{"id":1179,"date":"2011-12-19T15:01:48","date_gmt":"2011-12-19T15:01:48","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bezjarzmowie.info.ke\/test\/?p=1179"},"modified":"2013-11-02T20:57:34","modified_gmt":"2013-11-02T19:57:34","slug":"lata-1940-1961-w-tworczosci-witolda-lutoslawskiego","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/lata-1940-1961-w-tworczosci-witolda-lutoslawskiego\/","title":{"rendered":"Lata 1940 – 1961 w tw\u00f3rczo\u015bci Witolda Lutos\u0142awskiego"},"content":{"rendered":"

Pocz\u0105tkowe, m\u0142odzie\u0144cze utwory Lutos\u0142awskiego, to neoklasycyzm oraz folkloryzm, vide<\/em>: Uwertura<\/em> smyczkowa<\/em> z roku 1949, czy te\u017c opracowania kol\u0119dowe (pisa\u0142 je dwukrotnie, w 1946 na g\u0142os i fortepian oraz 1959 na flety proste[1]<\/sup><\/a>). Skoro o kol\u0119dach z 1946 roku mowa, to wydaje si\u0119 zasadnym wskazanie, i\u017c powsta\u0142 pod\u00f3wczas zbi\u00f3r zatytu\u0142owany Dwana\u015bcie kol\u0119d<\/em>, w kt\u00f3rych sk\u0142ad wchodzi\u0142y utwory: Anio\u0142 pasterzom m\u00f3wi\u0142<\/em>[2]<\/sup><\/a>, Gdy si\u0119 Chrystus rodzi<\/em>[3]<\/sup><\/a>, Przybie\u017celi do Betlejem<\/em>[4]<\/sup><\/a>, Jezus malusie\u0144ki<\/em>[5]<\/sup><\/a>, B\u00f3g si\u0119 rodzi<\/em>[6]<\/sup><\/a>, W \u017c\u0142obie le\u017cy<\/em>[7]<\/sup><\/a>,<\/sup> P\u00f3\u0142noc ju\u017c by\u0142a<\/em>[8]<\/sup><\/a>,<\/sup> Hej, weselmy si\u0119<\/em>[9]<\/sup><\/a>, Gdy \u015bliczna Panna<\/em>[10]<\/sup><\/a>, Lulaj\u017ce, Jezuniu<\/em>[11]<\/sup><\/a>, My te\u017c<\/em> pastuszkowie<\/em>[12]<\/sup><\/a>, Hej, w dzie\u0144 narodzenia<\/em>[13]<\/sup><\/a>, Hola, hola, pasterze z pola!<\/em>[14]<\/sup><\/a>, Jezu, \u015bliczny kwiecie<\/em>[15]<\/sup><\/a>, Z narodzenia<\/em> Pana<\/em>[16]<\/sup><\/a>, Pasterze mili<\/em>[17]<\/sup><\/a>, A c\u00f3\u017c t\u0105 dziecin\u0105?<\/em>[18]<\/sup><\/a>, Dziecina ma\u0142a<\/em>[19]<\/sup><\/a>, Hej, hej, lelija Panna Maryja<\/em>[20]<\/sup><\/a>, Naj\u015bwi\u0119tsza Panienka po \u015bwiecie chodzi\u0142a<\/em>[21]<\/sup><\/a>. Premierowe wykonanie tego zbioru pie\u015bni mia\u0142o miejsce w roku 1947, w Warszawie, kiedy to Jan Hoffman gra\u0142 na fortepianie, za\u015b \u015bpiewa\u0142a sopranistka Aniela Szlemi\u0144ska. Istnia\u0142a tak\u017ce wersja skomponowana na kobiecy ch\u00f3r, sopran oraz fortepian.<\/span><\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Kompozytor stworzy\u0142 tak\u017ce ca\u0142\u0105 gam\u0119 innych folklorystycznych utwor\u00f3w, w rodzaju Melodii ludowych<\/em>[22]<\/sup><\/a>,\u00a0 Bukolik<\/em>[23]<\/sup><\/a>,\u00a0 Tryptyku \u015bl\u0105skiego<\/em>[24]<\/sup><\/a>, Ma\u0142ej suity na orkiestr\u0119 kameraln\u0105<\/em> (w dw\u00f3ch <\/span>wersjach, z 1950[25]<\/sup><\/a> i 1951[26]<\/sup><\/a>), Koncertu na orkiestr\u0119<\/em>[27]<\/sup><\/a>. W zwi\u0105zku z tym mo\u017cna rzec, i\u017c dla Witolda Lutos\u0142awskiego nie stanowi\u0142o \u017cadnego problemu si\u0119gni\u0119cie do folkloru Rzeszowszczyzny[28]<\/sup><\/a>, Kurpi\u00f3w[29]<\/sup><\/a>, czy te\u017c Mazowsza[30]<\/sup><\/a>. Sam, powy\u017cej wspomniany, Tryptyk \u015bl\u0105ski<\/em>, sk\u0142ada\u0142 si\u0119 z trzech cz\u0119\u015bci: Allegro non troppo<\/em>, Andante qiusto<\/em>, Allegro vivace<\/em>[31]<\/sup><\/a>. Po raz pierwszy, Tryptyk \u015bl\u0105ski<\/em> zosta\u0142 zaprezentowany we wspomnianym roku 1951[32]<\/sup><\/a>, w interpretacji sopranistki Marii Drewniak\u00f3wny z towarzyszeniem Narodowej Orkiestry Symfonicznej Polskiego Radia z Katowic[33]<\/sup><\/a>, dyrygowanej przez Grzegorza Fitelberga.<\/span><\/p>\n

Warto wskaza\u0107, i\u017c zar\u00f3wno w roku 1951, jak r\u00f3wnie\u017c 1952, ta kompozycja Witolda Lutos\u0142awskiego zosta\u0142a dwukrotnie nagrodzona; na przyk\u0142ad w roku 1951 zaj\u0119\u0142a pierwsze miejsce na Festiwalu Muzyki Polskiej, jaki w grudniu roku 1951 odbywa\u0142 si\u0119 w Warszawie[34]<\/sup><\/a>. Za Tryptyk \u015bl\u0105ski<\/em> Witold Lutos\u0142awski otrzyma\u0142 te\u017c Nagrod\u0119 Pa\u0144stwow\u0105 II klasy, a nast\u0105pi\u0142o to w lipcu 1952 roku[35]<\/sup><\/a>.<\/span><\/p>\n

Z kolei wspomniane powy\u017cej Bukoliki<\/em> sk\u0142ada\u0142y si\u0119 z pi\u0119ciu cz\u0119\u015bci: Allegro vivace<\/em>, Allegretto sostenuto<\/em>, Allegro molto<\/em>, Andantino<\/em>, Allegro marciale<\/em>. W warstwie tonalnej[36]<\/sup><\/a> by\u0142y to utwory ca\u0142kowicie przepe\u0142nione ludyzmem, opracowane do tekst\u00f3w W\u0142adys\u0142awa Skierkowskiego[37]<\/sup><\/a>. Po raz pierwszy, utwory te – pomy\u015blane, jako kompozycje na fortepian – zosta\u0142y wykonane\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 w grudniu 1953 roku, przez samego Witolda Lutos\u0142awskiego. Istnia\u0142a jednak\u017ce tak\u017ce wariantowa struktura Bukolik<\/em>, dostosowana do alt\u00f3wki i wiolonczeli.<\/span><\/p>\n

W powy\u017cej wskazanym charakterze zosta\u0142y stworzone takie cykle, jak: Dziesi\u0119\u0107 ta\u0144c\u00f3w<\/em> polskich<\/em>, z roku 1953, w kt\u00f3rych sk\u0142ad wchodzi\u0142y: Koziorajka<\/em>, Nie chc\u0119 ci\u0119 zna\u0107<\/em>, Go\u0142\u0105bek<\/em>, Grozik<\/em>, <\/span>Kaczok<\/em>, Kowal<\/em>, Ty i ja<\/em>[38]<\/sup><\/a>, Maryszunka<\/em>, Dobra tabaczka<\/em>, Szejper<\/em>. Owe Dziesi\u0119\u0107 ta\u0144c\u00f3w polskich<\/em> to znamienity przyk\u0142ad fascynacji W. Lutos\u0142awskiego folklorem: zar\u00f3wno \u015bl\u0105skim, jak i kaszubskim. Oczywi\u015bcie, jak wielokrotnie zosta\u0142o wykazane w niniejszej pracy, zainteresowanie kompozytora muzyk\u0105 ludow\u0105 by\u0142o g\u0142\u0119bokie i przeistacza\u0142o si\u0119 w postacie warsztatowo odmienne, od Dziesi\u0119ciu<\/em> ta\u0144c\u00f3w polskich<\/em>. Niemniej, tak\u017ce w tym przypadku uwidacznia si\u0119 d\u0105\u017cenie kompozytora do osi\u0105gni\u0119cia klarownej prostoty ludyczno\u015bci, nie wykluczaj\u0105cej jednak pewnego rodzaju z\u0142o\u017cono\u015bci poszczeg\u00f3lnych kompozycji[39]<\/sup><\/a>.<\/span><\/p>\n

W Dziesi\u0119ciu ta\u0144cach polskich<\/em> Witold Lutos\u0142awski dawa\u0142 wyraz nowej formy stylistycznej, jak\u0105 opracowywa\u0142 – swoistego nowego uk\u0142adu kompozycyjnego, kt\u00f3ry w latach kolejnych mia\u0142 sta\u0107 si\u0119 jego zasadniczym (aczkolwiek, znacznie rozwini\u0119tym w stosunku do rozwi\u0105za\u0144 znanych z Dziesi\u0119ciu ta\u0144c\u00f3w polskich<\/em>) sposobem komponowania. Wskaza\u0107 mo\u017cna cho\u0107by na realizowanie struktury przy pomocy powt\u00f3rze\u0144, zmian rejestrowych, czy te\u017c przekszta\u0142ce\u0144 form sta\u0142ych poprzez dodawanie didaskali\u00f3w[40]<\/sup><\/a>. Zdaje si\u0119, i\u017c Witold Lutos\u0142awski usi\u0142owa\u0142 opracowa\u0107 w tym utworze koncepcj\u0119 nowego sposobu konstrukcji kompozycyjnej, aczkolwiek nale\u017cy podkre\u015bli\u0107, \u017ce w dalszych kompozycjach znacznie rozbudowa\u0142 warianty oraz elementy, wskazane w Dziesi\u0119ciu ta\u0144cach polskich<\/em>.<\/span><\/p>\n

Pytaniem retorycznym pozostaje kwestia tego, na ile owa kompozycyjna struktura determinowana jest ludow\u0105 tematyk\u0105, do kt\u00f3rej[41]<\/sup><\/a> kompozytor – w zasadzie – nie wraca\u0142. Utwory dzieci\u0119ce, podobnie jak i kompozycje inspirowane folklorem, to diametralnie inny rodzaj tw\u00f3rczo\u015bci Witolda Lutos\u0142awskiego, wr\u0119cz jej podgatunek rz\u0105dz\u0105cy si\u0119 w\u0142asnymi prawami.<\/span><\/p>\n

W zwi\u0105zku z powy\u017cszym wskaza\u0107 mo\u017cna na kolejny istotny zbi\u00f3r w tw\u00f3rczo\u015bci Witolda Lutos\u0142awskiego, tym razem nie ta\u0144c\u00f3w, a pie\u015bni. Mowa o Dziesi\u0119ciu polskich pie\u015bniach ludowych<\/em> na tematy \u017co\u0142nierskie<\/em>, kt\u00f3ry zawiera\u0142 w sobie utwory: Pod Krakowem czarne pola<\/em>[42]<\/sup><\/a>, Nie b\u0119d\u0119 \u0142ez<\/em> roni\u0107<\/em>[43]<\/sup><\/a>, A w Warszawie<\/em>[44]<\/sup><\/a>, Zachodzi s\u0142oneczko<\/em>[45]<\/sup><\/a>, Oj, i w polu jezioro<\/em>[46]<\/sup><\/a>, Jam kalink\u0119 \u0142ama\u0142a<\/em>[47]<\/sup><\/a>, Gdzie<\/em> to jedziesz, Jasiu?<\/em>[48]<\/sup><\/a>, A na onej g\u00f3rze<\/em>[49]<\/sup><\/a>, Ju\u017c to mija si\u00f3dmy roczek<\/em>[50]<\/sup><\/a>, Ma\u0142gorzatka<\/em>[51]<\/sup><\/a>.<\/span><\/p>\n

Zagadnienie przeistoczenia si\u0119 drogi tw\u00f3rczej Witolda Lutos\u0142awskiego, kt\u00f3rej jednym z zasadniczych punkt\u00f3w by\u0142 aleatoryzm, nie mo\u017ce by\u0107 prowadzone w oderwaniu od (wy\u017cej wskazanego) wykorzystywania polskiego folkloru, zreszt\u0105 pochodz\u0105cego z r\u00f3\u017cnych stron kraju. Witold Lutos\u0142awski nie by\u0142 zagorza\u0142ym zwolennikiem folkloryzmu, niemniej jednak wykorzystywa\u0142 tego rodzaju, na przyk\u0142ad w swych licznych piosenkach, pisanych dla dzieci na pocz\u0105tku lat 50. XX wieku[52]<\/sup><\/a> – vide<\/em>: S\u0142omkowy \u0142a\u0144cuszek<\/em> (cykl piosenek)[53]<\/sup><\/a>, istotnie posi\u0142kuj\u0105cy si\u0119 regionaln\u0105 muzyk\u0105 Ma\u0142opolski[54]<\/sup><\/a>.<\/span><\/p>\n

Zbi\u00f3r S\u0142omkowy \u0142a\u0144cuszek<\/em>[55]<\/sup><\/a> zosta\u0142 skomponowany w roku 1951 na dwa g\u0142osy kobiece (sopran<\/em> oraz mezzosopran<\/em>) z towarzyszeniem zespo\u0142u. W jego sk\u0142ad wchodzi\u0142o siedem utwor\u00f3w, tzn.: Wst\u0119p<\/em>[56]<\/sup><\/a>, Cha\u0142upeczka niska<\/em>[57]<\/sup><\/a>, By\u0142a babule\u0144ka<\/em>[58]<\/sup><\/a>, Co tam w lesie hukn\u0119\u0142o<\/em>[59]<\/sup><\/a>, Ros\u0142a kalina<\/em>[60]<\/sup><\/a>, Chcia\u0142o si\u0119 Zosi jag\u00f3dek<\/em>[61]<\/sup><\/a>, S\u0142omkowy \u0142a\u0144cuszek<\/em>[62]<\/sup><\/a>. Ponadto, utworami o istotnym wp\u0142ywie folkloryzmu, by\u0142y cztery kr\u00f3tkie sygna\u0142y orkiestrowe, przygotowane dla potrzeb II Festiwalu Muzyki Polskiej. W ich sk\u0142ad wchodzi\u0142y motywy: w\u0142asny, mazowiecki, rzeszowski, \u0142owicki.<\/span><\/p>\n

Przyk\u0142adem pie\u015bni inspirowanych typowo regionalnymi i folklorystycznymi melodiami, mo\u017ce by\u0107 – wspomniana wy\u017cej – Ma\u0142a suita<\/em>, w kt\u00f3rej sk\u0142ad wchodzi\u0142y cztery utwory: Fujarka<\/em>, Hurra polka<\/em>, Piosenka<\/em>, Taniec<\/em>; kt\u00f3ra inspirowana by\u0142a regionem rzeszowskim[63]<\/sup><\/a>. Po raz pierwszy, Ma\u0142a suita<\/em> zosta\u0142a nagrana w roku 1950, w ramach realizacji Orkiestry Polskiego Radia, pod dyrekcj\u0105 Jerzego Ko\u0142aczkowskiego. Znanym jest tak\u017ce wykonanie z roku 1951, dokonane przez Narodow\u0105 Orkiestr\u0119 Symfoniczn\u0105 Polskiego Radia z Katowic, dyrygowan\u0105 przez Grzegorza Fitelberga.<\/span><\/p>\n

Jednak\u017ce, skoro ju\u017c zosta\u0142 poruszony w\u0105tek pie\u015bni ludowych (w zasadzie: inspirowanych folklorem) to warto jest wskaza\u0107, i\u017c pierwsze tego typu kompozycje zosta\u0142y stworzone ju\u017c w roku 1945, jako cykl o wsp\u00f3lnej nazwie Melodie ludowe<\/em>, opracowane na fortepian. W sk\u0142ad tego zbioru wchodzi\u0142y utwory: Ach, m\u00f3j Jasie\u0144ko<\/em>, Hej, od Krakowa jad\u0119<\/em>, Jest dro\u017cyna, jest<\/em>, Pastereczka,<\/em> Na<\/em> jab\u0142oni jab\u0142ko wisi<\/em>, Od Sieradza p\u0142ynie rzeka<\/em>, Panie Michale<\/em>, W polu lipe\u0144ka<\/em>, Zalotny<\/em>, Gaik<\/em>, G\u0105sior<\/em>, Rektor<\/em>.<\/span><\/p>\n

Powy\u017cej wskazane utwory by\u0142y kompozycjami o typowo ludycznej etnogenezie. Pie\u015bni te, zosta\u0142y – w roku 1952, jak r\u00f3wnie\u017c 1954 – podzielone na dwie odr\u0119bne aran\u017cacje, zatytu\u0142owane: Pi\u0119\u0107 melodii ludowych<\/em>[64]<\/sup><\/a> oraz Cztery melodie ludowe<\/em>[65]<\/sup><\/a>. Jak zatem wida\u0107, z 12 utwor\u00f3w (pierwotnych), jedynie 6 zosta\u0142o poddanych aran\u017cacji: pi\u0119\u0107 pierwszych na smyczkow\u0105 orkiestr\u0119, a cztery na kwartet smyczkowy; przy czym w obu przypadkach powtarza\u0142y si\u0119 te same (cztery) utwory, a jedynie dwa pozosta\u0142y r\u00f3\u017cnicuj\u0105cymi. Doda\u0107 nale\u017cy, \u017ce w roku 1945 Witold Lutos\u0142awski opracowa\u0142 tak\u017ce dziewi\u0119\u0107 melodii ludowych na gitar\u0119 (sk\u0142ad utwor\u00f3w pokrywa\u0142 si\u0119 z cz\u0119\u015bci\u0105 – wcze\u015bniej wyszczeg\u00f3lnionych – 12 piosenek).<\/span><\/p>\n

W podobnym (aczkolwiek, niekoniecznie inspirowanym literalnym folklorem) mog\u0105 by\u0107 dwa cykle, wywodz\u0105ce si\u0119 z tamtego czasu: Wiosna<\/em> oraz Jesie\u0144<\/em> – oba z 1951 – zaplanowane na orkiestr\u0119 kameraln\u0105 oraz mezzosopran<\/em>. Pierwszy z cykli, sk\u0142ada\u0142 si\u0119 z nast\u0119puj\u0105cych utwor\u00f3w: Ju\u017c<\/em> jest wiosna<\/em>[66]<\/sup><\/a>, Piosenka o z\u0142otym listku<\/em>[67]<\/sup><\/a>, Jak warszawski wo\u017anica<\/em>[68]<\/sup><\/a>, Majowa nocka<\/em>[69]<\/sup><\/a>. Premierowe wykonanie nast\u0105pi\u0142o w roku 1951 i zosta\u0142o zrealizowane przez Kameralny Zesp\u00f3\u0142 Instrumentalny Polskiego Radia pod dyrekcj\u0105 samego kompozytora, jak r\u00f3wnie\u017c z towarzyszeniem Anny Godlewskiej, jako mezzosopranistki. W tym samym sk\u0142adzie, wykonano tak\u017ce premierowe nagranie cyklu Jesie\u0144<\/em>, z tekstami Lucyny Krzemienieckiej, na kt\u00f3ry sk\u0142ada\u0142y si\u0119 cztery utwory: W listopadzie<\/em>, \u015awierszcz<\/em>, Mg\u0142a<\/em>, Deszczyk jesienny<\/em>.<\/span><\/p>\n

Istnia\u0142y tak\u017ce warianty Wiosny<\/em>, tj. ograniczenie zbioru do jednej albo dw\u00f3ch piosenek i rozpisanie ich na g\u0142os oraz fortepian, jak r\u00f3wnie\u017c ch\u00f3r oraz fortepian. Pierwszy wariant zosta\u0142 wykorzystany do dw\u00f3ch piosenek, z tego cyklu, czyli do utwor\u00f3w Piosenka o z\u0142otym listku<\/em> i Majowa nocka<\/em>. Zosta\u0142y one wykonane w roku 1952 w Polskim Radiu, przez sopranistk\u0119 Mari\u0119 Traczyk z Wand\u0105 Klimowicz przy fortepianie. Drugie z wariant\u00f3w Wiosny<\/em> oznacza\u0142o nagranie tylko Majowej nocki<\/em>, lecz w aran\u017cacji na ch\u00f3r i fortepian. Takie zagranie zosta\u0142o wykonane po raz pierwszy we Wroc\u0142awiu w roku 1952, przez Ch\u00f3r Wroc\u0142awskich Skowronk\u00f3w Radiowych pod dyrekcj\u0105 Edmunda Kajdasza, oraz z Krystyn\u0105 Pucha\u0142\u0105-Kajdasz przy fortepianie.<\/span><\/p>\n

W ramach cyklu piosenek dla dzieci, ewentualnie melodii znanych Lutos\u0142awskiemu z dzieci\u0144stwa, mo\u017cna przywo\u0142a\u0107 na przyk\u0142ad zbi\u00f3r Sze\u015b\u0107 piosenek dziecinnych<\/em>, z roku 1947[70]<\/sup><\/a> – pomy\u015blane dwu-wariantowo: na kameraln\u0105 orkiestr\u0119 oraz sopran, jak r\u00f3wnie\u017c na sopran i fortepian.<\/span><\/p>\n

W sk\u0142ad tych\u017ce piosenek (do wierszy Jana Brzechwy) wliczy\u0107 nale\u017cy utwory takie, jak: Taniec<\/em>, Rok i bieda<\/em>, Kotek<\/em>, Idzie<\/em> Grze\u015b<\/em>, Rzeczka<\/em>, Ptasie plotki<\/em>. Mimo powstania w rok po wojnie, za publicznie wykonane uznaje si\u0119 rok 1954, zrealizowane dwukrotnie: w ramach wykonania Ch\u00f3ru Warszawskiego oraz Warszawskiej Orkiestry Filharmonicznej, pod dyrekcj\u0105 Witolda Rowickiego; jak r\u00f3wnie\u017c przez Zesp\u00f3\u0142 Warszawskiego Studia dyrygowany przez W. Lutos\u0142awskiego,\u00a0 z A. Godlewsk\u0105 jako sopranistk\u0105<\/span><\/p>\n

Ten sam \u201edziecinny\u201d temat, mia\u0142y dwa utwory napisane do tekst\u00f3w J. Brzechwy w roku 1948[71]<\/sup><\/a>, a mianowicie: Sp\u00f3\u017aniony s\u0142owik<\/em> oraz O panu Tralali\u0144skim<\/em>. Obie piosenki zosta\u0142y po raz pierwszy wykonane w roku 1953, w ramach realizacji Warszawskiego Zespo\u0142u Kameralnego pod dyrekcj\u0105 Stefana Rachonia, jak r\u00f3wnie\u017c z Mari\u0105 Drewniak\u00f3wn\u0105, jako sopranistk\u0105. W roku 1953, Witold Lutos\u0142awski skomponowa\u0142 tak\u017ce dwa dalsze utwory, nawi\u0105zuj\u0105ce swoj\u0105 tematyk\u0105 do dzieci\u0144stwa, tj.: Pi\u00f3reczko<\/em>[72]<\/sup><\/a> oraz Wr\u00f3belek<\/em>[73]<\/sup><\/a>. W tym samym roku, powsta\u0142y tzw.: Trzy utwory dla m\u0142odzie\u017cy<\/em>, w kt\u00f3rych sk\u0142ad wchodzi\u0142y nast\u0119puj\u0105ce kompozycje: Czteropalc\u00f3wka<\/em>, Melodia<\/em> i Marsz<\/em>. W rok p\u00f3\u017aniej, czyli w 1954, Witold Lutos\u0142awski skomponowa\u0142 tak\u017ce kolejne utwory, mieszcz\u0105ce si\u0119 w powy\u017cej zaznaczonej konwencji. S\u0105 to: \u015apij\u017ce, \u015bpij<\/em>[74]<\/sup><\/a>, Idzie nocka<\/em>[75]<\/sup><\/a>, Warzywa<\/em>[76]<\/sup><\/a>, Trudny rachunek<\/em>[77]<\/sup><\/a>.<\/span><\/p>\n

Utw\u00f3r \u015apij\u017ce, \u015bpij<\/em> zosta\u0142 pomy\u015blany na orkiestr\u0119 kameraln\u0105 oraz mezzosopran<\/em> i po raz pierwszy wykonany w kwietniu 1954 przez Kameralnym Zespo\u0142em Polskiego Radia pod dyrekcj\u0105 Witolda Lutos\u0142awskiego i z towarzyszeniem Anny Godlewskiej, jako sopranistki. Analogicznie rzecz mia\u0142a si\u0119 z utworami: Idzie nocka<\/em> oraz Warzywa<\/em> i Trudny rachunek<\/em>; wszystkie one zosta\u0142y tak samo zaplanowane (orkiestra kameralna oraz sopran), jak r\u00f3wnie\u017c zosta\u0142y nagrane w powy\u017cej wskazanym sk\u0142adzie personalnym.<\/span><\/p>\n

Poza wymienionymi kompozycjami, w ramach utworzonych piosenek dla dzieci, istnia\u0142y warianty ich wykona\u0144. Na przyk\u0142ad, zbi\u00f3r Dwie pie\u015bni dziecinne<\/em> zawiera\u0142 w sobie albo utwory pod tytu\u0142em Pi\u00f3reczko<\/em> oraz Wr\u00f3belek<\/em> (mowa o utworach skomponowanych w dn. 18. V. 1953), albo te\u017c Wianki<\/em>[78]<\/sup><\/a> i Po\u017cegnanie wakacji<\/em>[79]<\/sup><\/a> – utwory skomponowane w dn. 1. VII. 1953. Akurat ten drugi wariant zosta\u0142 zaprezentowany[80]<\/sup><\/a> w ramach nagrania, uczynionego w Polskim Radiu: przy fortepianie zasiad\u0142a W. Klimowicz, za\u015b \u015bpiewa\u0142a mezzosopranistka M. Traczyk.<\/span><\/p>\n

W zasadzie, ostatnimi piosenkami dla dzieci, by\u0142y utwory stworzone a\u017c w roku 1959. Mowa o czterech kompozycjach, tzn.: Tr\u0105bce<\/em>, Abecadle<\/em>, Lecie<\/em> (do wierszy Benedykta Herza) oraz o jeszcze w roku 1958 powsta\u0142ym cyklu o nazwie Bajka iskierki<\/em>, na kt\u00f3ry sk\u0142ada\u0142y si\u0119 utwory J.Porazi\u0144skiej: Siwy mr\u00f3z<\/em>, Malowane miski<\/em>, Bajka<\/em> iskierki<\/em>, Butki za cztery dudki<\/em>, Kap\u2026kap\u2026kap\u2026<\/em>, Plama na pod\u0142odze<\/em>.<\/span><\/p>\n

Co znamienne, w tym samym czasie, kiedy powstawa\u0142y utwory dla dzieci, czy te\u017c inspirowane regionalizmami, tworzy\u0142 Lutos\u0142awski i \u201es\u0142usznie\u201d okre\u015blone utwory, w rodzaju Naprz\u00f3d idziemy<\/em>, czy te\u017c Nowa Huta<\/em>. By\u0142 to cykl tzw.: Siedmiu pie\u015bni<\/em>, o silnie socjalistycznym charakterze, jakie powsta\u0142y w okresie 1950 – 1952[81]<\/sup><\/a>. W ich sk\u0142ad wlicza si\u0119 kompozycje: Zwyci\u0119ska droga<\/em>[82]<\/sup><\/a>, Wysz\u0142abym ja<\/em>[83]<\/sup><\/a>, Nowa Huta<\/em>[84]<\/sup><\/a>, S\u0142u\u017cba Polsce<\/em>[85]<\/sup><\/a>, \u017belazny marsz<\/em>[86]<\/sup><\/a>, Najpi\u0119kniejszy sen<\/em>[87]<\/sup><\/a>, Naprz\u00f3d idziemy<\/em>[88]<\/sup><\/a>. Pie\u015bni te zosta\u0142y zaplanowane na g\u0142os (ch\u00f3r) oraz fortepian. Zreszt\u0105, podobny wyd\u017awi\u0119k mia\u0142y trzy dalsze kompozycje[89]<\/sup><\/a> Lutos\u0142awskiego, kt\u00f3re powsta\u0142y w roku 1953. Mowa o utworach: Kto pierwszy?<\/em>[90]<\/sup><\/a>, Narciarski patrol<\/em>[91]<\/sup><\/a>, Skowronki<\/em>[92]<\/sup><\/a>.<\/span><\/p>\n

Niniejszy tekst nie ma charakteru biograficznego, nie jest r\u00f3wnie\u017c jego celem ocenianie politycznej i spo\u0142ecznej postawy Lutos\u0142awskiego, na przyk\u0142ad wobec Polski Ludowej. Dlatego nale\u017cy uzna\u0107, i\u017c poza (koniecznym zapewne, w pewien spos\u00f3b wymuszonym przez okoliczno\u015bci) serwilizmem wobec \u201enowego ustroju\u201d, Witold Lutos\u0142awski (w okresie 1942 – 1944)[93]<\/sup><\/a> skomponowa\u0142 tak\u017ce pie\u015bni dla Polski Podziemnej, wszystkie w opracowaniu na g\u0142os i fortepian[94]<\/sup><\/a>.<\/span><\/p>\n

Na pewno wiadomo, i\u017c by\u0142o ich przynajmniej pi\u0119\u0107, nosz\u0105cych tytu\u0142y: \u017belazny marsz<\/em>, Do<\/em> broni<\/em>[95]<\/sup><\/a>, Przed nami przestrze\u0144 otwarta<\/em>[96]<\/sup><\/a>, Jedno s\u0142owo, jeden znak<\/em>[97]<\/sup><\/a>, Weso\u0142y pluton<\/em>[98]<\/sup><\/a>.<\/span><\/p>\n

Wszystkie z owych \u201eokupacyjnych\u201d pie\u015bni, cechowa\u0142y si\u0119 tonalno\u015bci\u0105 oraz tzw.: zwrotkow\u0105 budow\u0105, z istotnym wykorzystaniem istotnych melorytmicznych nawi\u0105za\u0144 – najcz\u0119\u015bciej marszowych, ewentualnie mazurowych. Jedna z tych kompozycji (\u017belazny marsz<\/em>) b\u0119dzie wykorzystywana tak\u017ce w p\u00f3\u017aniejszych latach, szczeg\u00f3lnie 50. XX wieku, cho\u0107 ju\u017c w zestawieniach z pie\u015bniami typowo socjalistycznymi.<\/span><\/p>\n

Wiadomym jest, i\u017c sztuka (tak\u017ce muzyczna) kraj\u00f3w socrealistycznych usi\u0142owa\u0142a pokona\u0107 widmo tzw.: \u201eformalizmu\u201d, przy czym zarzut \u00f3w (nader nieokre\u015blony i szalenie niejednoznaczny) kierunkowano wobec wytwor\u00f3w \u201ezachodniej my\u015bli muzycznej\u201d. Obwinienie o \u201eformalizm\u201d stanowi\u0142o – niemal\u017ce – skre\u015blenie dorobku muzycznego Zachodu, z uwagi na jego niew\u0142a\u015bciwo\u015b\u0107 ideologiczn\u0105.<\/span><\/p>\n

Jak ju\u017c wskazano, niniejsza praca nie jest biografi\u0105 Witolda Lutos\u0142awskiego, ani te\u017c nie analizuje jego (specyficznego) stosunku do w\u0142adzy ludowej. Niemniej jednak nale\u017cy stwierdzi\u0107, i\u017c kompozytor nie tylko zdawa\u0142 sobie spraw\u0119 z istniej\u0105cych \u201ewyzwa\u0144 kulturowych na odcinku muzyki\u201d, lecz tak\u017ce rozumia\u0142 si\u0142\u0119 i wp\u0142yw, jaki polityka wywiera\u0142a na muzyczn\u0105 tw\u00f3rczo\u015b\u0107. O tym \u015bwiadczy cho\u0107by jego Zagajenie<\/em> na ZKP z roku 1957[99]<\/sup><\/a>, za\u015b z sam\u0105 organizacj\u0105 wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 ju\u017c od zako\u0144czenia wojny[100]<\/a>, cho\u0107 – pocz\u0105tkowo – na kr\u00f3tki dystans czasowy[101]<\/sup><\/a>. W zwi\u0105zku z tym, Witold Lutos\u0142awski cho\u0107by ze swych podr\u00f3\u017cy do ZSRR[102]<\/sup><\/a> i Berlina[103]<\/sup><\/a>, mia\u0142 pe\u0142n\u0105 szans\u0119 zapoznania si\u0119 z tym, jak silny jest wp\u0142yw ideologicznego aparatu na tw\u00f3rczo\u015b\u0107 artystyczn\u0105.<\/span><\/p>\n

Nale\u017cy jednak\u017ce doda\u0107, i\u017c Lutos\u0142awski dostrzega\u0142 spory zakres tw\u00f3rczego anachronizmu w kompozycjach, kt\u00f3re pisane by\u0142y zgodnie z ideologicznym zapatrywaniem, jako or\u0119\u017c w walce z \u201eformalizmem\u201d: w opinii, jak\u0105 nakre\u015bli\u0142 na \u0142amach Muzyki<\/em> skrytykowa\u0142 wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 sztuk\u0119 muzyczn\u0105, zaprezentowan\u0105 w Berlinie, jako pozbawion\u0105 prawdziwo\u015bci artystycznej. A wiadomym przecie\u017c by\u0142o, \u017ce berli\u0144ski festiwal przedstawia\u0142 zasadnicz\u0105 panoram\u0119 muzyki socrealistycznej; w zwi\u0105zku z czym, Lutos\u0142awski – krytycznie pisz\u0105c o festiwalu – krytykowa\u0142 (poniek\u0105d) same za\u0142o\u017cenia tego kierunku muzycznego, jaki zosta\u0142 zaprezentowany.<\/span><\/p>\n

Pierwszym powojennym dzie\u0142em Witolda Lutos\u0142awskiego By\u0142a Pierwsza Symfonia<\/em>, skomponowana na orkiestr\u0119 w roku 1947. Sk\u0142ada\u0142a si\u0119 ona z czterech cz\u0119\u015bci: Allegro giusto<\/em>, Poco<\/em> adagio<\/em>, Allegretto misterioso<\/em>, Allegro vivace<\/em>. Premierowe wykonanie mia\u0142o miejsce w pocz\u0105tku kwietnia 1948 roku[104]<\/sup><\/a>, kt\u00f3re zosta\u0142o zrealizowane przez Narodow\u0105 Orkiestr\u0119 Symfoniczn\u0105 Polskiego Radia z Katowic, pod dyrekcj\u0105 Grzegorza Fitelberga. Problem z Pierwsz\u0105 Symfoni\u0105<\/em> polega\u0142 na tym, i\u017c Witold Lutos\u0142awski (pod\u00f3wczas zdradzaj\u0105cy oznaki tw\u00f3rczej niezale\u017cno\u015bci), zosta\u0142 uznany przez \u201eopiniotw\u00f3rcze gremia muzykologiczno-partyjne\u201d za autora, kt\u00f3ry stworzy\u0142 dzie\u0142o nieprzystaj\u0105ce swym charakterem do wyzwa\u0144 epoki. Generalnie, zarzucano mu neoklasyczny formalizm, a (w owym czasie) by\u0142 to zarzut szalenie ci\u0119\u017ckiego kalibru. Dla samego utworu zako\u0144czy\u0142o si\u0119 to zakazem wykonywania.<\/span><\/p>\n

W przysz\u0142o\u015bci Witold Lutos\u0142awski nie pozwoli sobie na podobn\u0105 niefrasobliwo\u015b\u0107: wpisze si\u0119 w odpowiednio nowatorski nurt przemian oraz potrzeb, samemu zreszt\u0105 pi\u0119tnuj\u0105c formy klasyczne (nie znaczy to wcale, \u017ce wspieraj\u0105c tym samym socjalistyczn\u0105 sztuk\u0119: wr\u0119cz przeciwnie, poniewa\u017c sztuka socrealistyczna cz\u0119sto si\u0119ga\u0142a do nurt\u00f3w dziewi\u0119tnastego wieku, co z kolei negowa\u0142 Lutos\u0142awski)[105]<\/sup><\/a>. Po prostu, kompozytor znajdzie w\u0142asny j\u0119zyk przekazu i kompozycji, ca\u0142kowicie nie do okre\u015blenia i zaszufladkowania w ramach \u201eideologicznej oceny warto\u015bci sztuki\u201d. W ten spos\u00f3b wzniesie si\u0119 znacznie ponad mo\u017cliwo\u015bci dosi\u0119gni\u0119cia przez jakichkolwiek krytyk\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Po Pierwszej Symfonii<\/em> przyszed\u0142 czas – w roku 1949 – na dedykowany utw\u00f3r[106]<\/sup><\/a>, czyli Uwertur\u0119 smyczkow\u0105<\/em> na orkiestr\u0119. Jej premierowe wykonanie odby\u0142o si\u0119 na pocz\u0105tku listopada 1949 roku[107]<\/sup><\/a> przez Orkiestr\u0119 Symfoniczn\u0105 Czeskiego Radia, pod batut\u0105 Grzegorza Fitelberga. Trzeba zaznaczy\u0107, \u017ce Uwertura smyczkowa<\/em> tak\u017ce by\u0142a czysto neoklasyczna w formie i tre\u015bci; aczkolwiek sam Lutos\u0142awski znacznie rozwin\u0105\u0142[108]<\/sup><\/a> zakres modalno\u015bci struktury muzycznej – zreszt\u0105, zupe\u0142nie bez dalszych efekt\u00f3w artystycznych[109]<\/sup><\/a> – artysta nie wzi\u0105\u0142 si\u0119 za rozwijanie (wzbogacanie, kreowanie, zmienianie, etc.) zasad modalno\u015bci w kompozycji, lecz zamiast tego wybra\u0142 zwr\u00f3cenie si\u0119 w stron\u0119 nurt\u00f3w folkloryzmu i etnogenezy.<\/span><\/p>\n

Z uwagi na charakter niniejszej pracy, wydaje si\u0119 istotnym wskazanie na te kompozycje, kt\u00f3re Lutos\u0142awski tworzy\u0142 w latach 50. XX wieku, a kt\u00f3re stanowi\u0142y (zapowied\u017a, lub form\u0119 w\u0142a\u015bciw\u0105) systemu aleatorycznego. W zwi\u0105zku z tym, kluczowym okresem jest czas od roku 1953, w zasadzie do pocz\u0105tku lat 60. XX wieku. Rzecz jasna, typologia tego tekstu dopuszcza wspomnienie wy\u0142\u0105cznie o istotniejszych kompozycjach tego okresu, kt\u00f3re jednak\u017ce maj\u0105 pos\u0142u\u017cy\u0107 za punkt wyj\u015bcia do okre\u015blenia kompozytorskiej stylistyki Lutos\u0142awskiego.<\/span><\/p>\n

W roku 1953, Witold Lutos\u0142awski skomponowa\u0142 Miniatur\u0119<\/em> na dwa fortepiany, jak r\u00f3wnie\u017c Trzy fragmenty<\/em> na flet oraz harf\u0119. W zakres tej kompozycji, wlicza si\u0119 trzy utwory: Magia<\/em>[110]<\/sup><\/a>, Odys<\/em> na Itace<\/em>[111]<\/sup><\/a>, Presto<\/em>. Rok 1954 to ju\u017c Koncert na orkiestr\u0119<\/em>[112]<\/sup><\/a> – zreszt\u0105 tak\u017ce inspirowany tonalno\u015bci\u0105 i brzmieniem folkloryzmu, dok\u0142adniej Pomorza. W sk\u0142ad dedykowanego[113]<\/sup><\/a> Koncertu<\/em> wchodz\u0105 nast\u0119puj\u0105ce cz\u0119\u015bci: Intrada<\/em>, Capriccio notturno e arioso<\/em>, Passacaglia<\/em>[114]<\/sup><\/a>. W warstwie lirycznej, kompozycja bazowa\u0142a na opracowaniach Oskara Kolberga (wskazanych ju\u017c w niniejszej pracy), dok\u0142adniej za\u015b na cz\u0119\u015bci opracowania regionu mazowieckiego[115]<\/sup><\/a>.<\/span><\/p>\n

Koncert <\/em>zosta\u0142 po raz pierwszy wykonany[116]<\/sup><\/a> przez Orkiestr\u0119 Filharmonii Narodowej w Warszawie[117]<\/sup><\/a>, pod dyrekcj\u0105 Witolda Rowickiego. Kompozycja zyska\u0142a trzy du\u017ce nagrody, w latach: 1954, 1955, 1963. W roku 1954 otrzyma\u0142a Nagrod\u0119 Pa\u0144stwow\u0105 (I Stopnia), w rok p\u00f3\u017aniej przyznano kolejne narodowe wyr\u00f3\u017cnienie, Order Klasy Robotniczej (II Stopnia)[118]<\/sup><\/a>, za\u015b w roku 1963 utw\u00f3r zyska\u0142 nagrod\u0119 UNESCO.<\/span><\/p>\n

Rok 1954 to tak\u017ce Preludia taneczne<\/em>[119]<\/sup><\/a>, sk\u0142adaj\u0105ce si\u0119 z pi\u0119ciu cz\u0119\u015bci: Allegro molto<\/em>, Andantino<\/em>, Allegro giocoso<\/em>, Andante<\/em>, Allegro molto<\/em> i pomy\u015blane jako dzie\u0142o na klarnet oraz fortepian. Po raz pierwszy zosta\u0142y one wykonane w roku 1955[120]<\/sup><\/a> przez duet L. Kurkiewicza i S. Nadgryzowskiego, gdzie Ludwik Kurkiewicz by\u0142 klarnecist\u0105, za\u015b pianist\u0105 Sergiusz Nadgryzowski. Warto jest wskaza\u0107, i\u017c pierwsze wykonanie orkiestrowej wersji dzie\u0142a Preludia taneczne<\/em>[121]<\/sup><\/a>, mia\u0142o miejsce w roku 1955[122]<\/sup><\/a>: Alojzy Szulc gra\u0142 na klarnecie, za\u015b towarzyszy\u0142a mu Orkiestra Symfoniczna Polskiego Radia, pod dyrekcj\u0105 Jana Krenza. Jednak\u017ce prawdziwie publiczne wykonanie orkiestrowe Preludi\u00f3w tanecznych<\/em> mia\u0142o miejsce dopiero w roku 1963. Dokona\u0142a tego Angielska Orkiestra Kameralna pod dyrekcj\u0105 Benjamina Brittena, za\u015b na klarnecie gra\u0142 Gervase de Peyer.<\/span><\/p>\n

Zbi\u00f3r Pi\u0119\u0107 pie\u015bni<\/em> powsta\u0142 w roku 1957, pocz\u0105tkowo skomponowany na sopran i fortepian.<\/span><\/p>\n

Sk\u0142ada\u0142 si\u0119 on z pi\u0119ciu cz\u0119\u015bci: Morze<\/em>[123]<\/sup><\/a>, Wiatr<\/em>, Zima<\/em>, Rycerze<\/em>, Dzwony cerkiewne<\/em> (cztery ostatnie dedykowane Nadii Boulanger), do tekst\u00f3w K. I\u0142\u0142akowicz\u00f3wny. Kompozytor tworzy\u0142 ten zbi\u00f3r dwuetapowo, tj. pie\u015b\u0144 Morze<\/em> powsta\u0142a 23. IX. 1956, za\u015b pozosta\u0142e cztery utwory zosta\u0142y uko\u0144czone na dzie\u0144 25. VIII. 1957 roku. Mowa o wersji, kt\u00f3ra by\u0142a zakrojona na wykonanie przy zastosowaniu fortepianu i kobiecego g\u0142osu – sopranu. Takie u\u0142o\u017cenie mia\u0142o premier\u0119 w listopadzie 1959 roku[124]<\/sup><\/a> i nagranie zosta\u0142o dokonane przez sopranistk\u0119 Halin\u0119 Szostek-Radkow\u0105.<\/span><\/p>\n

Tymczasem, powy\u017cej wskazane utwory zosta\u0142o skomponowane tak\u017ce na sopran oraz orkiestr\u0119, czego Witold Lutos\u0142awski dokona\u0142 z ko\u0144cem marca 1958 roku[125]<\/sup><\/a>. Premiera takiego u\u0142o\u017cenia mia\u0142a miejsce w lutym 1960 roku[126]<\/sup><\/a>, przez Narodow\u0105 Orkiestr\u0119 Symfoniczn\u0105 Polskiego Radia z Katowic, pod dyrekcj\u0105 Jana Krenza, jak r\u00f3wnie\u017c z towarzyszeniem sopranistki H. Szostek- Radkowej.<\/span><\/p>\n

Samo Pi\u0119\u0107 pie\u015bni<\/em> to przyk\u0142ad pierwszego utworu, w kt\u00f3rym Witold Lutos\u0142awski g\u0142\u0119biej si\u0119gn\u0105\u0142 po now\u0105 metodologi\u0119 kompozycji: wcze\u015bniej, jak mia\u0142o to miejsce na przyk\u0142ad z cyklami przesyconymi folkloryzmem, zmienia\u0142 jedynie punkt odniesienia; tymczasem w przypadku Pi\u0119ciu pie\u015bni<\/em> zastosowa\u0142 nowy spos\u00f3b harmonicznego porz\u0105dkowania d\u017awi\u0119k\u00f3w w utworze. W zwi\u0105zku z tym, mo\u017cna z pe\u0142nym przekonaniem stwierdzi\u0107, i\u017c Pi\u0119\u0107 pie\u015bni<\/em> stanowi moment prze\u0142omowy w tw\u00f3rczo\u015bci Witolda Lutos\u0142awskiego, kt\u00f3ry (jednocze\u015bnie) zaowocowa\u0142 rozpocz\u0119ciem si\u0119 drogi zmieniania si\u0119 systemu kompozycyjnego, jaki do tej pory by\u0142 stosowany przez artyst\u0119.<\/span><\/p>\n

W pewien spos\u00f3b, Pi\u0119\u0107 pie\u015bni<\/em> by\u0142o konsekwencj\u0105 niezadowolenia Witolda Lutos\u0142awskiego\u00a0 ze swoistego wypalenia tw\u00f3rczego, kt\u00f3re artysta u\u015bwiadomi\u0142 sobie wraz z realizacj\u0105 Pierwszej Symfonii<\/em>. W wiele lat po premierze tego utworu, uznawa\u0142[127]<\/sup><\/a> okres Pierwszej Symfonii<\/em> za okre\u015blenie swego miejsca w sztuce, poprzez zdanie sobie sprawy z faktu, i\u017c pewien (dotychczas wykorzystywany oraz stosowany) katalog metodologiczny oraz d\u017awi\u0119kowy, nie przedstawia ju\u017c jakiejkolwiek mo\u017cliwo\u015bci dalszego rozwoju. Witold Lutos\u0142awski, na sw\u00f3j spos\u00f3b, podobnym by\u0142 w tej sytuacji do Arnolda Sch\u0151nberga: w sytuacji, kiedy ten znalaz\u0142 si\u0119 w analogicznym po\u0142o\u017ceniu[128]<\/sup><\/a> – na kilka lat w og\u00f3le porzuci\u0142 komponowanie[129]<\/sup><\/a>. Witold Lutos\u0142awski za\u015b, przeciwnie: wzi\u0105\u0142 si\u0119 do pracy, szukaj\u0105c nowych rozwi\u0105za\u0144, swoistej \u201eawangardy\u201d wobec tego, co do tej pory zna\u0142 i wykorzystywa\u0142.<\/span><\/p>\n

W\u0142a\u015bnie w ramach tych\u017ce poszukiwa\u0144, powsta\u0142a (modalna, w swej metodzie tworzenia) Uwertura smyczkowa<\/em>; jednak\u017ce sama modalno\u015b\u0107 nie przedstawia\u0142a dla Witolda Lutos\u0142awskiego \u017cadnej ciekawej warto\u015bci: nie by\u0142a rozwojowa. W zwi\u0105zku z tym kompozytor zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 do pisania z wykorzystaniem tematyki folklorystycznej, jak r\u00f3wnie\u017c tworzy\u0142 piosenki dla dzieci. Jednocze\u015bnie pracowa\u0142 nad zmianami systemu kompozycji, kt\u00f3re by\u0142yby daleko istotniejszymi, ni\u017ali utwory ludowe, czy dla dzieci. W tej atmosferze powsta\u0142o Pi\u0119\u0107 pie\u015bni<\/em>.<\/span><\/p>\n

Skomponowanie Pi\u0119ciu pie\u015bni<\/em> oznacza\u0142o (zapewne, nade wszystko dla samego kompozytora), granice tego, do czego on ju\u017c – na pewno – nie wr\u00f3ci w swym rozwoju tw\u00f3rczym: lekarstwem, kt\u00f3re mia\u0142o sprowadzi\u0107 rozw\u00f3j dotychczasowej metodologii kompozytorskiej, nie by\u0142a tonalno\u015b\u0107[130]<\/sup><\/a>. Nie by\u0142o nim tak\u017ce si\u0119ganie do etniczno\u015bci, ani piosenek dla dzieci. Na etapie Pi\u0119ciu pie\u015bni<\/em> nie istnia\u0142o jeszcze rozwi\u0105zanie, ani nie rysowa\u0142 si\u0119 wielki prze\u0142om. Wiadomo jednak by\u0142o, i\u017c ewolucja rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 na dobre.<\/span><\/p>\n

Wraz z Pi\u0119cioma pie\u015bniami<\/em>, powsta\u0142 nowy system wsp\u00f3\u0142brzmie\u0144 d\u017awi\u0119kowych, kt\u00f3re od tej pory stanowi\u0142y podwaliny pod nowatorsk\u0105 koncepcj\u0119 kompozycji. Witold Lutos\u0142awski zacz\u0105\u0142 traktowa\u0107 dwunastod\u017awi\u0119kow\u0105 skal\u0119 harmoniczno\u015bci w spos\u00f3b (niemal\u017ce) ekstremalny, poszukuj\u0105c jej granic. Chodzi\u0142o o rozpocz\u0119cie pr\u00f3bowania wykorzystywania, jak r\u00f3wnie\u017c opanowywania, tworzenia z pe\u0142nym u\u017cyciem wszystkich d\u017awi\u0119k\u00f3w r\u00f3wnocze\u015bnie. Generalnie rzecz ujmuj\u0105c (stwierdza\u0142 to zreszt\u0105 sam Lutos\u0142awski)[131]<\/sup><\/a>, zarysowa\u0142a si\u0119 w tamtym czasie jedna, zasadnicza, prawid\u0142owo\u015b\u0107: im mniejsze zr\u00f3\u017cnicowanie ilo\u015bciowe interwa\u0142\u00f3w mi\u0119dzy s\u0105siaduj\u0105cymi d\u017awi\u0119kami, tym lepsza harmonia w ca\u0142ej dwunastod\u017awi\u0119kowej skali: zdecydowanie lepszy walor strukturalny, jak r\u00f3wnie\u017c ekspresyjny.<\/span><\/p>\n

W ten w\u0142a\u015bnie spos\u00f3b, pojawi\u0142a si\u0119 (po raz pierwszy w tak szerokim zakresie) rola panowania nad wykorzystaniem wszystkich d\u017awi\u0119k\u00f3w dwunastod\u017awi\u0119kowej skali harmonicznej. Podkre\u015blenie prymatu harmonii nad pozosta\u0142ymi aspektami tworzenia dzie\u0142a[132]<\/sup><\/a> wskazuje na zupe\u0142nie nowe (w pewnym sensie wr\u0119cz \u201eharmoniczne\u201d) spojrzenie Witolda Lutos\u0142awskiego na zakres swego procesu tw\u00f3rczego[133]<\/sup><\/a>.<\/span><\/p>\n

W roku 1958 skomponowa\u0142 Witold Lutos\u0142awski Muzyk\u0119 \u017ca\u0142obn\u0105<\/em>, z przeznaczeniem wykonania dla orkiestry smyczkowej. W sk\u0142ad tej kompozycji zaliczy\u0107 nale\u017cy cz\u0119\u015bci: Prolog<\/em>,<\/span><\/p>\n

Metamorfozy<\/em>, Apogeum<\/em>, Epilog<\/em>. Kompozycja zosta\u0142a opatrzona dedykacj\u0105[134]<\/sup><\/a> i uko\u0144czona w styczniu 1958 roku. Muzyka \u017ca\u0142obna<\/em> mia\u0142a swoj\u0105 premier\u0119 z ko\u0144cem marca[135]<\/sup><\/a> 1958 roku, w ramach wykonania przez Narodow\u0105 Orkiestr\u0119 Symfoniczn\u0105 Polskiego Radia z Katowic, pod dyrekcj\u0105 Jana Krenza.<\/span><\/p>\n

Wskazana powy\u017cej kompozycja Witolda Lutos\u0142awskiego stanowi (poza Grami weneckimi <\/em>z roku 1961, czyli pierwszym w pe\u0142ni aleatorycznym utworem, jaki zosta\u0142 stworzony przez Witolda Lutos\u0142awskiego) jedno z dzie\u0142, zasadniczo dowodz\u0105cych niezaprzeczalnych zdolno\u015bci kompozytora. Zatem nie przypadkiem, w\u0142a\u015bnie Muzyka \u017ca\u0142obna<\/em> zosta\u0142a uhonorowana (nawet) w ramach nagrody przyznawanej przez Zwi\u0105zek Kompozytor\u00f3w Polskich w roku 1959[136]<\/sup><\/a>, jak r\u00f3wnie\u017c otrzyma\u0142a nagrod\u0119[137]<\/sup><\/a> UNESCO za rok 1959[138]<\/sup><\/a>.<\/span><\/p>\n

Sama Muzyka \u017ca\u0142obna<\/em> stanowi ciekawy przyk\u0142ad rozwini\u0119cia \u201enowej koncepcji\u201d, jak\u0105 artysta powzi\u0105\u0142 na etapie Pi\u0119ciu pie\u015bni<\/em>. Nade wszystko, owa Muzyka \u017ca\u0142obna<\/em> stanowi maria\u017c harmoniczno\u015bci i harmonii z rozwi\u0105zaniami, jakie do tej pory stosowane by\u0142y wy\u0142\u0105cznie w zakresie muzyki serialnej. Wbrew dotychczasowym zasadom tworzenia muzyki serialnej, harmonia nie stanowi (w Muzyce \u017ca\u0142obnej<\/em>) podleg\u0142ego narz\u0119dzia, kt\u00f3re jest podporz\u0105dkowane seriom i ich strukturze: w tym przypadku, harmoniczno\u015b\u0107 to byt ca\u0142kowicie niezale\u017cny i niezale\u017cny, posiadaj\u0105cy – na tle rozwi\u0105za\u0144 serialnych – w\u0142asne znaczenie.<\/span><\/p>\n

Na czym polega\u0142o nowatorstwo Muzyki \u017ca\u0142obnej<\/em>, w ramach tej\u017ce \u201enowej koncepcji\u201d Witolda Lutos\u0142awskiego? Zasadniczo na tym, by odmiennie dobra\u0107 interwa\u0142y, dzi\u0119ki czemu seria d\u017awi\u0119kowa[139]<\/sup><\/a> dawa\u0142a ca\u0142kowicie nowy efekt brzmieniowy. By to osi\u0105gn\u0105\u0107, Lutos\u0142awski si\u0119gn\u0105\u0142 po ca\u0142kowicie odmienne sposoby budowania muzyki, m.in. bazowa\u0142 na wsp\u00f3\u0142brzmieniach, kt\u00f3re zawiera\u0142y w sobie specyficzn\u0105 przewag\u0119 wybranych interwa\u0142\u00f3w[140]<\/sup><\/a>.<\/span><\/p>\n

W Muzyce \u017ca\u0142obnej<\/em>, Witold Lutos\u0142awski silnie nasyci\u0142 przestrze\u0144 d\u017awi\u0119kow\u0105 wy\u0142\u0105cznie (zaplanowanie) ograniczonym zestawem interwa\u0142owym, w czego efekcie znacznemu wzmocnieniu uleg\u0142 wyraz utworu, szczeg\u00f3lnie jego wyrazisto\u015b\u0107 emocjonalna. Logiczna struktura oraz harmoniczno\u015b\u0107[141]<\/sup><\/a> pokaza\u0142y, i\u017c Witold Lutos\u0142awski zaczyna odkrywa\u0107 nowy szlak w swej kompozytorskiej drodze; jednocze\u015bnie otwieraj\u0105c sobie drog\u0119 do wielkiego \u015bwiata i uznania u zagranicznych krytyk\u00f3w, gdy\u017c to w\u0142a\u015bnie wraz z Muzyk\u0105 \u017ca\u0142obn\u0105<\/em> i otrzymaniem wspomnianej pierwszej nagrody na paryskim festiwalu, Lutos\u0142awski zyska\u0142 prawdziwie mi\u0119dzynarodowy format, jak r\u00f3wnie\u017c rozpocz\u0105\u0142 swe wieloletnie kontakty z mi\u0119dzynarodowymi gremiami muzycznymi.<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

Tadeusz Mazurek<\/strong><\/span><\/p>\n

<\/p>\n
\n
\n

[1]<\/sup><\/a> W sk\u0142ad zbioru wchodzi\u0142y utwory: My te\u017c pastuszkowie<\/em>, Przybie\u017celi do Betlejem pasterze<\/em>, Jezus malusie\u0144ki<\/em>, P\u00f3\u0142noc ju\u017c by\u0142a<\/em>, Hola, hola, pasterze z pola!<\/em>, Jezu, \u015bliczny kwiecie<\/em>.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[2]<\/sup><\/a> Tekst zamieszczony przez Mioduszewskiego w jego pracy \u015apiewnik Ko\u015bcielny<\/em><\/strong> czyli Pie\u015bni Nabo\u017cne z Melodyjami\u00a0\u00a0<\/strong>w Ko\u015bciele Katolickim U\u017cywane a dla Wygody Ko\u015bcio\u0142\u00f3w Parfijalnych przez X. M. M. Mioduszewskiego <\/strong>Zgrom. XX. Miss. Zebrane<\/em> – wydawanej w Krakowie od roku 1838. Akurat ten tekst zawiera\u0142 si\u0119 w tomie z roku 1838.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[3]<\/sup><\/a> Ibid., tekst z tomu wydanego w roku 1853.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[4]<\/sup><\/a> Ibid., tekst z tomu wydanego w roku 1843.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[5]<\/sup><\/a> Ibid., tekst z tomu wydanego w roku 1843.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[6]<\/sup><\/a> Ibid., tekst z tomu wydanego w roku 1853.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[7]<\/sup><\/a> Ibid., tekst z tomu wydanego w roku 1853.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[8]<\/sup><\/a> Ibid., tekst z tomu wydanego w roku 1843.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[9]<\/sup><\/a> Ibid., tekst z tomu wydanego w roku 1843.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[10]<\/sup><\/a> Ibid., tekst z tomu wydanego w roku 1843.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[11]<\/sup><\/a> Ibid., tekst z tomu wydanego w roku 1843.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[12]<\/sup><\/a> Ibid., tekst z tomu wydanego w roku 1843.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[13]<\/sup><\/a> Ibid., tekst z tomu wydanego w roku 1843.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[14]<\/sup><\/a> Ibid., tekst z tomu wydanego w roku 1843.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[15]<\/sup><\/a> Ibid., tekst z tomu wydanego w roku 1853.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[16]<\/sup><\/a> Ibid., tekst z tomu wydanego w roku 1853.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[17]<\/sup><\/a> Ibid., tekst z tomu wydanego w roku 1853.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[18]<\/sup><\/a> Ibid., tekst z tomu wydanego w roku 1853.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[19]<\/sup><\/a> Ibid., tekst z tomu wydanego w roku 1853.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[20]<\/sup><\/a> Tekst zamieszczony przez Oskara Kolberga, w jego pracy Pie\u015bni ludu polskiego<\/em>. Chodzi o cz\u0119\u015b\u0107 zatytu\u0142owan\u0105 Lubelskie<\/em>, o tom I (z II) –\u00a0 zob. O. Kolberg, Dzie\u0142a wszystkie<\/em>, Wroc\u0142aw – Pozna\u0144, 1963, t. XVI.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[21]<\/sup><\/a> Tekst zamieszczony przez Kolberga w jego pracy Pie\u015bni ludu polskiego<\/em>. Chodzi o cz\u0119\u015b\u0107 zatytu\u0142owan\u0105 \u0141\u0119czyckie.<\/em> Zob. O. Kolberg, Dzie\u0142a wszystkie<\/em>, Wroc\u0142aw – Pozna\u0144, 1964, t. XXII.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[22]<\/sup><\/a>1945.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[23]<\/sup><\/a> 1952.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[24]<\/sup><\/a> 1951.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[25]<\/sup><\/a> Wersja kameralna.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[26]<\/sup><\/a> Wersja symfoniczna.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[27]<\/sup><\/a> 1954.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[28]<\/sup><\/a> Np. Ma\u0142a suita\u2026<\/em>.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[29]<\/sup><\/a> Np. Bukoliki<\/em>.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[30]<\/sup><\/a> Np. Koncert na orkiestr\u0119<\/em>.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[31]<\/sup><\/a> S\u0142owa do wszystkich z nich pochodzi\u0142y z pracy Bystronia – zob. J. Bystro\u0144, Pie\u015bni ludowe z polskiego \u015al\u0105ska<\/em>, Krak\u00f3w, 1927.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[32]<\/sup><\/a> Dok\u0142adniej: 2. XII. 1951.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[33]<\/sup><\/a> \u00d3wcze\u015bnie nazwa tej orkiestry brzmia\u0142a: \u201eWielka Orkiestra Symfoniczna Polskiego Radia\u201d, za\u015b przymiotnik \u201enarodowa\u201d zosta\u0142 dodany do nazwy dopiero w roku 2000. W sze\u015b\u0107 lat p\u00f3\u017aniej, przemianowano instytucjonalne znaczenie orkiestry\u00a0 z podmiotowo\u015bci Polskiego Radia, w tzw. narodow\u0105 instytucj\u0119 kultury (co stanowi\u0142o dalsze zwi\u0119kszenie rangi tej instytucji).<\/p>\n<\/div>\n

\n

[34]<\/sup><\/a> Nagroda zosta\u0142a przyznana dn. 16. XII. 1951.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[35]<\/sup><\/a> Dn. 17. VII. 1952.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[36]<\/sup><\/a> S. Kostka, et. al., Tonal hormony<\/em>, Nowy Jork, 2003.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[37]<\/sup><\/a>Zob. W. Skierkowski, Puszcza Kurpiowska w pie\u015bni<\/em>, P\u0142ock, 1928.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[38]<\/sup><\/a> Inna nazwa tego utworu to Laura<\/em>.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[39]<\/sup><\/a> Uwidacznia si\u0119 to w strukturach poszczeg\u00f3lnych utwor\u00f3w, ta\u0144ce r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 mi\u0119dzy sob\u0105 ekspresj\u0105 i \u201eprzestrzeni\u0105\u201d d\u017awi\u0119ku.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[40]<\/sup><\/a> Wst\u0119p, zako\u0144czenie.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[41]<\/sup><\/a> W ko\u0144cowej II i III fazie swej tw\u00f3rczo\u015bci.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[42]<\/sup><\/a> Nieznany autor tekstu.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[43]<\/sup><\/a> Tekst zamieszczony przez Kolberga w jego pracy Pie\u015bni ludu polskiego<\/em>. Chodzi o cz\u0119\u015b\u0107 zatytu\u0142owan\u0105 Krakowskie<\/em>, tom II (z IV) – zob. O. Kolberg, Dzie\u0142a wszystkie<\/em>, Wroc\u0142aw – Pozna\u0144, 1963, t. VI.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[44]<\/sup><\/a>\u00a0 <\/sup>Nieznany autor tekstu.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[45]<\/sup><\/a>\u00a0 <\/sup>Tekst zamieszczony przez Kolberga w jego pracy Pie\u015bni ludu polskiego<\/em>. Chodzi o cz\u0119\u015b\u0107 zatytu\u0142owan\u0105 Krakowskie<\/em>, tom II (z IV) – zob. O. Kolberg, Dzie\u0142a wszystkie<\/em>; Wroc\u0142aw – Pozna\u0144, 1963, t. VI.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[46]<\/sup><\/a> Nieznany autor tekstu.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[47]<\/sup><\/a> Ibid.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[48]<\/sup><\/a> Tekst zamieszczony przez Kolberga w jego pracy Pie\u015bni ludu polskiego<\/em>. Chodzi o cz\u0119\u015b\u0107 zatytu\u0142owan\u0105 Mazowsze<\/em>, tom III (z VI) – zob. O. Kolberg, Dzie\u0142a wszystkie<\/em>; Wroc\u0142aw – Pozna\u0144, 1963, t. XXVI.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[49]<\/sup><\/a> Tekst zamieszczony przez Kolberga, w jego pracy Pie\u015bni ludu polskiego<\/em>. Chodzi o cz\u0119\u015b\u0107 zatytu\u0142owan\u0105 Mazowsze<\/em>, tom IV (z VI) – zob. O. Kolberg, Dzie\u0142a wszystkie<\/em>, Wroc\u0142aw – Pozna\u0144, 1963, t. XXVII.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[50]<\/sup><\/a> Tekst zamieszczony przez Kolberga w jego pracy Pie\u015bni ludu polskiego<\/em>. Chodzi o cz\u0119\u015b\u0107 zatytu\u0142owan\u0105 Krakowskie<\/em>, tom II (z IV) – zob. O. Kolberg, Dzie\u0142a wszystkie; Wroc\u0142aw – Pozna\u0144, 1963, t. VI.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[51]<\/sup><\/a> Tekst zamieszczony przez Kolberga w jego pracy Pie\u015bni ludu polskiego<\/em>. Chodzi o cz\u0119\u015b\u0107 zatytu\u0142owan\u0105 Mazowsze<\/em>, tom I (z VI) – zob. O. Kolberg, Dzie\u0142a wszystkie<\/em>, Wroc\u0142aw – Pozna\u0144, 1963, t. XXIV.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[52]<\/sup><\/a> Okres 1950 – 1954.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[53]<\/sup><\/a> Pochodzi\u0142 on z lat 1950 – 1951.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[54]<\/sup><\/a> By\u0142o to zaplanowane na g\u0142os i kameralistyk\u0119.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[55]<\/sup><\/a> Pe\u0142na nazwa brzmi: S\u0142omkowy \u0142a\u0144cuszek i inne dziecinne piosenki<\/em>.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[56]<\/sup><\/a> Wy\u0142\u0105cznie instrumentalny.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[57]<\/sup><\/a> Tekst zamieszczony przez Kolberga w jego pracy Pie\u015bni ludu polskiego<\/em>. Chodzi o cz\u0119\u015b\u0107 zatytu\u0142owan\u0105 Krakowskie<\/em>, tom II (z IV) – zob. O. Kolberg, Dzie\u0142a wszystkie<\/em>, Wroc\u0142aw – Pozna\u0144, 1963, t. VI.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[58]<\/sup><\/a> Kolberg, op. cit.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[59]<\/sup><\/a> Ibid.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[60]<\/sup><\/a> S\u0142owa: L. Porazi\u0144ska.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[61]<\/sup><\/a> S\u0142owa: T. Lenartowicz.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[62]<\/sup><\/a> O. Kolberg, Dzie\u0142a wszystkie<\/em>, Wroc\u0142aw – Pozna\u0144, 1963, t. VI.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[63]<\/sup><\/a>Wszak ich podtytu\u0142 brzmia\u0142: Regionalne piosenki z Machowa – regionu rzeszowskiego<\/em>.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[64]<\/sup><\/a> By\u0142y to: Ach, m\u00f3j Jasie\u0144ko<\/em>, Hej, od Krakowa jad\u0119<\/em>, Gaik<\/em>, G\u0105sior<\/em>, Rektor<\/em>.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[65]<\/sup><\/a> Chodzi o utwory: Zalotny<\/em>, Gaik<\/em>, G\u0105sior<\/em>, Rektor<\/em>.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[66]<\/sup><\/a> S\u0142owa: H. Januszewska.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[67]<\/sup><\/a> S\u0142owa: J. Korczakowska.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[68]<\/sup><\/a> S\u0142owa: W. Domaradzki.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[69]<\/sup><\/a> S\u0142owa: L. Krzemieniecka.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[70]<\/sup><\/a> Zosta\u0142y one zaaran\u017cowane w roku 1953.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[71]<\/sup><\/a> Czyli w dwa lata po Sze\u015bciu piosenkach dziecinnych<\/em>.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[72]<\/sup><\/a> S\u0142owa: J. Osi\u0144ska.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[73]<\/sup><\/a> S\u0142owa: L. Krzemieniecka.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[74]<\/sup><\/a> Ibid.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[75]<\/sup><\/a> S\u0142owa: J. Osi\u0144ska.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[76]<\/sup><\/a> S\u0142owa: J. Tuwim.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[77]<\/sup><\/a> Ibid.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[78]<\/sup><\/a> S\u0142owa: S. Szuchowa.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[79]<\/sup><\/a> S\u0142owa: L. Krzemieniecka.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[80]<\/sup><\/a> Prawdopodobnie jeszcze w roku 1953.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[81]<\/sup><\/a> W samym roku 1952, powsta\u0142 przecie\u017c tak\u017ce (r\u00f3wnie s\u0142uszny ideologicznie) utw\u00f3r Towarzysz<\/em>, do s\u0142\u00f3w S. Wygodzkiego; zaplanowany na dwa rodzaje wykonania: albo g\u0142os i fortepian, albo te\u017c (w znacznie szerszym uk\u0142adzie) m\u0119ski ch\u00f3r z barytonem przewodnim i zespo\u0142em orkiestrowym.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[82]<\/sup><\/a> S\u0142owa: T. Urgacz.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[83]<\/sup><\/a> S\u0142owa: L. Lewin.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[84]<\/sup><\/a> S\u0142owa: S. Wygodzki.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[85]<\/sup><\/a> Ibid.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[86]<\/sup><\/a> S\u0142owa: S. Dobrowolski.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[87]<\/sup><\/a> S\u0142owa: T. Urgacz.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[88]<\/sup><\/a> S\u0142owa: J. Brzechwa.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[89]<\/sup><\/a> Warto zaznaczy\u0107, \u017ce zosta\u0142y one wydane przez Ministerstwo Obrony Narodowej, co jest najlepsz\u0105 rekomendacj\u0105 ich przydatno\u015bci dla \u00f3wczesnego systemu politycznego.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[90]<\/sup><\/a> S\u0142owa: S. Czachorowski.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[91]<\/sup><\/a> S\u0142owa: A. Rymkiewicz.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[92]<\/sup><\/a> S\u0142owa: M. Do\u0142\u0119ga.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[93]<\/sup><\/a> R. Haubenstock, Pie\u015bni walki podziemnej<\/em>, w: \u201eRuch Muzyczny\u201d 1948, nr 3.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[94]<\/sup><\/a> Artyku\u0142 redakcyjny, Pie\u015bni polskich partyzant\u00f3w<\/em>, w: \u201eRuch Muzyczny\u201d 1949, nr 15.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[95]<\/sup><\/a> S\u0142owa: A. Maliszewski.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[96]<\/sup><\/a> S\u0142owa: Z. Zawadzka.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[97]<\/sup><\/a> Ibid.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[98]<\/sup><\/a> Autor s\u0142\u00f3w nieznany.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[99]<\/sup><\/a> W. Lutos\u0142awski, Zagajenie dyskusji na Walnym Zje\u017adzie Zwi\u0105zku Kompozytor\u00f3w Polskich<\/em>, w: \u201eRuch Muzyczny\u201d 1957, nr 1.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[100]<\/sup><\/a> W okresie 1947 \u2013 1948 sprawowa\u0142 przecie\u017c funkcj\u0119 sekretarza i skarbnika Zwi\u0105zku Kompozytor\u00f3w Polskich.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[101]<\/sup><\/a> W roku 1948 zrezygnowa\u0142 z zajmowanych funkcji.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[102]<\/sup><\/a> W. Lutos\u0142awski, Kilka wra\u017ce\u0144 z podr\u00f3\u017cy do ZSRR<\/em>; w: \u201eMuzyka\u201d 1951, nr 11.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[103]<\/sup><\/a> W. Lutos\u0142awski, Festiwal wsp\u00f3\u0142czesnej muzyki niemieckiej w Berlinie<\/em>; w: \u201eMuzyka\u201d 1953, nr 1 – 2.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[104]<\/sup><\/a> Dn. 6. IV. 1948.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[105]<\/sup><\/a> Vide<\/em>: wra\u017cenia Lutos\u0142awskiego po wizycie na berli\u0144skim festiwalu muzycznym, opublikowane w jednym \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0z wp\u0142ywowych pism bran\u017cowych. Lutos\u0142awski podda\u0142 w swym artykule – relacji ca\u0142kowitej krytyce dzie\u0142a \u201eprzepe\u0142nione XIX wiekiem\u201d, a przecie\u017c to w\u0142a\u015bnie by\u0142y wi\u0119kszo\u015bciowymi przyk\u0142adami sztuki socrealistycznej.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[106]<\/sup><\/a> Dedykacja zosta\u0142a nakre\u015blona dla Mirko O\u010dadlika, czeskiego muzykologa.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[107]<\/sup><\/a> Dn. 9. XI. 1949.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[108]<\/sup><\/a> Przynajmniej, w korelacji z Pierwsz\u0105 symfoni\u0105<\/em>.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[109]<\/sup><\/a> W zasadzie nie do ko\u0144ca jasnym jest, dlaczego Lutos\u0142awski odrzuci\u0142 rozwijanie modalno\u015bci: zapewne, nie chcia\u0142 naruszy\u0107 si\u0119 \u00f3wczesnej w\u0142adzy pa\u0144stwowej, kt\u00f3ra okre\u015bla\u0142a – w ramach swej omnipotencji w ka\u017cdej dziedzinie \u017cycia – granice jako\u015bci i warto\u015bci jakiejkolwiek sztuki.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[110]<\/sup><\/a> Allegro moderato<\/em>.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[111]<\/sup><\/a> Andante con moto<\/em>.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[112]<\/sup><\/a> Stworzony dn. 1. VIII. 1954.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[113]<\/sup><\/a> Lutos\u0142awski zadedykowa\u0142 go Witoldowi Rowickiemu, jednemu z najzdolniejszych polskich dyrygent\u00f3w – przez lata prowadz\u0105cemu Narodow\u0105 Orkiestr\u0119 Symfoniczn\u0105 Polskiego Radia w Katowicach.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[114]<\/sup><\/a> Toccata e corale<\/em>.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[115]<\/sup><\/a> Tekst zamieszczony przez Kolberga w jego pracy Pie\u015bni ludu polskiego<\/em>. Chodzi o cz\u0119\u015b\u0107 zatytu\u0142owan\u0105 Mazowsze<\/em>, tom III (z VI) – zob. O. Kolberg, Dzie\u0142a wszystkie<\/em>, Wroc\u0142aw – Pozna\u0144, 1963, t. XXV.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[116]<\/sup><\/a> Dn. 26. XI. 1954.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[117]<\/sup><\/a> Zapewne dzia\u0142o si\u0119 to z tego powodu, i\u017c Rowicki (posta\u0107, kt\u00f3rej dedykowano utw\u00f3r) od ko\u0144ca lat 40. XX wieku zwi\u0105zany by\u0142 z Orkiestr\u0105 Filharmonii Narodowej, opuszczaj\u0105c Wielk\u0105 Orkiestr\u0119 Symfoniczn\u0105 Polskiego Radia w Katowicach.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[118]<\/sup><\/a> Decyzja z dn. 22. VII. 1955.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[119]<\/sup><\/a> Nosz\u0105 one dat\u0119: 21. XII. 1954.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[120]<\/sup><\/a> Dn. 15. II. 1955.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[121]<\/sup><\/a> Wersja na orkiestr\u0119 zosta\u0142a napisana dn. 5. IX. 1955.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[122]<\/sup><\/a> By\u0142o to nagranie radiowe.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[123]<\/sup><\/a> Dedykacja: M. Freund.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[124]<\/sup><\/a> Dn. 25. XI. 1959.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[125]<\/sup><\/a> Dok\u0142adniej: 31. III. 1958.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[126]<\/sup><\/a> Dn. 12. II. 1960.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[127]<\/sup><\/a> T. Kaczy\u0144ski, Rozmowy z Witoldem Lutos\u0142awskim<\/em>, op. cit., s. 108.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[128]<\/sup><\/a> A zatem, kiedy zda\u0142 sobie spraw\u0119, \u017ce dotychczasowe metody komponowania nie wystarczaj\u0105 do jakiekolwiek rozwoju \u015bwiata muzycznego.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[129]<\/sup><\/a> Przez osiem lat niczego nie napisa\u0142.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[130]<\/sup><\/a>\u00a0R. Scruton, The Aesthetics of Music<\/em>, Oxford, 1999. <\/strong><\/p>\n<\/div>\n

\n

[131]<\/sup><\/a> W. Lutos\u0142awski, Odr\u0119bna wizja muzyki<\/em>, w: \u201eKultura\u201d 1979, nr 8.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[132]<\/sup><\/a> Np. dob\u00f3r instrument\u00f3w, etc.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[133]<\/sup><\/a> L. Polony, Muzyka w kontek\u015bcie kultury<\/em>, Krak\u00f3w, 1978, t. I.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[134]<\/sup><\/a> Dedykacja jest, cokolwiek wspomnieniowa. Lutos\u0142awski napisa\u0142, i\u017c utw\u00f3r po\u015bwi\u0119ca pami\u0119ci B\u00e9li Bart\u00f3ka.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[135]<\/sup><\/a> Dn. 26. III. 1958.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[136]<\/sup><\/a> Dok\u0142adniej: 15. I. 1959.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[137]<\/sup><\/a> Tzw. Mi\u0119dzynarodowa Nagroda Kompozytorska.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[138]<\/sup><\/a> Dzia\u0142o si\u0119 to w pierwszej po\u0142owie maja 1959 roku.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[139]<\/sup><\/a> Jak wiadomo, zawieraj\u0105ca w sobie wy\u0142\u0105cznie p\u00f3\u0142tony i trytony.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[140]<\/sup><\/a> Dobrym przyk\u0142adem mo\u017ce by\u0107 wykorzystanie wielkich sekund i ma\u0142ych sekund, co mo\u017cna zaobserwowa\u0107 m.in. w trzeciej cz\u0119\u015bci Muzyki \u017ca\u0142obnej<\/em>.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[141]<\/sup><\/a> E. Caldwell (red.), Harmony and Voice Leading<\/em>, Nowy Jork 2010.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Pocz\u0105tkowe, m\u0142odzie\u0144cze utwory Lutos\u0142awskiego, to neoklasycyzm oraz folkloryzm, vide: Uwertura smyczkowa z roku 1949, czy te\u017c opracowania kol\u0119dowe (pisa\u0142 je<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"colormag_page_layout":"default_layout","footnotes":""},"categories":[143],"tags":[],"class_list":["post-1179","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-inne"],"yoast_head":"\nLata 1940 - 1961 w tw\u00f3rczo\u015bci Witolda Lutos\u0142awskiego - SI\u0118 MY\u015aLI<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/lata-1940-1961-w-tworczosci-witolda-lutoslawskiego\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"de_DE\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Lata 1940 - 1961 w tw\u00f3rczo\u015bci Witolda Lutos\u0142awskiego - SI\u0118 MY\u015aLI\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Pocz\u0105tkowe, m\u0142odzie\u0144cze utwory Lutos\u0142awskiego, to neoklasycyzm oraz folkloryzm, vide: Uwertura smyczkowa z roku 1949, czy te\u017c opracowania kol\u0119dowe (pisa\u0142 je\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/lata-1940-1961-w-tworczosci-witolda-lutoslawskiego\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"SI\u0118 MY\u015aLI\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2011-12-19T15:01:48+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2013-11-02T19:57:34+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Verfasst von\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Gesch\u00e4tzte Lesezeit\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"30\u00a0Minuten\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/lata-1940-1961-w-tworczosci-witolda-lutoslawskiego\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/lata-1940-1961-w-tworczosci-witolda-lutoslawskiego\/\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/#\/schema\/person\/048295918d7858e90e57d1a2c2b5da74\"},\"headline\":\"Lata 1940 – 1961 w tw\u00f3rczo\u015bci Witolda Lutos\u0142awskiego\",\"datePublished\":\"2011-12-19T15:01:48+00:00\",\"dateModified\":\"2013-11-02T19:57:34+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/lata-1940-1961-w-tworczosci-witolda-lutoslawskiego\/\"},\"wordCount\":5918,\"commentCount\":1,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/#organization\"},\"articleSection\":[\"Inne\"],\"inLanguage\":\"de\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/lata-1940-1961-w-tworczosci-witolda-lutoslawskiego\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/lata-1940-1961-w-tworczosci-witolda-lutoslawskiego\/\",\"url\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/lata-1940-1961-w-tworczosci-witolda-lutoslawskiego\/\",\"name\":\"Lata 1940 - 1961 w tw\u00f3rczo\u015bci Witolda Lutos\u0142awskiego - SI\u0118 MY\u015aLI\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#website\"},\"datePublished\":\"2011-12-19T15:01:48+00:00\",\"dateModified\":\"2013-11-02T19:57:34+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/lata-1940-1961-w-tworczosci-witolda-lutoslawskiego\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"de\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[[\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/lata-1940-1961-w-tworczosci-witolda-lutoslawskiego\/\"]]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/lata-1940-1961-w-tworczosci-witolda-lutoslawskiego\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Lata 1940 – 1961 w tw\u00f3rczo\u015bci Witolda Lutos\u0142awskiego\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#website\",\"url\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/\",\"name\":\"SI\u0118 MY\u015aLI\",\"description\":\"\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"de\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#organization\",\"name\":\"SI\u0118 MY\u015aLI\",\"url\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"de\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/99.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/99.png\",\"width\":270,\"height\":204,\"caption\":\"SI\u0118 MY\u015aLI\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#\/schema\/logo\/image\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/#\/schema\/person\/048295918d7858e90e57d1a2c2b5da74\",\"name\":\"admin\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"de\",\"@id\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/9acf729117e1cff813c07ba085b25a76702049ffb5efe3425388cd1a019577de?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/9acf729117e1cff813c07ba085b25a76702049ffb5efe3425388cd1a019577de?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"admin\"},\"url\":\"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/author\/admin\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Lata 1940 - 1961 w tw\u00f3rczo\u015bci Witolda Lutos\u0142awskiego - SI\u0118 MY\u015aLI","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/lata-1940-1961-w-tworczosci-witolda-lutoslawskiego\/","og_locale":"de_DE","og_type":"article","og_title":"Lata 1940 - 1961 w tw\u00f3rczo\u015bci Witolda Lutos\u0142awskiego - SI\u0118 MY\u015aLI","og_description":"Pocz\u0105tkowe, m\u0142odzie\u0144cze utwory Lutos\u0142awskiego, to neoklasycyzm oraz folkloryzm, vide: Uwertura smyczkowa z roku 1949, czy te\u017c opracowania kol\u0119dowe (pisa\u0142 je","og_url":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/lata-1940-1961-w-tworczosci-witolda-lutoslawskiego\/","og_site_name":"SI\u0118 MY\u015aLI","article_published_time":"2011-12-19T15:01:48+00:00","article_modified_time":"2013-11-02T19:57:34+00:00","author":"admin","twitter_misc":{"Verfasst von":"admin","Gesch\u00e4tzte Lesezeit":"30\u00a0Minuten"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/lata-1940-1961-w-tworczosci-witolda-lutoslawskiego\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/lata-1940-1961-w-tworczosci-witolda-lutoslawskiego\/"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/#\/schema\/person\/048295918d7858e90e57d1a2c2b5da74"},"headline":"Lata 1940 – 1961 w tw\u00f3rczo\u015bci Witolda Lutos\u0142awskiego","datePublished":"2011-12-19T15:01:48+00:00","dateModified":"2013-11-02T19:57:34+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/lata-1940-1961-w-tworczosci-witolda-lutoslawskiego\/"},"wordCount":5918,"commentCount":1,"publisher":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/#organization"},"articleSection":["Inne"],"inLanguage":"de","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/lata-1940-1961-w-tworczosci-witolda-lutoslawskiego\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/lata-1940-1961-w-tworczosci-witolda-lutoslawskiego\/","url":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/lata-1940-1961-w-tworczosci-witolda-lutoslawskiego\/","name":"Lata 1940 - 1961 w tw\u00f3rczo\u015bci Witolda Lutos\u0142awskiego - SI\u0118 MY\u015aLI","isPartOf":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#website"},"datePublished":"2011-12-19T15:01:48+00:00","dateModified":"2013-11-02T19:57:34+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/lata-1940-1961-w-tworczosci-witolda-lutoslawskiego\/#breadcrumb"},"inLanguage":"de","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":[["https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/lata-1940-1961-w-tworczosci-witolda-lutoslawskiego\/"]]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/lata-1940-1961-w-tworczosci-witolda-lutoslawskiego\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Lata 1940 – 1961 w tw\u00f3rczo\u015bci Witolda Lutos\u0142awskiego"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#website","url":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/","name":"SI\u0118 MY\u015aLI","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"de"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#organization","name":"SI\u0118 MY\u015aLI","url":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"de","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/siemysli-ke.info\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/99.png","contentUrl":"https:\/\/siemysli-ke.info\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/99.png","width":270,"height":204,"caption":"SI\u0118 MY\u015aLI"},"image":{"@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/#\/schema\/person\/048295918d7858e90e57d1a2c2b5da74","name":"admin","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"de","@id":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/9acf729117e1cff813c07ba085b25a76702049ffb5efe3425388cd1a019577de?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/9acf729117e1cff813c07ba085b25a76702049ffb5efe3425388cd1a019577de?s=96&d=mm&r=g","caption":"admin"},"url":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/author\/admin\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1179","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1179"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1179\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1179"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1179"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/siemysli-ke.info\/de\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1179"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}