie odnosili si\u0119 do niej z respektem, a pod\u017cegacze, zamierzaj\u0105cy zepchn\u0105\u0107 nas pod poci\u0105g, rozeszli si\u0119. Kr\u00f3tko jej podzi\u0119kowali\u015bmy i wsiedli\u015bmy szybko do poci\u0105gu, szcz\u0119\u015bliwi i wdzi\u0119czni za to, \u017ce nas uratowa\u0142a.<\/p>\n

8.<\/b><\/h2>\n

Przejazd do Czechowic-Dziedzic nie trwa\u0142 d\u0142ugo, lecz niestety w\u0142a\u015bnie tam nasza rado\u015b\u0107 z przybycia do kraju szybko znalaz\u0142a sw\u00f3j kres, gdy prosto z dworca przewieziono nas do miejscowego obozu. Umieszczano w nim by\u0142ych \u017co\u0142nierzy Wehrmachtu<\/i>, miejscowych Niemc\u00f3w oraz \u015al\u0105zak\u00f3w, kt\u00f3rych za takich uwa\u017cano. Nie pomog\u0142o mi nawet \u015bwiadectwo ze szko\u0142y podstawowej w Rusinowicach, jakie zabra\u0142em ze sob\u0105 na wojenn\u0105 tu\u0142aczk\u0119. Zn\u00f3w, wraz z koleg\u0105, znalaz\u0142em si\u0119 za drutami, za drug\u0105 stron\u0105 drutu kolczastego. Tym razem \u2013 polskiego.<\/p>\n

Jednak\u017ce i tam napotka\u0142em dobr\u0105 dusz\u0119, kt\u00f3ra ofiarowa\u0142a mi sw\u0105 pomoc. Ot\u00f3\u017c pewna m\u0142oda dziewczyna mia\u0142a w zwyczaju przygania\u0107 pod ob\u00f3z dwie kr\u00f3wki, wypasaj\u0105c je mi\u0119dzy polami. Odwa\u017cy\u0142em si\u0119 zagadn\u0105\u0107 j\u0105 poprzez drut kolczasty, czy nie by\u0142aby w stanie wys\u0142a\u0107 listu do mej rodziny, kt\u00f3ra niczego o moim pobycie tutaj nie wiedzia\u0142a. Zgodzi\u0142a si\u0119, przynosz\u0105c mi nawet kartk\u0119 papieru, o\u0142\u00f3wek i kopert\u0119. Po napisaniu listu przekaza\u0142em go jej kolejnego dnia. Dziewczyna, ju\u017c na sw\u00f3j koszt, ofrankowa\u0142a i wys\u0142a\u0142a list. Nie pozna\u0142em jej nazwiska, lecz jeszcze raz serdecznie jej dzi\u0119kuj\u0119. By\u0107 mo\u017ce, \u017ce \u017cyje jeszcze…<\/p>\n

9.<\/b><\/h2>\n

List ten szcz\u0119\u015bliwie dotar\u0142 do mego rodzinnego domu. Reszt\u0105 zaj\u0119li si\u0119 ju\u017c m\u00f3j ojciec, moja m\u0142odsza siostra Otylia i nasza przyjaci\u00f3\u0142ka z lat dzieci\u0144stwa, c\u00f3rka naszych s\u0105siad\u00f3w Gojowczyk\u00f3w \u2013 R\u00f3\u017ca. Ta dopiero par\u0119 miesi\u0119cy wcze\u015bniej wr\u00f3ci\u0142a wraz z siostr\u0105 Aniel\u0105 z o\u015bwi\u0119cimskiego obozu koncentracyjnego. Ich starsza siostra, Gertruda, powr\u00f3ci\u0142a z kolei z KL Sachsenhausen. Wszystkie trzy zosta\u0142y uwi\u0119zione za brata, kt\u00f3ry zdezerterowa\u0142 z Wehrmachtu<\/i>. Ich rodzice przyp\u0142acili to \u017cyciem.<\/p>\n

Moja siostra Otylia i R\u00f3\u017ca Gojowczyk przyjecha\u0142y po kilku dniach do Czechowic-Dziedzic, przywo\u017c\u0105c komendzie obozu odpowiednie za\u015bwiadczenie z Urz\u0119du Gminy w Rusinowicach. Chodzi\u0142o o potwierdzenie, i\u017c jestem politycznie \u201eczysty\u201d, to znaczy, \u017ce nie nale\u017ca\u0142em do \u017cadnych hitlerowskich organizacji etc. Jednocze\u015bnie R\u00f3\u017ca, jako by\u0142a wi\u0119\u017aniarka KL Auschwitz z\u0142o\u017cy\u0142a odpowiednie o\u015bwiadczenie.<\/p>\n

W rezultacie, gdy po kilkunastu dniach przyjecha\u0142a do komendy obozu odpowiednia komisja z Katowic, kt\u00f3ra mia\u0142a zadecydowa\u0107 o dalszych losach wszystkich tam wi\u0119zionych \u2013 mnie oraz kilku innych \u2013 zwolni\u0142a.<\/p>\n

Jeszcze raz, niniejszym, bardzo dzi\u0119kuj\u0119 mej siostrzyczce i ju\u017c nie \u017cyj\u0105cej R\u00f3\u017cy Gojowczyk, po m\u0119\u017cu Dryja\u0144skiej.<\/p>\n

10.<\/b><\/h2>\n

Podsumowuj\u0105c to bogate w r\u00f3\u017cne niebezpieczne prze\u017cycia pierwsze p\u00f3\u0142rocze 1945 roku, mog\u0119 z czystym sumieniem powiedzie\u0107, i\u017c prze\u017cy\u0142em je szcz\u0119\u015bliwie tylko dzi\u0119ki dobrym, ch\u0119tnym do pomocy ludziom. Pochodzili z r\u00f3\u017cnych kraj\u00f3w, w\u0142adali r\u00f3\u017cnymi j\u0119zykami, lecz jedno mieli wsp\u00f3lne \u2013 dobre serca. I o tym, Czytelniku, pami\u0119taj \u2013 w\u015br\u00f3d wszystkich lud\u00f3w, narod\u00f3w \u015bwiata, tacy si\u0119 trafiaj\u0105. Warto ich na\u015bladowa\u0107!<\/p>\n

Henryk F. Sporo\u0144<\/strong><\/p>\n

Pierwodruk w Montes Tarnovicensis<\/i>, IX. 2010<\/p>\n

Na zdj\u0119ciu: autor w Lubli\u0144cu, 23. lipca 2013 roku<\/p>\n

Od redakcji:<\/b> Henryk F. Sporo\u0144 ur. si\u0119 w \u015awierkla\u0144cu 7.08.1926 r. Historyk i geograf (studia: Warszawa i Krak\u00f3w, podyplomowe na Uniwersytecie \u015al\u0105skim w Katowicach). Przez d\u0142ugie lata nauczyciel w szko\u0142ach \u015al\u0105ska i Niemiec, gdzie wyjecha\u0142 (bez prawa powrotu) po zwolnieniu z internowania w czasie stanu wojennego (1983 r.). Drukowa\u0142 w prasie polskiej i emigracyjnej, m.in. na \u0142amach paryskiej \u201eKultury\u201d, \u201eUlicy Wszystkich \u015awi\u0119tych\u201d, Kwartalnika Elbl\u0105skiego \u201eTygiEL\u201d, \u201eGwarka\u201d czy \u201eMontes Tarnovicesis\u201d. Wyda\u0142 te\u017c kilka publikacji ksi\u0105\u017ckowych: \u201eZ rodzinnych stron i emigracji\u201d, \u201eW poszukiwaniu historycznej prawdy\u201d, \u201eWspomnienia z o\u015brodk\u00f3w internowania…\u201d i \u201eJ\u00f3zef Mackiewicz \u2013 pisarz obj\u0119ty kl\u0105tw\u0105…\u201d. Jako wybitny regionalista – uhonorowany w roku 2006 przez radnych Tarnowskich G\u00f3r nagrod\u0105 \u201eSrebrnego Skrzyd\u0142a\u201d.<\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":13076,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"colormag_page_layout":"default_layout","footnotes":""},"categories":[3,81],"tags":[913,894,89,895,902,215,904,228,908,92,891,916,915,903,900,899,914,897,896,911,816,907,901,909,898,759,905,892,309,906,893,910,912],"class_list":["post-13074","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kultura","category-rzeczpospolita","tag-gwarek","tag-armia-czerwona","tag-breaking","tag-budapeszt","tag-czechowice-dziedzice","tag-czechy","tag-dunaj","tag-gorny-slask","tag-gyor","tag-headline","tag-henryk-f-sporon","tag-internowanie","tag-jozef-mackiewicz","tag-katowice","tag-kl-auschwitz","tag-kl-sachsenhausen","tag-kwartalnik-elblaski-tygiel","tag-niemcy","tag-ostrava","tag-paryska-kultura","tag-polacy","tag-rok-1945","tag-roza-gojowczyk","tag-rusinowice","tag-slazacy","tag-stan-wojenny","tag-tabor","tag-tarnowskie-gory","tag-ulica-wszystkich-swietych","tag-voprosany","tag-wehrmacht","tag-wiener-neustadt","tag-montes-tarnovicesis"],"yoast_head":"\nOdyseja znad Dunaju, czyli komu zawdzi\u0119czam szcz\u0119\u015bliwy powr\u00f3t z wojny w rodzinne strony - SI\u0118 MY\u015aLI<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/odyseja-znad-dunaju-czyli-komu-zawdzieczam-szczesliwy-powrot-z-wojny-w-rodzinne-strony\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"de_DE\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Odyseja znad Dunaju, czyli komu zawdzi\u0119czam szcz\u0119\u015bliwy powr\u00f3t z wojny w rodzinne strony - SI\u0118 MY\u015aLI\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/odyseja-znad-dunaju-czyli-komu-zawdzieczam-szczesliwy-powrot-z-wojny-w-rodzinne-strony\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"SI\u0118 MY\u015aLI\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2014-03-19T14:58:36+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2014-04-01T20:38:33+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/siemysli-ke.info\/wp-content\/uploads\/2014\/03\/img049.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1201\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"907\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"...\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Verfasst von\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"...\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Gesch\u00e4tzte Lesezeit\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"13\u00a0Minuten\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/odyseja-znad-dunaju-czyli-komu-zawdzieczam-szczesliwy-powrot-z-wojny-w-rodzinne-strony\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/odyseja-znad-dunaju-czyli-komu-zawdzieczam-szczesliwy-powrot-z-wojny-w-rodzinne-strony\/\"},\"author\":{\"name\":\"...\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/#\/schema\/person\/75326687448d6abf738b156f56385210\"},\"headline\":\"Odyseja znad Dunaju, czyli komu zawdzi\u0119czam szcz\u0119\u015bliwy powr\u00f3t z wojny w rodzinne strony\",\"datePublished\":\"2014-03-19T14:58:36+00:00\",\"dateModified\":\"2014-04-01T20:38:33+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/odyseja-znad-dunaju-czyli-komu-zawdzieczam-szczesliwy-powrot-z-wojny-w-rodzinne-strony\/\"},\"wordCount\":2535,\"commentCount\":1,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/odyseja-znad-dunaju-czyli-komu-zawdzieczam-szczesliwy-powrot-z-wojny-w-rodzinne-strony\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/wp-content\/uploads\/2014\/03\/img049.jpg\",\"keywords\":[\"\\\"Gwarek\\\"\",\"Armia Czerwona\",\"breaking\",\"Budapeszt\",\"Czechowice-Dziedzice\",\"Czechy\",\"Dunaj\",\"g\u00f3rny \u015bl\u0105sk\",\"Gy\u00f6r\",\"headline\",\"Henryk F. Sporo\u0144\",\"internowanie\",\"J\u00f3zef Mackiewicz\",\"Katowice\",\"KL Auschwitz\",\"KL Sachsenhausen\",\"Kwartalnik Elbl\u0105ski \\\"TygiEL\\\"\",\"Niemcy\",\"Ostrava\",\"paryska \\\"Kultura\\\"\",\"Polacy\",\"rok 1945\",\"R\u00f3\u017ca Gojowczyk\",\"Rusinowice\",\"\u015al\u0105zacy\",\"Stan Wojenny\",\"Tabor\",\"Tarnowskie G\u00f3ry\",\"Ulica Wszystkich \u015awi\u0119tych\",\"Vopro\u0161any\",\"Wehrmacht\",\"Wiener Neustadt\",\"\u201eMontes Tarnovicesis\u201d\"],\"articleSection\":[\"Kultura\",\"Rzeczypospolita\"],\"inLanguage\":\"de\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/odyseja-znad-dunaju-czyli-komu-zawdzieczam-szczesliwy-powrot-z-wojny-w-rodzinne-strony\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/odyseja-znad-dunaju-czyli-komu-zawdzieczam-szczesliwy-powrot-z-wojny-w-rodzinne-strony\/\",\"url\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/odyseja-znad-dunaju-czyli-komu-zawdzieczam-szczesliwy-powrot-z-wojny-w-rodzinne-strony\/\",\"name\":\"Odyseja znad Dunaju, czyli komu zawdzi\u0119czam szcz\u0119\u015bliwy powr\u00f3t z wojny w rodzinne strony - SI\u0118 MY\u015aLI\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/odyseja-znad-dunaju-czyli-komu-zawdzieczam-szczesliwy-powrot-z-wojny-w-rodzinne-strony\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/odyseja-znad-dunaju-czyli-komu-zawdzieczam-szczesliwy-powrot-z-wojny-w-rodzinne-strony\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/wp-content\/uploads\/2014\/03\/img049.jpg\",\"datePublished\":\"2014-03-19T14:58:36+00:00\",\"dateModified\":\"2014-04-01T20:38:33+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/odyseja-znad-dunaju-czyli-komu-zawdzieczam-szczesliwy-powrot-z-wojny-w-rodzinne-strony\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"de\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[[\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/odyseja-znad-dunaju-czyli-komu-zawdzieczam-szczesliwy-powrot-z-wojny-w-rodzinne-strony\/\"]]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"de\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/odyseja-znad-dunaju-czyli-komu-zawdzieczam-szczesliwy-powrot-z-wojny-w-rodzinne-strony\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/wp-content\/uploads\/2014\/03\/img049.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/wp-content\/uploads\/2014\/03\/img049.jpg\",\"width\":1201,\"height\":907},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/odyseja-znad-dunaju-czyli-komu-zawdzieczam-szczesliwy-powrot-z-wojny-w-rodzinne-strony\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Odyseja znad Dunaju, czyli komu zawdzi\u0119czam szcz\u0119\u015bliwy powr\u00f3t z wojny w rodzinne strony\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#website\",\"url\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/\",\"name\":\"SI\u0118 MY\u015aLI\",\"description\":\"\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"de\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#organization\",\"name\":\"SI\u0118 MY\u015aLI\",\"url\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"de\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/99.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/99.png\",\"width\":270,\"height\":204,\"caption\":\"SI\u0118 MY\u015aLI\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#\/schema\/logo\/image\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/#\/schema\/person\/75326687448d6abf738b156f56385210\",\"name\":\"...\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"de\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/33a3c2559155e1b4add65cf88cafda785aeb920f44b97c7055b07866ab5b13c2?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/33a3c2559155e1b4add65cf88cafda785aeb920f44b97c7055b07866ab5b13c2?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"...\"},\"url\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/author\/lele\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Odyseja znad Dunaju, czyli komu zawdzi\u0119czam szcz\u0119\u015bliwy powr\u00f3t z wojny w rodzinne strony - SI\u0118 MY\u015aLI","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/odyseja-znad-dunaju-czyli-komu-zawdzieczam-szczesliwy-powrot-z-wojny-w-rodzinne-strony\/","og_locale":"de_DE","og_type":"article","og_title":"Odyseja znad Dunaju, czyli komu zawdzi\u0119czam szcz\u0119\u015bliwy powr\u00f3t z wojny w rodzinne strony - SI\u0118 MY\u015aLI","og_description":"\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0","og_url":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/odyseja-znad-dunaju-czyli-komu-zawdzieczam-szczesliwy-powrot-z-wojny-w-rodzinne-strony\/","og_site_name":"SI\u0118 MY\u015aLI","article_published_time":"2014-03-19T14:58:36+00:00","article_modified_time":"2014-04-01T20:38:33+00:00","og_image":[{"width":1201,"height":907,"url":"https:\/\/siemysli-ke.info\/wp-content\/uploads\/2014\/03\/img049.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"...","twitter_misc":{"Verfasst von":"...","Gesch\u00e4tzte Lesezeit":"13\u00a0Minuten"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/odyseja-znad-dunaju-czyli-komu-zawdzieczam-szczesliwy-powrot-z-wojny-w-rodzinne-strony\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/odyseja-znad-dunaju-czyli-komu-zawdzieczam-szczesliwy-powrot-z-wojny-w-rodzinne-strony\/"},"author":{"name":"...","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/#\/schema\/person\/75326687448d6abf738b156f56385210"},"headline":"Odyseja znad Dunaju, czyli komu zawdzi\u0119czam szcz\u0119\u015bliwy powr\u00f3t z wojny w rodzinne strony","datePublished":"2014-03-19T14:58:36+00:00","dateModified":"2014-04-01T20:38:33+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/odyseja-znad-dunaju-czyli-komu-zawdzieczam-szczesliwy-powrot-z-wojny-w-rodzinne-strony\/"},"wordCount":2535,"commentCount":1,"publisher":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/odyseja-znad-dunaju-czyli-komu-zawdzieczam-szczesliwy-powrot-z-wojny-w-rodzinne-strony\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/siemysli-ke.info\/wp-content\/uploads\/2014\/03\/img049.jpg","keywords":["\"Gwarek\"","Armia Czerwona","breaking","Budapeszt","Czechowice-Dziedzice","Czechy","Dunaj","g\u00f3rny \u015bl\u0105sk","Gy\u00f6r","headline","Henryk F. Sporo\u0144","internowanie","J\u00f3zef Mackiewicz","Katowice","KL Auschwitz","KL Sachsenhausen","Kwartalnik Elbl\u0105ski \"TygiEL\"","Niemcy","Ostrava","paryska \"Kultura\"","Polacy","rok 1945","R\u00f3\u017ca Gojowczyk","Rusinowice","\u015al\u0105zacy","Stan Wojenny","Tabor","Tarnowskie G\u00f3ry","Ulica Wszystkich \u015awi\u0119tych","Vopro\u0161any","Wehrmacht","Wiener Neustadt","\u201eMontes Tarnovicesis\u201d"],"articleSection":["Kultura","Rzeczypospolita"],"inLanguage":"de","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/odyseja-znad-dunaju-czyli-komu-zawdzieczam-szczesliwy-powrot-z-wojny-w-rodzinne-strony\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/odyseja-znad-dunaju-czyli-komu-zawdzieczam-szczesliwy-powrot-z-wojny-w-rodzinne-strony\/","url":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/odyseja-znad-dunaju-czyli-komu-zawdzieczam-szczesliwy-powrot-z-wojny-w-rodzinne-strony\/","name":"Odyseja znad Dunaju, czyli komu zawdzi\u0119czam szcz\u0119\u015bliwy powr\u00f3t z wojny w rodzinne strony - SI\u0118 MY\u015aLI","isPartOf":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/odyseja-znad-dunaju-czyli-komu-zawdzieczam-szczesliwy-powrot-z-wojny-w-rodzinne-strony\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/odyseja-znad-dunaju-czyli-komu-zawdzieczam-szczesliwy-powrot-z-wojny-w-rodzinne-strony\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/siemysli-ke.info\/wp-content\/uploads\/2014\/03\/img049.jpg","datePublished":"2014-03-19T14:58:36+00:00","dateModified":"2014-04-01T20:38:33+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/odyseja-znad-dunaju-czyli-komu-zawdzieczam-szczesliwy-powrot-z-wojny-w-rodzinne-strony\/#breadcrumb"},"inLanguage":"de","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":[["https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/odyseja-znad-dunaju-czyli-komu-zawdzieczam-szczesliwy-powrot-z-wojny-w-rodzinne-strony\/"]]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"de","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/odyseja-znad-dunaju-czyli-komu-zawdzieczam-szczesliwy-powrot-z-wojny-w-rodzinne-strony\/#primaryimage","url":"https:\/\/siemysli-ke.info\/wp-content\/uploads\/2014\/03\/img049.jpg","contentUrl":"https:\/\/siemysli-ke.info\/wp-content\/uploads\/2014\/03\/img049.jpg","width":1201,"height":907},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/odyseja-znad-dunaju-czyli-komu-zawdzieczam-szczesliwy-powrot-z-wojny-w-rodzinne-strony\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Odyseja znad Dunaju, czyli komu zawdzi\u0119czam szcz\u0119\u015bliwy powr\u00f3t z wojny w rodzinne strony"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#website","url":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/","name":"SI\u0118 MY\u015aLI","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"de"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#organization","name":"SI\u0118 MY\u015aLI","url":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"de","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/siemysli-ke.info\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/99.png","contentUrl":"https:\/\/siemysli-ke.info\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/99.png","width":270,"height":204,"caption":"SI\u0118 MY\u015aLI"},"image":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/#\/schema\/person\/75326687448d6abf738b156f56385210","name":"...","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"de","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/33a3c2559155e1b4add65cf88cafda785aeb920f44b97c7055b07866ab5b13c2?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/33a3c2559155e1b4add65cf88cafda785aeb920f44b97c7055b07866ab5b13c2?s=96&d=mm&r=g","caption":"..."},"url":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/author\/lele\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13074","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13074"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13074\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wp-json\/wp\/v2\/media\/13076"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13074"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13074"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13074"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}